Skip to content

Cymunedau yn Gyntaf

Dolenni perthnasol

Os hoffech gael unrhyw ddogfennau sydd ar y dudalen hon mewn fformat gwahanol, rhowch wybod inni.

Rhaglen sy'n canolbwyntio ar drechu tlodi yn y gymuned yw Cymunedau yn Gyntaf.

Ar 14 Chwefror 2017, cyhoeddodd Ysgrifennydd y Cabinet dros Gymunedau a Phlant y byddai rhaglen Cymunedau yn Gyntaf yn cael ei diddymu'n raddol erbyn mis Mawrth 2018.  Mae penderfyniad Ysgrifennydd y Cabinet yn dilyn cyfnod o ymgysylltu â staff Cymunedau yn Gyntaf, aelodau o'r gymuned, a phrif bartneriaid a rhanddeiliaid ar hyd a lled Cymru. Roedd hynny hefyd yn cynnwys dros 2,300 o ymatebion i'r arolwg ar-lein, cynnal grwpiau ffocws gyda hwyluswyr, a gohebiaeth. 

Mae Arad Research, ar ran Llywodraeth Cymru, wedi crynhoi'r ymatebion a dderbyniwyd.

Mae'r cyhoeddiad yn egluro'i benderfyniad ynghyd â'r camau a gaiff eu cymryd i leihau effaith diddymu Cymunedau yn Gyntaf yn raddol, a phontio i ddull newydd o weithredu i greu cymunedau cryf. Gellir darllen trawsgrifiad o'i gyhoeddiad ar wefan y Cynulliad Cenedlaethol (Dolen allanol) .

Mae rhaglen Cymunedau yn Gyntaf wedi bod yn llwyddiant o ran ei heffaith ar nifer o unigolion tlawd, ond nid yw wedi cael effaith ar lefelau tlodi yn gyffredinol yng Nghymru - sy'n parhau i fod yn uchel yn gyson. Yng nghyd-destun Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru), a newidiadau deddfwriaethol a pholisi eraill ers i'r rhaglen gael ei sefydlu yn y lle cyntaf, yr hyn sydd ei angen yw dull trawslywodraethol. Dull a fydd yn ymdrin â'r achosion sydd wrth wraidd tlodi, un sy'n cydnabod bod cymunedau yn y sefyllfa orau i benderfynu ar lefel leol ym mha feysydd y mae angen hoelio'r sylw, ac un nad yw wedi’i gyfyngu i gyfeiriadau'r codau post y maent yn byw ynddynt.

Rydym wedi gwrando ar filoedd o bobl sydd wedi elwa ar raglen Cymunedau yn Gyntaf. Mae eu safbwyntiau am y rhaglen a'r dull newydd o weithredu a gynigir gennym sy'n canolbwyntio ar gyflogaeth, y blynyddoedd cynnar a grymuso, wedi'u hystyried yn ofalus.

Mae'r ymatebion hyn wedi helpu i lunio ein dull newydd o weithredu, sef i ddiddymu rhaglen Cymunedau yn Gyntaf yn raddol, a rhoi mwy o sylw i helpu pobl i gael swyddi, cynnig y dechrau gorau mewn bywyd i blant, a sicrhau bod lleisiau pobl yn cael eu clywed wrth gynllunio gwasanaethau lleol.

Bydd cefnogaeth sylweddol ar gael dros y misoedd nesaf ar gyfer y Cyrff Cyflawni Arweiniol ac ardaloedd y Clystyrau. Bydd y gefnogaeth honno'n sicrhau bod strategaethau ymadael ar waith, a bod y broses o bontio i'r dull newydd o greu Cymunedau Cryf yn un gydweithredol ac yn un gynhwysol.