Skip to content

Gorchmynion Statudol

Nid yw cynnwys y dudalen hon yn cael ei ddiweddaru. Ewch i beta.llyw.cymru i gael yr wybodaeth ddiweddaraf am y canlynol: ffyrdd a gyrru.

Dolenni perthnasol

Deddfau neu Fesurau'r Cynulliad sy'n galluogi Gweinidogion Cymru i greu deddfwriaeth fanylach a elwir yn ddeddfwriaeth eilaidd neu'n isddeddfwriaeth.
Os hoffech gael unrhyw ddogfennau sydd ar y dudalen hon mewn fformat gwahanol, rhowch wybod inni.

Mae Gweinidogion Cymru yn defnyddio Gorchmynion Statudol er mwyn cael yr awdurdod cyfreithiol sy’n angenrheidiol i wella a chynnal y rhwydwaith cefnffyrdd a thraffyrdd yng Nghymru ac i gau priffyrdd yn barhaol ar gyfer datblygiadau lleol.

Ceir amryw o sefyllfaoedd lle mae angen gorchmynion:

  • ar gyfer cynlluniau’r cefnffyrdd a’r traffyrdd
  • i gyfyngu ar draffig neu ei wahardd ar gefnffyrdd a thraffyrdd am resymau diogelwch
  • i gau priffyrdd yn barhaol er mwyn galluogi datblygiadau lleol i fynd rhagddynt yn unol â’r caniatâd cynllunio (fel rhan o Ddeddf Cynllunio Gwlad a Thref 1990).

Cynlluniau’r Cefnffyrdd a’r Traffyrdd

Pan fyddwn yn gwella cefnffordd neu draffordd, neu’n adeiladu un newydd, mae’n rhaid inni lunio amrywiaeth o orchmynion statudol:

  • gorchmynion llinell – i sefydlu llwybr ar gyfer ffordd newydd
  • gorchmynion ffyrdd ymyl – mae’r rhain yn mynd i’r afael â materion sy’n ymwneud â phriffyrdd lleol (gan gynnwys ffyrdd, llwybrau cerdded, llwybrau ceffylau, cilffyrdd a llwybrau beicio) ynghyd â materion sy’n ymwneud â mynediad preifat. Gallant gynnwys:
    • cau
    • gwyriadau
    • gwella
    • yr angen am ddarpariaethau newydd.
  • Gorchmynion Prynu Gorfodol (CPO) – mae’r rhain yn ofynnol er mwyn cael y tir sydd ei angen i fwrw ymlaen â’r cynlluniau hyn.

Caiff fersiynau drafft o’r gorchmynion hyn eu cyflwyno yn y lle cyntaf ac mae cyfle i’w gwrthwynebu. Os na fydd modd datrys y gwrthwynebiad, mae’n bosibl bydd ymchwiliad cyhoeddus yn cael ei gynnal. I gael rhagor o wybodaeth am ymchwiliadau cyhoeddus a gwrthwynebu gorchmynion  drafft, darllenwch y canllawiau “Ymchwiliadau Cyhoeddus i Gynigion Ffyrdd – Yr hyn y mae angen i chi ei wybod”. Gellir cael copi caled o’r llyfryn hwn drwy ein ffonio ar 0845 010 3300 a gofyn am Gangen Gorchmynion Trafnidiaeth Cymru.

Gorchmynion Rheoleiddio Traffig

Mae Gorchmynion Rheoleiddio Traffig naill ai’n cyfyngu neu’n gwahardd traffig ar gefnffyrdd am resymau diogelwch. Cânt eu llunio o dan Ddeddf Rheoleiddio Traffig Ffyrdd 1984.

Gan amlaf, mae’r gorchmynion dros dro yn gysylltiedig â gwaith cynnal a chadw neu drwsio a gwaith adeiladu.

Defnyddir gorchmynion parhaol er mwyn rheoleiddio cyflymder, gwahardd parcio a chyfyngu ar symudiadau traffig yn barhaol. Caiff fersiynau drafft o’r gorchmynion hyn eu cyhoeddi ac mae cyfle i’w gwrthwynebu.

Gorchmynion Ddeddf Cynllunio Gwlad a Thref 1990

Gelwir y gorchmynion hyn yn Orchmynion “Cau Priffyrdd” ac mae eu hangen cyn cau priffyrdd lleol yn barhaol  er mwyn i ddatblygiad fynd rhagddo. Fel arfer, mae’n rhaid i’r awdurdod lleol neu’r datblygwr wneud cais am Orchymyn fel rhan o’r caniatâd cynllunio. Mae hyn yn cynnwys datblygiadau yn amrywio o estyniadau syml ar gyfer gerddi i ddatblygiadau seilwaith neu adeiladau manwerthu mawr. Caiff fersiynau drafft o’r gorchmynion hyn eu cyhoeddi ac mae cyfle i’w gwrthwynebu.

Gellir lawrlwytho’r ffurflenni cais a‘r canllawiau yma.

Gellir dod o hyd i enghreifftiau o’r tri math o orchmynion sydd wedi’u cyhoeddi  yn yr adran ar Ddeddfwriaeth.

Lawrlwytho Dogfen

PDF Document (MFS)
Canllawiau i ymgeiswyr (Maint ffeil: 68KB)
MS Word (MFS)
Ffurflen gais 247 (Maint ffeil: 212KB)
MS Word (MFS)
Ffurflen gais 248 (Maint ffeil: 21KB)
MS Word (MFS)
Ffurflen gais 249 (Maint ffeil: 147KB)