Skip to content

Cyngor ar dywydd garw

Dolenni perthnasol

Mae’r ddogfen ganllawiau canlynol yn rhoi cyngor i ysgolion wrth benderfynu a ddylai ysgol gau neu aros ar agor yn ystod tywydd gwael eithafol.
Olygfa gaeaf

Pan fydd y tywydd yn wael, bydd y sefydliadau a'r gwefannau canlynol yn rhoi manylion a chyngor. 

Y tywydd

I gael y wybodaeth ddiweddaraf am y tywydd ac unrhyw rybuddion, ewch i wefan y Swyddfa Dywydd (dolen allanol). Mae ei ymgyrch newydd WeatherReady (dolen allanol) hefyd yn rhoi cyngor ar sut i baratoi ar gyfer tywydd garw, ac ymdopi ag ef.

Ceir gwybodaeth a chyngor yn ymwneud â llifogydd, gan gynnwys y rhagolygon risg o lifogydd, rhybuddion am lifogydd a data ar lefelau afonydd ar wefan Cyfoeth Naturiol Cymru (dolen allanol). Gallwch gael gwybod a ydych yn byw neu’n gweithio mewn ardal sy’n agored i risg o lifogydd a cofrestru am rybuddion am ddim ar wefan Cyfoeth Naturiol, neu drwy ffonio 0345 9881188.

Trafnidiaeth a thraffig

Os bydd eira, rhew neu lifogydd yn effeithio ar ffyrdd, dylech osgoi gyrru. I gael cyngor amser real ynghylch traffig a chyflwr y ffyrdd, ewch i wefan Traffig Cymru (dolen allanol). I gael gwybod am gludiant cyhoeddus ac amserlenni, ewch i wefan Traveline Cymru (dolen allanol). Gall tywydd garw effeithio ar drenau hefyd, wrth gwrs. Am wybodaeth am drenau yng Nghymru ewch i wefan Trafnidiaeth Cymru (dolen allanol).

Halen ar gyfer ffyrdd

Ar ddechrau'r gaeaf eleni, mae gennym dros 225,000 tunnell o halen ar draws Cymru. Mae swm yr halen sydd gennym eleni yn hafal i’r hyn oedd gennym yr adeg hon y llynedd, ac mae’n darparu lefelau uchel o gadernid o ran stoc. Mae trefniadau ar y gweill i gael rhagor o stoc yn ystod misoedd y gaeaf gan ddefnyddio prif gyflenwyr halen y DU.

Drwy gydol y flwyddyn mae Llywodraeth Cymru a'r awdurdodau lleol wedi parhau i weithio mewn partneriaeth er mwyn gwella ein gallu i wrthsefyll tywydd garw'r gaeaf.

Mae cyfleusterau strategol i storio halen eisoes ar gael ym Merthyr Tudful, Llanidloes, Llandygai, Blaenau Ffestiniog a Rhuallt. 

Ysgolion a gwasanaethau lleol

Eich awdurdod lleol sy'n darparu gwasanaethau allweddol fel casglu gwastraff. Yn gyffredinol, penaethiaid ysgolion sy’n gyfrifol am benderfynu a ddylid cau ysgol ai peidio.

I gael manylion ynghylch yr effaith ar wasanaethau casglu gwastraff yn eich ardal chi, ewch i wefan eich awdurdod lleol (dolenni allanol):

I gael gwybodaeth am ysgolion sydd ar gau, yn ddelfrydol dylech edrych ar wefan yr ysgol ond efallai y bydd yr wybodaeth hon ar gael gan yr awdurdodau lleol a restrir uchod hefyd. Mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi cyngor i ysgolion ynghylch agor ysgolion mewn tywydd gwael.

Cadwch yn gynnes

Yn ddelfrydol, dylai ystafelloedd gael eu cynhesu i rhwng 18° a 21°C (64° a 70°F). Gallwch gadw'n gynnes drwy wisgo sawl haen o ddillad tenau.

Os ydych yn cael trafferth talu am eich bil trydan neu nwy, siaradwch â’ch darparwr neu asiantaeth gyngor a allai’ch helpu. Mae cymorth gyda chostau biliau ynni hefyd ar gael i bob cymwys drwy’r Disgownt Cartrefi Cynnes sy’n darparu ad-daliad  o ran o’ch bil trydan, taliadau tanwydd y gaeaf a thaliadau tywydd garw. Mae rhagor o wybodaeth ar hyn y taliadau hyn ar gael drwy’r Ganolfan Cyngor ar Bopeth (dolen allanol). Mae Age Cymru (dolen allanol) hefyd yn cynnig cyngor ar baratoi ar gyfer tywydd garw (dolen allanol).

Os ydych yn cael trafferth cadw'ch cartref yn gynnes, gall cynllun Nyth rhaglen Cartrefi Clyd Llywodraeth Cymru eich helpu drwy gynnig cyngor a chymorth gan gynnwys cyngor ar arbed ynni, tariffau ynni, gwirio hawl i gael budd-daliadau, cyngor ar ddyledion a rheoli arian, a chyfeirio aelwydydd cymwys i gael pecyn o welliannau ynni rhad ac am ddim i'r cartref. Gallwch gysylltu â Nyth ar Rhadffôn 0808 808 2244. Ceir rhagor o wybodaeth ar-lein (dolen allanol).

Gallwch arbed arian drwy brynu olew gwresogi cyn gynted â phosibl cyn tywydd garw pan fo'r galw'n isel, a bydd hyn yn golygu hefyd bod gennych ddigon o danwydd yn ystod y misoedd oeraf. Gallwch gael cyngor ynghylch creu neu ymuno â grŵp prynu cymunedol ar wefan Cyngor ar Bopeth (dolen allanol).    

 

Pibelli'n rhwygo

Mae cwmnïau dŵr sy’n gweithredu yng Nghymru yn cynnig cymorth i’w cwsmeriaid a chyngor ar sut i atal eu cyflenwad dŵr rhag rhewi yn ystod y misoedd oer, yn ogystal â beth i’w wneud os bydd eu cyflenwad dŵr yn rhewi neu os bydd eu pibelli’n byrstio. Gellir dod o hyd i’r wybodaeth hon ar y gwefannau canlynol: 
Am wybodaeth am sut i ddiogelu pibelli’ch cartref mewn tywydd oer, a phwy i ffonio os aiff pethau ar chwâl, mae’r wefan yma’n dda:

Cadwch yn iach

Mae yna bethau y gallwch eu gwneud i ofalu amdanoch chi eich hun yn y gaeaf, megis archebu presgripsiynau yn gynnar a chael eich brechu rhag y ffliw.

Yn achos anaf neu salwch difrifol, ffoniwch 999 neu ewch yn syth i'r Adran Damweiniau ac Achosion Brys. Os nad yw'n fater brys, mae dewisiadau eraill ar gael, gan gynnwys ffonio Galw iechyd Cymru neu edrych ar eu gwefan Galw Iechyd Cymru (dolen allanol). Bydd gwefan Dewis Doeth (dolen allanol) yn eich helpu i gael y cymorth iawn.

Ar wefan Iechyd Cyhoeddus Cymru, ceir cyngor ar gyfer y flwyddyn gron (dolen allanol) hefyd. Mae Spread the Warmth gan Age Cymru (dolen allanol) yn darparu gwybodaeth a chymorth i bobl sy'n 65 oed neu'n hŷn i'w helpu i gadw'n iach, yn gynnes ac yn ddiogel dros y gaeaf.

Help yn y gymuned

Gall y tywydd droi'n arw'n gyflym, ond gall cynllunio ymlaen llaw helpu i gadw pobl yn gynnes, yn ddiogel ac yn sych. Bydd y gymuned ehangach hefyd yn gallu ymdopi'n well os yw pawb yn cydweithio gan ddefnyddio gwybodaeth ac adnoddau lleol mewn ffordd sy'n ategu asiantaethau a gwasanaethau lleol.
Dylech ystyried a allai fod angen help ychwanegol ar aelodau o'ch teulu neu'ch cymdogion. Gwnewch yn siwr fod gennych eu rhifau ffôn wrth law ac ewch i'w gweld i gynnig help gyda thasgau fel prynu bwyd - gall wneud gwahaniaeth mawr. Gall cymunedau baratoi drwy gytuno beth y gellir ei wneud yn unigol a gyda'i gilydd i leihau effaith tywydd garw gartref ac yn y gwaith.
 
Mae grwpiau gwirfoddol yn werthfawr iawn am eu bod yn helpu cymunedau drwy gyfnodau anodd. I gael rhagor o wybodaeth ewch i wefan Cyngor Gweithredu Gwirfoddol Cymru (dolen allanol). Ceir gwybodaeth am gyfleoedd gwirfoddoli lleol ar wefan Gwirfoddoli Cymru (dolen allanol).

Busnes a diwydiant

Gall tywydd garw effeithio'n andwyol ar fusnesau bach, a'i gwneud yn anodd neu'n amhosibl cyflawni tasgau arferol o ddydd i ddydd. Gallai hyn olygu bod busnesau'n colli cwsmeriaid pwysig, neu'n mynd i'r wal yn llwyr. Gallwch leihau'r effaith tywydd garw ar eich busnes drwy fynd ati i baratoi cynllun parhad busnes. Ceir rhagor o wybodaeth ar wefan Busnes Cymru (dolen allanol) neu gallwch ffonio'r llinell gymorth ar 03000 603000. Mae rhagor o wybodaeth ar barhau â busnes ar gael ar wefan gov.uk (dolen allanol).

Yr Heddlu yng Nghymru

Mae pob un o 4 heddlu Cymru yn cynnig cyngor diweddar ar sut mae cadw'n saff ac yn ddiogel yn ystod y gaeaf: