Skip to content

Deddf Diddymu'r Hawl i Brynu a'r Hawliau Cysylltiedig (Cymru) 2018

Dolenni perthnasol

Mae deddfwriaeth arloesol i ddiogelu'r stoc o dai cymdeithasol ac annog adeiladu tai cymdeithasol newydd wedi cael Cydsyniad Brenhinol gan Ei Mawrhydi'r Frenhines.
O dan y cynllun Hawl i Brynu, gallwch brynu eich cartref am bris is na gwerth llawn y farchnad.
O dan y cynllun Hawl i Gaffael, mae gan denantiaid sy’n byw mewn tai sy’n eiddo i Landlord Cymdeithasol Cofrestredig (RSL) hawl i brynu eu cartrefi.
Os hoffech gael unrhyw ddogfennau sydd ar y dudalen hon mewn fformat gwahanol, rhowch wybod inni.

Bydd y Ddeddf yn diddymu'r Hawl i Brynu, yr Hawl i Brynu a Gadwyd a'r Hawl i Gaffael, ar gyfer tenantiaid awdurdodau lleol a landlordiaid cymdeithasol cofrestredig.

Mae ein tai cymdeithasol yn adnodd gwerthfawr, ond yn un sydd o dan bwysau sylweddol. Mae maint y stoc o dai cymdeithasol wedi lleihau'n sylweddol ers 1980 pan gafodd yr Hawl i Brynu ei chyflwyno. Mae nifer y tai a gollwyd drwy'r Hawl i Brynu yn cyfateb i 45% o'r stoc o dai cymdeithasol ym 1981. Fel canlyniad i hynny, roedd y rheini yr oedd angen tai arnynt - a nifer yn eu plith yn agored i niwed - yn gorfod aros am gyfnodau hirach i gael cartref yr oeddent yn gallu ei fforddio.

Derbyniodd Deddf Diddymu'r Hawl i Brynu a'r Hawliau Cysylltiedig (Cymru) 2018 Gydsyniad Brenhinol ar 24 Ionawr 2018. Er mwyn sicrhau bod tenantiaid yn ymwybodol o'r ffaith bod yr Hawl i Brynu yn dod i ben, mae'r Ddeddf yn ei gwneud yn ofynnol i Lywodraeth Cymru gyhoeddi gwybodaeth, y mae'n rhaid i landlordiaid ei darparu i'r tenantiaid sy'n cael eu heffeithio, o fewn dau fis ar ôl cael Cydsyniad Brenhinol. 

Pryd fydd yr Hawl i Brynu yn dod i ben

Er mwyn annog datblygu stoc o dai newydd a diogelu buddsoddiadau diweddar, bydd yr Hawl i Brynu a'r Hawl i Gaffael yn dod i ben ar gyfer ‘cartrefi newydd’ ddau fis ar ôl cael y Cydsyniad Brenhinol. ‘Cartref newydd’ yw cartref nad yw wedi’i osod yn rhan o dai cymdeithasol am y chwe mis yn arwain at 24 Mawrth 2018. Ar gyfer y stoc bresennol o dai cymdeithasol, bydd y diddymiad olaf yn dod i rym ar 26 Ionawr 2019.

Mae gwybodaeth am y broses o graffu ar y Bil ar gael ar wefan Cynulliad Cenedlaethol Cymru.

Yr ardaloedd y mae’r hawliau wedi’u hatal dros dro ynddynt

Ar Ynys Môn ac yng Nghaerdydd, Sir Gaerfyrddin, Sir Powys, Sir Ddinbych, Sir y Fflint ac Abertawe, mae’r Hawl i Brynu a’r Hawli Gaffael wedi’u hatal dros dro. Os ydych chi’n byw yn un o’r ardaloedd hynny, ni fyddwch yn gallu prynu eich cartref o dan y cynlluniau hyn. 

Llyfryn Gwybodaeth

Ry’n ni wedi cyhoeddi llyfryn sy’n crynhoi’r newidiadau sydd wedi’u gwneud o dan Ddeddf Diddymu’r Hawl i Brynu a Hawliau Cysylltiedig (Cymru) 2018.

Mae ar gael mewn sawl iaith, mewn print bras ac mae yna fersiwn hawdd ei ddarllen a fersiwn clywedol fersiwn clywedol (10MB).

Mae fersiwn Braille ac argraffedig ar gael ar gais. E-bostiwch: righttobuy@llyw.cymru