Skip to content

Ddeddf Busnesau Bach, Mentrau a Chyflogaeth 2015

Cychwyn deddfwriaeth newydd i gynorthwyo Busnesau Cartref yng Nghymru.

Mae Adrannau 35 a 36 o Ddeddf Busnesau Bach, Mentrau a Chyflogaeth 2015 (dolen allanol, Saesneg yn unig) yn newid Rhan 2 o Ddeddf Landlordiaid a Thenantiaid 1954 (Sicrwydd deiliadaeth ar gyfer busnesau, gweithwyr proffesiynol a thenantiaid eraill) (dolen allanol, Saesneg yn unig). Daeth newidiadau i rym yng Nghymru a Lloegr ar 1 Hydref 2015 er mwyn helpu busnesau cartref.


O dan Ran 2 o Ddeddf 1954 lle bo eiddo yn cael ei ddefnyddio at ddibenion busnes, mae tenantiaeth busnes yn bodoli. Wrth i denantiaethau busnes gynnig sicrwydd deiliadaeth, mae landlordiaid preswyl wedi tueddu i’w hosgoi oherwydd eu bod yn ofni y gallai fod yn fwy anodd iddynt gael gafael ar yr eiddo ar ddiwedd y denantiaeth.

Mae’r gwelliannau a wnaed gan y Ddeddf Busnesau Bach, Mentrau a Chyflogaeth i Ddeddf 1954 yn golygu y caiff tenantiaethau busnesau cartref  eu heithrio rhag Rhan 2 o Ddeddf 1954 o 1 Hydref 2015 ymlaen. Caiff tenantiaethau ar gyfer busnesau cartref eu diffinio fel tenantiaethau anheddau a roddwyd i unigolion ar gyfer eu defnyddio fel cartrefi, pan fydd tenantiaid, gyda chaniatâd eu landlord, yn cynnal math o fusnes y gellid yn rhesymol ei gynnal yn y cartref. Bydd landlordiaid yn rhydd i ddweud pa weithgareddau i’w caniatáu yn unol â thelerau’r denantiaeth. Bwriad y gwelliant yw dileu’r cymhelliad oedd yn bodoli i wahardd pob math o weithgarwch busnes.
 
Bydd yr hyn y gellir ei ystyried yn fusnes cartref yn amlwg yn y rhan fwyaf o achosion - er enghraifft rhywun sy’n rhedeg busnes TG o’r ystafell wely sbâr. Fodd bynnag, lle bo’r hyn oedd gynt yn dŷ wedi’i drosi’n rhannol neu’n gyfan gwbl yn eiddo busnes megis siop, yna nid busnes cartref fyddai ac ni fyddai’r darpariaethau newydd yn gymwys iddo. Yn yr un modd, ni fydd busnes yn fusnes cartref os bydd yn cyflenwi alcohol i’w yfed ar safle trwyddedig o fewn yr annedd neu ran ohono.

Mae’r newidiadau wedi’u hanelu at y sector rhentu preifat ond gallant fod yn gymwys hefyd i gartrefi sydd wedi’u meddiannu ar les hir yn y sector rhentu preifat.