Skip to content

Trychineb Tŵr Grenfell - cwestiynau cyffredin

Dolenni perthnasol

Os hoffech gael unrhyw ddogfennau sydd ar y dudalen hon mewn fformat gwahanol, rhowch wybod inni.

Cwestiynau cyffredin am y sefyllfa yng Nghymru yn dilyn trychineb Tŵr Grenfell (Diweddarwyd ddiwethaf 10:00).

Datblygiadau Diweddar

Cyngor diweddar a gyhoeddwyd gan y Weinyddiaeth Tai, Cymunedau a Llywodraeth Leol

Nodyn Cyngor 19 – Cyngor i berchnogion adeiladau ar baneli sbandrel / paneli ffenestri / paneli mewnlenwi ar waliau allanol – 17 Hydref 2018 (dolen allanol).

Cyngor i berchnogion adeiladau sydd â deunydd cyfansawdd alwminiwm (ACM) mewn rhan o'r systemau cladin (dolen allanol).

Drysau Tân

Beth oedd yr amgylchiadau mewn perthynas â drws tân yn methu profion yn ddiweddar

Fel rhan o ymchwiliad Grenfell, trefnodd yr Heddlu Metropolitanaidd fod drws tân o fflat a oedd yn Nhŵr Grenfell yn cael ei brofi am ei hylosgedd. Yn ôl y canlyniadau, roedd hi'n ymddangos na wnaeth lwyddo i wrthsefyll tân am 30 munud, felly nid oedd yn cydymffurfio â rheoliadau adeiladu.

Ydy'r prawf hwn yn effeithio ar y cyngor a roddir i berchnogion adeiladau

Mae Panel yr Arbenigwyr ar Ddiogelwch Tân wedi ystyried canfyddiadau'r profion  ac a oes angen cymryd unrhyw gamau (Dolen allanol). Eu cyngor yw bod y risg i'r cyhoedd yn parhau'n isel a bod y cyngor ynghylch diogelwch tân yn aros yr un fath cyngor ynghylch diogelwch tân yn aros yr un fath (Dolen allanol).

Byddwn yn parhau i sicrhau bod perchnogion adeiladau, landlordiaid a phobl sy'n byw mewn adeiladau uchel iawn yn cael yr wybodaeth fwyaf cyfredol am ddiogelwch sydd ar gael.

Mae gen i ddrws tân i'm fflat – a oes unrhyw berygl i mi

Yn unol ag asesiadau Panel yr Arbenigwyr, nid oes tystiolaeth i  awgrymu bod mwy o risg i ddiogelwch y cyhoedd. Mae rhagor o brofion yn cael eu cynnal ar hyn o bryd a dylai'r preswylwyr barhau i weithio yn unol â chynllun tân yr adeilad.

Beth ddylwn i ei wneud os ydw i'n poeni am fy nrws tân

Os ydych chi'n poeni am unrhyw agwedd ar ddiogelwch tân yn eich adeilad dylech gysylltu â'ch landlord/perchennog/person cyfrifol yn y lle cyntaf.

Adroddiad Hackitt

Beth yw ymateb Llywodraeth Cymru i 'Adroddiad Hackitt’

Cyhoeddodd y Gweinidog Tai ac Adfywio ymateb Llywodraeth Cymru ar 23 Mai drwy Ddatganiad Ysgrifenedig Gweinidogol.

Yn amodol ar ymgynghoriad sy'n ofynnol yn ôl y gyfraith ynghylch y mater hwn, byddwn yn cynnig gwahardd defnyddio deunyddiau llosgadwy mewn systemau cladin ar gyfer adeiladau preswyl uchel yng Nghymru.

Rhaid i argymhellion y Fonesig Judith gael eu hystyried yn ein cyd-destun ein hunain, gan gymhwyso'r egwyddorion at ein cynigion ar gyfer system newydd a chadarn yng Nghymru.

Felly, mae Prif Weinidog Cymru wedi gofyn i'r Gweinidog Tai ac Adfywio gadeirio grŵp arbenigol i droi'r argymhellion hynny yn gyfraith, polisi ac arferion ymarferol sy'n berthnasol i Gymru.

Mae'r Gweinidog yn gobeithio cwblhau'r gwaith hwn, a chyflwyno cynigion manwl, erbyn diwedd y flwyddyn.

Sut mae dod o hyd i 'Adroddiad Hackitt'

Roedd Llywodraeth Cymru wedi croesawu’r cyhoeddiad o Adolygiad Annibynnol o Reoliadau Adeiladu a Diogelwch Tân – Adroddiad Terfynol (dolen allanol) ar 17 Mai 2018.

Cyhoeddodd  Rebecca Evans AC, y Gweinidog Tai ac Adfywio, Ddatganiad Ysgrifenedig Gweinidogol yn amlinellu ymateb cychwynnol Llywodraeth Cymru.

Ai adroddiad ar gyfer Cymru a Lloegr yw hwn

Nage, adroddiad ar gyfer Lloegr yn benodol yn unig yw hwn.  Cafodd ei gomisiynu gan Lywodraeth y Deyrnas Unedig ar gyfer Lloegr ac mae'r argymhellion yn yr adroddiad ar gyfer Lloegr yn benodol hefyd. Fodd bynnag, mae'r cyd-destun yng Nghymru yn debyg iawn i Loegr. Rydym yn croesawu'r adroddiad ac yn cydnabod bod ynddo bwyntiau manwl a defnyddiol i'r ymateb yng Nghymru wrth wneud adeiladau preswyl uchel yn fwy diogel.

A fydd deunyddiau adeiladu llosgadwy yn cael eu gwahardd yng Nghymru

Amlinella'r Fonesig Judith yn ei hadroddiad sail resymegol glir dros beidio ag argymell 'gwaharddiad' penodol ar ddeunyddiau llosgadwy. Byddwn yn ystyried ei sail resymegol yn ofalus a'r dulliau gweithredu amgen a gynigir i sicrhau na ellir defnyddio deunyddiau o'r fath mewn modd amhriodol yn y dyfodol wrth i ni ystyried ein penderfyniad ynghylch hyn o beth ar gyfer adeiladau yng Nghymru.

Blaenoriaeth gyntaf Llywodraeth Cymru yw diogelwch preswylwyr. Bydd yr ymateb i adroddiad y Fonesig Judith ac i ffactorau ehangach yn adlewyrchu buddiannau gorau ac, yn y pen draw, ddiogelwch a lles pobl Cymru.

A fyddwch chi'n canolbwyntio nawr ar adeiladau preswyl sy'n uwch na 10 llawr/30 metr

Na fyddwn. Rydyn ni wedi gweithio gyda'n partneriaid i sicrhau bod pawb yn deall yn glir y sefyllfa yng Nghymru: yr adeiladau preswyl hynny sydd gennym sydd o uchder penodol - 18 metr neu'n uwch - a'r rheini sydd â mathau gwahanol o gladin ACM.  Byddwn yn parhau i weithio ar y sail honno. Ein disgwyliad o hyd yw bod yn rhaid i ddeunyddiau ACM nad ydynt yn cydymffurfio ar adeiladau preswyl uchel 18 metr neu uwch gael eu tynnu oddi yno.

Nid yw adroddiad y Fonesig Judith yn newid y sefyllfa mewn perthynas â defnyddio rhai mathau penodol o ACM ar adeiladau sydd 18 metr o uchder neu'n uwch. Mae'n cynnig lefel ychwanegol o archwilio ar gyfer adeiladau sy'n uwch na 30 metr.

Byddwn yn ystyried yn ofalus oblygiadau argymhellion y Fonesig Judith.

Sut byddwch chi'n rhoi gwybod inni beth sy'n digwydd

Mae'r adroddiad yn un manwl, eang ei gwmpas. Byddwn nawr yn ei ystyried yn ofalus ac yn cyhoeddi ein hymateb a'n dadansoddiad manwl - i bob pwrpas, sut y byddwn yn defnyddio'r hyn a ddysgwyd yng Nghymru - cyn gynted ag y bo'n ymarferol.

Roedd Prif Weinidog Cymru wedi cyhoeddi cyllid o £400m i gynghorau a chymdeithasau tai gael gwared ar gladin peryglus oddi wrth flociau o fflatiau uchel.  Beth am Gymru

Mae tri bloc tai cymdeithasol yng Nghymru wedi methu'r profion cladin yng Nghartrefi Dinas Casnewydd. Cyhoeddodd y Gweinidog Tai ac Adfywio mewn Datganiad Ysgrifenedig Gweinidogol Datganiad Ysgrifenedig Gweinidogol ar 22 Mai y bydd £3 miliwn o gyllid cyfalaf ar gael fel bod Cartrefi Dinas Casnewydd yn gallu gosod gorchudd arall yn lle'r cladin ar eu tri adeilad.

Datblygiadau diweddar eraill

Cyngor diweddar a gyhoeddwyd gan y Weinyddiaeth Tai, Cymunedau a Llywodraeth Leol

Cyngor i berchnogion adeiladau sydd â deunydd cyfansawdd alwminiwm (ACM) mewn rhan o'r systemau cladin (dolen allanol).

Cladin nad yw'n ACM

Beth yw'r problemau diweddar gyda'r blociau tai cymdeithasol yng Nghaerdydd

Ar ôl mynd ati i holi am gyngor arbenigol, mae Cyngor Sir Caerdydd wedi dod i'r casgliad bod angen gwaith atgyweiriol ar chwe adeilad tai cymdeithasol uchel iawn - sydd â chladin nad yw'n ACM - er mwyn mynd i'r afael â phryderon ynghylch diogelwch rhag tân.

Mae'r Cyngor wedi gweithio'n agos â Gwasanaeth Tân ac Achub De Cymru er mwyn rhoi mesurau diogelwch yn eu lle yn y cyfamser, gan gynnwys goruchwyliaeth 24 awr, wrth iddo ddatblygu a rhoi ar waith ddatrysiadau yn y tymor hirach.
Rhoddwyd gwybod am y sefyllfa i breswylwyr yr adeiladau ac mae Cyngor Sir Caerdydd wedi trefnu sesiynau wyneb-yn-wyneb.

Mae Llywodraeth Cymru yn croesawu penderfyniad y Cyngor i gynnal rhagor o asesiadau risg manwl rhag tân ar gyfer ei adeiladau uchel yn dilyn trasiedi Grenfell fel y penderfyniad cywir a chyfrifol i'w wneud.

A ddylai perchnogion eraill drefnu asesiadau tebyg ar adeiladau â chladin nad yw'n ACM

Mae'r hyn y mae Caerdydd am ei wneud yn cyd-fynd yn llwyr â Nodyn 14 ynglŷn ag adeiladau â chladin nad yw'n ACM Nodyn 14 ynglŷn ag adeiladau â chladin nad yw'n ACM (dolen allanol):

Mae'r cyngor yn dweud yn glir:

“The potential that there may be incorrectly specified or substituted [non-ACM] products installed on tall buildings should not be ignored. Building owners will want to satisfy themselves and their residents that buildings are safe…”

Dylai perchnogion felly holi am gyngor proffesiynol lle bo ansicrwydd ynghylch diogelwch eu systemau ar gyfer y waliau allanol rhag tân.

Beth y mae hyn yn ei olygu i adeiladau eraill sydd â chladin tebyg i'r hyn sy'n cael ei ddefnyddio ar yr adeiladau hyn

Mae pob adeilad uchel iawn yn wahanol felly mae'n rhaid gwneud mwy nag edrych i weld pa gladin a gafodd ei ddefnyddio ar yr adeilad. Rhaid edrych ar y system gyfan ar gyfer y waliau allanol yng nghyd-destun yr adeilad unigol.

Mae Cyngor Dinas Caerdydd wedi cael cyngor proffesiynol i edrych ar sefyllfa benodol ei adeiladau.  Barn yr arbenigwyr, ar ôl ystyried nifer o ffactorau, yw bod angen gwaith atgyweiriol i fynd i'r afael â'r pryderon diogelwch tân.

Yn unol â'r canllawiau, dylai perchnogion eraill fodloni eu hunain bod eu preswylwyr yn ddiogel ac, os ydynt yn fodlon mai dyna yw'r achos, dylent gomisiynu cyngor proffesiynol i weld a yw'r adeilad yn bodloni'r safonau ar gyfer diogelwch rhag tân.

Gorffennaf 2017 - Dynodi Adeiladau

Mae Llywodraeth Cymru wedi cydweithio ag awdurdodau lleol, perchenogion adeiladau, rheolwyr, y sector preifat a’r trydydd sector ac eraill i greu darlun llawn a chywir am yr adeiladau preswyl uchel, a/neu’r adeiladau hynny sydd â ‘risg cysgu’ ym mhob rhan o Gymru, ac yn enwedig am y rhai hynny sydd â chladin o ddefnydd alwminiwm cyfansawdd (ACM).

Adeiladau Addysgol ac Iechyd

Hyd yma, rydym ni wedi cael gwybod nad oes gan unrhyw adeiladau ysgol na sefydliadau Addysg Bellach nac Uwch sy’n bodloni’r meini prawf o ran blaenoriaeth, gladin ACM. Mae’r un peth yn wir am adeiladau preswyl yn ystâd GIG Cymru hefyd.

Adeiladau Preswyl Preifat

Mae canlyniadau profion yn dangos bod cladin ACM wedi cael ei ddefnyddio ar sawl un o adeiladau’r sector preifat yng Nghaerdydd.  Mae Llywodraeth Cymru a Chyngor Dinas a Sir Caerdydd mewn cysylltiad agos ag asiantau rheoli’r adeiladau er mwyn sicrhau bod y camau priodol yn cael eu cymryd i gydymffurfio â’r canllawiau.

Tai Cymdeithasol

Mae landlordiaid cymdeithasol (Awdurdodau Lleol neu Gymdeithasau Tai) yng Nghymru yn berchen ar 38 bloc tŵr o saith llawr neu fwy.  Dynodwyd fod gan gyfanswm o 7 bloc uchel tai cymdeithasol gladin ACM, a chafodd y samplau eu hanfon i'w profi.

Mae Cyngor Abertawe wedi cadarnhau fod profion yn ymwneud â phedwar bloc tŵr yn y ddinas wedi methu'r profion cychwynnol. Fel landlordiaid, mae'r Cyngor yn cyfathrebu'n rheolaidd gyda'u tenantiaid ac maent, fel mater o flaenoriaeth, yn sicrhau eu bod yn cael yr wybodaeth ddiweddaraf ar ddatblygiadau cyn gynted ag sy'n bosibl.

Mae Abertawe hefyd wedi cadarnhau wrthym y cafodd yr holl fesurau dros dro ar ddiogelwch tân a argymhellwyd yng nghyngor yr Adran Cymunedau a Llywodraeth Leol (MHCLG) ar 22 Mehefin eu gweithredu. Mae'r gwasanaeth tân wedi archwilio ac wedi adrodd fod mesurau diogelwch tân yn dda.

Rhyddhawyd canlyniadau Prawf system BRE 4 ar 11 Awst. Mae’n debyg i’r cyfuniad sydd ar bedwar adeilad sy’n berchen i Ddinas a Sir Abertawe. Pasiodd y system wal hon y prawf; hynny yw, bu iddo atal lledaeniad y tân dros y wal yn ddigonol gan fodloni’r safon sy’n ofynnol gan y canllawiau Rheoliadau Adeiladu cyfredol, ac a nodir yn BR135.

Mae Cartrefi Dinas Casnewydd (NCH) wedi cadarnhau y methwyd profion yn ymwneud â thri bloc tŵr yng Nghasnewydd. Mae NCH fel landlordiaid wedi bod yn yn cyfathrebu'n rheolaidd gyda'u tenantiaid ac wedi sicrhau eu bod yn cael yr wybodaeth lawn ar ddatblygiadau.

Mae NCH wedi rhoi sicrwydd i denantiaid fod nifer o fesurau diogelwch tân yn eu lle. Mae hyn yn cynnwys larymau mwg a thân ym mhob cartref ac ardaloedd cymunol, paent gwrthsefyll tân a drysau tân. Mae gan y blociau hefyd ddau risiau ac, yn dilyn archwiliad, mae'r gwasanaeth tân lleol wedi cadarnhau ei fod yn fodlon gyda'r mesurau hynny. Mae NCH wedi dechrau ôl-osod systemau chwistrellu yn ei adeiladau.

Gweler y meini prawf gwahanol ar gyfer adeiladau cymwys (dolen allanol).

Rydym yn parhau i gydweithio â Llywodraeth y DU, a byddwn yn sicrhau bod rhanddeiliaid yng Nghymru yn cael clywed y newyddion diweddaraf cyn gynted ag y bydd unrhyw wybodaeth newydd yn cael ei derbyn.

Gorffennaf 2017

Beth sydd wedi digwydd mewn perthynas â phrofion system gyfan

Gwnaethom groesawu cyhoeddiad y Panel Arbenigol ar 6 Gorffennaf 2017 y cynhelir profion system gyfan. Mae'r seithfed prawf, sef y prawf olaf, bellach wedi’i gynnal a chafwyd yr adroddiad ar y prawf ar 21 Awst 2017. Mae'r profion yn helpu i sefydlu sut mae gwahanol fathau o baneli ACM mewn cyfuniad gyda gwahanol fathau o inswleiddiad yn ymddwyn mewn tân (gall y profion hyn, a gynhelir gan y Sefydliad Ymchwil Adeiladu (BRE), ddangos a ydynt yn cydymffurfio â chanllawiau ar reoliadau adeiladu).

Bydd y broses brofi yn helpu perchenogion a/neu asiantau rheoli i benderfynu ar unrhyw fesurau ychwanegol sydd angen eu rhoi ar waith o bosibl i wneud eu hadeiladau'n ddiogel yn dilyn y tân yn Nhŵr Grenfell.

Darllenwch ganlyniadau’r profion a’r canllawiau a gyhoeddwyd gan MHCLG ar gyfer landlordiaid a pherchnogion adeiladu (dolen allanol).

Diweddarwyd y canllawiau hyn ar 28 Chwefror 2018 i adlewyrchu canlyniadau profion a gynhaliwyd yn ddiweddar.

A fydd Ymchwiliad Tŵr Grenfell yn effeithio ar Gymru

Ymchwiliad annibynnol a arweinir gan farnwr yw hwn, ac mae ei gylch gorchwyl newydd gael ei gyhoeddi ac mae ei gylch gorchwyl newydd gael ei gyhoeddi (dolen allanol). Rydym yn croesawu'r adolygiad annibynnol hwn a byddwn yn edrych yn ofalus ar y canlyniadau i benderfynu sut y gallant lywio polisi ac arfer yng Nghymru.

A fydd Rheoliadau Adeiladu yng Nghymru yn cael eu hadolygu

Rydym ni’n parhau i gysylltu â Llywodraeth y DU a’r gweinyddiaethau eraill ynghylch camau gweithredu yn dilyn trychineb Tŵr Grenfell ac rydym wedi croesawu'r cyhoeddiad y bydd yr adolygiad annibynnol i Reoliadau Adeiladu a Diogelwch Tân (dolen allanol) yn cael ei gynnal (Cylch Gorchwyl - dolen allanol) o dan gadeiryddiaeth y Fonesig Judith Hackitt. Byddwn yn parhau i ymgysylltu â Llywodraeth y DU a’r tîm sy’n cynnal yr adolygiad.

Cafodd Adroddiad Interim (dolen allanol) y Fonesig Judith Hackitt ei gyhoeddi ar 18 Rhagfyr 2017. Mae crynodeb o’r adroddiad hefyd ar gael.

Fyddwch chi'n ei gwneud yn orfodol i ôl-osod systemau

Roedd y Grŵp Cynghori ar Ddiogelwch Tân wedi ystyried y goblygiadau ehangach yn deillio o drychineb Tŵr Grenfell.

Yng Nghymru, mae gosod chwistrellwyr eisoes yn ofynnol ers 2016 mewn eiddo preswyl newydd ac eiddo preswyl sy’n cael ei drawsnewid gan gynnwys blociau uchel dros 18m. Roedd Grenfell, fodd bynnag, yn adeilad oedd eisoes yn bodoli. Mae’n debygol y bydd gwersi i’w dysgu ar gyfer datblygiadau newydd ond yn bwysicach na hynny mae angen i ni ddysgu sut y gall adeiladau uchel gael eu hadnewyddu’n ddiogel.

Darlenwch y Canllaw i Ddeiliad Tai ar Systemau Chwistrellu

Sut y gallai tenantiaid sy'n bryderus am eu hadeilad gael hyd i wybodaeth

Pwynt cyswllt cyntaf tenantiaid ddylai fod eu landlord neu reolwr adeiladu – nhw  fydd yn y sefyllfa orau i roi sicrwydd a gwybodaeth ar eu hadeilad penodol.

Beth am wiriadau ar adeiladau uchel eraill

Ein blaenoriaeth gyntaf yw dynodi problemau posibl gydag adeiladau preswyl dros 18m o uchder (saith llawr neu fwy). Mae Prif Gynghorydd ac Arolygydd Tân ac Achub Cymru wedi cadarnhau mai dyma'r flaenoriaeth briodol.

Y ffocws cychwynnol oedd ar yr adeiladau preswyl hynny yn y sector tai cymdeithasol.

Rydym wedi gweithio i ddynodi’r holl adeiladau preswyl eraill i sicrhau fod y rhai sy'n byw mewn adeiladau uchel yn y sector preifat yn cael eu diogelu yn yr un modd rhag unrhyw risg diangen.

Beth am adeiladau uchel lle nad oes cladin ACM wedi’i ddefnyddio

Ni ddylid anwybyddu’r posibilrwydd y gall fod yna ddeunyddiau sydd wedi’u henwi’n anghywir neu sydd wedi’u defnyddio yn lle’r deunyddiau gwreiddiol ar adeiladau o’r fath. Bydd perchnogion adeiladau am fodloni eu hunain a’u preswylwyr fod yr adeiladau’n ddiogel. Dylai perchnogion adeiladau holi am gyngor proffesiynol am unrhyw gamau pellach i’w cymryd gan adlewyrchu amgylchiadau arbennig yr adeiladau dan sylw. Gweler nodyn cyngor MHCLG am ragor o fanylion (dolen allanol).

Beth am wiriadau ar adeiladau preswyl o chwe llawr neu lai – neu o dan 18 metr

Mae safonau yn wahanol ar gyfer adeiladau uchel oherwydd y risg cynyddol o amserau dianc hirach - sef pam fod ein blaenoriaeth ar adeiladau preswyl uchel.

Bydd landlordiaid pob adeilad preswyl angen rhoi sicrwydd i'w hunain a'u tenantiaid fod pob mesur diogelwch tân perthnasol yn eu lle a bod asesiadau risg yn gyfredol. Gallant ddefnyddio cyngor a gyhoeddwyd gan y MHCLG (dolen allanol) ar ragofalon ychwanegol os dymunant.

Byddwn yn parhau i fonitro cyngor y Panel Arbenigol ac argymhellion gan y Grŵp Cynghori ar Ddiogelwch Tân yng nghyswllt adeiladau eraill maes o law ond mae'n iawn fod ein blaenoriaeth ar hyn o bryd ar adeiladau uchel.

A ddylid tynnu cladin o adeiladau sy'n methu prawf BRE

Rydym yn dilyn cyngor panel arbenigol y MHCLG a awgrymodd y dylid, wrth benderfynu p’un ai i dynnu cladin ACM ai peidio, ystyried effaith tynnu’r cladin ar elfennau eraill y wal, yn enwedig yr inswleiddio, ac felly ar ddiogelwch yr adeilad cyfan o ran tân a gofynion Rheoliadau Adeiladu eraill.

Ar 30 Mehefin cadarnhaodd Panel Arbenigol Llywodraeth y Deyrnas Unedig y byddai'n ystyried p'un ai a fyddai'n ddiogel defnyddio’r paneli ACM sy'n cael eu profi ar hyn o bryd fel rhan o system wal allanol adeilad ehangach, ac y gallai felly aros ar yr adeilad mewn rhai amgylchiadau a gymeradwywyd. Cyhoeddodd y Panel wedyn y bydd yn comisiynu profion ‘system gyfan’ fel sail i drafodaethau pellach. Mae’r profion hyn wedi’u cwblhau erbyn hyn ac mae canllawiau pellach wedi’u cyhoeddi (dolen allanol).

Mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi canllawiau ar gyfer perchenogion adeiladau sy’n ystyried ailgladio adeiladau uchel.

A fedrir gorfodi sefydliadau preifat i gael profion ar eu hadeiladau

Nid oes gennym bwerau cyfreithiol i orfodi perchnogion preifat i wirio adeiladau neu brofi cladin, ond ni allwn ragweld sefyllfa lle na fyddai perchennog adeilad yn dymuno sicrhau diogelwch ei adeilad a’i denantiaid.

Mae gan rai awdurdodau lleol rai pwerau ymyriad a gorfodaeth mewn amgylchiadau lle mae perygl penodol.

Beth yw’r Grŵp Cynghori ar Ddiogelwch Tân Cymru

Cafodd y Grŵp Cynghori ar Ddiogelwch Tân ei gadeirio gan Des Tidbury, Prif Gynghorydd Tân ac Achub Llywodraeth Cymru, ac roedd y grŵp yn cynnwys yr aelodau canlynol: Steve Thomas - Prif Weithredwr CLlLC, Ruth Marks - Prif Weithredwr CGGC, Huw Jakeway - Prif Swyddog Tân Gwasanaeth Tân ac Achub De Cymru, David Wilton - Prif Weithredwr Gwasanaeth Ymgynghorol Cyfranogiad Tenantiaid Cymru, Stuart Ropke - Prif Weithredwr Cartrefi Cymunedol Cymru a Douglas Haig, Is-gadeirydd Cymdeithas Landlordiaid Preswyl Cymru. Ei nod oedd darparu cyngor i Lywodraeth Cymru.

Fe wnaeth y Grŵp gysylltu â pherchnogion, asiantiaid a thenantiaid wrth lunio canllawiau ar Egwyddorion Arferion Da wrth Ymgysylltu â Phreswylwyr.  Yn y ddogfen y dylid ei darllen ochr yn ochr â chyfrifoldebau statudol, ceir cyngor i sicrhau cyfathrebu da, effeithiol rhwng perchnogion/rheolwyr adeiladau a phreswylwyr.

Mae cylch gorchwyl y grŵp Grŵp Cynghori ar Ddiogelwch Tân wedi ei nodi yma.

Cladin – cyngor pellach i landlordiaid a pherchnogion adeiladau

Rydym yn ymwybodol o adroddiad gan y British Board of Agréement yn nodi pryderon am y ffordd y mae effaith gwynt ar ddeunydd inswleiddio waliau allanol yn cael ei hasesu, yn enwedig yn achos adeiladau tal. Rydym wedi ysgrifennu at gyrff sy’n rheoli adeiladau a chynlluniau personau cymwys yn eu hatgoffa o’r gofynion o ran diogelwch strwythurol a’r angen i fod yn wyliadwrus wrth graffu ar gyfrifiadau strwythurol. Byddwn mewn cysylltiad rheolaidd â Llywodraeth y DU ac yn ystyried yn ofalus gyngor gan y Pwyllgor Sefydlog ar Ddiogelwch Strwythurol ar y mater hwn pan fydd ar gael i lywio ein camau nesaf. Yn y cyfamser, rhoddwyd y cyngor canlynol i landlordiaid cymdeithasol a chyrff rheoli adeiladau:

Asesu systemau cladin ar waliau allanol

Dylai cyrff rheoli adeiladu edrych am dystiolaeth glir ynghylch dosbarthiad y deunyddiau i’w defnyddio er mwyn bodloni’r diffiniadau sydd yn Nhabl A7 Atodiad A; neu dystiolaeth glir o ganlyniadau profion a gynhaliwyd yn unol â BS 8414. Rhaid i ganlyniadau profion fod yn berthnasol ac yn briodol ar gyfer adeiladu’r wal allanol a fwriedir. Ni ddylai cyrff rheoli adeiladu dderbyn cynigion heb dystiolaeth o’r fath. 

Dolenni defnyddiol

Canllaw i Ddeiliad Tai ar Systemau Chwistrellu

Llythyr gan Lywodraeth y Deyrnas Unedig yn nodi gofynion diogelwch ychwanegol (dolen allanol)

Nodyn esboniadol Llywodraeth y deyrnas Unedig ar wiriadau a phrofion diogelwch (dolen allanol)

Tai Cymunedol Cymru (corff cynrychioliadol ar gyfer cymdeithasau tai dielw a chwmnïau cydfuddiannol yng Nghymru) (dolen allanol) 

Cartrefi Dinas Casnewydd - gwybodaeth diogelwch blociau tŵr ar gyfer preswylwyr (dolen allanol)

Cymdeithas Asiantau Rheoli Preswyl (dolen allanol)

Sefydliad Brenhinol y Syrfewyr Siartredig (dolen allanol)