Skip to content

Cefndir

Rhaglen Buddsoddi Perfformiad Ynni Strategol Cymru yw’r rhaglen arbed a lansiwyd yn 2009.

Nodau ac amcanion

Mae’r rhaglen arbed yn ymdrin â thri nod:

  • Amgylcheddol: Gwneud i gartrefi yng Nghymru berfformio’n well o ran ynni – yn enwedig y cartrefi sy’n defnyddio ynni’n lleiaf effeithlon – a lleihau allyriadau carbon deuocsid;
  • Cymdeithasol: Lleihau effaith tlodi tanwydd ar bobl yng Nghymru; ac
  • Economaidd: Creu swyddi i drigolion Cymru a chyfleoedd economaidd i fusnesau Cymru wrth ddylunio, cynhyrchu, dosbarthu, gosod a chynnal a chadw mesurau defnyddio ynni’n effeithlon yn y cartref a thechnolegau ynni adnewyddadwy.

Bydd buddsoddi mewn gwneud i gartrefi Cymru ddefnyddio ynni’n fwy effeithlon yn creu swyddi mewn sector llafurddwys ar gyfer Cymru.

Mantais ychwanegol i’r rhaglen yw ei bod hefyd yn cyflawni ein huchelgeisiau o ran tai, tlodi tanwydd a’r newid yn yr hinsawdd.

Mae’r rhaglen arbed yn gweithredu drwy Gymru gyfan, ond yn gweithredu’n fwy dwys yn yr Ardaloedd Adfywio Strategol.

Bydd hyn yw creu digon o fàs critigol i greu swyddi, denu buddsoddiad ac ysgogi twf mewn busnesau ynni adnewyddadwy a defnyddio ynni’n effeithlon yng Nghymru. Dylai hyn helpu i sicrhau manteision economaidd, amgylcheddol a chymdeithasol cynaliadwy.

Mae’r ffordd y cynlluniwyd arbed yn adlewyrchu cam tuag at:

  • ddull ‘tŷ cyfan’ neu ‘ystyried pob opsiwn’ o ddelio â’r defnydd effeithlon o ynni mewn cartrefi er mwyn mynd i’r afael â chartrefi anoddach eu trin lle mae effaith tlodi tanwydd yn tueddu i fod ar ei waethaf;
  • dull cymuned neu stryd wrth stryd, i gefnogi cydlyniant cymdeithasol a sicrhau arbedion maint lle bynnag y bo modd.  

Mae’r rhaglen yn gweithredu ar sail ardal law yn llaw â Chynllun Nyth Cymru. Yn debyg i arbed, mae Nyth yn symud tuag at ddull ‘tŷ cyfan’ neu ‘ystyried pob opsiwn’ ond yn wahanol i’r rhaglen arbed, y galw fydd yn parhau i’w lywio.

Mae rhagor o fanylion am Nyth ar y wefan.

Ewch i: wefan Nyth Cymru (dolen allanol)

Mae hyn yn dir newydd yng Nghymru, fel ag yng ngweddill y DU, felly mae dwy nod ategol i’r rhaglen arbed:

  • creu sail dystiolaeth o’r hyn sy’n gweithio – yn cynnwys y cyfuniad gorau o nodau amgylcheddol, cymdeithasol ac economaidd – fel sail ar gyfer camau pellach y rhaglen; a
  • meithrin gallu yng nghadwyn gyflenwi, sector cyhoeddus a chymunedau Cymru er mwyn darparu prosiectau defnyddio ynni’n effeithlon seiliedig ar ardal, sy’n ymdrin â’r tŷ cyfan.

Mae ein hamcanion i’w gweld yn y dogfennau canlynol:

  • Cymru’n Un: Cenedl Un Blaned;
  • Y Strategaeth ar y Newid yn yr Hinsawdd: Rhaglen Weithredu;
  • Cynllun Cenedlaethol ar gyfer Effeithlonrwydd ac Arbedion Ynni;
  • Strategaeth Tlodi Tanwydd;
  • Strategaeth Dai Genedlaethol: Gwella Bywydau a Chymunedau – Cartrefi yng Nghymru;
  • Gwireddu’r Potensial: Strategaeth Swyddi Gwyrdd i Gymru; a
  • Syniadau Blaengar - Strategaeth ar gyfer Blaenau’r Cymoedd 2020.

Yr amserlen

2010–2015 fydd cyfnod y rhaglen arbed. Cafodd cam un ei gwblhau erbyn 31 Mawrth 2012, gyda’r ail gam yn rhedeg rhwng Mai 2012 a Mawrth 2015.

Cyllideb

£30 miliwn oedd cyllideb cam cyntaf rhaglen arbed, gyda dau estyniad werth cyfanswm o £6.6m. O ganlyniad, £36.6m oedd cyfanswm cyllid Llywodraeth Cymru ar gyfer cam un arbed.

£45 miliwn yw cyllideb yr ail gam, a ariennir yn bennaf drwy Gronfa Datblygu Rhanbarthol Ewrop, gyda chyllid ychwanegol gan Lywodraeth Cymru.