Skip to content

Datblygu trethi newydd yng Nghymru

Nid yw cynnwys y dudalen hon yn cael ei ddiweddaru. Ewch i beta.llyw.cymru i gael yr wybodaeth ddiweddaraf am y canlynol: Trethi Cymru.

Dolenni perthnasol

Os hoffech gael unrhyw ddogfennau sydd ar y dudalen hon mewn fformat gwahanol, rhowch wybod inni.
Bydd Llywodraeth Cymru yn cyflwyno'r syniad am dreth ar dir gwag i brofi pwerau Deddf Cymru 2014.

Ym mis Hydref 2017, cyhoeddodd Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyllid bedwar syniad am drethi newydd y bydd Llywodraeth Cymru yn eu datblygu ymhellach dros y misoedd nesaf: ardoll gofal cymdeithasol; treth ar dir gwag; treth ar blastig untro, a threth ar dwristiaeth.

Er mai'r syniad am dreth ar dir gwag fydd yn cael ei ddefnyddio i brofi pwerau Deddf Cymru, bydd gwaith yn parhau hefyd ar y tri syniad arall.

Cyhoeddodd Llywodraeth Cymru bleidlais ar y cyfryngau cymdeithasol am y rhestr fer o syniadau am dreth newydd i Gymru rhwng 6 Tachwedd 2017 a 5 Rhagfyr 2017. Ceir canlyniadau’r pôl isod.

Ffynhonnell: doopoll

Syniadau am drethi newydd

Treth ar dir gwag

Mae angen mwy o dai yng Nghymru. Weithiau, er bod tir yn cael ei bennu fel tir addas ar gyfer adeiladu, nid oes dim yn digwydd neu dydy'r gwaith adeiladu ddim yn digwydd mor gyflym ag y dylai. Bydd y syniad hwn yn edrych i weld a fyddai cyflwyno treth newydd i gynyddu'r gost o ddal tir gwag yn ysgogiad i adeiladu cartrefi newydd a chynyddu datblygiadau masnachol.

Bydd Llywodraeth Cymru yn datblygu'r syniad hwn yn 2018 i brofi pwerau treth newydd Deddf Cymru 2014. Ceir rhagor o fanylion am y broses yn y ddogfen i’w lawrlwytho isod. 

Byddwn yn gweithio gyda pherchnogion neu ddatblygwyr tir, adeiladwyr tai, awdurdodau cynllunio lleol, cymdeithasau tai a’r trydydd sector i sicrhau y byddai’r dreth newydd hon yn helpu i adeiladu’r tai a’r adeiladau masnachol sydd eu hangen arnom.

Ardoll gofal cymdeithasol

Mae nifer cynyddol o bobl hŷn yng Nghymru. Rhaid i ni ystyried ffyrdd newydd ac arloesol o ddarparu gofal cymdeithasol yn y dyfodol.

Byddwn yn edrych ar amrywiol opsiynau ar gyfer cyfrannu at gostau’r gofal y gallai fod ei angen arnom yn ddiweddarach yn ein bywydau. Comisiynwyd yr Athro Gerald Holtham i edrych ymhellach ar ei syniad am ardoll i ariannu gofal cymdeithasol yng Nghymru yn y dyfodol. Mae ei adroddiad terfynol, Talu am Ofal Cymdeithasol ar gael isod.

Bydd gwaith pellach yn cael ei wneud i ystyried amrywiol opsiynau i helpu i ariannu gofal cymdeithasol yng Nghymru yn yr hirdymor, ac fe fydd adroddiad yr Athro Gerald Holtham yn cyfrannu at waith grŵp Gweinidogion newydd ar ofal Cymdeithasol, dan gadeiryddiaeth y Gweinidog dros Blant, Pobl Hŷn a Gofal Cymdeithasol.

Treth ar ddeunydd plastig untro

Rydyn ni i gyd yn gwybod bod y deunyddiau rydyn ni'n eu defnyddio o ddydd i ddydd yn cael effaith ar ein byd. Gall newidiadau bach gael effaith fawr ar ein hymddygiad a’n hamgylchedd.

Mae'r syniad hwn yn ystyried a fyddai treth briodol yn medru newid ein hymddygiad tuag at blastig untro, ac fe fyddwn yn edrych ar amrywiol opsiynau posib.

Daeth galwad Llywodraeth y DU am dystiolaeth i ben ar 18 Mai 2018. Rydym yn gweithio gyda Llywodraeth y DU i asesu’r ymatebion cyn penderfynu ar y camau nesaf.

Rydym yn edrych ar y posibilrwydd o godi treth ar gwpanau untro yng Nghymru er mwyn lleihau’r defnydd ohonynt, annog pobl i’w hailddefnyddio a lleihau’r sbwriel sy’n cael ei greu ganddynt.

Treth ar dwristiaeth

Mae Cymru'n lle poblogaidd i ymwelwyr. Mae'r syniad hwn am dreth yn edrych i weld sut y gallai cyfraniad bach gan ymwelwyr helpu i gynnal gwasanaethau sy’n bwysig i ymwelwyr a’r gymuned leol. Gellid defnyddio’r dreth i dalu am bethau sy'n gwneud ardaloedd yn ddeniadol, megis cadw traethau'n lân, glanhau strydoedd a chynnal toiledau cyhoeddus o ansawdd uchel.

Bydd gwaith pellach dros gyfnod hwy yn cael ei wneud i ystyried treth leol ar dwristiaeth.