en-gb	Ahead of the introduction of the full Optional and Collaborative layers we will, subject to the budget, continue to deliver a range of procured and demand-led agricultural and environmental schemes supporting a range of outcomes.
cy-gb	Cyn cyfwyno'r Haen Opsiynol a'r Haen Gydweithredol, gan ddibynnu ar faint y gyllideb, byddwn yn parhau i ddarparu amrediad o gynlluniau amaethyddol ac amgylcheddol wedi'u caffael ar sail galw, gan gefnogi amrediad o ganlyniadau.

en-gb	There is a strong alignment between the schemes we are already supporting and the Optional and Collaborative Actions we will introduce during the Transition Period.
cy-gb	Mae aliniad cryf rhwng y cynlluniau rydyn ni eisoes yn eu cefnogi a'r Gweithredoedd Opsiynol a'r Gweithredoedd Cydweithredol y byddwn yn eu cyfwyno yn ystod y Cyfnod Pontio.

en-gb	The schemes we already have in place, many of which we expect to evolve into the Optional and Collaborative Actions, help deliver some of the greatest outcomes towards our ambitions for net zero, climate adaption and biodiversity, while also enabling wider opportunities for sustainable food production.
cy-gb	Mae'r cynlluniau sydd gennyn ni ar waith eisoes, yr ydyn ni'n disgwyl i lawer ohonynt esblygu yn Weithredoedd Opsiynol a Gweithredoedd Cydweithredol, yn helpu i gyfawni rhai o'r canlyniadau mwyaf tuag at ein huchelgeisiau ar gyfer sero-net, ymaddasu i'r newid yn yr hinsawdd a bioamrywiaeth, wrth hefyd alluogi cyfeoedd ehangach ar gyfer cynhyrchu bwyd yn gynaliadwy.

en-gb	Priority for farmers in the Scheme Universal Layer
cy-gb	Blaenoriaethau i ffermwyr yn Haen Cyffredinol y Cynllun

en-gb	We believe that if you join the Scheme, committing to a whole farm approach to improve your economic, environmental, and social resilience through the Universal Actions, then you should gain priority access to the Optional and Collaborative Actions.
cy-gb	Credwn ni, os byddwch yn ymuno â'r Cynllun, gan ymrwymo i ddull fferm gyfan er mwyn gwella eich cydnerthedd economaidd, amgylcheddol a chymdeithasol drwy'r Gweithredoedd Cyffredinol, yna dylech gael blaenoriaeth o ran cael mynediad i'r Gweithredoedd Opsiynol a'r Gweithredoedd Cydweithredol.

en-gb	Those who do not sign-up to join the Scheme would not beneft from this priority access and would be subject to a competitive process to join funding schemes (subject to available budget).
cy-gb	Ni fyddai'r rhai nad ydyn nhw'n cofrestru i ymuno â'r Cynllun yn elwa ar y mynediad â blaenoriaeth hwn, a bydden nhw'n destun proses gystadleuol i ymuno â chynlluniau ariannu (yn amodol ar y gyllideb sydd ar gael).

en-gb	Our Integrated Natural Resources Scheme and the National Peatland Action Programme will support the delivery of nature-based solutions across the landscape.
cy-gb	Bydd ein Cynllun Adnoddau Naturiol Integredig a'r Rhaglen Weithredu Genedlaethol ar Fawndiroedd yn cefnogi darparu atebion sy'n seiliedig ar natur ar draws y dirwedd.

en-gb	The Sustainable Innovation Scheme is helping to join up supply chains.
cy-gb	Mae'r Cynllun Arloesi Cynaliadwy yn helpu i gydgysylltu cadwyni cyfenwi.

en-gb	The Nutrient Management Investment Scheme is helping to ensure water is protected from pollution.
cy-gb	Mae'r Cynllun Buddsoddi mewn Rheoli Maethynnau yn helpu i sicrhau bod d wˆ r yn cael ei amddiffyn rhag llygredd.

en-gb	The Animal Health and Improvement Cycle pilot will help improve on-farm animal health and welfare measures.
cy-gb	Bydd cynllun peilot y Cylch Gwella Iechyd Anifeiliaid yn helpu i wella mesurau iechyd a lles anifeiliaid ar y fferm.

en-gb	Basic Payment Scheme 
cy-gb	71

en-gb	Basic Payment Scheme
cy-gb	Cynllun y Taliad Sylfaenol (BPS)

en-gb	From 2025 onwards we propose you will have the option of choosing either SFS or BPS.
cy-gb	O 2025 ymlaen, rydyn ni'n cynnig y bydd gennych opsiwn i ddewis naill ai'r SFS neu'r BPS.

en-gb	Once you have chosen to participate in the SFS you will no longer have the option to revert back to BPS, as SFS will be the primary long-term mechanism of support for the agricultural industry in Wales.
cy-gb	Pan fyddwch wedi dewis cymryd rhan yn yr SFS ni fydd gennych yr opsiwn i ddychwelyd i'r BPS mwyach, gan mai'r SFS fydd y prif fecanwaith cymorth hirdymor i'r diwydiant amaethyddol yng Nghymru.

en-gb	Phasing out of BPS
cy-gb	Dod â'r BPS i ben yn raddol

en-gb	We propose to phase out BPS during the Transition Period.
cy-gb	Rydyn ni'n cynnig dod â'r BPS i ben yn raddol yn ystod y Cyfnod Pontio.

en-gb	The Scheme design and payment approach have been designed to support you to transition to SFS from the frst year available i.e. 2025.
cy-gb	Mae'r Cynllun a'r dull talu wedi cael eu dylunio i'ch helpu i drosglwyddo i'r SFS o'r fwyddyn gyntaf sydd ar gael h.y. 2025.

en-gb	The BPS Entitlement Value, Redistributive Payment and the Young Farmer Payment will be phased out incrementally.
cy-gb	Byddwn yn dod â Thaliad y BPS, y Taliad wedi'i Ailddosbarthu a'r Taliad i Ffermwyr Ifanc i ben yn raddol.

en-gb	This is intended to take place over a 5-year period, with a 20% taper in equal steps per year as set out below.
cy-gb	Bwriedir i hyn ddigwydd dros gyfnod o bum mlynedd, gyda tapr o 20% mewn camau cyfartal bob blwyddyn fel y nodir isod.

en-gb	Proposed percentage of BPS Entitlement value, Redistributive Payment, and Young Farmer Payment payable annually during the Transition Period:
cy-gb	Canran arfaethedig o Daliad BPS, y Taliad wedi'i Ailddosbarthu a'r Taliad i Ffermwyr Ifanc sy'n daladwy bob blwyddyn yn ystod y Cyfnod Pontio.

en-gb	BPS Entitlement value, Redistributive Payment and Young Farmer Payment
cy-gb	Taliad y BPS, y Taliad wedi'i Ailddosbarthu a'r Taliad i Ffermwyr Ifanc

en-gb	2025 2026 2027 2028 2029
cy-gb	2025 2026 2027 2028 2029

en-gb	This model of tapering over a 5-year period was used when BPS was introduced to replace the Single Payment Scheme in 2015, bringing all entitlements to a fat rate by 2019.
cy-gb	Defnyddiwyd y model tapro hwn dros gyfnod o bum mlynedd pan gyfwynwyd y BPS i ddisodli Cynllun y Taliad Sengl yn 2015, gan wneud pob hawl yn gyfradd safonol erbyn 2019.

en-gb	This approach to phasing out BPS, negates the need for future BPS budget ceiling to be set and means you will be able to easily calculate your expected BPS payment values for the duration of the transition period, if you choose not to participate in the Scheme.
cy-gb	Mae'r dull hwn o ddod â'r BPS i ben yn raddol yn golygu nad oes angen pennu terfyn uchaf ar gyfer cyllideb y BPS, ac y byddwch yn gallu cyfrifo gwerth eich taliad BPS ar gyfer y cyfnod pontio, os byddwch yn dewis peidio â chymryd rhan yn y Cynllun.

en-gb	The frst 20% reduction would apply to BPS 2025 with the fnal BPS claim available in 2028.
cy-gb	Byddai'r gostyngiad cyntaf o 20% yn berthnasol i BPS 2025 gyda hawliad terfynol y BPS ar gael yn 2028.

en-gb	There would be no BPS application or payment available in 2029.
cy-gb	Ni fydd unrhyw gais neu daliad y BPS ar gael yn 2029.

en-gb	Proposed changes to BPS rules
cy-gb	Newidiadau arfaethedig i reolau'r BPS

en-gb	Most BPS rules will remain unchanged.
cy-gb	Ni fydd y rhan fwyaf o reolau'r BPS yn newid.

en-gb	You will still require an equivalent number of eligible hectares to activate your BPS entitlements and have eligible land at your disposal.
cy-gb	Bydd angen nifer cyfatebol o hectarau cymwys arnoch o hyd i ddefnyddio’ch hawliau BPS, a rhaid bod gennych dir cymwys sydd ar gael ichi.

en-gb	As BPS is being withdrawn during the Transition Period, we need to ensure the BPS claimant population and individual claims do not increase in size.
cy-gb	Gan fod y BPS yn cael ei dynnu'n ôl yn ystod y Cyfnod Pontio, mae angen inni sicrhau nad yw nifer yr hawlwyr a hawliadau unigol y BPS yn cynyddu.

en-gb	We therefore propose to make changes to BPS with effect from 2025.
cy-gb	Felly, rydyn ni'n bwriadu gwneud newidiadau i'r BPS o 2025.

en-gb	These are detailed below.
cy-gb	Mae manylion y rhain isod.

en-gb	BPS Budget Ceiling
cy-gb	Terfyn Uchaf Cyllideb y BPS

en-gb	Welsh Ministers will no longer be required to set a BPS Budget Ceiling as the annual BPS Entitlement Value, Redistributive Payment and Young Farmer Payment for those farmers wishing to claim BPS will be reduced incrementally from BPS 2025 onwards.
cy-gb	Ni fydd yn ofynnol bellach i Weinidogion Cymru bennu terfyn uchaf ar gyfer Cyllideb y BPS, gan y bydd Taliadau'r BPS, y Taliad wedi'i Ailddosbarthu a'r Taliad i Ffermwyr Ifanc yn cael eu lleihau'n raddol o BPS 2025 ymlaen.

en-gb	72
cy-gb	73

en-gb	Basic Payment Scheme 
cy-gb	Y CYNLLUN FFERMIO CYNALIADWY Cynllun y Taliad Sylfaenol (BPS) 

en-gb	BPS Entitlements
cy-gb	Hawliau BPS

en-gb	To ensure the BPS claimant population and individual claims do not increase in size during the transition period, from 2025 we propose:
cy-gb	Er mwyn sicrhau nad yw nifer yr hawlwyr a hawliadau unigol y BPS yn cynyddu yn ystod y cyfnod pontio, o 2025 rydyn ni'n cynnig a canlynol:

en-gb	•  Farmers who choose to participate in SFS will surrender trial entitlements, which will not be available for future BPS scheme years.
cy-gb	•  Bydd ffermwyr sy'n dewis cymryd rhan yn yr SFS yn ildio eu hawliau, ac na fyddan nhw ar gael ar gyfer blynyddoedd cynllun y BPS yn y dyfodol.

en-gb	•  To close the National Reserve.
cy-gb	•  Cau'r Gronfa Genedlaethol.

en-gb	New entrants to farming will be directed to the SFS, as there are no requirements to hold entitlements under the Scheme.
cy-gb	Bydd ymgeiswyr newydd i ffermio yn cael eu cyfeirio at yr SFS, gan nad oes unrhyw ofynion i ddal hawliau o dan y Cynllun.

en-gb	•  To restrict the transfer of BPS entitlements to those who transfer and / or lease entitlements with the land and farmers currently leasing in entitlements for land they currently claim under BPS.
cy-gb	•  Cyfyngu ar drosglwyddo hawliau BPS i'r rhai sy'n trosglwyddo a/neu brydlesu hawliau gyda'r tir, a ffermwyr sy'n prydlesu hawliau ar hyn o bryd ar gyfer tir y maen nhw'n hawlio amdano ar hyn o bryd o dan y BPS.

en-gb	BPS entitlement transfers in cases of inheritance and succession will also be permitted.
cy-gb	Caniateir trosglwyddo hawliau'r BPS mewn achosion o etifeddiaeth ac olyniaeth hefyd.

en-gb	These changes will mean the 2025 Transfer and Lease window, and entitlement transfer rules will be available later in 2024.
cy-gb	Bydd y newidiadau hyn yn golygu y bydd Cyfnod Trosglwyddo a Phrydlesu 2025 a'r rheolau trosglwyddo hawliau ar gael yn ddiweddarach yn 2024.

en-gb	•  To remove the two-year entitlement usage rule.
cy-gb	•  Cael gwared ar y rheol defnyddio hawl o ddwy fynedd.

en-gb	2023 73
cy-gb	2023 74

en-gb	Payment Capping
cy-gb	Capio Taliadau

en-gb	We propose to change the BPS payment capping to ensure parity with the tapering BPS model.
cy-gb	Rydyn ni'n cynnig newid cap taliad y BPS i sicrhau cysondeb â model tapro'r BPS.

en-gb	This means the impact of BPS tapering will be the same for all claimants.
cy-gb	Mae hyn yn golygu y bydd effaith tapro'r BPS yr un peth ar gyfer pob hawliwr.

en-gb	We propose to apply an incremental reduction to the Payment Bands as follows:
cy-gb	Rydyn ni'n cynnig defnyddio gostyngiad cynyddrannol i'r Bandiau Talu fel a ganlyn:

en-gb	Percentage Reduction
cy-gb	Canran y Gostyngiad

en-gb	Payment Bands 2024
cy-gb	Bandiau Talu 2024

en-gb	0% £150,000 £120,000 £90,000 £60,000 £30,000
cy-gb	0% £150,000 £120,000 £90,000 £60,000 £30,000

en-gb	£150,000 to £200,000
cy-gb	£150,000 i £200,000

en-gb	30% £200,000 to £160,000 to £120,000 to £80,000 to £40,000 to £250,000 £200,000 £150,000 £100,000 £50,000
cy-gb	30% £200,000 i £160,000 i £120,000 i £80,000 i £40,000 i £250,000 £200,000 £150,000 £100,000 £50,000

en-gb	over £300,000
cy-gb	Mwy na £300,000

en-gb	Over £240,000
cy-gb	Mwy na £240,000

en-gb	Legal Framework
cy-gb	Fframwaith Cyfreithiol

en-gb	Q13.
cy-gb	C13.

en-gb	Do you agree with the proposed changes to BPS from 2025?
cy-gb	Ydych chi'n cytuno â'r newidiadau rydym yn eu cynnig i'r BPS o 2025?

en-gb	This includes:
cy-gb	Byddan nhw'n cynnwys:

en-gb	a) The rate at which BPS payments are reduced.
cy-gb	a) Y gyfradd y bydd taliadau BPS yn cael eu lleihau.

en-gb	b) Closing the National Reserve to new entrants.
cy-gb	b) Cau'r Gronfa Genedlaethol i ymgeiswyr newydd.

en-gb	c) Thresholds for capping.
cy-gb	c) Trothwyon ar gyfer capio.

en-gb	d) Restricting the transfer and lease of entitlements.
cy-gb	d) Gwahardd trosglwyddo a phrydlesu hawliau.

en-gb	We believe the above proposals offer the simplest and fairest transition from BPS to SFS, whilst also providing stability and ensuring no farmer faces a cliff edge in their funding should they choose not to participate in SFS.
cy-gb	Credwn fod y cynigion uchod yn cynnig y ffordd symlaf a thecach o drosglwyddo o'r BPS i'r SFS, wrth hefyd ddarparu sefydlogrwydd a sicrhau nad yw cyllid unrhyw ffermwr yn gollwng yn sydyn os yw'n penderfynu peidio â chymryd rhan yn yr SFS.

en-gb	These proposals will be delivered using powers contained in the Agriculture Act to modify BPS legislation by making subordinate legislation during 2024 (see Chapter 7).
cy-gb	Bydd y cynigion hyn yn cael eu cyfwyno gan ddefnyddio pwerau yn y Ddeddf Amaethyddiaeth i newid deddfwriaeth y BPS drwy wneud is-ddeddfwriaeth yn ystod 2024 (gweler Pennod 7)

en-gb	We will retain the Cross Compliance legal framework and associated controls and penalties for BPS claimants.
cy-gb	Byddwn yn cadw'r fframwaith cyfreithiol Trawsgydymffurfo a rheolaethau a chosbau cysylltiedig i hawlwyr y BPS.

en-gb	2023 74
cy-gb	2023 75

en-gb	Regulations 
cy-gb	Y CYNLLUN FFERMIO CYNALIADWY Rheoliadau 

en-gb	This Regulation is a legal requirement of the Agriculture Act to enable not only support scheme monitoring, but also for all aspects relating to those schemes, such as:
cy-gb	Mae'r Rheoliad hwn yn ofyniad cyfreithiol o dan y Ddeddf Amaethyddiaeth i alluogi nid yn unig fonitro cynllun cymorth, ond hefyd pob agwedd sy'n ymwneud â'r cynlluniau hynny, er enghraifft:

en-gb	•  The Regulation will set out that schemes may be monitored, by virtual or physical inspection, to establish the extent to which the purpose of support has been achieved.
cy-gb	•  Bydd y Rheoliad yn egluro y gall cynlluniau gael eu monitro, drwy archwiliad rhithwir neu ffsegol, er mwyn canfod i ba raddau mae diben y cymorth wedi cael ei gyfawni.

en-gb	•  The scheme rules will then capture the detail and the purpose of the monitoring; the process and its use together with how data will be collected in supporting of monitoring the impacts of a scheme, the frequency in which data will be collected, who will collect it, and what will be done with the data.
cy-gb	•  Wedyn bydd rheolau'r cynllun yn nodi manylion a phwrpas y monitro; y broses a'r ffordd y bydd yn cael ei defnyddio a'r ffordd y cesglir data i ategu'r gwaith o fonitro effeithiau cynllun, pa mor aml y cesglir data, pwy fydd yn ei gasglu, a beth fydd yn cael ei wneud gyda'r data.

en-gb	•  Checking eligibility criteria is met.
cy-gb	•  gwirio bod meini prawf cymhwysedd yn cael eu bodloni

en-gb	•  The consequences of where support has been provided without eligibility criteria having been met.
cy-gb	•  y canlyniadau pan fydd cymorth wedi ei ddarparu heb i feini prawf cymhwysedd gael eu bodloni

en-gb	•  Enforcing compliance with any conditions subject to which support is or has been provided.
cy-gb	•  gorfodi cydymffurfedd ag unrhyw amodau y darperir neu y darparwyd cymorth yn ddarostyngedig iddynt

en-gb	•  Monitoring the extent to which the purpose of support has been achieved.
cy-gb	•  monitro i ba raddau y mae pwrpas y cymorth wedi cael ei gyfawni;

en-gb	Regulations
cy-gb	Rheoliadau

en-gb	Powers to Provide Support
cy-gb	Pwerau i Ddarparu Cymorth

en-gb	The Agriculture Act has powers enabling Welsh Ministers to provide support, via scheme or otherwise, to the sector, for or in connection with agriculture and ancillary activities that take place in Wales.
cy-gb	Mae gan y Ddeddf Amaethyddiaeth bwerau sy'n galluogi Gweinidogion Cymru i ddarparu cymorth i'r sector, drwy gynllun neu fel arall, ar gyfer amaethyddiaeth neu mewn cysylltiad ag amaethyddiaeth a gweithgareddau ategol sy'n cael eu cynnal yng Nghymru.

en-gb	To effectively operate and administer a support scheme, secondary legislation is required to ensure all future agricultural support is established and delivered in accordance with the Agriculture Act.
cy-gb	I allu gweithredu a gweinyddu cynllun cymorth yn effeithiol, mae angen is-ddeddfwriaeth i sicrhau bod pob cynllun cymorth amaethyddol yn y dyfodol yn cael ei sefydlu a'i ddarparu yn unol â'r Ddeddf Amaethyddiaeth.

en-gb	It is our intention to reduce bureaucracy when establishing support schemes and enable more responsive, adaptable, and fexible support, which meets the needs of our Welsh agricultural industry.
cy-gb	Ein bwriad yw lleihau biwrocratiaeth wrth sefydlu cynlluniau cymorth a galluog cymorth mwy ymatebol a hyblyg y gellir ei addasu, sy'n diwallu anghenion ein diwydiant amaethyddol yng Nghymru.

en-gb	What we are proposing
cy-gb	Yr hyn rydyn ni'n ei gynnig

en-gb	The Regulation is not intended to directly reference, by name, any support (such as the Sustainable Farming Scheme).
cy-gb	Rydyn ni'n cynnig un Rheoliad sengl sy'n cynnwys yr holl bwerau rheoleiddio yn unol ag adrannau 10 a 12 o Ddeddf Amaethyddiaeth yn y bennod P wˆ er Gweinidogion Cymru i Ddarparu Cymorth (Rhan 2).

en-gb	This approach will provide effciencies and longevity of the Regulation by enabling future support schemes to draw on these regulation powers and their supporting processes.
cy-gb	Bydd y dull hwn yn sicrhau y bydd y Rheoliad yn effeithlon ac yn parhau i fod yn addas i'r diben drwy alluogi cynlluniau cymorth yn y dyfodol i ddefnyddio pwerau’r rheoliadau hyn a'u prosesau ategol.

en-gb	The Regulations will enable all future support schemes operating under the power to provide support of the Agriculture Act, to use the same regulation power to effectively operate and administer the support schemes.
cy-gb	Bydd y Rheoliadau yn galluogi pob cynllun cymorth yn y dyfodol, sy'n gweithredu o dan y p wˆ er i ddarparu cymorth o dan y Ddeddf Amaethyddiaeth, i ddefnyddio'r un p wˆ er rheoleiddio i weithredu a gweinyddu'r cynlluniau cymorth yn effeithiol.

en-gb	The detailed specifcs of each support, scheme or otherwise, is to be provided within the scheme rules and guidance.
cy-gb	Mae manylion pob math o gymorth, cynllun neu fater arall i'w darparu o fewn rheolau a chanllawiau'r cynllun.

en-gb	We will defne what we mean by ‘scheme rules and guidance’ within the Regulation.
cy-gb	Byddwn yn diffnio ystyr 'rheolau a chanllawiau'r cynllun' yn y Rheoliadau.

en-gb	An example of how the Regulation will work in conjunction with a scheme is set out below.
cy-gb	Mae enghraifft o sut y bydd y Rheoliad yn gweithio ar y cyd â chynllun wedi'i nodi isod.

en-gb	This example uses scheme monitoring and compliance to demonstrate the relationship between the Regulation and a support scheme:
cy-gb	Mae'r enghraifft hon yn defnyddio monitro cynlluniau a chydymffurfedd i ddangos y berthynas rhwng y Rheoliad a chynllun cymorth:

en-gb	•  Investigating suspected offences in connection with applications for, or the provision of, support.
cy-gb	•  ymchwilio i droseddau a amheuir mewn cysylltiad â cheisiadau am gymorth neu ddarparu cymorth

en-gb	•  The publication of specifed information about the support that is or has been provided pursuant to Section 8.
cy-gb	•  cyhoeddi gwybodaeth benodol am y cymorth a ddarperir neu a ddarparwyd yn unol ag Adran 8.

en-gb	2023 75
cy-gb	2023 76

en-gb	Regulations 
cy-gb	Rheoliadau

en-gb	All future support will be set out in the Multi-annual Support Plan (MASP), which provides a (minimum) 5 year forward plan of agricultural support schemes, either in operation or expected to become operational during the 5 year period, commencing on 1 January 2025.
cy-gb	Bydd yr holl gymorth yn y dyfodol yn cael ei amlinellu yn y Cynllun Cymorth Amlfwyddyn, sy'n darparu cynllun pum mlynedd (o leiaf) ymlaen llaw ar gyfer cynlluniau cymorth amaethyddol, sydd naill ai ar waith neu y disgwylir iddyn nhw gael eu rhoi ar waith yn ystod y cyfnod o bum mlynedd sy'n dechrau ar 1 Ionawr 2025.

en-gb	The MASP will provide you with assurance and transparency that the Welsh Government has in place a plan or suite of activities of future support for the sector.
cy-gb	Bydd y Cynllun Cymorth Amlfwyddyn yn sicrhau tryloywder ac yn rhoi sicrwydd ichi fod gan Lywodraeth Cymru gynllun neu gyfres o weithgareddau addas ar waith i gefnogi'r sector yn y dyfodol.

en-gb	The Regulation will capture the requirements needed to enable the support schemes detailed within the MASP to effectively operate and be administered.
cy-gb	Bydd y Rheoliad yn nodi'r gofynion sydd eu hangen i alluogi'r cynlluniau cymorth a amlinellir yn y Cynllun Cymorth Amlfwyddyn i gaei eu gweithredu a'u gweinyddu'n effeithiol.

en-gb	This secondary legislation set BPS rules when the scheme opened but are also now in Retained European Union Law (REUL) , which enabled the continued operation of BPS following the implementation period after the United Kingdom left the European Union in 2020.
cy-gb	Roedd yr is-ddeddfwriaeth hon yn pennu rheolau'r BPS pan agorodd y cynllun, ond maen nhw hefyd bellach yng Nghyfraith yr Undeb Ewropeaidd a Ddargedwir (REUL), a oedd yn galluogi parhau i weithredu'r BPS yn dilyn y cyfnod gweithredu ar ôl i'r Deyrnas Unedig adael yr Undeb Ewropeaidd yn 2020.

en-gb	The planned changes to the secondary legislation will be via a single Regulation, amending the REUL and secondary legislation cited above.
cy-gb	Bydd y newidiadau i'r is-ddeddwriaeth yn cael eu gwneud drwy Reoliad sengl, gan ddiwygio'r REUL a'r is-ddeddfwriaeth a nodir uchod.

en-gb	To allow the changes proposed for BPS from 2025 to 2029 as set out in Chapter 6, we propose amendments are made to the following secondary legislation:
cy-gb	Er mwyn caniatáu'r newidiadau a gynigir ar gyfer y BPS o 2025 i 2029 fel yr amlinellir ym Mhennod 6, gwnaethom gynnig newid yt is-ddeddfwriaeth ganlynol:

en-gb	Q14.
cy-gb	C14.

en-gb	We would like to know your views on our proposed approach to secondary legislation, which will support BPS and the introduction of support schemes under the powers in the Agriculture (Wales) Act 2023.
cy-gb	Hoffem wybod eich barn am yr is-ddeddfwriaeth rydym yn cynnig ei chyfwyno, i gefnogi'r BPS ac i gyfwyno cynlluniau cymorth o dan bwerau Deddf Amaethyddiaeth (Cymru) 2023.

en-gb	The content of the secondary legislation is not being consulted on as part of this consultation.
cy-gb	Nid ydyn ni'n ymgynghori ynghylch yr is-ddeddfwriaeth fel rhan o'r ymgynghoriad hwn.

en-gb	However, the questions, processes, actions, as well as the responses and outcomes derived from this consultation will be considered and used in support of the development of the Regulations.
cy-gb	Fodd bynnag, bydd y cwestiynau, y prosesau, y gweithredoedd, yn ogystal â'r ymatebion a'r canlyniadau sy'n deillio o'r ymgynghoriad hwn yn cael eu hystyried a'u defnyddio i gefnogi'r gwaith o ddatblygu'r Rheoliadau.

en-gb	Legislative Requirements for BPS
cy-gb	Gofynion Deddfwriaethol ar gyfer y BPS

en-gb	•  Retained European Law:
cy-gb	•  Cyfraith Ewropeaidd a ddargedwir:

en-gb	EC Regulations 1306/2013, 1307/2013, 639/2014, 640/2014, and 809/2014.
cy-gb	Rheoliadau'r GE 1306/2013, 1307/2013, 639/2014, 640/2014, ac 809/2014.

en-gb	•  The Common Agricultural Policy (Integrated Administration and Control System and Enforcement and Cross Compliance) (Wales) Regulations 2014, 2014/3223.
cy-gb	•  Rheoliadau’r Polisi Amaethyddol Cyffredin (System Integredig Gweinyddu a Rheoli a Gorfodi a Thrawsgydymffurfo) (Cymru) 2014, 2014/3223.

en-gb	•  The Common Agricultural Policy Basic Payment and Support Schemes (Wales) Regulations 2015, 2015/1252.
cy-gb	•  Rheoliadau Cynllun Taliad Sylfaenol a Chynlluniau Cymorth y Polisi Amaethyddol Cyffredin (Cymru) 2015, 2015/1252.

en-gb	•  The Common Agricultural Policy (Miscellaneous Amendments) (Wales) (EU Exit) Regulations 2019, 2019/688.
cy-gb	•  Rheoliadau’r Polisi Amaethyddol Cyffredin (Diwygiadau Amrywiol) (Cymru) (Ymadael â’r UE) 2019, 2019/688.

en-gb	2023 76
cy-gb	2023 77

en-gb	Evidence 
cy-gb	Y CYNLLUN FFERMIO CYNALIADWY Tystiolaeth 

en-gb	Evidence
cy-gb	Tystiolaeth

en-gb	In this chapter we look at the Integrated Impact Assessment which supports this consultation and the approach and evidence supporting the development of the payment methodology.
cy-gb	Yn y bennod hon rydyn ni'n edrych ar yr Asesiad Effaith Integredig sy'n ategu'r ymgynghoriad hwn a'r dull a'r dystiolaeth sy'n ategu'r gwaith o ddatblygu'r fethodoleg talu.

en-gb	Integrated Impact Assessment
cy-gb	Asesiad Effaith Integredig

en-gb	Alongside the consultation, we have published an Integrated Impact Assessment (IIA) for the proposed Scheme.
cy-gb	Ochr yn ochr â'r ymgynghoriad, rydyn ni wedi cyhoeddi Asesiad Effaith Integredig ar gyfer y Cynllun arfaethedig.

en-gb	The IIA covers the proposed Universal Actions specifed within the consultation and the broader commitment of support for agriculture through the Scheme in its entirety (including Optional and Collaborative Actions) as a means of delivering the SLM Objectives.
cy-gb	Mae'r Asesiad Effaith Rheoleiddiol yn ymdrin â'r Gweithredoedd Cyffredinol arfaethedig a bennir yn yr ymgynghoriad a'r ymrwymiad ehangach i gefnogi amaethyddiaeth drwy'r Cynllun yn ei gyfanrwydd (gan gynnwys y Gweithredoedd Opsiynol a’r Gweithredoedd Cydweithredol) fel ffordd o gyfawni Amcanion rheoli tir yn gynaliadwy.

en-gb	The IIA builds on previous assessments undertaken for the Agriculture Act.
cy-gb	Mae'r Asesiad Effaith Rheoleiddiol yn adeiladu ar asesiadau blaenorol a gynhaliwyd ar gyfer y Ddeddf Amaethyddiaeth.

en-gb	See Annex four for the report.
cy-gb	Mae'r adroddiad ar gael yn Atodiad 4.

en-gb	The foundation for the Universal Baseline Payment will be an estimate of the cost incurred and income forgone for farmers for undertaking actions under the Universal Layer of the scheme.
cy-gb	Y sail ar gyfer y Taliad Sylfaenol Cyffredinol fydd amcangyfrif o'r gost yr ysgwyddir a'r incwm a gollir gan ffermwyr o ganlyniad iddyn nhw gynnal gweithredoedd o dan Haen Gyffredinol y cynllun.

en-gb	We recognise that undertaking some of the Universal Actions may lead you to incur additional costs on farm.
cy-gb	Rydyn ni'n cydnabod y gallai cynnal rhai o'r Gweithredoedd Cyffredinol eich arwain at gostau ychwanegol ar gyfer eich fferm.

en-gb	We also recognise that in the completion of the Universal Actions, some farm businesses may have a displacement of part of their agricultural activities which could lead to income forgone.
cy-gb	Rydyn ni hefyd yn cydnabod, wrth gwblhau'r Gweithredoedd Cyffredinol, y gallai rhai busnesau fferm golli rhan o'u gweithgareddau amaethyddol, a gallai hyn arwain at golli incwm.

en-gb	These impacts vary across farms according to their circumstances and farming business.
cy-gb	Mae'r effeithiau hyn yn amrywio ar draws ffermydd yn ôl eu hamgylchiadau a'u busnes ffermio.

en-gb	In addition to the costs incurred and income foregone, we propose to refect the social value of outcomes realised by sustainable land management.
cy-gb	Yn ogystal â'r costau yr ysgwyddir a'r incwm a gollir, rydyn ni'n cynnig adlewyrchu gwerth cymdeithasol y canlyniadau sy'n cael eu gwireddu drwy reoli tir yn gynaliadwy.

en-gb	The latest evidence is summarised below.
cy-gb	Mae'r dystiolaeth ddiweddaraf yn cael ei chrynhoi isod.

en-gb	Impact of costs incurred and income foregone
cy-gb	Effaith costau a ysgwyddir ac incwm a gollir

en-gb	The Welsh Government commissioned agricultural economic modelling research from an ADAS-led consortium including SRUC, Pareto Consulting and University College Dublin.
cy-gb	Comisiynodd Llywodraeth Cymru ymchwil modelu economaidd ym maes amaethyddiaeth gan gonsortiwm dan arweiniad ADAS a oedd yn cynnwys SRUC, Pareto Consulting a Choleg Prifysgol Dulyn.

en-gb	This modelling work estimated the feld- and farm-level impacts arising from proposed Universal Actions building on previous work to assess farm-level costs.4
cy-gb	Roedd y gwaith modelu hwn yn amcangyfrif yr effeithiau ar lefel cae a lefel fferm o ganlyniad i gynnal yGweithredoedd Cyffredinol arfaethedig gan adeiladu ar waith sydd eisoes wedi’i wneud i asesu costau ar lefel y fferm4.

en-gb	Detailed cost profles were developed for the proposed Universal Actions.
cy-gb	Datblygwyd proffliau cost manwl ar gyfer y Gweithredoedd Cyffredinol arfaethedig

en-gb	Consideration was given to upfront costs4  (purchase of goods or services), ongoing management and maintenance costs, the cost of farmers’ time required to undertake actions, and any income foregone arising from the displacement of agricultural activities.
cy-gb	Cafodd costau ymlaen llaw eu hystyried (prynu nwyddau neu wasanaethau), costau rheoli a chynnal a chadw parhaus, cost amser ffermwyr sydd ei angen i gynnal gweithredoedd, ac unrhyw incwm a gollir o ganlyniad i golli gweithgareddau amaethyddol.

en-gb	The population used for the analysis was farm businesses on the Integrated Administration and Control System (IACS) and in receipt of Pillar I or Pillar II support payments in 2019 (15,960 businesses).
cy-gb	Y boblogaeth a ddefnyddiwyd ar gyfer y dadansoddiad oedd busnesau fferm a oedd ar y System Integredig Gweinyddu a Rheoli (IACS) ac a oedd yn derbyn taliadau cymorth Colofn I neu Golofn II yn 2019 (15,960 o fusnesau).

en-gb	A smaller sub-set (8,774 businesses) of those with an estimated standard output of at least £25,000 was used to model output and income changes.
cy-gb	Defnyddiwyd is-set lai (8,774 o fusnesau) o'r rhai ag allbwn safonol amcangyfrifedig o £25,000 o leiaf i fodelu allbwn a newidiadau i incwm.

en-gb	A biophysical and fnancial profle was constructed by combining 14 existing datasets, concerning the physical, environmental, and geographic, and economic attributes of Welsh agriculture, through the use of Geographical Information Systems (GIS) and relational databases5.
cy-gb	Adeiladwyd proffl bioffsegol ac ariannol drwy gyfuno 14 set ddata bresennol, a oedd yn ymwneud â phriodoleddau ffsegol, amgylcheddol a daearyddol, ac economaidd amaethyddiaeth Cymru, drwy ddefnyddio Systemau Gwybodaeth Ddaearyddol (GIS) a chronfeydd data5  perthynol.

en-gb	4 Steven Thomson and Andrew Moxey (2023)  Potential economic effects of the Sustainable Farming Scheme.
cy-gb	4 Steven Thomson and Andrew Moxey (2023) Potential economic effects of the Sustainable Farming Scheme.

en-gb	Draft Phase 3 report on farm-level costs of proposed SFS UA.
cy-gb	Draft Phase 3 report on farm-level costs of proposed SFS UA.

en-gb	A report to Welsh Government under project C280/2019/2020.
cy-gb	A report to Welsh Government under project C280/2019/2020.

en-gb	Report available on request.
cy-gb	Mae'r adroddiad ar gael ar gais.

en-gb	5  Detailed information about these can be found in a technical methodology and data sources report which is available on request
cy-gb	5  Gellir dod o hyd i wybodaeth fanwl am y rhain mewn adroddiad ar fethodoleg dechnegol a ffynonellau data sydd ar gael ar gais.

en-gb	2023 77
cy-gb	2023 78

en-gb	Evidence 
cy-gb	Tystiolaeth

en-gb	Assumptions refecting potential changes in land use alongside the cost profle estimates, arising from SFS Universal Actions were then used alongside the cost profle estimates to estimate associated agricultural output and income foregone effects, based on fnancial performance data from the Welsh Farm Business Survey (FBS)7  averaged over three years to 2018/19.
cy-gb	Wedyn defnyddiwyd tybiaethau sy'n adlewyrchu newidiadau posibl yn y ffordd mae tir yn cael ei ddefnyddio o ganlyniad i gynnal Gweithredoedd Cyffredinol yr SFS, ynghyd â’r amcangyfrifon o gostau proffl i amcangyfrif yr effeithiau ar allbwn amaethyddol ac incwm a gollir, yn seiliedig ar ddata perfformiad ariannol Arolwg Busnes Fferm Cymru (FBS) fel cyfartaledd dros dair blynedd i 2018/19.

en-gb	The outputs of this work can be found at Annex 5.
cy-gb	Gweler canlyniadau’r gwaith yn hwn Atodiad 5.

en-gb	This scenario modelling of the previous scheme proposals has been extremely helpful, along with other evidence including feedback from the co-design process, in shaping the proposals being presented in this consultation.
cy-gb	Mae’r gwaith modelu o gynigion blaenorol y cynllun, ynghyd â thystiolaeth arall gan gynnwys adborth o’r broses gydlunio, wedi bod yn hynod ddefnyddiol ar gyfer llunio’r cynigion sy’n cael eu cynnig yn yr ymgynghoriad hwn.

en-gb	It has provided insight and understanding trial we have used to develop the scheme design, payment methodology and proposal for a Stability Payment.
cy-gb	Bu’n ffynhonnell dealltwriaeth yr ydym wedi’i defnyddio i ddylunio’r cynllun, y dull talu a’r cynnig i sefydlu Taliad Sefydlogrwydd.

en-gb	The report adopts the Natural Capital approach, analysing the monetary value of benefts derived from the natural environment.
cy-gb	Mae'r adroddiad yn defnyddio'r dull Cyfalaf Naturiol, gan ddadansoddi gwerth ariannol manteision sy'n deillio o'r amgylchedd naturiol.

en-gb	Through this approach, the natural environment is regarded as an asset that provides benefts to people over time.
cy-gb	Drwy'r dull hwn, ystyrir yr amgylchedd naturiol yn ased sy'n darparu manteision i bobl dros amser.

en-gb	The state of the natural capital assets can be infuenced by external factors (including natural processes, and human-induced climate change), and how the assets are maintained and / or exploited by people.
cy-gb	Gall cyfwr yr asedau cyfalaf naturiol gael eu dylanwadu gan ffactorau allanol (gan gynnwys prosesau naturiol, a newid yn yr hinsawdd a achosir gan bobl), a'r ffordd mae'r asedau'n cael eu cynnal a/neu eu defnyddio gan bobl.

en-gb	The report considered carbon reductions from sequestration or reduction in emissions; air pollutant removal by woodland; benefts from recreation; benefts from physical health; water quality, water supply and food risk management benefts;  and biodiversity benefts.
cy-gb	Roedd yr adroddiad yn ystyried gostyngiadau carbon yn sgil atafaelu neu leihau allyriadau; coetir yn amsugno llygrydd aer; manteision ar gyfer gweithgareddau hamdden; manteision iechyd corfforol; manteision ar gyfer ansawdd d wˆ r, y cyfenwad d wˆ r a rheoli perygl llifogydd; a manteision i foamrywiaeth.

en-gb	The evidence indicates that the values of some of the benefts analysed are robust, specifcally:
cy-gb	Mae'r dystiolaeth yn dangos bod gwerth rhai o'r manteision a ddadansoddwyd yn gadarn, yn enwedig:

en-gb	It does not refect the fnal analysis of the costs incurred, income forgone or the consequences of the scheme.
cy-gb	Nid yw’n adlewyrchu’r dadansoddiad terfynol o’r costau a ysgwyddir, yr incwm a gollir na chanlyniadau’r cynllun.

en-gb	•  Carbon reductions from sequestration or reduction in emissions;
cy-gb	•  Gostyngiadau carbon drwy atafaelu neu leihau allyriadau;

en-gb	•  Air pollutant removal by woodland; •  Benefts from recreation;
cy-gb	•  Coetir yn amsugno llygryddion aer; •  Manteision drwy weithgareddau hamdden;

en-gb	•  Benefts from physical health; and •  Values for water quality benefts.
cy-gb	•  Manteision drwy iechyd corfforol; a •  Gwerth manteision ar gyfer ansawdd dwˆ r.

en-gb	This analysis will be updated along with other evidence following consideration of the consultation responses and any changes to the scheme design.
cy-gb	Caiff y dadansoddiad ynghyd â thystiolaeth arall eu diweddaru ar ôl i ni ystyried yr ymatebion i’r ymgynghoriad ac unrhyw newidiadau i ddyluniad y cynllun.

en-gb	The evidence submitted as part of the fnal investment design by Welsh Ministers in 2024 is intended to refect the scheme being introduced in 2025.
cy-gb	Bwriedir i’r dystiolaeth a gyfwynir fel rhan o’r dyluniad buddsoddi terfynol gan Weinidogion Cymru yn 2024 adlewyrchu’r cynllun fydd yn cael ei gyfwyno yn 2025.

en-gb	The social value of the outcomes
cy-gb	Gwerth cymdeithasol y canlyniadau

en-gb	The Welsh Government commissioned eftec and ADAS, as part of the UK Centre for Ecology & Hydrology (UKCEH)-led Environmental and Rural Affairs Modelling and Monitoring Programme (ERAMMP), to assess the evidence concerning the social values from changes in natural capital and how these might be refected in payment levels under the Scheme.
cy-gb	Comisiynodd Llywodraeth Cymru eftec ac ADAS, fel rhan o'r Rhaglen Modelu a Monitro'r Amgylchedd a Materion Gwledig (ERAMMP) a arweinir gan Ganolfan Ecoleg a Hydroleg y DU (UKCEH), i asesu'r dystiolaeth ynghylch gwerth cymdeithasol newidiadau mewn cyfalaf naturiol a sut y gellid adlewyrchu hwn yn lefelau talu'r Cynllun.

en-gb	The full report can be found on the ERAMMP website8.
cy-gb	Mae'r adroddiad ar gael ar wefan ERAMMP.

en-gb	The report looks at the evidence on spatial and temporal variation of the social values provided by Natural Capital (i.e. the benefts from the natural environment not captured in market prices).
cy-gb	Mae'r adroddiad yn edrych ar y dystiolaeth ynghylch amrywiadau gofodol ac amserol yn y gwerth cymdeithasol a ddarperir gan Gyfalaf Naturiol (h.y. y manteision o'r amgylchedd naturiol nad ydynt yn cael eu hadlewyrchu ym mhrisiau'r farchnad).

en-gb	The evidence surrounding the beneft values for food risk management, biodiversity and water supply is however less robust.
cy-gb	Fodd bynnag, mae'r dystiolaeth ynghylch gwerth  y manteision ar gyfer rheoli perygl llifogydd,  bioamrywiaeth a chyfenwi d wˆ r yn llai cadarn.

en-gb	6 Farm Business Survey:
cy-gb	6 Farm Business Survey:

en-gb	 Institute of Biological, Environmental and Rural Sciences, Aberystwyth University 7  Integrated Monitoring Platform (IMP) | ERAMMP
cy-gb	 Institute of Biological, Environmental and Rural Sciences, Aberystwyth University 7  Integrated Monitoring Platform (IMP) | ERAMMP

en-gb	https://www.aber.ac.uk/en/ibers/research-and-enterprise/fbs/
cy-gb	https://www.aber.ac.uk/en/ibers/research-and-enterprise/fbs/

en-gb	https://erammp.wales/102
cy-gb	https://erammp.wales/cy/llwyfan-monitro-integredig-imp

en-gb	2023 78
cy-gb	2023 79

en-gb	Evidence 
cy-gb	Y CYNLLUN FFERMIO CYNALIADWY Tystiolaeth 

en-gb	The fndings of the report indicate a signifcant variation in the social values of natural capital benefts across Wales.
cy-gb	Mae canfyddiadau'r adroddiad yn dangos amrywiad sylweddol yng ngwerth cymdeithasol manteision cyfalaf naturiol ledled Cymru.

en-gb	This is the case across each of the fve beneft types for which there is suffciently robust valuation evidence.
cy-gb	Mae hyn yn wir ar draws pob un o'r pum math o fantais y ceir tystiolaeth werthuso ddigon cadarn ohonynt.

en-gb	The reason why this variation arises differs between beneft types.
cy-gb	Y rheswm am yr amrywiad hwn yw yn amrywio yn ôl y mathau gwahanol o fantais.

en-gb	The monetary values of carbon benefts vary depending only on the ecological functions of a specifc habitat.
cy-gb	Mae gwerth ariannol y manteision mewn perthynas â charbon yn amrywio yn dibynnu ar swyddogaethau ecolegol cynefn penodol yn unig.

en-gb	Other natural capital benefts values vary depending on both the ecological functions of a specifc habitat and their location.
cy-gb	Mae gwerth manteision cyfalaf naturiol eraill yn amrywio yn dibynnu ar swyddogaethau ecolegol cynefn penodol a'u lleoliad.

en-gb	For example, the value of woodland for air pollutant removal is highest in urban areas and negligible in more rural areas.
cy-gb	Er enghraifft, mae gwerth coetir o ran dal llygreddau aer ar ei uchaf mewn ardaloedd trefol ac yn fach iawn mewn ardaloedd gwledig.

en-gb	The report also recognises the social value of changes in natural capital arising from delivery of on-farm action will change over time and explains how estimating the average annualised present value of those benefts, assessed over a number of years is possible.
cy-gb	Mae’r adroddiad yn cydnabod hefyd y bydd gwerth cymdeithasol newidiadau i gyfalaf naturiol o ganlyniad i gynnal gweithredoedd ar y fferm yn newid dros amser ac mae’n esbonio sut y mae amcangyfrif gwerth presennol blynyddol cyfartalog y manteision hynny, wedi'i asesu dros nifer o fynyddoedd, yn ategu’r polisi’n dda.

en-gb	It is still our intention to consider the social value in our payment methodology, but this will take time to get right.
cy-gb	Ein bwriad o hyd yw ystyried y gwerth cymdeithasol yn ein dull talu, ond bydd gwneud hyn yn iawn yn cymryd amser.

en-gb	The variation in the values of natural capital benefts by type, location and time, reported above, adds to the diffculty of defning a fair and proportionate approach, which refects the actions on farms and recognises the value to the people of Wales.
cy-gb	Mae’r gwahaniaethau yng ngwerth manteision cyfalaf naturiol o ran math, lleoliad ac amser, fel a nodwyd uchod, yn ei gwneud yn anos byth diffnio ffordd deg a chymesur o fynd ati sy’n adlewyrchu’r gweithredoedd a gynhelir ar y fferm ac sy’n cydnabod eu gwerth i bobl Cymru.

en-gb	We will involve stakeholders, as we develop this work to refect social values of outcomes into the proposed payment rates for the Universal, Optional and Collaborative Actions of the Scheme.
cy-gb	Byddwn yn cynnwys rhanddeiliaid, wrth inni ddatblygu'r gwaith hwn i adlewyrchu gwerth cymdeithasol canlyniadau yn y cyfraddau talu arfaethedig ar gyfer Gweithredoedd Cyffredinol, Gweithredoedd Opsiynol a Gweithredoedd Cydweithredol.

en-gb	Q15.
cy-gb	C15.

en-gb	Economic analysis and modelling will conclude in 2024 and will provide evidence to inform the fnal decision on Scheme implementation by Welsh Ministers.
cy-gb	Daw'r gwaith dadansoddi a modelu economaidd i ben yn 2024 gan roi'r dystiolaeth i helpu Gweinidogion Cymru i benderfynu'n derfynol ar sut i roi'r Cynllun ar waith.

en-gb	We would like to know your views on the existing analysis and evidence required.
cy-gb	Hoffem wybod eich barn am y dadansoddiad presennol a'r dystiolaeth sydd ei hangen.

en-gb	2023 79
cy-gb	2023 80

en-gb	Data processing and reporting 
cy-gb	Y CYNLLUN FFERMIO CYNALIADWY Prosesu ac adrodd ar ddata 

en-gb	•  Natural Resources Wales
cy-gb	•  Cyfoeth Naturiol Cymru;

en-gb	•  Animal and Plant Health Agency •  EIDCymru
cy-gb	•  Yr Asiantaeth Iechyd Anifeiliaid a Phlanhigion •  EIDCymru

en-gb	•  Veterinary Medicine Directorate •  Local Authorities
cy-gb	•  Y Gyfarwyddiaeth Meddyginiaethau Milfeddygol •  Awdurdodau Lleol

en-gb	•  Food Standards Agency Wales •  Other UK Government Departments.
cy-gb	•  Asiantaeth Safonau Bwyd Cymru •  Adrannau eraill Llywodraeth y DU.

en-gb	Data processing and reporting
cy-gb	Prosesu ac adrodd ar ddata

en-gb	Processing and using your Data Data may be used for the following:
cy-gb	Prosesu a defnyddio eich data Gallai’r wybodaeth gael ei defnyddio at y dibenion  a ganlyn:

en-gb	We plan to collect data, primarily for processing and validation of payments.
cy-gb	Rydyn ni'n bwriadu casglu data, yn bennaf at ddiben prosesu a dilysu taliadau.

en-gb	•  the production and publication of maps showing the areas of land that have received agricultural support
cy-gb	•  cynhyrchu a chyhoeddi mapiau sy’n dangos y tir sydd wedi derbyn cymorth amaethyddol.

en-gb	•  informing decisions relating to policy changes and funding including research studies conducted on behalf of the Welsh Government
cy-gb	•  gwneud penderfyniadau ynghylch newid polisi ac ariannu gan gynnwys cynnal astudiaethau ymchwil ar ran Llywodraeth Cymru.

en-gb	•  to inform Monitoring and Evaluation of schemes
cy-gb	•  at ddiben monitro a gwerthuso cynlluniau.

en-gb	•  compilation of reports of aggregated data and/or summary statistics to be made publicly available, such as the Annual Report and Impact Report under the Agriculture Act (further detail below)
cy-gb	•  llunio adroddiadau ar ddata cyfun a/neu ystadegau cryno a fydd ar gael i'r cyhoedd, megis yr Adroddiad Blynyddol a'r Adroddiad Effaith o dan y Ddeddf Amaethyddiaeth (rhagor o fanylion isod).

en-gb	•  identifcation of landowners/users in events of emergencies, e.g. disease control and breach control
cy-gb	•  adnabod perchnogion/defnyddwyr tir mewn argyfwng, e.e. rheoli clefydau a rheoli tramgwyddau.

en-gb	•  protecting applicant’s interest in land conservation and issues that may arise due to funding queries
cy-gb	•  diogelu budd ymgeiswyr mewn cadwraeth tir a materion a all godi yn sgil ymholiadau am gyllid.

en-gb	•  allowing partner organisations to fulfl their legal duties
cy-gb	•  caniatáu i bartneriaid allu gwneud eu dyletswyddau cyfreithiol.

en-gb	•  disclosure to regulatory authorities, such as HM Revenue and Customs, Local Authorities and the Police.
cy-gb	•  datgelu gwybodaeth i awdurdodau rheoleiddio, fel Tollau a Chyllid Ei Fawrhydi a’r heddlu.

en-gb	The data may also be used to operate other schemes, for monitoring, or for other purposes described below.
cy-gb	Gellir defnyddio'r data hefyd i weithredu cynlluniau eraill, ar gyfer monitro, neu at ddibenion eraill a ddisgrifr isod.

en-gb	The safety of your data is paramount to us.
cy-gb	Mae diogelwch eich data yn hollbwysig inni.

en-gb	Data Disclosure
cy-gb	Datgelu Data

en-gb	There are processes and Actions included in this consultation which involve the collection of data, some of it sensitive, to enable informed decision making on farm, or to monitor performance of a specifc Action.
cy-gb	Ceir prosesau a Gweithredoedd yn yr ymgynghoriad hwn sy’n gofyn i ni gasglu data, peth ohonyn nhw’n ddata sensitif, er mwyn i benderfyniadau doeth allu cael eu gwneud ar y fferm neu i fonitro perfformiad Gweithred.

en-gb	This data will be managed securely and sensitively.
cy-gb	Caiff y data eu rheoli’n ddiogel ac mewn ffordd sensitif.

en-gb	We will seek to only request data where it is necessary.
cy-gb	Byddwn ond yn gofyn am ddata pan fydd angen gwneud hynny.

en-gb	Where we need to aggregate data to represent statistics or trends on a sector, regional, or national level, data will be anonymised.
cy-gb	Pan fyddwn yn crynhoi data i ddangos ystadegau neu dueddiadau ar lefel sector, rhanbarth neu wlad, bydd y data’n ddi-enw.

en-gb	The Welsh Government may share information with:
cy-gb	Gall Llywodraeth Cymru rannu gwybodaeth â:

en-gb	2023 80
cy-gb	2023 81

en-gb	Data processing and reporting 
cy-gb	Prosesu ac adrodd ar ddata

en-gb	Publication and Disclosure of Information
cy-gb	Cyhoeddi a Datgelu Gwybodaeth

en-gb	Information will be managed and used by the Welsh Government in accordance with its obligations and duties under the:
cy-gb	Bydd yr wybodaeth yn cael ei rheoli a'i defnyddio gan Lywodraeth Cymru yn unol â'i hymrwymiadau a'i dyletswyddau o dan y canlynol:

en-gb	•  Freedom of Information Act 2000 •  Data Protection Legislation
cy-gb	•  Deddf Rhyddid Gwybodaeth 2000 •  Deddfwriaeth Diogelu Data

en-gb	•  Environmental Information Regulations 2004
cy-gb	•  Rheoliadau Gwybodaeth Amgylcheddol 2004.

en-gb	Information, including your personal information, may be the subject of a request by another member of the public.
cy-gb	Gall eich gwybodaeth, gan gynnwys eich gwybodaeth bersonol, fod yn destun cais gan aelod arall o'r cyhoedd.

en-gb	When responding to such requests the Welsh Government may be required to release information, including your personal information.
cy-gb	Mae’n bosibl y bydd yn rhaid i Lywodraeth Cymru ryddhau gwybodaeth, gan gynnwys gwybodaeth bersonol amdanoch, wrth ymateb i gais o’r fath.

en-gb	The Welsh Government will also publish details of the amounts paid to benefciaries in line with The Subsidy Control Act 2022.
cy-gb	Bydd Llywodraeth Cymru hefyd yn cyhoeddi manylion y symiau a dalwyd i fuddiolwyr yn unol â Deddf Rheoli Cymorthdaliadau 2022.

en-gb	We will provide a detailed explanation of the data requirements and its use as part of the guidance which will be provided in advance of the Scheme opening.
cy-gb	Byddwn yn darparu esboniad manwl o'r gofynion data a'r ffordd mae data yn cael ei ddefnyddio fel rhan o'r canllawiau a ddarperir cyn i'r Cynllun agor.

en-gb	Reporting
cy-gb	Adrodd

en-gb	There is a statutory duty in the Agriculture Act for Welsh Ministers to monitor, evaluate and report progress on any support given by the Welsh Government and its contribution towards achieving the SLM objectives.
cy-gb	Mae dyletswydd statudol yn y Ddeddf Amaethyddiaeth i Weinidogion Cymru fonitro, gwerthuso ac adrodd ar gynnydd ar gyfer unrhyw gymorth a roddir gan Lywodraeth Cymru a'i gyfraniad tuag at gyfawni amcanion rheoli tir yn gynaliadwy.

en-gb	Monitoring will enable the Welsh Government to have accountability for the implementation of the SLM Objectives.
cy-gb	Bydd monitro yn galluogi Llywodraeth Cymru i fod yn atebol am weithredu'r Amcanion rheoli tir yn gynaliadwy,

en-gb	It will give the public and Senedd Members the opportunity to engage and provide appropriate transparency.
cy-gb	Bydd yn rhoi cyfe i'r cyhoedd ac Aelodau'r Senedd ymgysylltu a darparu tryloywder.

en-gb	It will also provide an evidence base to support policy developments and the design of future support.
cy-gb	Bydd hefyd yn darparu sylfaen dystiolaeth i ategu'r gwaith o datblygu polisi a dylunio cymorth yn y dyfodol.

en-gb	The Agriculture Act sets out a clear monitoring and reporting framework.
cy-gb	Mae'r Ddeddf Amaethyddiaeth yn nodi fframwaith monitro ac adrodd clir.

en-gb	This includes an overarching series of activities for reporting and measuring impact and value for money.
cy-gb	Mae hyn yn cynnwys cyfres gyffredinol o weithgareddau ar gyfer adrodd a mesur effaith a gwerth am arian.

en-gb	The different levels of reporting are set out below.
cy-gb	Nodir y lefelau gwahanol o gymorth isod.

en-gb	Multi-annual Support Plan:
cy-gb	Y Cynllun Cymorth Amlfwyddyn:

en-gb	The Multi-annual Support Plan is a fve year forward plan which must set out how the Welsh Ministers intend to provide support during the plan period so as to best contribute to achieving the SLM objectives.
cy-gb	Mae'r Cynllun Cymorth Amlfwyddyn yn gynllun pum mlynedd ymlaen llaw y mae'n rhaid iddo amlinellu sut y mae Gweinidogion Cymru yn bwriadu darparu cymorth yn ystod y cyfnod er mwyn cyfrannu orau at gyfawni’r amcanion rheoli tir yn gynaliadwy;

en-gb	It will need to provide a description of each scheme in, or expected to come into, operation during the period, (for example, the Sustainable Farming Scheme), and describe any support intended to be provided which is not under a scheme.
cy-gb	Bydd angen iddo ddarparu disgrifad o bob cynllun sydd ar waith neu y disgwylir iddo fod ar waith yn ystod y cyfnod(er enghraifft, y Cynllun Ffermio Cynaliadwy), a disgrifo unrhyw gymorth y bwriedir ei ddarparu nad yw o dan gynllun.

en-gb	Sustainable Land Management Targets and Indicators:
cy-gb	Targedau a Dangosyddion Rheoli Tir yn Gynaliadwy:

en-gb	A series of SLM indicators and targets will be published by 31 December 2025, to measure progress towards achieving the SLM objectives.
cy-gb	Bydd cyfres o ddangosyddion a thargedau ar gyfer rheoli tir yn gynaliadwy yn cael eu cyhoeddi erbyn 31 Rhagfyr 2025, er mwyn mesur cynnydd tuag at gyfawni'r amcanion rheoli tir yn gynaliadwy.

en-gb	Other national indicators, national reporting such a Farming Facts and Figures, the State of Natural Resources Report (SoNaRR) report and the most recent Impact Report will need to be taken into consideration when setting or revising the indicators and targets.
cy-gb	Bydd angen ystyried dangosyddion cenedlaethol eraill ac adroddiadau cenedlaethol eraill fel Ffeithiau a Ffgurau Ffermio, yr Adroddiad ar Sefyllfa Adnoddau Naturiol (SoNaRR) a'r Adroddiad Effaith diweddaraf wrth bennu neu ddiwygio'r dangosyddion a'r targedau.

en-gb	Annual Report:
cy-gb	Yr Adroddiad Blynyddol:

en-gb	Annual reporting mechanisms will be in place to continually provide the sector with assurance, accountability, and transparency that relevant support is being provided by the Welsh Government to the agricultural sector.
cy-gb	Bydd mecanweithiau adrodd blynyddol ar waith i roi sicrwydd, atebolrwydd a thryloywder i'r sector yn barhaus fod Llywodraeth Cymru yn darparu cymorth perthnasol i'r sector amaethyddol.

en-gb	Beyond providing information on the amount of support provided, it will also capture where support may have been withdrawn or recouped.
cy-gb	Y tu hwnt i ddarparu gwybodaeth am faint o gymorth a ddarparwyd, bydd yr adroddiad hefyd yn nodi lle mae cymorth wedi cael ei dynnu'n ôl neu ei adennill.

en-gb	The frst annual report will cover the period of 17 October 2023 (to 31 March 2025 and must be published no later than 31 March 2026.
cy-gb	Bydd yr adroddiad blynyddol cyntaf yn cwmpasu'r cyfnod o 17 Hydref 2023 hyd at 31 Mawrth2025 a rhaid ei gyhoeddi erbyn 31 Mawrth 2026 fan bellaf.

en-gb	Following the frst Annual Reporting period, all subsequent reporting periods will be for a fnancial year.
cy-gb	Yn dilyn y cyfnod Adrodd Blynyddol cyntaf, bydd yr holl gyfnodau adrodd dilynol ar gyfer fwyddyn ariannol.

en-gb	Impact Report:
cy-gb	Yr Adroddiad ar yr Effaith:

en-gb	Every fve years there will be an evaluation of all the support provided under the Act.
cy-gb	Bob pum mlynedd bydd yr holl gymorth a roddwyd o dan y Ddeddf yn cael ei werthuso.

en-gb	This will include an assessment of the impact and effectiveness of the support provided, including the Sustainable Farming Scheme.
cy-gb	Bydd hyn yn cynnwys asesiad o'r effaith ac effeithiolrwydd y cymorth a roddwyd, gan gynnwys y Cynllun Ffermio Cynaliadwy.

en-gb	The Impact Report will assess the impact and effectiveness of support, including (a) the way in which, and extent to which, the support, through a scheme or otherwise, has achieved the purposes for which the support was provided and (b) the way in which, and extent to which, the provision of the support has contributed towards achieving the SLM objectives.
cy-gb	Bydd yr Adroddiad ar yr Effaith yn asesu effaith ac effeithiolrwydd y cymorth, gan gynnwys (a) y ffordd y mae'r cymorth wedi cyfawni'r dibenion y rhoddwyd y cymorth ar eu cyfer, ac i ba raddau (b) y ffordd y mae darparu'r cymorth wedi cyfrannu at gyfawni'r amcanion rheoli tir yn gynaliadwy, ac i ba raddau.

en-gb	81
cy-gb	82

en-gb	Data processing and reporting 
cy-gb	Y CYNLLUN FFERMIO CYNALIADWY Prosesu ac adrodd ar ddata 

en-gb	Sustainable Land Management Report:
cy-gb	Yr Adroddiad ar Reoli Tir yn Gynaliadwy:

en-gb	Additional questions
cy-gb	Cwestiynau ychwanegol

en-gb	Q18.
cy-gb	C18.

en-gb	In your opinion, could the SFS be formulated or changed so as to:
cy-gb	Yn eich barn chi, a ellid ffurfo neu newid yr SFS er mwyn:

en-gb	•  have positive effects or more positive effec on using the Welsh language and on not treating the Welsh language less favourab than English; or
cy-gb	• cael effeithiau positif neu effeithiau mwy positif ar ddefnyddio’r Gymraeg neu ar beidio â thrin y Gymraeg yn llai ffafriol na’r Saesneg; neu

en-gb	•  mitigate any negative effects on using the Welsh language and on not treating the Welsh language less favourably than English?
cy-gb	• lleihau effeithiau negyddol ar ddefnyddio’r Gymraeg ac ar beidio â thrin y Gymraeg yn llai ffafriol na’r Saesneg?

en-gb	Q19.
cy-gb	C19.

en-gb	Do you have any additional comments on any aspect of the consultation document?
cy-gb	A oes gennych unrhyw sylwadau eraill am unrhyw agwedd ar y ddogfen ymgynghori?

en-gb	This report is the mechanism by which the effectiveness of actions taken by Welsh Ministers in accordance with the  duty to achieve the SLM Objectives is assessed.
cy-gb	Yr adroddiad hwn yw'r mecanwaith ar gyfer asesu effeithiolrwydd y camau a gymerwyd gan Weinidogion Cymru, yn unol â'r ddyletswydd i gyfawni'r Amcanion rheoli tir yn gynaliadwy.

en-gb	The SLM report will every fve years, provide an assessment of the cumulative progress made towards achieving the SLM objectives (since the SLM duty came into force) and to report on progress made during the reporting period, towards achieving the SLM objectives.
cy-gb	Bob pum mlynedd bydd yr adroddiad ar reoli tir yn gynaliadwy yn darparu asesiad o'r cynnydd cronnus a wnaed tuag at gyfawni'r amcanion rheoli tir yn gynaliadwy (ers i'r ddyletswydd rheoli tir yn gynaliadwy ddod i rym) ac yn adrodd ar y cynnydd a wnaed yn ystod y cyfnod adrodd, tuag at gyfawni'r amcanion rheoli tir yn gynaliadwy.

en-gb	It must also provide an assessment of progress against the SLM indicators and targets which have be set and set out whether each target has been achieved.
cy-gb	Rhaid iddo hefyd ddarparu asesiad o'r cynnydd yn erbyn y dangosyddion a'r targedau ar gyfer rheoli tir yn gynaliadwy sydd wedi’u pennu a nodi a yw pob targed wedi cael ei gyfawni.

en-gb	The report may also capture other matters, such as key priorities, risks, and opportunities in relation to achieving the SLM objectives, and the effect that the progress made towards achieving those objectives has on wider Welsh Government goals.
cy-gb	Gall yr adroddiad hefyd gofnodi materion eraill, megis blaenoriaethau, risgiau a chyfeoedd allweddol mewn perthynas â chyfawni'r amcanion rheoli tir yn gynaliadwy, a'r effaith y mae'r cynnydd a wnaed tuag at gyfawni'r amcanion hynny yn ei chael ar nodau ehangach Llywodraeth Cymru.

en-gb	The frst reporting period starts on 17 October 2023 and ends 31 December 2025.
cy-gb	Mae'r cyfnod adrodd cyntaf yn dechrau ar 17 Hydref 2023 ac yn dod i ben ar 31 Rhagfyr 2025.

en-gb	Subsequent reports are on a rolling fve-year period.
cy-gb	Cyhoeddir adroddiadau dilynol ar gyfnod treigl o bum mlynedd.

en-gb	Q16.
cy-gb	C16.

en-gb	We would like to know your views on which information and evidence should be used to monitor and evaluate the Scheme.
cy-gb	Hoffem wybod eich barn ynghylch pa wybodaeth a thystiolaeth y dylid eu defnyddio i fonitro a gwerthuso'r Cynllun.

en-gb	Q17.
cy-gb	C17.

en-gb	What, in your opinion, would be the likely effects of the SFS on the Welsh language?
cy-gb	Beth yn eich barn chi fyddai effeithiau tebygol SFS ar y Gymraeg?

en-gb	We are particularly interested in any likely effects on opportunities to use the Welsh language and on not treating the Welsh language less favourably than English.
cy-gb	Mae diddordeb penodol gyda ni mewn unrhyw effeithiau posibl ar gyfeoedd i ddefnyddio’r Gymraeg ac ar beidio trin y Gymraeg yn llai ffafriol na’r Saesneg.

en-gb	•  Do you think that there are opportunities to promote any positive effects?
cy-gb	•  Ydych chi’n meddwl fod cyfeoedd i hyrwyddo unrhyw effeithiau cadarnhaol?

en-gb	•  Do you think that there are opportunities to mitigate any adverse effects?
cy-gb	•  Ydych chi’n meddwl fod cyfeoedd i liniaru unrhyw effeithiau negyddol?

en-gb	2023 82
cy-gb	2023 83

en-gb	Annex 1:
cy-gb	Y CYNLLUN FFERMIO CYNALIADWY Atodiad 1:

en-gb	Consultation questions 
cy-gb	Cwestiynau’r ymgynghoriad 

en-gb	Consultation questions
cy-gb	Cwestiynau’r ymgynghoriad

en-gb	Question 1:
cy-gb	Cwestiwn 1:

en-gb	a) What are your views on these requirements?
cy-gb	a) Beth yw eich barn am y gofynion hyn?

en-gb	b) What support might you need to achieve them?
cy-gb	b) Pa gefnogaeth a allai fod ei hangen arnoch i'w cynnal?

en-gb	a) Provide beneft for your farm business?
cy-gb	a) O fantais i fusnes eich fferm?

en-gb	b) Provide an achievable set of actions paid for through the Universal Baseline Payment?
cy-gb	b) Yn rhoi set o gamau ymarferol y gallwch eu cymryd y bydd y Taliad Sylfaenol Cyffredinol yn talu amdanyn nhw?

en-gb	Chapter 3 questions
cy-gb	Cwestiynau Pennod 3

en-gb	a) the SFS universal baseline payment b) the SFS stability payment
cy-gb	a) taliad sylfaenol cyffredinol SFS b) taliad sefydlogrwydd SFS

en-gb	83
cy-gb	84

en-gb	Annex 1:
cy-gb	Atodiad 1:

en-gb	Consultation questions 
cy-gb	Cwestiynau’r ymgynghoriad

en-gb	a) The rate at which BPS payments are reduced. b) Closing the National Reserve to new entrants. c) Thresholds for capping.
cy-gb	a) Y gyfradd y bydd taliadau BPS yn cael eu lleihau. b) Cau'r Gronfa Genedlaethol i ymgeiswyr newydd. c) Trothwyon ar gyfer capio.

en-gb	d) Restricting the transfer and lease of entitlements.
cy-gb	d) Gwahardd trosglwyddo a phrydlesu hawliau.

en-gb	What, in your opinion, would be the likely effects of the SFS on the Welsh language?
cy-gb	Yn eich barn chi, beth bydd effeithiau tebygol yr SFS ar y Gymraeg?

en-gb	We are particularly interested in any likely effects on opportunities to use the Welsh language and on not treating the Welsh language less favourably than English.
cy-gb	Mae gennym ddiddordeb arbennig yn unrhyw effeithiau tebygol ar gyfeoedd i ddefnyddio’r Gymraeg ac ar beidio â thrin y Gymraeg yn llai ffafriol na’r Saesneg.

en-gb	•  Do you think that there are opportunities to promote any positive effects?
cy-gb	•  Ydych chi’n credu bod cyfeoedd i hyrwyddo effeithiau positif?

en-gb	•  Do you think that there are opportunities to mitigate any adverse effects?
cy-gb	•  Ydych chi’n credu bod cyfeoedd i leihau effeithiau drwg?

en-gb	•  have positive effects or more positive effects on using the Welsh language and on not treating the Welsh language less favourably than English; or
cy-gb	•  cael effeithiau positif neu effeithiau mwy positif ar ddefnyddio’r Gymraeg neu ar beidio â thrin y Gymraeg yn llai ffafriol na’r Saesneg; neu

en-gb	•  mitigate any negative effects on using the Welsh language and on not treating the Welsh language less favourably than English?
cy-gb	•  lleihau effeithiau negyddol ar ddefnyddio’r Gymraeg ac ar beidio â thrin y Gymraeg yn llai ffafriol na’r Saesneg?

en-gb	84
cy-gb	85

en-gb	Optional Actions 
cy-gb	Gweithredoedd Opsiynol 

en-gb	Optional Actions
cy-gb	Gweithredoedd Opsiynol

en-gb	The following list of proposed Optional Actions is based on those included in the Sustainable Farming Scheme – Outline Proposals for 2025 and has been refned in line with the Universal Actions included within this consultation.
cy-gb	Mae’r rhestr o Weithredoedd Opsiynol sy’n cael eu cynnig isod yn seiliedig ar y rheini yn Cynllun Ffermio Cynaliadwy – Cynigion Bras 2025 ac maen nhw’n wedi’u twtio i gyd-fynd â’r Gweithredoedd Cyffredinol sydd wedi’u cynnwys yn y ddogfen hon.

en-gb	This list is not exhaustive, and some may not be made available.
cy-gb	Nid yw’n rhestr gyfawn ac mae’n bosibl na chaiff rhai ohonynt eu cynnig.

en-gb	Emerging priorities or opportunities may lead to the development of alternative Optional Actions.
cy-gb	Gall blaenoriaethau neu gyfeoedd newydd arwain at greu Gweithredoedd Opsiynol eraill.

en-gb	You may use this list to answer question 12 of this consultation:
cy-gb	Gallwch ddefnyddio’r rhestr hon i ateb cwestiwn 12 yr ymgynghoriad hwn:

en-gb	Similar to the Universal Actions, these Optional Actions will deliver against several Sustainable Land Management outcomes.
cy-gb	Fel y Gweithredoedd Cyffredinol, bydd y Gweithredoedd Opsiynol hyn yn helpu i sicrhau nifer o ganlyniadau Rheoli Tir yn Gynaliadwy.

en-gb	Where relevant we have indicated whether the Optional Action is directly related to any specifc underpinning Universal Action.
cy-gb	Lle bo hynny, rydym wedi nodi lle bydd Gweithred Opsiynol â chysylltiad uniongyrchol â Gweithred Gyffredinol benodol.

en-gb	•  Support to grow crops to lower the amount of (and reliance on) bought-in feed.
cy-gb	•  Cymorth i dyfu cnydau er mwyn prynu llai o borthiant a lleihau’r ddibyniaeth arno.

en-gb	•  Support to start-up horticultural businesses or new horticultural enterprises within established farm businesses.
cy-gb	•  Cymorth i fusnesau garddwrol newydd neu i fentrau garddwrol newydd o fewn busnes fferm sy’n bod eisoes.

en-gb	•  Support for innovation projects which trial new techniques and technologies at a practical level focusing on sustainability, market diversifcation and increased farm resilience.
cy-gb	•  Helpu prosiectau arloesi sy’n treialu technegau neu dechnolegau newydd ar lefel ymarferol, gan roi sylw arbennig i gynaliadwyedd, gwneud y farchnad yn fwy amrywiol a gwneud y fferm yn fwy cydnerth.

en-gb	•  Capital support to lower ammonia emissions such as through the following:
cy-gb	•  Cymorth cyfalaf i leihau allyriadau amonia gan gynnwys trwy’r canlynol:

en-gb	-  livestock housing adaptations e.g. frequent slurry scraping and drying poultry manure
cy-gb	-  addasu siediau anifeiliaid e.e. crafu slyri’n aml a sychu tail dofednod

en-gb	-  slurry storage e.g. covering slurry stores and acidifying slurry
cy-gb	-  storfeydd slyri e.e. cloriau i storfeydd slyri ac asideiddio slyri

en-gb	-  precision slurry spreading equipment e.g. trailing shoe and injection
cy-gb	-  gwasgaru slyri’n fanwl gywir e.e. ‘trailing shoe’ a chwistrellu

en-gb	•  Capital support to decarbonise machinery use and / or farming practices, based on your carbon assessment.
cy-gb	•  Cymorth cyfalaf i ddatgarboneiddio arferion ffermio a/neu’r defnydd o beiriannau, ar sail eich asesiad carbon.

en-gb	•  Manage existing trees and woodland, including ancient woodland, in line with the UK Forestry Standard (over and above the Woodland Maintenance Universal Action).
cy-gb	•  Rheoli’r coed a’r coetir, gan gynnwys coetir hynafol, sy’n bod eisoes, yn unol â Safon Goedwigaeth y DU (mwy na gofyn y Weithred Gyffredinol ar gyfer Cynnal Coetir).

en-gb	•  Plant additional trees or woodland above the minimum Scheme Requirement.
cy-gb	•  Plannu coed a choetir ychwanegol, mwy na Gofyn Lleiaf y Cynllun

en-gb	•  Support for UK native breeds at risk.
cy-gb	•  Cymorth ar gyfer bridiau brodorol prin y DU.

en-gb	These must be registered pedigree animals from a native breed, as defned on the UK approved list of native breeds at risk.
cy-gb	Rhaid iddynt fod yn anifeiliaid pedigri cofrestredig o frîd brodorol sydd ar restr gymeradwy’r DU o fridiau brodorol mewn perygl.

en-gb	•  Manage and enhance habitats through more tailored and bespoke site-specifc actions (over and above the Habitat Maintenance Universal Action).
cy-gb	•  Rheoli neu wella cynefnoedd trwy weithredoedd arbennig wedi’u teilwra’n well i safe penodol (mwy na gofyn y Weithred Gyffredinol ar gyfer Cynnal Cynefn).

en-gb	•  Establish six-metre buffer strips alongside watercourses (to lower the risk of diffuse pollution, based on risk mapping data).
cy-gb	•  Creu lleiniau clustogi chwe metr o led ar hyd cyrsiau dwˆ r (i leihau’r risg o lygredd gwasgaredig, ar sail data mapiau risg).

en-gb	Strips could include a mix of grasses, shrubs and trees.
cy-gb	Gallai’r lleiniau gynnwys cymysgedd o borfa, llwyni a choed.

en-gb	•  Capital support to harvest and manage water supplies, including:
cy-gb	•  Cymorth cyfalaf i gynaeafu a rheoli cyfenwadau dwˆ r, gan gynnwys:

en-gb	-  creating new reservoirs or irrigation ponds -  installing water harvesting and reuse equipment
cy-gb	-  creu cronfeydd dwˆ r a phyllau dyfrhau newydd -  gosod offer casglu ac ailddefnyddio dwˆ r

en-gb	-  installing clean and dirty water separation infrastructure.
cy-gb	-  gosod seilwaith gwahanu dwˆ r glân a dwˆ r budr.

en-gb	•  Create additional ponds and scrapes (over and above the requirement of the Ponds and Scrapes Universal Action).
cy-gb	•  Creu pyllau parhaol a thymhorol ychwanegol (ar ben gofyn y Weithred Gyffredinol ar gyfer Pyllau Parhaol a Thymhorol)

en-gb	•  Create leaky dams and re-wet suitable sites to slow the fow of water to reduce risk of food.
cy-gb	•  Creu arfaethau sy’n gollwng ac ailwlychu safeoedd addas i arafu llif dwˆ r a lleihau’r perygl o lifogydd.

en-gb	•  Support for reporting on the condition of historic features and how they are managed and / or support to repair or conserve a historic feature with professional guidance (over and above the Historic Environment Universal Action).
cy-gb	•  Cymorth i ddarparu cofnod o gyfwr y nodweddion hanesyddol a sut y maen nhw’n cael eu rheoli a/neu cymorth i drwsio neu ddiogelu nodwedd hanesyddol â chyngor proffesiynol (ar ben gofyn y Weithred Gyffredinol ar gyfer yr Amgylchedd Hanesyddol).

en-gb	•  Support to deliver more for protected landscapes.
cy-gb	•  Cymorth i wneud mwy dros Dirweddau Dynodedig.

en-gb	These actions will be bespoke to the farm and surrounding area and will align with the special qualities of Areas of Outstanding Natural Beauty or a National Park.
cy-gb	Bydd y gweithredoedd hyn yn rhai arbennig i’r fferm a’i chyffniau ac yn gyson â dibenion statudol y dynodiadau gan gynnwys eu blaenoriaeth dros natur fel y’u nodir yn eu Cynlluniau Rheoli.

en-gb	85
cy-gb	86

en-gb	•  Establish or adapt options which help people engage with and access the natural environment.
cy-gb	•  Dewis neu addasu opsiynau fydd yn helpu pobl i ymwneud â’r amgylchedd naturiol a mynd iddo.

en-gb	-  upgrading existing Public Rights of Way (PRoW) to multi-use paths
cy-gb	-  gwella Hawliau Tramwy Cyhoeddus i’w troi’n llwybrau aml-ddefnydd

en-gb	-  enhancing existing PRoW to make them more accessible
cy-gb	-  gwella Hawliau Tramwy Cyhoeddus i’w gwneud yn fwy hygyrch

en-gb	-  establishing joined-up and new access routes and trails
cy-gb	-  cysylltu llwybrau â’i gilydd a chreu llwybrau mynediad newydd

en-gb	-  establishing new access
cy-gb	-  creu llwybrau newydd

en-gb	-  hosting educational and care farm visits.
cy-gb	-  cynnal ymweliadau gofal ac addysgol â’r fferm.

en-gb	•  Support for completing more complex or higher level Continuous Personal Development (CPD), including potential support for transferring knowledge to other farmers (over and above the CPD Universal Action).
cy-gb	•  Cymorth i gynnal Datblygiad Personol Parhaus (DPP) cymhlethach neu o lefel uwch, gan gynnwys cymorth posibl i drosglwyddo gwybodaeth i ffermwyr eraill (ar ben gofyn y Weithred Gyffredinol ar DPP).

en-gb	Optional Actions to improve animal health over and above the Good Farm Biosecurity and Good Animal Welfare Universal Actions;
cy-gb	Gweithredoedd Cyffredinol i wella iechyd anifeiliaid, mwy na gofyn y Gweithredoedd Cyffredinol ar Fioamrywiaeth Da ar y Fferm a Lles Anifeiliaid;

en-gb	•  Establish a three-metre wide fence and hedge along the farm boundary (where appropriate) to prevent neighbouring stock coming into contact.
cy-gb	•  Creu ffens a pherth/gwrych 3 metr o led o gwmpas ffn y fferm (yn ôl y gofyn) i rwystro stoc cymdogion rhag dod i gysylltiad.

en-gb	•  Secure stores for deadstock, at the farm boundary to minimise entry of fallen stock vehicles to the farm premises.
cy-gb	•  Storfeydd diogel i gadw stoc marw wrth ffn y fferm i leihau’r gofyn i gerbydau cludo stoc marw ddod i safe’r fferm.

en-gb	•  Secure feed stores to keep out wildlife and vermin and other sources of potential indirect contamination such as bird droppings, or transfer from vehicles or personnel.
cy-gb	•  Gwneud storfeydd bwyd anifeiliaid yn ddiogel i gadw allan bywyd gwyllt a fermin a ffynonellau heintio anuniongyrchol eraill fel tail adar neu rhag eu trosglwyddo o gerbydau i staff.

en-gb	•  Installation of water point and concrete pad at entry/exit points with effective drainage away from livestock areas.
cy-gb	•  Gosod mannau cyfenwi dwˆ r ac arwynebau caled wrth fynedfeydd/allanfeydd gyda draeniad effeithiol i gario’r dwˆ r oddi wrth fannau cadw stoc.

en-gb	•  Signage around the property to direct vehicle and personnel fow such that movement is not from higher to lower risk areas without adequate cleaning and disinfection.
cy-gb	•  Arwyddion o gwmpas y fferm i gyfeirio cerbydau a phobl fel nad oes symudiadau o’r mannau uwch eu risg i’r mannau lleiaf eu risg heb gyfeusterau glanhau a diheintio digonol.

en-gb	•  Support for building of Isolation Units.
cy-gb	•  Cymorth i adeiladu Unedau Ynysu.

en-gb	•  Support to use a higher animal welfare standard.
cy-gb	•  Cymorth i ddefnyddio safonau lles anifeiliaid uwch.

en-gb	This could include adopting the Good Life Welfare approach (or a similar initiative).
cy-gb	Gallai hyn gynnwys mabwysiadu safonau Lles Anifeiliaid Da (neu fenter debyg).

en-gb	Optional Actions to beneft nutrient use and soil condition, over and above the Soil Health Planning Universal Action;
cy-gb	Gweithredoedd Cyffredinol er lles y defnydd y faethynnau a chyfwr y pridd, ar ben gofyn y Weithred Gyffredinol ar gyfer Cynllunio Iechyd Pridd;

en-gb	•  Establish grassland with nitrogen fxing crops to replace or supplement applied nitrogen, for example through mixed swards or cover cropping.
cy-gb	•  Creu glaswelltir â chnydau bachu nitrogen yn lle gwasgaru nitrogen neu i ategu’r nitrogen a wasgerir, trwy er enghraifft borfeydd cymysg neu blannu cnwd gorchudd.

en-gb	•  Improve soil biology for example through diverse planting, graze and rest practices, minimum or no till, use of anthelmintic plants or habitat management.
cy-gb	•  Gwella bioleg y pridd er enghraifft trwy blannu amrywiaeth o blanhigion, pori a gorffwys, bras-droi neu ddim troi, defnyddio planhigion lladd llyngyr neu reoli cynefnoedd.

en-gb	•  Establish an enhanced crop rotation to beneft soil health and the wider environment by including:
cy-gb	•  Creu cylchdro cnydau gwell sy’n gwella iechyd y pridd a lles yr amgylchedd trwy gynnwys:

en-gb	-  a balance between fertility-building and exploitative crops
cy-gb	-  cydbwysedd rhwng cnydau sy’n magu ffrwythlondeb a’r cnydau sy’n dihysbyddu ffrwythlondeb

en-gb	-  legumes to fx nitrogen for following crops -  crops with a mix of differing root systems
cy-gb	-  codlysiau i fachu nitrogen er lles cnydau sy’n dilyn -  cnydau â chymysgedd o systemau gwreiddio gwahanol

en-gb	-  crops with similar pest and disease susceptibilities are separated by an appropriate amount of time.
cy-gb	-  sicrhau bod bwlch o amser rhwng cnydau sy’n denu’r un plâu a chlefydau.

en-gb	•  Establish a graze and rest approach, for at least fve months of the year by:
cy-gb	•  Creu trefn pori a gorffwys am o leiaf bum mis y fwyddyn trwy:

en-gb	-  dividing felds to allow the regular movement of livestock
cy-gb	-  rannu caeau er mwyn gallu symud da byw’n rheolaidd

en-gb	-  grazing grass for short periods (giving grass a rest period before grazing again, dictated by the grass growth).
cy-gb	-  pori’r borfa am gyfnodau byr (rhoi cyfnod o orffwys i’r borfa cyn ei phori eto, gan ddibynnu ar drwch y glaswellt).

en-gb	•  Capital support for the infrastructure for graze and rest and/or to expand into other agricultural enterprises which enhance pasture management and livestock production.
cy-gb	•  Cymorth cyfalaf i ddarparu’r seilwaith ar gyfer pori a gorffwys a/neu i arallgyfeirio i fentrau amaeth eraill sy’n rheoli’r borfa’n well ac yn gwella cynhyrchiant da byw.

en-gb	•  Establish and / or maintain a mixed sward of grasses, legumes and herbs (or native wildfowers).
cy-gb	•  Sefydlu a/neu gynnal porfa gymysg o laswellt, codlysiau a pherlysiau (neu fodau gwyllt brodorol).

en-gb	There may be two options available:
cy-gb	Gall fod dau opsiwn:

en-gb	-  the sward contains at least fve species of grass, three species of legumes and three species of herbs or wildfowers
cy-gb	-  bod o leiaf pum rhywogaeth o laswellt, tair rhywogaeth o godlys a thair rhywogaeth o berlysiau neu fodau gwyllt yn tyfu yn y borfa

en-gb	-  the sward contains at least three species of grass, two species of legumes and two species of herbs or wildfowers.
cy-gb	-  bod o leiaf tair rhywogaeth o laswellt, dwy rywogaeth o godlys a dwy rywogaeth o berlysiau neu fodau gwyllt yn tyfu yn y borfa

en-gb	•  Establish crops by using minimum tillage or no tillage cultivation methods.
cy-gb	•  Sefydlu cnydau trwy fras-droi neu heb droi o gwbl.

en-gb	86
cy-gb	87

en-gb	Glossary 
cy-gb	Geirfa 

en-gb	Glossary
cy-gb	Geirfa

en-gb	ANNEX 3
cy-gb	ATODIAD 3 

en-gb	ADAS
cy-gb	ADAS

en-gb	An independent agricultural consultancy.
cy-gb	Gwasanaeth cynghori amaethyddol annibynnol.

en-gb	Agriculture (Wales) Act 2023 Also referred to as ‘the  Agriculture Act’: new Welsh legislation which provides  Welsh Ministers with the legal powers to support agricultural activities in Wales.
cy-gb	Deddf Amaethyddiaeth  (Cymru) 2023 Cyfeirir ati hefyd fel “y Ddeddf Amaeth” neu’r “Ddeddf Amaethyddiaeth”:  deddf Gymreig newydd sy’n rhoi’r pwerau cyfreithiol i Weinidogion Cymru allu cefnogi gweithgareddau amaethyddol yng Nghymru.

en-gb	The Act established the Sustainable Land Management objectives.
cy-gb	Y Ddeddf hon sy’n creu amcanion Rheoli Tir yn Gynaliadwy.

en-gb	Animal Health Improvement Cycle (AHIC)
cy-gb	Cylch Gwella Iechyd Anifeiliaid (AHIC)

en-gb	An ongoing process by which each farm business will work with their vet to proactively improve animal health.
cy-gb	Proses barhaus lle bydd busnes y fferm yn gweithio gyda’i flfeddyg i wella iechyd ei anifeiliaid.

en-gb	Basic Payment Scheme (BPS) The main current agricultural support scheme providing fnancial support to the  farming industry.
cy-gb	Cynllun y Taliad Sylfaenol (BPS) Y prif gynllun cyfredol ar gyfer rhoi cymorth ariannol i ffermwyr.

en-gb	The wide variety of plant and animal life (including variety of genetics and ecosystems) found throughout our environment.
cy-gb	Yr amrywiaeth eang o blanhigion ac anifeiliaid (gan gynnwys eu geneteg a’u hecosystemau amrywiol) a geir ym mhob rhan o’n hamgylchedd.

en-gb	Carbon Calculator A mechanism for measuring the carbon footprint (the amount of carbon emitted) of the various aspects of your farm business.
cy-gb	Cyfrifannell Carbon Mecanwaith ar gyfer mesur ôl troed carbon (faint o garbon sy’n cael ei allyrru) gan agweddau gwahanol ar fusnes eich fferm.

en-gb	This can provide a baseline measurement and help you identify opportunities for lowering carbon emissions.
cy-gb	Gall roi mesur llinell sylfaen a’ch helpu i nodi cyfeoedd i leihau’ch allyriadau.

en-gb	Carbon sequestration The method through which natural systems extract carbon dioxide from the atmosphere and lock it up in soils or plant life, such as peatland.
cy-gb	Dal a storio carbon Defnyddio systemau naturiol i ddal carbon deuocsid o’r atmosffer a’i gloi yn y pridd neu mewn planhigion, fel mawnogydd.

en-gb	There are technological methods of sequestration outside the remit of this consultation.
cy-gb	Ceir dulliau technolegol o ddal a storio carbon sydd y tu allan i gylch gwaith yr ymgynghoriad hwn.

en-gb	Collaborative Actions                      The proposed Sustainable Farming Scheme is structured on three layers.
cy-gb	Gweithredoedd Cydweithredol Mae’r Cynllun Ffermio Cynaliadwy sy’n cael ei gynnig wedi’i rannu’n dair haen.

en-gb	The  highest layer comprises the Collaborative Actions where farmers can choose to work together and with others in a coordinated way to collectively deliver outcomes that cannot be delivered on a single farm scale, in exchange for being paid additional scheme payments.
cy-gb	Yr haen uchaf yw haen y Gweithredoedd Cydweithredol lle caiff ffermwyr ddewis gweithio gyda’i gilydd a chydag eraill mewn ffordd gydlynol i sicrhau canlyniadau na ellir eu darparu ar raddfa’r fferm unigol. Am hynny, caiff taliad ychwanegol ei dalu iddynt o dan y Cynllun.

en-gb	Continuous Personal Development (CPD)
cy-gb	Datblygiad Personol Parhaus (DPP)

en-gb	An ongoing learning and development process to build skills and knowledge.
cy-gb	Proses ddi-dor o ddysgu a datblygu i fagu sgiliau a gwybodaeth.

en-gb	Competent Control Authorities (CCA) Bodies responsible for offcial controls systems to verify compliance with relevant standards and requirements on behalf of the Welsh Government.
cy-gb	Awdurdod Rheoli Cymwys (CCA) cydymffurfo â’r safonau a’r gofynion perthnasol ar ran Llywodraeth Cymru. Y cyrff sy’n gyfrifol am y systemau rheoli swyddogol sy’n cadarnhau’ch bod yn 

en-gb	Customer Reference Number (CRN)
cy-gb	Cyfeirnod y Cwsmer (CRN)

en-gb	Unique identifcation number for each farm business used by Rural Payments Wales.
cy-gb	Rhif adnabod unigryw a roddir i bob busnes fferm gan Taliadau Gwledig Cymru.

en-gb	Department for Environment and Rural Affairs (DEFRA)
cy-gb	Adran yr Amgylchedd a Materion Gwledig (DEFRA)

en-gb	Department of UK Government responsible for Environment and Rural Affairs.
cy-gb	Yr adran yn Llywodraeth y DU sy’n gyfrifol am yr Amgylchedd a Materion Gwledig.

en-gb	2023 87
cy-gb	2023 88

en-gb	Annex 3:
cy-gb	Y CYNLLUN FFERMIO CYNALIADWY Atodiad 3 -  Geirfa 

en-gb	Ecosystems
cy-gb	Ecosystemau

en-gb	The complex relationship within and between habitats, which support and regulate many environmental processes such as providing clean air, clean water, thriving biodiversity and the food we eat.
cy-gb	Y berthynas gymhleth rhwng ac o fewn cynefnoedd sy’n cynnal ac yn rheoli llawer o brosesau amgylcheddol fel aer glân, dwˆ r glân, bioamrywiaeth lewyrchus a’r bwyd rydym yn ei fwyta.

en-gb	Environmental and Rural Affairs Monitoring and Modelling Programme (ERAMMP)  A scientifc evidence and research partnership lead by the UK Centre for Ecology  & Hydrology on behalf of the Welsh Government.
cy-gb	Rhaglen Fonitro a Modelu yr Amgylchedd a Materion gwledig (ERAMMP) Partneriaeth ymchwil a darparu tystiolaeth wyddonol o dan arweiniad Canolfan Ecoleg a Hydroleg y DU ar ran Llywodraeth Cymru.

en-gb	Environmental Impact Assessment (EIA) Regulations Regulations which are used to consider the effects of projects on the environment.
cy-gb	Rheoliadau’r Asesiad Effeithiau Amgylcheddol (EIA) Rheoliadau i ystyried effeithiau prosiectau ar yr amgylchedd.

en-gb	Farm Business Survey (FBS) An annual survey incorporating fnancial and physical data from a representative  sample of farms across Wales.
cy-gb	Arolwg o Fusnesau Ffermio (FBS) Arolwg blynyddol o sampl cynrychioliadol o ffermydd ar draws Cymru,  yn cynnwys data ariannol a ffsegol.

en-gb	Geographical Information Systems (GIS)
cy-gb	Systemau Gwybodaeth Ddaearyddol (GIS)

en-gb	Information systems used for storing and manipulating geographical information.
cy-gb	Systemau gwybodaeth a ddefnyddir i gadw a thrin gwybodaeth ddaearyddol.

en-gb	Good Agricultural and Environmental Conditions (GAEC)  Part of the Cross Compliance procedures used to establish minimum standards. 
cy-gb	Cyflwr Amaethyddol ac Amgylcheddol Da (GAEC) Rhan o’r system Drawsgydymffurfo a ddefnyddir i bennu safonau gofynnol. 

en-gb	Habitat Baseline Review (HBR) The administrative process through which the Welsh Government will display (on a map) the extent and type of different habitats and other features  found on your farm.
cy-gb	Adolygiad Sylfaenol o Gynefnoedd (HBR) Y broses weinyddol y bydd Llywodraeth Cymru’n ei defnyddio i ddangos ar fap hyd a lled y cynefnoedd a’r nodweddion sydd ar eich fferm, a’u math.

en-gb	Habitat / Semi-natural Habitat  For the purposes of this consultation, habitat refers to the wide range of land  types such as heathlands, fower rich meadows or wetlands.
cy-gb	Cynefin / Cynefin lled-naturiol             At ddiben yr ymgynghoriad hwn, mae cynefn yn golygu amrywiaeth eang o                          fathau o dir fel rhosydd, gweirgloddiau a gwlypdir.

en-gb	They each comprise a different array of plants and animals that depend on that habitat for their survival.
cy-gb	Ym mhob un, mae ystod wahanol o blanhigion ac anifeiliaid yn dibynnu arno i oroesi.

en-gb	‘Semi-natural’ means habitats have been modifed by human activity, but they still support plants and animals that occur naturally in the area.
cy-gb	Mae ‘lled-naturiol’ yn golygu cynefn sydd wedi’i newid gan ddyn ond sydd yn dal i gynnal planhigion ac anifeiliaid sy’n bod yn naturiol yn yr ardal honno.

en-gb	Integrated Pest Management (IPM)
cy-gb	Rheoli Plâu yn Integredig (IPM) 

en-gb	A holistic approach to managing pests and diseases.
cy-gb	Mynd ati mewn ffordd holistig i reoli plâu a chlefydau.

en-gb	Key Performance Indicators (KPIs)   A set of measurable targets (related to the business, livestock or management  practices) which can be used to make data driven management decisions.
cy-gb	Dangosyddion Perfformiad Allweddol (KPIs) Set o dargedau mesuradwy (yn ymwneud â’r busnes, da byw neu arferion rheoli) y gellir eu defnyddio i wneud penderfyniadau rheoli ar sail data.

en-gb	Land Parcel Identifcation System (LPIS)
cy-gb	System Adnabod Parseli Tir (LPIS)

en-gb	The system used by Rural Payments Wales to store and analyse feld parcel data.
cy-gb	Y system a ddefnyddir gan Taliadau Gwledig Cymru i gadw a dadansoddi data am gaeau.

en-gb	Multi-annual Support Plan    A fve-year forward looking plan of agricultural support schemes intended to be  provided by the Welsh Government.
cy-gb	Cynllun Cymorth Amlfynyddol Cynllun ar gyfer y pum mlynedd nesaf o gymorth i amaethyddiaeth. Llywodraeth Cymru fydd yn ei ddarparu.

en-gb	Natural Resources Wales (NRW) A Welsh Government sponsored organisation responsible for advice and regulation regarding the natural resources of Wales.
cy-gb	Cyfoeth Naturiol Cymru (CNC) Corff a noddir gan Lywodraeth Cymru, sy’n gyfrifol am reoleiddio a rhoi cyngor  ar adnoddau naturiol Cymru.

en-gb	Optional Actions
cy-gb	Gweithredoedd Opsiynol  Mae’r Cynllun Ffermio Cynaliadwy sy’n cael ei gynnig wedi’i rannu’n dair haen.

en-gb	The proposed Sustainable Farming Scheme is structured of three layers.
cy-gb	Yr haen ganol yw haen y Gweithredoedd Opsiynol lle caiff ffermwyr ddewis

en-gb	The middle layer comprises the Optional Actions where farmers can choose Actions above and beyond the Universal Actions depending on what suits their farm business and ambitions the most, in exchange for being paid additional scheme payments.
cy-gb	Gweithredoedd sy’n gofyn am fwy na’r Gweithredoedd Cyffredinol, gan ddibynnu ar beth sy’n gweddu orau i fusnes y fferm a’i uchelgeisiau. Am hynny, caiff taliad ychwanegol ei dalu iddynt o dan y Cynllun.

en-gb	Plant protection products (PPPs) A range of chemical based products including herbicides, pesticides and plant  growth regulators.
cy-gb	Cynnyrch amddiffyn planhigion (PPPs) Ystod o gynnyrch cemegol gan gynnwys plaladdwyr, chwynladdwyr a  rheolyddion tyfu.

en-gb	Rural Inspectorate Wales (RIW)
cy-gb	Arolygiaeth Wledig Cymru (RIW)

en-gb	A dedicated team with Rural Payments Wales responsible for compliance inspections
cy-gb	Tîm wedi’i greu’n unswydd o fewn Taliadau Gwledig Cymru i fod yn gyfrifol am gynnal archwiliadau i weld eich bod yn cydymffurfo.

en-gb	Rural Payments Wales (RPW)   The Division with the Welsh Government responsible for administering information and payments in relation to farming and land management.
cy-gb	Taliadau Gwledig Cymru (RPW) Yr is-adran o fewn Llywodraeth Cymru sy’n gyfrifol am ymdrin â gwybodaeth a thaliadau ffermio a rheoli tir.

en-gb	Single Application Form (SAF) The annual administrative process through which farmers report data and claim payment from the government in relation to farming and land management.
cy-gb	Ffurfen Cais Sengl (SAF) Y broses weinyddol fynyddol y mae ffermwyr yn darparu data ac yn hawlio  taliadau ffermio a rheoli tir drwyddi oddi wrth y llywodraeth.

en-gb	Site of Special  Scientifc Interest (SSSI) A formal designation for areas of land or water considered to have special value  for wildlife or geological features.
cy-gb	Safe o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig (SoDdGA) Dynodiad ffurfol ar dir neu ddwˆ r sydd o werth arbennig oherwydd ei fywyd gwyllt neu ei nodweddion daearegol.

en-gb	SSSI are given statutory protection through  specifc legislation.
cy-gb	Amddiffynnir SoDdGAau yn statudol trwy ddeddfwriaeth benodol.

en-gb	Payment beyond the Universal Baseline Payment to support transition from BPS to SFS during the Transition Period.
cy-gb	Taliad ar ben y taliad Sylfaenol Cyffredinol i helpu ffermwyr i newid o’r BPS i’r SFS yn ystod y Cyfnod Pontio.

en-gb	Sustainable Farming Scheme (SFS), also referred to as the ‘Scheme’ The main support scheme for Trial farmers from the Welsh Government from  2025 onwards.
cy-gb	Cynllun Ffermio Cynaliadwy (SFS), neu’r ‘Cynllun’ Prif gynllun cymorth Llywodraeth Cymru i ffermwyr Cymru o 2025 ymlaen.

en-gb	Sustainable Land Management (SLM)
cy-gb	Rheoli Tir yn Gynaliadwy (SLM)

en-gb	A holistic approach to incorporate environmental, economic, cultural and social resources in such a way that the needs of the current generation are balanced with our obligations to future generations.
cy-gb	Ffordd holistig i ymgorffori adnoddau amgylcheddol, economaidd, diwylliannol a chymdeithasol mewn ffordd a fydd yn cadw’r ddysgl yn wastad rhwng anghenion cenedlaethau heddiw a’n hymrwymiadau i genedlaethau fory.

en-gb	Transition Period The period between 2025 and 2029 where different elements of the Sustainable Farming Scheme are launched, and the Basic Payment Scheme is tapered in value.
cy-gb	Cyfnod pontio Y cyfnod rhwng 2025 a 2029 pan gaiff rhannau gwahanol y Cynllun Ffermio Cynaliadwy eu lansio, ac y caiff gwerth Cynllun y Taliad Sylfaenol ei dapro.

en-gb	UK Centre for Ecology & Hydrology (UKCEH) An independent not-for-proft research institute.
cy-gb	Canolfan Ecoleg a Hydroleg y DU (UKCEH) Athrofa ymchwil annibynnol ddi-elw. 

en-gb	UK Forestry Standard (UKFS) The reference standard for sustainable forest management across the UK.
cy-gb	Safon Goedwigaeth y DU (UKFS)  Y safon gyfeirio ar gyfer rheoli coedwigoedd yn gynaliadwy yn y DU.

en-gb	 It applies to all woodland, regardless of who owns or manages it.
cy-gb	Mae’n berthnasol i bob coedwig, waeth pwy sy’n berchen arni neu’n ei rheoli.

en-gb	Universal Action (UA)
cy-gb	Gweithred Gyffredinol (UA)

en-gb	The proposed Sustainable Farming Scheme is structured of three layers.
cy-gb	Mae’r Cynllun Ffermio Cynaliadwy sy’n cael ei gynnig wedi’i rannu’n dair haen.

en-gb	The foundation layer comprises of the Universal Actions which all farmers participating in the Scheme will need to undertake, in exchange for being paid the Universal Baseline Payment.
cy-gb	Yr haen isaf yw haen y Gweithredoedd Cyffredinol y bydd angen i bob ffermwr sy’n rhan o’r Cynllun eu cynnal. Am hynny, caiff taliad Sylfaenol Cyffredinol ei dalu iddo.

en-gb	Universal Baseline Payment The annual payment each farmer will receive from the Welsh Government in exchange for completing the Universal Actions.
cy-gb	Taliad Sylfaenol Cyffredinol Y taliad blynyddoedd y bydd pob ffermwr yn ei gael gan Lywodraeth Cymru am  gynnal y Gweithredoedd Cyffredinol.

en-gb	2023 89
cy-gb	2023 90

en-gb	Costs of managing existing woodland.
cy-gb	Costau rheoli coetir presennol.

en-gb	This technical note describes the minimum standard of work required.
cy-gb	Mae'r nodyn technegol hwn yn disgrifo safon ofynnol y gwaith sydd ei angen.

en-gb	•  Historic Environment Features
cy-gb	•  Nodweddion Amgylcheddol Hanesyddol

en-gb	Further information and related documents Large print, Braille and alternative language versions of this document are available on request.
cy-gb	Rhagor o wybodaeth a dogfennau cysylltiedig Mae fersiynau print bras, Braille ac mewn ieithoedd eraill o’r ddogfen hon ar gael o ofyn amdanynt.

en-gb	This document is also available in Trial.
cy-gb	Mae’r ddogfen hon ar gael yn Saesneg hefyd.

en-gb	90
cy-gb	91

en-gb	https://www.llyw.cymru/cynllun-ffermio-cynaliadwy-ymgynghori
cy-gb	https://www.gov.wales/sustainable-farming-scheme-consultation

en-gb	SautinSoft.PdfFocus 8.6.1.18 trial.
cy-gb	SautinSoft.PdfFocus 8.6.1.18 trial.

en-gb	Have questions?
cy-gb	Have questions?

en-gb	Email us: support@sautinsoft.com
cy-gb	Email us: support@sautinsoft.com

en-gb	What will I need to do to comply with this Action?
cy-gb	Beth bydd angen i mi ei wneud i gynnal y Weithred Gyffredinol hon?

en-gb	Llwybr Newydd: the Wales transport strategy 2021
cy-gb	Llwybr Newydd: strategaeth drafnidiaeth Cymru 2021

en-gb	Croeso:
cy-gb	Croeso:

en-gb	Ministers
cy-gb	Y Gweinidog

en-gb	We are proud to launch Llwybr Newydd: the Wales transport strategy 2021 that will shape our transport system in Wales over the next 20 years.
cy-gb	Gyda balchder rydym yn lansio Llwybr Newydd: Strategaeth Drafnidiaeth Cymru 2021, a fydd yn llywio ein system drafnidiaeth yng Nghymru am yr 20 mlynedd nesaf.

en-gb	In Wales, we are literally taking a Llwybr Newydd - a new path.
cy-gb	Yng Nghymru, rydym yn llythrennol yn dilyn Llwybr Newydd, sef enw ein strategaeth newydd.

en-gb	We have set out a new way of thinking that places people and climate change at the front and centre of our transport system.
cy-gb	Rydym wedi amlinellu ffordd newydd o feddwl sy'n sicrhau pobl a’r newid yn yr hinsawdd yn flaenoriaethau ac yn ganolog i’n system drafnidiaeth.

en-gb	This is something that we have to do. The climate emergency is one of the biggest defining issues of our time.
cy-gb	Dyma rywbeth mae'n rhaid i ni ei wneud. Yr argyfwng hinsawdd yw un o broblemau diffiniol mwyaf ein hoes.

en-gb	If we are going to protect the lives of our children, we need to achieve net zero by 2050.
cy-gb	Os ydym am ddiogelu bywydau ein plant, mae angen inni sicrhau carbon sero-net erbyn 2050.

en-gb	And in order to do that, we need to change the way we travel.
cy-gb	Ac er mwyn gwneud hynny, mae angen inni newid y ffordd rydym yn teithio.

en-gb	We need fewer cars on our roads, and more people using public transport, walking or cycling.
cy-gb	Mae angen inni leihau nifer y ceir ar ein ffyrdd, a sicrhau bod rhagor o bobl yn defnyddio trafnidiaeth gyhoeddus, yn cerdded neu’n beicio.

en-gb	But we won’t achieve that level of change unless we take people with us, listening to users and involving people in designing a transport system that works for everyone.
cy-gb	Ond ni fyddwn yn sicrhau'r lefel honno o newid oni bai ein bod yn argyhoeddi pobl, yn gwrando ar ddefnyddwyr ac yn cynnwys pobl wrth gynllunio system drafnidiaeth sy'n gweithio i bawb.

en-gb	Our transport system is one of the most important national assets we have.
cy-gb	Mae ein system drafnidiaeth yn un o'r asedau cenedlaethol pwysicaf sydd gennym.

en-gb	It connects people to one another, binds communities together and enables businesses to grow and expand.
cy-gb	Mae'n cysylltu pobl â'i gilydd, yn rhwymo cymunedau â'i gilydd ac yn galluogi busnesau i ddatblygu ac ehangu.

en-gb	It’s one of the most powerful and dynamic tools for community cohesion, social justice and inclusive economic growth that we possess.
cy-gb	Mae'n un o’r arfau mwyaf pwerus a deinamig sydd gennym ar gyfer sicrhau cydlyniant cymunedol, cyfiawnder cymdeithasol a thwf economaidd cynhwysol.

en-gb	We need an accessible, sustainable and efficient transport system.
cy-gb	Mae arnom angen system drafnidiaeth hygyrch, gynaliadwy ac effeithlon.

en-gb	This means one that is good for people and communities, good for the environment, good for the economy and places and supports a thriving Welsh language and culture.
cy-gb	Mae hyn yn golygu un sy'n dda ar gyfer pobl a chymunedau, yn dda ar gyfer yr amgylchedd, yn dda ar gyfer yr economi a lleoedd ac yn cefnogi diwylliant Cymru a’r Gymraeg.

en-gb	So, how do we make that happen?
cy-gb	Felly, sut rydym yn sicrhau bod hynny ddigwydd?

en-gb	Firstly, we need to bring services to people in order to reduce the need to travel.
cy-gb	Yn gyntaf, mae angen i ni ddod â gwasanaethau i bobl er mwyn lleihau'r angen i deithio.

en-gb	This is not about preventing travel altogether, it is about planning ahead for better physical and digital connectivity to support access to more local services, more home and remote working.
cy-gb	Nid yw hyn yn golygu atal teithio'n gyfan gwbl. Mae’n golygu cynllunio ymlaen llaw i sicrhau cysylltiadau ffisegol a digidol gwell i ategu mynediad at wasanaethau mwy lleol, a rhagor o weithio gartref a gweithio o bell.

en-gb	If more people can walk and cycle for everyday trips, we will reduce our dependency on cars.
cy-gb	Os yw rhagor o bobl yn gallu cwblhau eu teithiau bob dydd drwy gerdded a beicio, byddwn yn dibynnu llai ar geir.

en-gb	Secondly, we need to allow people and goods to move easily from door-to-door by accessible, sustainable and efficient  transport.
cy-gb	Yn ail, mae angen i ni alluogi pobl a nwyddau i symud yn hawdd o ddrws i ddrws  gan ddefnyddio trafnidiaeth hygyrch, gynaliadwy ac effeithlon.

en-gb	To achieve this, we will need to invest in reliable, efficient and affordable transport services that people want to use, can use and do use.
cy-gb	Er mwyn gwneud hyn, bydd angen inni fuddsoddi mewn gwasanaethau trafnidiaeth dibynadwy, effeithlon a fforddiadwy y mae pobl am eu defnyddio, yn gallu eu defnyddio ac yn eu defnyddio.

en-gb	We also need the transport infrastructure to support those services.
cy-gb	Mae arnom angen hefyd y seilwaith trafnidiaeth i ategu'r gwasanaethau hynny.

en-gb	We will make sure our transport infrastructure is safe, accessible, well-maintained and future-proofed, to adapt  to climate change.
cy-gb	Byddwn yn sicrhau bod ein seilwaith trafnidiaeth yn ddiogel, yn hygyrch, yn cael ei gynnal a'i gadw'n dda ac wedi'i ddiogelu at y dyfodol, er mwyn ymateb i’r newid yn yr hinsawdd.

en-gb	And where we need new transport infrastructure, we will take a new approach.
cy-gb	A lle mae arnom angen seilwaith trafnidiaeth newydd, byddwn yn gweithredu mewn ffordd newydd.

en-gb	We will use the sustainable transport hierarchy to give priority to meeting the demand for travel by walking, cycling and public transport ahead of private motor vehicles.
cy-gb	Byddwn yn defnyddio'r Hierarchaeth Trafnidiaeth Gynaliadwy i roi blaenoriaeth i ateb y galw am deithio drwy gerdded, beicio a thrafnidiaeth gyhoeddus cyn ystyried cerbydau modur preifat.

en-gb	Thirdly, we need to encourage people to make the change to more sustainable transport.
cy-gb	Yn drydydd, mae angen i ni annog pobl i newid i drafnidiaeth fwy cynaliadwy.

en-gb	If we are going to meet our climate change targets, we also need people to travel differently.
cy-gb	Os ydym am gyrraedd ein targedau mewn perthynas â’r newid yn yr hinsawdd, mae angen i bobl deithio mewn ffordd wahanol hefyd.

en-gb	Which means making it easier to do the right thing.
cy-gb	Mae hynny'n golygu ei gwneud yn haws gwneud y peth iawn.

en-gb	We will do this by making low-carbon sustainable transport more attractive and more affordable, and by adopting innovations that make it easier to use.
cy-gb	Byddwn yn gwneud hyn drwy wneud trafnidiaeth gynaliadwy carbon isel yn fwy deniadol a mwy fforddiadwy, a thrwy fabwysiadu datblygiadau arloesol sy'n ei gwneud yn haws ei defnyddio.

en-gb	Together, these three priorities will improve our health, tackle poverty and open our transport system to all, particularly for those without access to a car and those living in rural areas.
cy-gb	Gyda'i gilydd, bydd y tair blaenoriaeth hyn yn gwella ein hiechyd, yn mynd i'r afael â thlodi ac yn agor ein system drafnidiaeth i bawb, yn enwedig y rheini nad oes ganddynt fynediad at gar a'r rhai sy'n byw mewn ardaloedd gwledig.

en-gb	The key to any strategy is how it will be delivered.
cy-gb	Yn allweddol i unrhyw strategaeth mae’r ffordd y bydd yn cael ei chyflawni.

en-gb	A detailed five-year national transport delivery plan and regional transport plans will tailor delivery to the needs of every part of Wales.
cy-gb	Bydd y  Cynllun Cyflawni Cenedlaethol ar gyfer Trafnidiaeth, cynllun manwl sy’n cynnwys y pum mlynedd nesaf, a Chynlluniau Trafnidiaeth Rhanbarthol yn teilwra'r gwaith o gyflawni’r strategaeth i anghenion pob rhan o Gymru.

en-gb	Four cross-cutting delivery pathways will help us follow through on our commitments on decarbonisation, equality, integrated journey planning and our rural offer, whilst nine mini-plans show how each mode and sector will deliver.
cy-gb	Bydd pedwar llwybr cyflawni trawsbynciol yn ein helpu i gyflawni ein hymrwymiadau ar ddatgarboneiddio, cydraddoldeb, cynllunio teithiau integredig a'n cynnig gwledig, gyda naw cynllun bach yn dangos sut y bydd pob dull teithio a sector yn cyflawni.

en-gb	We will also hold ourselves and partners to account by monitoring the strategy as a whole.
cy-gb	Byddwn hefyd yn sicrhau ein bod ni a’n partneriaid yn atebol drwy fonitro'r strategaeth yn ei chyfanrwydd.

en-gb	Llwybr Newydd is the beginning of a journey - not an end.
cy-gb	Llwybr Newydd yw dechrau’r daith – nid y diwedd.

en-gb	It sets a long-term direction and three urgent and immediate priorities.
cy-gb	Mae'n pennu cyfeiriad hirdymor a thair blaenoriaeth frys ac uniongyrchol.

en-gb	It shows where we want to go - and how we will get there.
cy-gb	Mae'n dangos lle rydym am fynd – a sut byddwn yn cyrraedd y fan honno.

en-gb	This is not just our strategy.
cy-gb	Nid ein strategaeth ni yn unig yw hon.

en-gb	We want to thank the many individuals and organisations who helped us during drafting, and who have taken the time to respond to our consultation.
cy-gb	Hoffem ddiolch i'r unigolion a'r sefydliadau niferus a'n helpodd yn ystod y gwaith drafftio, ac sydd wedi rhoi o'u hamser i ymateb i'n hymgynghoriad.

en-gb	Your feedback has challenged us, but your overall support clearly indicates we are on the right path, y llwybr cywir.
cy-gb	Mae eich adborth wedi ein herio ni, ond mae eich cefnogaeth gyffredinol yn nodi'n glir ein bod ar y trywydd cywir, y llwybr cywir.

en-gb	Llwybr Newydd - Wales Transport Strategy 2021 will deliver a transport system that provides a better Wales for generations to come.
cy-gb	Bydd Llwybr Newydd – Strategaeth Drafnidiaeth Cymru 2021 yn darparu system drafnidiaeth sy'n sicrhau Cymru well am flynyddoedd lawer.

en-gb	Ken Skates MS Minister for Economy, Transport and North Wales.
cy-gb	Ken Skates AS Gweinidog yr Economi, Trafnidiaeth a Gogledd Cymru

en-gb	Llwybr Newydd or new path in Welsh is our new transport strategy.
cy-gb	Lee Waters AS Dirprwy Weinidog yr Economi a Thrafnidiaeth

en-gb	It sets out our vision for how our transport system can help us deliver our priorities for Wales, helping to put us on a pathway to creating a more prosperous, green and equal society.
cy-gb	Cyflwyniad

en-gb	Using the five ways of working set out in the 'Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015' we have extensively engaged with transport users, service providers and key partners to co-produce this new direction of travel.
cy-gb	Llwybr Newydd: dyma ein strategaeth drafnidiaeth newydd.

en-gb	https://gov.wales/well-being-future-generations-wales-act-2015-guidance
cy-gb	Mae'n nodi ein gweledigaeth ar gyfer sicrhau bod ein system drafnidiaeth yn gallu ein helpu i gyflawni ein blaenoriaethau ar gyfer Cymru, gan helpu i'n rhoi ni ar y llwybr tuag at greu cymdeithas fwy ffyniannus, cyfartal a gwyrddach.

en-gb	As well as setting out a strategic direction we have developed nine mini-plans explaining how we will deliver them for different transport modes and sectors.
cy-gb	Gan ddefnyddio'r pum ffordd o weithio a amlinellir yn 'Neddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015' rydym wedi trafod yn helaeth â defnyddwyr trafnidiaeth, darparwyr gwasanaethau a phartneriaid allweddol i gyd-gynhyrchu'r cyfeiriad newydd hwn ar gyfer teithio.

en-gb	Llwybr Newydd is also supported by a more detailed 'Mobility in Wales' report, the 'Transport Data and Trends' report and an 'Integrated Sustainability Appraisal'.
cy-gb	https://llyw.cymru/deddf-llesiant-cenedlaethaur-dyfodol-cymru-2015-canllawiau

en-gb	It will require governments, local authorities, transport providers (both commercial and third sector) and other policy areas to work together to help ensure that transport contributes to the current and future well-being of Wales; to set us on a new path.
cy-gb	Yn ogystal â phennu cyfeiriad strategol rydym wedi datblygu naw cynllun bach, gan esbonio sut y byddwn yn eu cyflawni ar gyfer gwahanol ddulliau teithio a sectorau.

en-gb	Terms you will find in this strategy
cy-gb	Ategir Llwybr Newydd hefyd gan adroddiad manylach ar Symudedd yng Nghymru, yr adroddiad Data a Thueddiadau Trafnidiaeth ac Arfarniad Cynaliadwyedd Integredig.

en-gb	Accessible
cy-gb	Bydd yn ei gwneud yn ofynnol i lywodraethau, awdurdodau lleol, darparwyr trafnidiaeth (yn y sector masnachol a'r trydydd sector) a meysydd polisi eraill gydweithio i helpu i sicrhau bod trafnidiaeth yn cyfrannu at lesiant Cymru heddiw ac yn y dyfodol; i'n rhoi ni ar lwybr newydd.

en-gb	Transport services and infrastructure that meet the relevant policy and regulatory standards on equality, access, human rights and the Welsh language, recognising the social model of disability.
cy-gb	Termau defnyddiol

en-gb	Active travel
cy-gb	Hygyrch

en-gb	For the purposes of this document ‘active travel’ refers to walking and cycling for everyday journeys - such as to go to work, or education or access services
cy-gb	Gwasanaethau trafnidiaeth a seilwaith sy'n cwrdd â'r safonau polisi a rheoleiddio perthnasol ar gydraddoldeb, mynediad, hawliau dynol a'r Gymraeg, gan gydnabod model cymdeithasol anabledd.

en-gb	Corporate joint committees (CJCs)
cy-gb	Teithio Llesol

en-gb	New local government tier which will take on regional transport planning in Wales.
cy-gb	At ddibenion y ddogfen hon mae 'teithio llesol' yn cyfeirio at gerdded a beicio ar gyfer teithiau bob dydd – fel cyrraedd y gwaith, addysg neu wasanaethau.

en-gb	Decarbonisation
cy-gb	Cyd-bwyllgorau corfforedig

en-gb	The actions needed to cut greenhouse gas emissions and move towards a low-carbon economy.
cy-gb	Haen newydd o lywodraeth lleol fydd yn ymgymryd â chynllunio trafnidiaeth rhanbarthol yng Nghymru.

en-gb	The Welsh Government is committed to net zero carbon emissions by 2050.
cy-gb	Datgarboneiddio

en-gb	Demand-responsive travel
cy-gb	Y camau sydd eu hangen i leihau allyriadau nwyon tŷ gwydr a symud tuag at economi carbon isel.

en-gb	Shared private or semi-public transport based on passenger demand rather than a fixed timetable.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru wedi ymrwymo i sicrhau allyriadau carbon sero-net erbyn 2050.

en-gb	Examples in Wales include Transport for Wales’ fflecsi services.
cy-gb	Trafnidiaeth sy’n seiliedig ar alw

en-gb	Devolution
cy-gb	Trafnidiaeth breifat neu rannol-gyhoeddus sy’n seiliedig ar alw yn hytrach nag amserlen benodedig.

en-gb	This gives Wales the power to pass legislation and transfers some ministerial responsibilities to Wales.
cy-gb	Mae enghreifftiau yng Nghymru yn cynnwys gwasanaethau fflecsi gan Drafnidiaeth Cymru.

en-gb	For transport this includes responsibility for roads and buses.
cy-gb	Datganoli

en-gb	Other areas such as rail and aviation are not devolved and Welsh Ministers work in collaboration with the UK Government.
cy-gb	Mae hyn yn rhoi'r pŵer i Gymru basio deddfwriaeth ac yn trosglwyddo rhai cyfrifoldebau gweinidogol i Gymru.

en-gb	Ecosystem resilience
cy-gb	Ym maes trafnidiaeth mae hyn yn cynnwys cyfrifoldeb am y ffyrdd a bysiau.

en-gb	The capacity of a whole ecosystem to respond to disturbance by resisting damage and recovering quickly.
cy-gb	Gallu ecosystem gyfan i ymateb i bethau sy'n tarfu arni drwy wrthsefyll niwed ac ymadfer yn gyflym.

en-gb	Equality Act
cy-gb	Deddf Cydraddoldeb

en-gb	Under the Equality Act 2010 it is unlawful to discriminate against someone because of a protected characteristic.
cy-gb	O dan Ddeddf Cydraddoldeb 2010, mae'n anghyfreithlon gwahaniaethu yn erbyn rhywun ar sail nodwedd warchodedig.

en-gb	The protected characteristics are age, disability, gender reassignment, marriage or civil partnership, pregnancy and maternity, race, religion or belief, sex and sexual orientation.
cy-gb	Y naw nodwedd warchodedig yw oedran, anabledd, ailbennu rhywedd, priodas neu bartneriaeth sifil, beichiogrwydd a mamolaeth, hil, crefydd neu gred, rhyw a chyfeiriadedd rhywiol.

en-gb	Five ways of working
cy-gb	Y Pum ffordd o weithio

en-gb	The Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015 sets out five ways of working that public bodies need to think about to show they have applied the sustainable development principle.
cy-gb	Mae Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015 yn amlinellu pum ffordd o weithio y mae angen i gyrff cyhoeddus feddwl amdanynt er mwyn dangos eu bod wedi dilyn egwyddor datblygu cynaliadwy.

en-gb	The five ways of working are long-term, prevention, integration, collaboration and involvement.
cy-gb	Y pum ffordd o weithio yw hirdymor, atal, integreiddio cydweithio a chynnwys.

en-gb	Future Wales
cy-gb	Cymru'r Dyfodol

en-gb	The National Plan 2040.
cy-gb	Y Cynllun Cenedlaethol 2040.

en-gb	This sets out where we think we should try to grow and the types of development we need over the next 20 years to help us be a sustainable and prosperous society.
cy-gb	Mae'n nodi lle rydym yn credu y dylem geisio tyfu, a'r mathau o ddatblygiadau y bydd eu hangen arnom dros yr 20 mlynedd nesaf er mwyn ein helpu i fod yn gymdeithas gynaliadwy a ffyniannus.

en-gb	Heavy goods vehicles (HGVs)
cy-gb	Cerbydau nwyddau trwm

en-gb	The term for vehicles over 3.5 tonnes - light commercial vehicles (LCVs) are under this weight.
cy-gb	Term yr Undeb Ewropeaidd am gerbydau dros 3.5 tunnell – mae cerbydau masnachol ysgafn yn ysgafnach na hyn.

en-gb	Highways Authorities
cy-gb	Awdurdodau Priffyrdd

en-gb	Have a duty to assert and protect the rights of the public to use and enjoy any highway for which they are an authority.
cy-gb	Mae dyletswydd ar y rhain i fynnu a diogelu hawliau'r cyhoedd i ddefnyddio a mwynhau unrhyw briffordd y maent yn awdurdod ar ei chyfer.

en-gb	As Highways Authority for the motorway and trunk road network in Wales, Welsh Ministers must maintain them at public expense and comply with other regulations.
cy-gb	Fel yr Awdurdod Priffyrdd ar gyfer y rhwydwaith traffyrdd a chefnffyrdd yng Nghymru, rhaid i Weinidogion Cymru eu cynnal a'u cadw ag arian cyhoeddus a chydymffurfio â rheoliadau eraill.

en-gb	Hydrogen vehicles
cy-gb	Cerbydau hydrogen

en-gb	Use electricity produced through a chemical reaction between hydrogen and oxygen.
cy-gb	Mae’r rhain yn defnyddio trydan sy’n cael ei gynhyrchu drwy adwaith cemegol rhwng hydrogen ac ocsigen.

en-gb	The electricity powers the car or charges a battery which powers the vehicle.
cy-gb	Naill ai mae'r trydan yn pweru'r cerbyd, neu mae'n gwefru batri sy'n pweru'r cerbyd.

en-gb	The hydrogen fuel is stored in a high-pressure tank.
cy-gb	Mae’r tanwydd hydrogen yn cael ei storio mewn tanc pwysedd uchel.

en-gb	Transport infrastructure includes all the things that enable transport services to operate – streets and roads, railway lines and active travel networks such as cycle-paths and footpaths.
cy-gb	Mae seilwaith trafnidiaeth yn cynnwys yr holl bethau sy'n galluogi gwasanaethau trafnidiaeth i weithredu – strydoedd a ffyrdd, rheilffyrdd, a rhwydweithiau teithio llesol fel llwybrau beicio a llwybrau troed.

en-gb	It also includes associated structures such as stations, bridges, embankments, car parks, signage, signalling, bus stops and transport interchanges and the soft estate - land and greenspace associated with transport.
cy-gb	Mae hefyd yn cynnwys strwythurau cysylltiedig fel gorsafoedd, pontydd, argloddiau, meysydd parcio, arwyddion, signalau, safleoedd bysiau a chyfnewidfeydd trafnidiaeth – ynghyd ag ystad feddal, sef tir a mannau gwyrdd sy'n gysylltiedig â thrafnidiaeth.

en-gb	Ports and harbours, airports, and freight and logistics facilities are also important.
cy-gb	Mae porthladdoedd a harbwrs, meysydd awyr, a chyfleusterau cludo nwyddau a logisteg hefyd yn bwysig.

en-gb	Land-use planning system
cy-gb	System Cynllunio Defnydd Tir

en-gb	The process of regulating land for wider public benefit, including social and environmental outcomes.
cy-gb	Y broses o reoleiddio tir er budd y cyhoedd yn ehangach, gan gynnwys canlyniadau cymdeithasol ac amgylcheddol.

en-gb	Llwybr Newydd
cy-gb	Llwybr Newydd

en-gb	It is the title of the Wales Transport Strategy 2021.
cy-gb	Dyma deitl Strategaeth Drafnidiaeth newydd Cymru 2021.

en-gb	Micro-mobility
cy-gb	Micro-symudedd

en-gb	Small lightweight vehicles driven by users personally and operating at speeds of under 25km hour.
cy-gb	Cerbydau bach ysgafn sy’n cael eu gyrru gan y defnyddwyr eu hunain ar lai na 25km yr awr.

en-gb	They can include electrically-powered cycles or scooters.
cy-gb	Gallant gynnwys beiciau neu sgwteri trydan.

en-gb	Mobility as a service (MAAS)
cy-gb	Symudedd fel gwasanaeth

en-gb	A shift away from personally-owned transportation to services that enable people to plan, book, pay for and use different types of transport.
cy-gb	Newid o'r drefn lle mae pobl yn berchen ar eu cludiant eu hunain, i wasanaethau sy'n galluogi pobl i gynllunio gwahanol ddulliau teithio, eu trefnu, talu amdanynt a'u defnyddio.

en-gb	National Transport Delivery Plan (NTDP)
cy-gb	Cynllun Cyflawni Cenedlaethol ar gyfer Trafnidiaeth

en-gb	After Llwybr Newydd has been published, Transport for Wales (TfW) will develop a National Transport Delivery Plan that sets out specific investment priorities.
cy-gb	Pan fydd y fersiwn derfynol o Lwybr Newydd wedi cael ei chyhoeddi, bydd Trafnidiaeth Cymru yn datblygu Cynllun Cyflawni Cenedlaethol ar gyfer Trafnidiaeth a fydd yn amlinellu blaenoriaethau buddsoddi penodol.

en-gb	National well-being goals
cy-gb	Nodau llesiant cenedlaethol

en-gb	The seven national well-being goals are set out in the Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015.
cy-gb	Mae'r saith nod llesiant cenedlaethol un cael eu hamlinellu yn Neddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015.

en-gb	They are: a prosperous Wales, a resilient Wales, a healthier Wales, a more equal Wales, a Wales of cohesive communities, a Wales of vibrant culture and thriving Welsh Language, and a globally responsible Wales.
cy-gb	Dyma nhw: Cymru lewyrchus, Cymru gydnerth, Cymru iachach, Cymru sy'n fwy cyfartal, Cymru o gymunedau cydlynus, Cymru â diwylliant bywiog lle mae'r Gymraeg yn ffynnu a Chymru sy'n gyfrifol ar lefel fyd-eang.

en-gb	National well-being indicators
cy-gb	Dangosyddion llesiant cenedlaethol

en-gb	There are 46 well-being indicators that demonstrate progress against the seven national well-being goals.
cy-gb	Mae 46 o ddangosyddion llesiant sy'n dangos cynnydd yn erbyn y saith nod llesiant cenedlaethol.

en-gb	The Welsh Government reports on these annually.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru yn paratoi adroddiad ar y rhain bob blwyddyn.

en-gb	Private light vehicles (PLVs)
cy-gb	Cerbydau ysgafn preifat

en-gb	Include motorbikes and small cars that are efficient in terms of energy use, road space and materials.
cy-gb	Mae’r rhain yn cynnwys beiciau modur a cheir bychan sy’n effeithlon o ran ynni, faint o le maent yn ei gymryd ar y ffordd a faint o ddeunyddiau maent yn eu defnyddio.

en-gb	Planning Policy Wales 11 (PPW11)
cy-gb	Polisi Cynllunio Cymru 11

en-gb	The Welsh Government’s guidance for making planning decisions.
cy-gb	Canllawiau Llywodraeth Cymru ar gyfer gwneud penderfyniadau cynllunio.

en-gb	It is supplemented by Future Wales – the National Plan 2040.
cy-gb	Fe'i hategir gan Cymru'r Dyfodol – y Cynllun Cenedlaethol 2040.

en-gb	Private hire vehicles (PHVs)
cy-gb	Cerbydau hurio preifat

en-gb	Vehicles such as minicabs, some school and day-care centre transport services and chauffeur services.
cy-gb	Cerbydau fel minicabiau, rhai gwasanaethau cludiant i'r ysgol a chludiant i ganolfannau gofal dydd, a gwasanaethau chauffeur.

en-gb	Journeys must be pre-booked via a licensed private hire vehicle operator.
cy-gb	Rhaid i siwrneiau gael eu trefnu ymlaen llaw drwy drefnydd trwyddedig cerbydau hurio preifat.

en-gb	Protected characteristics
cy-gb	Nodweddion gwarchodedig

en-gb	Under the Equality Act 2010 it is illegal to discriminate against people on the grounds of age, disability, gender reassignment, marriage and civil partnership, pregnancy and maternity, race, religion or belief, sex or sexual orientation.
cy-gb	Yn ôl Deddf Cydraddoldeb 2010 mae'n anghyfreithlon gwahaniaethu yn erbyn pobl ar sail oedran, anabledd, ailbennu rhywedd, priodas a phartneriaeth sifil, beichiogrwydd a mamolaeth, hil, crefydd neu gred, rhyw neu gyfeiriadedd rhywiol.

en-gb	These are known as protected characteristics.
cy-gb	Gelwir y rhain yn nodweddion gwarchodedig.

en-gb	Public service vehicles (PSVs)
cy-gb	Cerbydau gwasanaethau cyhoeddus

en-gb	Vehicles that carry more than eight passengers for hire or reward.
cy-gb	Cerbydau sy'n cludo mwy nag wyth teithiwr am dâl neu ffi.

en-gb	Regional transport plans
cy-gb	Cynlluniau trafnidiaeth rhanbarthol

en-gb	After Llwybr Newydd is published, Corporate Joint Committees will prepareRegionalTransport Plans.
cy-gb	Ar ôl i Lwybr Newydd gael ei chyhoeddi, bydd Cyd-bwyllgorau Corfforedig yn paratoi Cynlluniau Trafnidiaeth Rhanbarthol.

en-gb	Public transport
cy-gb	Trafnidiaeth gyhoeddus

en-gb	Transport services available for public use, typically on fixed routes or schedules that charge a fixed fare.
cy-gb	Gwasanaethau trafnidiaeth sydd ar gael at ddefnydd y cyhoedd, fel arfer yn seiliedig ar lwybrau neu amserlenni penodedig ac am bris penodedig.

en-gb	In Wales public transport includes bus and rail services.
cy-gb	Yng Nghymru, mae trafnidiaeth gyhoeddus yn cynnwys gwasanaethau bysiau a threnau.

en-gb	Senedd
cy-gb	Y Senedd

en-gb	The democratically elected body that represents the interests of Wales and the Welsh people.
cy-gb	Y corff a etholir yn ddemocrataidd i gynrychioli buddiannau Cymru a'i phobl.

en-gb	Social model of disability
cy-gb	Model Cymdeithasol o Anabledd

en-gb	This makes an important distinction between impairment and disability.
cy-gb	Mae hyn yn gwneud gwahaniaeth pwysig rhwng nam ac anabledd.

en-gb	It recognises that people with impairments are disabled by barriers that commonly exist in in society.
cy-gb	Mae’n cydnabod fod pobl sydd ag amhariadau yn anabl o ganlyniad i’r rhwystrau sy'n bodoli'n gyffredin mewn cymdeithas.

en-gb	These barriers include physical, attitudinal, environmental, systemic, linguistic and economic barriers which can prevent disabled people’s inclusion and participation in all walks of life.
cy-gb	Mae’r rhain yn cynnwys rhwystrau corfforol, agweddol, amgylcheddol, systemig, ieithyddol ac economaidd a all atal cynhwysiant a chyfranogiad pobl anabl o bob cefndir.

en-gb	Soft estate
cy-gb	Ystad feddal

en-gb	The green spaces and land associated with strategic transport infrastructure – particularly the Strategic Road Network.
cy-gb	Y mannau gwyrdd a thir sy'n gysylltiedig â seilwaith trafnidiaeth strategol – yn enwedig y Rhwydwaith Ffyrdd Strategol.

en-gb	It may include biodiversity.
cy-gb	Gall gynnwys bioamrywiaeth.

en-gb	Strategic Road Network (SRN)
cy-gb	Rhwydwaith Ffyrdd Strategol

en-gb	The motorway and trunk road network in Wales.
cy-gb	Y rhwydwaith traffyrdd a chefnffyrdd yng Nghymru.

en-gb	Sustainable development principle
cy-gb	Egwyddor datblygu cynaliadwy

en-gb	Under the Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015 public bodies must act in a manner which ensures that the needs of the present are met without compromising the ability of future generations to meet their own needs.
cy-gb	O dan Ddeddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015, rhaid i gyrff cyhoeddus weithredu mewn ffordd sy’n sicrhau bod ein hanghenion heddiw yn cael eu diwallu heb beryglu gallu cenedlaethau'r dyfodol i ddiwallu eu hanghenion eu hunain.

en-gb	Sustainable transport modes
cy-gb	Dulliau teithio cynaliadwy

en-gb	Types of transport that contribute to decarbonisation including walking and cycling, public transport and low- or zero-emissions vehicles.
cy-gb	Y rhai hynny sy'n cyfrannu at ddatgarboneiddio, gan gynnwys cerdded a beicio, trafnidiaeth gyhoeddus a cherbydau di-allyriadau neu allyriadau isel.

en-gb	Sustainable transport hierarchy
cy-gb	Yr Hierarchaeth ar gyfer Cynllunio Trafnidiaeth Gynaliadwy

en-gb	Guides decisions about new infrastructure and gives priority to walking and cycling and public transport followed by ultra-low emissions and finally private vehicles.
cy-gb	Mae hon yn llywio penderfyniadau ynghylch seilwaith newydd ac yn rhoi blaenoriaeth i gerdded a beicio a trafnidiaeth gyhoeddus, wedyn cerbydau allyriadau isel iawn neu gerbydau di-allyriadau ac yn olaf cerbydau preifat.

en-gb	It is set out in Planning Policy Wales (PPW) 11.
cy-gb	Mae’n cael ei hamlinellu ym Mholisi Cynllunio Cymru 11.

en-gb	Taxis and PHV standards
cy-gb	Safonau tacsis a cherbydau hurio preifat

en-gb	Taxis and private hire vehicles are high risk environments, so subject to statutory licensing, particularly for children and vulnerable adults.
cy-gb	Mae tacsis a cherbydau hurio preifat yn amgylcheddau risg uchel, ac felly maent yn ddarostyngedig i safonau trwyddedu statudol, yn enwedig ar gyfer plant ac oedolion agored i niwed.

en-gb	The UK Government sets and enforces statutory licensing standards.
cy-gb	Llywodraeth y DU sy'n pennu ac yn gorfodi safonau trwyddedu statudol.

en-gb	Transport for Wales (TfW)
cy-gb	Trafnidiaeth Cymru

en-gb	The body established by Welsh Government to deliver transport priorities in Wales.
cy-gb	Y corff a sefydlwyd gan Lywodraeth Cymru i gyflawni blaenoriaethau trafnidiaeth yng Nghymru.

en-gb	Transport mode
cy-gb	Dull teithio

en-gb	The way that passengers or goods are transported by air, water or land.
cy-gb	Y ffordd mae teithwyr neu nwyddau’n cael eu cludo drwy'r awyr, ar ddŵr neu ar dir.

en-gb	The modes include walking, cycles, vehicles including motorcycles, rail, ships (maritime), air (aviation).
cy-gb	Mae'r dulliau'n cynnwys cerdded, beicio, cerbydau – gan gynnwys beiciau modur, rheilffyrdd, llongau (morol), yr awyr (hedfanaeth).

en-gb	Increasingly people see transport journeys as involving different modes (multi-modal).
cy-gb	Mae nifer cynyddol o bobl yn gweld teithio fel rhywbeth sy’n cynnwys dulliau gwahanol (aml-ddull).

en-gb	Transport sectors
cy-gb	Y sector trafnidiaeth

en-gb	Groups of organisations that provide services to move people or goods in the private, public or voluntary sector.
cy-gb	Grwpiau o sefydliadau sy’n darparu gwasanaethau i symud pobl neu nwyddau yn y sector preifat, y sector cyhoeddus neu’r sector gwirfoddol.

en-gb	Ultra-low emissions vehicles
cy-gb	Cerbydau allyriadau isel iawn

en-gb	Vehicles that emit very few greenhouse gases – technically 75g/km CO2 or less.
cy-gb	Cerbydau sy’n rhyddhau ychydig iawn o nwyon tŷ gwydr – yn dechnegol 75g/km CO2 neu lai.

en-gb	They may be electric, hydrogen or hybrid vehicles.
cy-gb	Gallant fod yn gerbydau trydan, hydrogen neu hybrid.

en-gb	Ultra-low emissions zones
cy-gb	Parthau allyriadau isel iawn

en-gb	Areas where vehicles, including cars, motorcycles and vans, need to meet ultra-low emissions standards or they have to pay a charge to drive within the zone.
cy-gb	Ardaloedd lle mae angen i gerbydau, gan gynnwys ceir, beiciau modur a faniau, fodloni safonau allyriadau isel iawn neu mae'n rhaid iddynt dalu i yrru o fewn y parth.

en-gb	Wales and Borders Franchise
cy-gb	Masnachfraint Cymru a'r Gororau

en-gb	A contract to operate passenger railway services on the Wales and Borders lines, currently operated by Transport for Wales.
cy-gb	Contract i weithredu gwasanaethau rheilffordd i deithwyr ar Reilffyrdd Cymru a'r Gororau, a weithredir ar hyn o bryd gan Drafnidiaeth Cymru.

en-gb	Wales Infrastructure Investment Plan
cy-gb	Cynllun Buddsoddi yn Seilwaith Cymru

en-gb	This sets the context for investment in infrastructure in Wales including transport infrastructure.
cy-gb	Mae'r cynllun hwn yn gosod y cyd-destun ar gyfer buddsoddi mewn seilwaith yng Nghymru, gan gynnwys seilwaith trafnidiaeth.

en-gb	Legislation that aims to improve the social, economic, environmental and cultural well-being of Wales.
cy-gb	Deddfwriaeth sydd â’r nod o wella llesiant cymdeithasol, economaidd, amgylcheddol a diwylliannol Cymru.

en-gb	It requires public bodies listed in the Act think more about the long-term, work better with people, communities and each other, prevent problems and take a more joined-up approach.
cy-gb	Mae'n ei gwneud yn ofynnol i gyrff cyhoeddus a restrir yn y Ddeddf feddwl mwy am y tymor hir, gweithio'n well gyda phobl, cymunedau a'i gilydd, atal problemau a gweithredu mewn modd mwy cyd-gysylltiedig.

en-gb	Welsh Transport Appraisal Guidance (WelTAG)
cy-gb	Arweiniad ar Arfarnu Trafnidiaeth Cymru (WelTAG)

en-gb	Welsh Transport Appraisal Guidance (WelTAG), a framework for assessing the impact and benefits of proposed transport interventions such as schemes to upgrade roads.
cy-gb	Arweiniad ar Arfarnu Trafnidiaeth Cymru (WelTAG), Fframwaith ar gyfer asesu effaith a manteision ymyriadau trafnidiaeth arfaethedig fel cynlluniau i uwchraddio ffyrdd.

en-gb	It is aligned with the seven national well-being goals.
cy-gb	Mae'n gyson â'r saith nod llesiant cenedlaethol.

en-gb	https://gov.wales/welsh-transport-appraisal-guidance-weltag
cy-gb	https://llyw.cymru/arweiniad-ar-arfarnu-trafnidiaeth-cymru-weltag

en-gb	Our Duties
cy-gb	Ein Dyletswyddau

en-gb	The starting point for Llwybr Newydd has been our wider duties as Welsh Government.
cy-gb	Y man cychwyn ar gyfer Llwybr Newydd fu ein dyletswydd ehangach fel Llywodraeth Cymru.

en-gb	The Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015 sets a legally-binding common purpose for national government.
cy-gb	Mae Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015 yn pennu diben cyffredin, sy'n rhwymo mewn cyfraith, ar gyfer llywodraeth genedlaethol.

en-gb	It defines seven well-being goals and five ways of working to help public services meet the needs of the present without compromising the ability of future generations to meet their own needs.
cy-gb	Mae'n diffinio saith nod llesiant a phum ffordd o weithio i helpu gwasanaethau cyhoeddus i ddiwallu anghenion y presennol heb beryglu gallu cenedlaethau'r dyfodol i ddiwallu eu hanghenion eu hunain.

en-gb	The act supports our existing commitments such as those on the Welsh language, equalities and the United Nations Convention on the Rights of the Child.
cy-gb	Mae'r ddeddf yn cefnogi ein hymrwymiadau presennol fel y rhai i’r iaith Gymraeg, cydraddoldeb a Chonfensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau'r Plentyn.

en-gb	Welsh Government has committed to introduce legislation to achieve a net zero 2050 target, in line with recommendations from the UK Climate Change Committee.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru wedi ymrwymo i gyflwyno deddfwriaeth i gyrraedd y targed o garbon sero-net erbyn 2050, yn unol ag argymhellion Pwyllgor y DU ar y Newid yn yr Hinsawdd.

en-gb	To achieve this, we will need to meet a 63% reduction by 2030 and an 89% reduction by 2040.
cy-gb	Er mwyn cyflawni hyn, bydd angen inni sicrhau gostyngiad o 63% erbyn 2030, a gostyngiad o 89% erbyn 2040.

en-gb	We have agreed to front-load action in the next 15 years to avoid the cumulative emissions which later action would incur, and to send a strong signal about the need to take action today rather than leaving the hard work for others tomorrow.
cy-gb	Rydym wedi cytuno i wneud y rhan fwyaf o’r gwaith sydd ei angen yn ystod y 15 mlynedd nesaf, er mwyn osgoi'r allyriadau cronnol o ganlyniad i weithredu’n hwyrach, ac i rannu neges gref am yr angen i weithredu heddiw yn hytrach na gadael y gwaith caled i eraill yfory.

en-gb	Our duties as a Highway Authority
cy-gb	Ein dyletswydd fel Awdurdod Priffyrdd

en-gb	The network of roads and streets in Wales is a shared resource, used predominantly by cars, but also by bus and community transport, freight and goods vehicles.
cy-gb	Mae'r rhwydwaith o ffyrdd a strydoedd yng Nghymru yn adnodd a rennir, a ddefnyddir yn bennaf gan geir, ond hefyd gan fysiau, trafnidiaeth gymunedol a cherbydau cludo nwyddau.

en-gb	It also supports walking and cycling.
cy-gb	Mae hefyd yn cefnogi cerdded a beicio.

en-gb	Welsh Ministers have a statutory duty to maintain the strategic road network under the .
cy-gb	Mae gan Weinidogion Cymru ddyletswydd statudol i gynnal y Rhwydwaith Ffyrdd Strategol o dan Ddeddf Priffyrdd 1980.

en-gb	This includes motorways and most of the A roads in Wales - local authorities maintain and keep safe other roads, including some A roads, local streets and rural lanes.
cy-gb	Mae hyn yn cynnwys traffyrdd a'r rhan fwyaf o'r ffyrdd A yng Nghymru – mae awdurdodau lleol yn cynnal ac yn cadw ffyrdd eraill a’u cadw’n ddiogel, gan gynnwys rhai ffyrdd A, strydoedd lleol a lonydd gwledig.

en-gb	https://www.legislation.gov.uk/ukpga/1980/66
cy-gb	https://www.legislation.gov.uk/cy/ukpga/1980/66

en-gb	The Equality Act 2010 sets out the public sector equality duty, which covers discrimination because of age, disability, gender reassignment, marriage and civil partnership, pregnancy and maternity, race, religion or belief, sex and sexual orientation (protected characteristics).
cy-gb	Mae Deddf Cydraddoldeb 2010 yn amlinellu dyletswydd cydraddoldeb y sector cyhoeddus, sy'n cynnwys gwahaniaethu ar sail oedran, anabledd, ailbennu rhywedd, priodas a phartneriaeth sifil, beichiogrwydd a mamolaeth, hil, crefydd neu gred, rhyw a chyfeiriadedd rhywiol (nodweddion gwarchodedig).

en-gb	The Welsh Government’s Strategic Equality Plan shows how we will address the public sector equality duty and complements our wider duties, including those relating to young people.
cy-gb	Mae Cynllun Cydraddoldeb Strategol Llywodraeth Cymru yn dangos sut byddwn yn mynd i'r afael â dyletswydd cydraddoldeb y sector cyhoeddus, ac mae’n ategu ein dyletswyddau ehangach, gan gynnwys y rhai sy'n ymwneud â phobl ifanc.

en-gb	There are separate policy and legislative processes for ensuring the right to receive public services in the official languages of Wales, which are being taken forward through the Welsh Language (Wales) Measure 2011.
cy-gb	Mae prosesau polisi a deddfwriaethol ar wahân ar gyfer sicrhau'r hawl i gael gwasanaethau cyhoeddus yn ieithoedd swyddogol Cymru, sy'n cael eu datblygu drwy Fesur y Gymraeg (Cymru) 2011.

en-gb	Together the equality and Welsh language policy agendas complement and inform one another.
cy-gb	Gyda'i gilydd mae'r agendâu polisi cydraddoldeb a'r iaith Gymraeg yn ategu ac yn arwain ei gilydd.

en-gb	The transport strategy
cy-gb	Y Strategaeth Drafnidiaeth

en-gb	The Transport (Wales) Act 2006 places a duty on Welsh Ministers to prepare and publish a strategy setting out its policies and how they will be discharged.
cy-gb	Mae Deddf Trafnidiaeth (Cymru) 2006 yn gosod dyletswydd ar Weinidogion Cymru i baratoi a chyhoeddi strategaeth yn amlinellu ei pholisïau a sut byddant yn cael eu rhoi ar waith.

en-gb	Covering all modes, it sets out our strategic priorities and desired outcomes, providing a link to the wider priorities as well as plans at the local authority level.
cy-gb	Mae’n cynnwys pob dull teithio ac mae’n nodi’n blaenoriaethau strategol ni a’r canlyniadau yr hoffem eu gweld, gan gysylltu â blaenoriaethau ehangach yn ogystal â chynlluniau ar lefel awdurdod lleol.

en-gb	The same Act requires Welsh Ministers to keep the strategy under review and provides the ability to revise it from time to time.
cy-gb	Mae’r un Ddeddf yn ei gwneud yn ofynnol i Weinidogion Cymru adolygu Strategaeth Drafnidiaeth Cymru yn rheolaidd ac mae’n darparu ar gyfer ei diwygio o bryd i'w gilydd.

en-gb	https://www.legislation.gov.uk/ukpga/2006/5/contents
cy-gb	https://www.legislation.gov.uk/cy/ukpga/2006/5/contents

en-gb	Devolution
cy-gb	Datganoli

en-gb	Devolution gives Wales the power to pass legislation and transfers some ministerial responsibilities to Wales.
cy-gb	Mae datganoli’n rhoi'r pŵer i Gymru basio deddfwriaeth ac mae'n trosglwyddo rhai cyfrifoldebau gweinidogol i Gymru.

en-gb	For transport this includes responsibility for roads and buses.
cy-gb	Ym maes trafnidiaeth, mae hyn yn cynnwys cyfrifoldeb am y ffyrdd a bysiau.

en-gb	Other areas such as rail, ports, and aviation are not devolved and remain the responsibility of the Secretary of State for Transport in the UK Government.
cy-gb	Nid yw meysydd eraill fel rheilffyrdd, porthladdoedd a hedfanaeth wedi cael eu datganoli, ac mae Ysgrifennydd Gwladol Llywodraeth y DU dros Drafnidiaeth yn parhau i fod yn gyfrifol am y meysydd hyn.

en-gb	Under the Wales Act 2017 additional transport powers were given to Welsh Ministers including in relation to taxis and PHVs.
cy-gb	O dan Ddeddf Cymru 2017 rhoddwyd pwerau trafnidiaeth ychwanegol i Weinidogion Cymru gan gynnwys mewn perthynas â thacsis a cherbydau hurio preifat.

en-gb	An accessible, sustainable and efficient transport system.
cy-gb	System drafnidiaeth hygyrch, gynaliadwy ac effeithlon.

en-gb	‘Accessible’ means a system that meets the relevant policy and regulatory standards on equality, access, human rights and the Welsh language, and aims to remove the physical,  attitudinal, environmental, systemic, linguistic and economic barriers that prevent people from using sustainable transport services and infrastructure.
cy-gb	Mae ‘Hygyrch’ yn golygu y gall cynifer o bobl ag y bo modd ei defnyddio, gan gynnwys pobl sydd â nodweddion gwarchodedig.

en-gb	‘Sustainable’ means a transport system that meets the needs of the present generation whilst protecting the ability of future generations to meet their own needs.
cy-gb	Mae ‘Cynaliadwy’ yn golygu system drafnidiaeth sy’n diwallu ein hanghenion heddiw heb beryglu gallu cenedlaethau'r dyfodol i ddiwallu eu hanghenion eu hunain.

en-gb	‘Efficient’ means a transport system that gets people where they want to go, when they want to go there, making best use of resources.
cy-gb	Mae ‘Effeithlon’ yn golygu system drafnidiaeth sy’n mynd â phobl lle maent am fynd, pryd maent eisiau mynd, gan ddefnyddio adnoddau yn y ffordd orau posibl.

en-gb	‘Transport system’ means transport infrastructure (such as footpaths, cycle paths, roads and rail as well as the many other structures and systems that support them including digital infrastructure) and transport services (such as bus and rail, taxis, aviation and maritime transport).
cy-gb	Mae ‘System Drafnidiaeth’ yn golygu seilwaith trafnidiaeth (fel llwybrau troed, llwybrau beicio, ffyrdd a rheilffyrdd yn ogystal â'r llu o strwythurau a systemau eraill sy'n eu hategu gan gynnwys seilwaith digidol), a gwasanaethau trafnidiaeth (fel bysiau a threnau, tacsis, hedfanaeth a thrafnidiaeth forol).

en-gb	The wider system encompasses commercial and third sector transport providers.
cy-gb	Mae'r system ehangach yn cynnwys darparwyr trafnidiaeth masnachol a thrydydd sector.

en-gb	It also includes governance - the legislation, regulation, and policies that govern transport.
cy-gb	Mae hefyd yn cynnwys trefniadau llywodraethu – y ddeddfwriaeth, y rheoliadau a'r polisïau sy'n rheoli'r rhain.

en-gb	Our priorities
cy-gb	Ein Blaenoriaethau

en-gb	These are our three headline priorities for the next five years.
cy-gb	Dyma ein tair prif flaenoriaeth ar gyfer y pum mlynedd nesaf.

en-gb	There is more detail about these priorities in the mini-plans.
cy-gb	Mae rhagor o fanylion am y blaenoriaethau hyn yn y cynlluniau bach.

en-gb	We will review these priorities as circumstances and technology change.
cy-gb	Byddwn yn adolygu'r blaenoriaethau hyn wrth i amgylchiadau a thechnoleg newid.

en-gb	Priority 1: bring services to people in order to reduce the need to travel
cy-gb	Blaenoriaeth 1: Dod â gwasanaethau i bobl er mwyn lleihau’r angen i deithio

en-gb	We will plan ahead for better physical and digital connectivity, more local services, more home and remote working and more active travel, to reduce the need for people to use their cars on a daily basis.
cy-gb	Byddwn yn cynllunio ymlaen llaw i sicrhau cysylltiadau ffisegol a digidol gwell, rhagor o wasanaethau lleol, rhagor o weithio gartref ac o bell a rhagor o deithio llesol, er mwyn lleihau'r angen i bobl ddefnyddio eu ceir bob dydd

en-gb	We will:
cy-gb	Byddwn yn gwneud y canlynol:

en-gb	support remote working so people can work from an office near their home one or more days a week instead of commuting long distances, in line with our wider Welsh Government target of 30% of the workforce to work remotely on a regular basis
cy-gb	cefnogi gweithio o bell fel y gall pobl weithio mewn swyddfa yn agos i’w cartref un diwrnod yr wythnos neu fwy, yn hytrach na chymudo pellteroedd hir, yn unol â tharged ehangach Llywodraeth Cymru i weld 30% o'r gweithlu yn gweithio o bell yn rheolaidd

en-gb	locate new public services such as education, health and leisure facilities close to where people live, and to existing public transport routes, adopting a Town Centre First approach
cy-gb	lleoli cyfleusterau addysg newydd fel addysg, iechyd a hamdden yn agos at lle mae pobl yn byw, ac i lwybrau trafnidiaeth gyhoeddus sy'n bodoli eisoes a defnyddio dull Canol Trefi’n Gyntaf

en-gb	build new workplaces and homes close to public transport and design new developments to be walk- and cycle-friendly from the outset
cy-gb	adeiladu gweithleoedd a chartrefi newydd yn agos at drafnidiaeth gyhoeddus a dylunio datblygiadau newydd i fod yn addas ar gyfer cerdded a beicio o'r dechrau un

en-gb	ensure a joined-up approach to infrastructure investment decisions across Welsh Government and in regional planning
cy-gb	sicrhau dull cydgysylltiedig ar gyfer gwneud penderfyniadau ynghylch buddsoddi mewn seilwaith ar draws Llywodraeth Cymru ac ar gyfer cynllunio rhanbarthol.

en-gb	maximise the use of land close to transport hubs including railway stations and ports, as sites for investment and growth
cy-gb	defnyddio tir sy'n agos at ganolfannau trafnidiaeth yn y ffordd orau posibl, gan gynnwys gorsafoedd rheilffordd a phorthladdoedd, fel safleoedd ar gyfer buddsoddi a thwf

en-gb	improve access to fast and reliable broadband both at home and for businesses
cy-gb	gwella mynediad at fand eang cyflym a dibynadwy ar gyfer cartrefi a busnesau.

en-gb	set aside land for multi-modal hubs to transfer long haul freight to smaller vans or e-cargo bikes for last-mile deliveries, so that deliveries in urban areas are more efficient and cause less congestion.
cy-gb	neilltuo tir ar gyfer canolfannau aml-ddull i drosglwyddo nwyddau o deithiau hir i faniau llai neu feiciau e-gargo ar gyfer milltiroedd olaf y daith, fel bod dosbarthu mewn ardaloedd trefol yn fwy effeithlon ac yn achosi llai o dagfeydd.

en-gb	Priority 2: allow people and goods to move easily from door to door by accessible, sustainable and efficient transport services and infrastructure
cy-gb	Blaenoriaeth 2: Galluogi pobl a nwyddau i symud yn hawdd o ddrws i ddrws gan ddefnyddio gwasanaethau a seilwaith trafnidiaeth sy’n hygyrch, cynaliadwy ac effeithlon

en-gb	We will actively aim to achieve a shift away from private car use to more sustainable transport modes for the majority of journeys.
cy-gb	Byddwn yn annog pobl yn weithredol i gefnu ar geir preifat ar gyfer y rhan fwyaf o’u teithiau.

en-gb	We will invest in low-carbon, accessible, efficient and sustainable transport services and infrastructure that enable more people to walk, cycle and use public transport, and low-emissions vehicles.
cy-gb	Byddwn yn buddsoddi mewn gwasanaethau a seilwaith trafnidiaeth carbon isel, hygyrch, effeithlon a chynaliadwy sy'n galluogi rhagor  o bobl i gerdded, beicio a defnyddio trafnidiaeth gyhoeddus, a defnyddio cerbydau allyriadau isel.

en-gb	Services
cy-gb	Gwasanaethau

en-gb	We will provide reliable, efficient, effective and affordable transport services that people want to use, can use and do use.
cy-gb	Byddwn yn darparu gwasanaethau trafnidiaeth dibynadwy, effeithlon, effeithiol a fforddiadwy y mae pobl am eu defnyddio, yn gallu eu defnyddio ac yn eu defnyddio.

en-gb	improve the reliability, safety, and frequency of public transport services, setting standards for what communities can expect and working towards those over time
cy-gb	gwella dibynadwyedd, diogelwch ac amlder gwasanaethau trafnidiaeth gyhoeddus, gan bennu safonau ar gyfer yr hyn y gall cymunedau ei ddisgwyl a gweithio tuag at y rhain dros amser

en-gb	extend the geographical ‘reach’ of public transport into every community, especially in rural Wales
cy-gb	ymestyn 'cyrhaeddiad' daearyddol trafnidiaeth gyhoeddus i bob cymuned, yn enwedig yng nghefn gwlad Cymru

en-gb	make it easier to switch between different types of transport including public transport, active travel, taxis and options such as community transport so people can be more confident about leaving the car behind
cy-gb	ei gwneud yn haws newid rhwng gwahanol fathau o drafnidiaeth gan gynnwys trafnidiaeth gyhoeddus, teithio llesol, tacsis ac opsiynau fel trafnidiaeth gymunedol fel y gall pobl fod yn fwy hyderus ynghylch gadael y car gartref

en-gb	ensure that public transport services comply with our legal and policy requirements on accessibility, including ensuring services are physically accessible to wheelchair users, and that drivers and staff ensure that everyone feels welcome and safe
cy-gb	sicrhau bod gwasanaethau trafnidiaeth gyhoeddus yn cydymffurfio â'n gofynion cyfreithiol a pholisi ar hygyrchedd, gan gynnwys sicrhau bod gwasanaethau'n hygyrch yn gorfforol i ddefnyddwyr cadeiriau olwyn, a bod gyrwyr a staff yn sicrhau bod pawb yn teimlo bod croeso iddynt ai bod yn ddiogel

en-gb	make fares, tickets and timetables as simple as possible, and make sure information is easily available and accessible to everyone
cy-gb	gwneud prisiau, tocynnau ac amserlenni mor syml â phosibl, a sicrhau bod gwybodaeth ar gael yn rhwydd ac yn hygyrch i bawb

en-gb	involve public transport users in the design of new services
cy-gb	cynnwys defnyddwyr trafnidiaeth gyhoeddus yn y gwaith o ddylunio gwasanaethau newydd

en-gb	review our mandatory and voluntary concessionary fares schemes to encourage shift to public transport from cars.
cy-gb	adolygu ein cynlluniau teithio rhatach gorfodol a gwirfoddol i annog pobl i symud o geir i drafnidiaeth gyhoeddus.

en-gb	We will provide safe, accessible, well-maintained and managed transport infrastructure.
cy-gb	Byddwn yn darparu seilwaith trafnidiaeth diogel a hygyrch sy’n cael ei gynnal a’i gadw a’i reoli’n dda .

en-gb	We will also future-proof it to adapt to climate change and facilitate more sustainable transport choices.
cy-gb	Byddwn hefyd yn ei ddiogelu at y dyfodol i addasu i newid yn yr hinsawdd a hwyluso dewisiadau trafnidiaeth mwy cynaliadwy.

en-gb	Where we need new transport infrastructure, we will use the Sustainable Transport Hierarchy to guide decisions.
cy-gb	Lle mae arnom angen seilwaith trafnidiaeth newydd, byddwn yn defnyddio'r Hierarchaeth Trafnidiaeth Gynaliadwy ar gyfer Cynllunio i lywio penderfyniadau.

en-gb	continue to make best use of existing transport infrastructure by maintaining it and managing it effectively and efficiently
cy-gb	parhau i ddefnyddio’r seilwaith trafnidiaeth presennol yn y ffordd orau posibl drwy ei gynnal a’i gadw a'i reoli'n mewn modd effeithiol ac effeithlon

en-gb	adapt existing infrastructure to climate change by addressing issues such as flooding
cy-gb	addasu'r seilwaith presennol i’r newid yn yr hinsawdd drwy fynd i'r afael â phroblemau fel llifogydd

en-gb	upgrade our existing infrastructure to meet our legal obligations on accessibility and safety and to address issues such as congestion, and changes to vehicle standards
cy-gb	uwchraddio ein seilwaith presennol i gyflawni ein ymrwymiadau cyfreithiol ar hygyrchedd a diogelwch ac i fynd i'r afael â materion fel tagfeydd, a newidiadau i safonau cerbydau

en-gb	adapt our infrastructure to support modal shift
cy-gb	addasu ein seilwaith i ategu dulliau teithio

en-gb	where we need new transport infrastructure, we will use the Sustainable Transport Hierarchy to give priority to interventions that support walking and cycling, public transport and ultra-low emissions vehicles over other private motor vehicles
cy-gb	lle mae arnom angen seilwaith trafnidiaeth newydd, defnyddio'r Hierarchaeth Trafnidiaeth Gynaliadwy i roi blaenoriaeth i ymyriadau sy'n ategu cerdded a beicio, trafnidiaeth gyhoeddus a cherbydau allyriadau isel iawn, cyn ystyried cerbydau modur preifat eraill

en-gb	use inclusive design principles in infrastructure projects to improve accessibility and safety for everyone
cy-gb	defnyddio egwyddorion dylunio cynhwysol mewn prosiectau seilwaith i wella hygyrchedd a diogelwch i bawb

en-gb	support digital and other innovations that improve asset management and maintenance and reduce congestion
cy-gb	cefnogi arloesi digidol a datblygiadau arloesol eraill sy'n gwella’r ffordd mae asedau’n cael eu rheoli a’u cynnal a’u cadw ac yn lleihau tagfeydd

en-gb	explore future infrastructure improvements that reduce carbon emissions, including infrastructure for new fuels such as hydrogen, technology that facilitates more sustainable aviation and cargo operations, and materials innovation that improves service life, speed of construction and maintenance and reduces environmental impacts.
cy-gb	archwilio gwelliannau seilwaith yn y dyfodol sy'n lleihau allyriadau carbon, gan gynnwys seilwaith ar gyfer tanwyddau newydd fel hydrogen, technoleg sy'n hwyluso gweithrediadau hedfan a chargo mwy cynaliadwy, ac arloesi deunyddiau sy'n estyn oes gwasanaeth, yn cyflymu’r broses adeiladu a chynnal a chadw ac yn lleihau effeithiau amgylcheddol.

en-gb	Priority 3: encourage people to make the change to more sustainable transport
cy-gb	Blaenoriaeth 3: Annog pobl i newid i drafnidiaeth fwy cynaliadwy

en-gb	We will encourage people to change their travel behaviour to use low-carbon, sustainable transport.
cy-gb	Byddwn yn annog pobl i newid eu hymddygiad teithio a defnyddio trafnidiaeth gynaliadwy carbon isel.

en-gb	We will do this by making sustainable transport more attractive and more affordable, and by adopting innovations that make it easier to use.
cy-gb	Byddwn yn gwneud hyn drwy wneud trafnidiaeth gynaliadwy yn fwy deniadol a mwy fforddiadwy, a thrwy fabwysiadu datblygiadau arloesol sy'n ei gwneud yn haws ei defnyddio.

en-gb	develop a range of behaviour change projects to encourage people to make smarter travel choices to reduce congestion and increase use of sustainable modes of transport
cy-gb	datblygu amrediad o brosiectau newid ymddygiad i annog pobl i wneud dewisiadau teithio doethach, i leihau tagfeydd a chynyddu'r defnydd o ddulliau teithio cynaliadwy

en-gb	transform the customer experience of public transport including reliability, punctuality and training for staff and drivers, so people are more confident about using services
cy-gb	trawsnewid profiad cwsmeriaid o drafnidiaeth gyhoeddus, gan gynnwys dibynadwyedd, prydlondeb a hyfforddiant i staff a gyrwyr, fel bod pobl yn fwy hyderus ynglŷn â defnyddio gwasanaethau

en-gb	move away from individual vehicle ownership to shared solutions, including car-sharing, car clubs, bike sharing and mobility as a service
cy-gb	symud i ffwrdd o berchnogaeth cerbydau unigol i ddulliau a rennir, gan gynnwys rhannu ceir, clybiau ceir, rhannu beiciau a symudedd fel gwasanaeth

en-gb	develop a framework for fair and equitable road-user charging in Wales and explore other disincentives to car use, taking into account equality issues including needs of people in rural areas, people who share protected characteristics and people on low incomes
cy-gb	datblygu fframwaith ar gyfer codi tâl teg a chyfartal ar ddefnyddwyr ffyrdd yng Nghymru, ac archwilio datgymhellion eraill i atal pobl rhag defnyddio ceir, gan ystyried materion cydraddoldeb fel anghenion pobl mewn ardaloedd gwledig, pobl sydd â nodweddion gwarchodedig a phobl ar incwm isel

en-gb	use new revenue sources to fund large improvements in public transport services and active travel facilities
cy-gb	defnyddio ffynonellau refeniw newydd i ariannu gwelliannau mawr i wasanaethau trafnidiaeth gyhoeddus a chyfleusterau teithio llesol

en-gb	reduce the cost of sustainable travel through initiatives such as scrappage schemes for older vehicles, grants towards the cost of electric bikes, and by extending concessionary travel schemes to those who most need it
cy-gb	lleihau cost teithio cynaliadwy drwy fentrau fel cynlluniau sgrapio ar gyfer cerbydau hŷn, grantiau tuag at gost beiciau trydan, a thrwy gynnig cynlluniau teithio rhatach ar gyfer y rhai sydd eu hangen fwyaf

en-gb	support digital innovation and look at options for a transport ‘open data’ store, to improve journey planning and booking, develop integrated ticketing, and improve real-time information for passengers
cy-gb	gwella'r broses o gynllunio a threfnu teithiau, datblygu tocynnau integredig, a gwella gwybodaeth amser real i deithwyr

en-gb	get buy-in at a local level by engaging with communities to design transport interventions that meet local needs and circumstances
cy-gb	sicrhau cefnogaeth ar lefel leol drwy drafod â chymunedau i gynllunio ymyriadau trafnidiaeth sy'n diwallu anghenion ac amgylchiadau lleol

en-gb	use education, campaigning, marketing and other tools to transform the image of walking, cycling and public transport.
cy-gb	defnyddio addysg, ymgyrchu, marchnata a dulliau eraill i drawsnewid agweddau tuag at gerdded, beicio a thrafnidiaeth gyhoeddus.

en-gb	Well-being ambitions
cy-gb	Uchelgeisiau Llesiant

en-gb	Our short-term priorities are designed to contribute to our four long-term, well-being ambitions over the next twenty years.
cy-gb	Mae ein blaenoriaethau tymor byr wedi'u cynllunio i gyfrannu at ein pedwar uchelgais llesiant hirdymor dros yr ugain mlynedd nesaf.

en-gb	These ambitions show how we want transport to contribute to our wider Welsh Government ambitions and to the goals in the Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015.
cy-gb	Mae'r uchelgeisiau hyn yn dangos sut rydym am i drafnidiaeth gyfrannu at uchelgeisiau ehangach Llywodraeth Cymru ac at y nodau yn Neddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015.

en-gb	Good for people and communities
cy-gb	Yn dda ar gyfer pobl a chymunedau

en-gb	A transport system that contributes to a more equal Wales and to a healthier Wales, that everyone has the confidence to use.
cy-gb	System drafnidiaeth sy’n cyfrannu at Gymru fwy cyfartal a Chymru iachach, ac system mae pawb yn hyderus wrth ei defnyddio.

en-gb	Equality
cy-gb	1.1 Cydraddoldeb

en-gb	We will make transport services and infrastructure accessible and inclusive by aiming to remove the physical, attitudinal, environmental, systemic, linguistic and economic barriers that prevent people from using sustainable transport
cy-gb	Byddwn yn gwneud trafnidiaeth yn fwy hygyrch a chynhwysol trwy anelu i gael gwared ar y rhwystrau corfforol, agweddol, amgylcheddol, systemig, ieithyddol ac economaidd sy'n atal pobl rhag defnyddio trafnidiaeth cynaliadwy

en-gb	We will aim to remove the physical, attitudinal, environmental, systemic, linguistic and economic barriers that prevent people from using sustainable transport, including walking, cycling and public transport.
cy-gb	Byddwn yn anelu at gael gwared ar y rhwystrau corfforol, agweddol, amgylcheddol, systemig, ieithyddol ac economaidd sy'n atal pobl rhag defnyddio trafnidiaeth gynaliadwy, gan gynnwys cerdded, beicio a thrafnidiaeth gyhoeddus.

en-gb	We will remove these barriers through meeting our legal, regulatory and policy requirements on accessibility, through adopting best practice on inclusive design and through training and service standards, in line with our equality, language and human rights duties, our six Accessible and Inclusive Public Transport Objectives and the priorities set out in Action on Disability - our framework for independent living.
cy-gb	Byddwn yn cael gwared ar y rhwystrau hyn trwy fodloni ein gofynion cyfreithiol, rheoliadol a pholisi ar hygyrchedd, drwy fabwysiadu’r arferion gorau ar gyfer dylunio cynhwysol a thrwy hyfforddiant staff a safonau gwasanaeth, yn unol â'n dyletswyddau cydraddoldeb, iaith a hawliau dynol, ein chwe Amcan ar gyfer Trafnidiaeth Gyhoeddus Hygyrch a Chynhwysol, ar blaenoriaethau a osodir yn Gweithredu ar Anabledd – hawl i fyw’n annibynnol fframwaith a chynllun gweithredu.

en-gb	Health
cy-gb	1.2 Iechyd

en-gb	We will improve air quality and reduce environmental noise associated with transport.
cy-gb	Byddwn yn gwella ansawdd aer ac yn lleihau’r sŵn yn yr amgylchedd sy’n gysylltiedig â thrafnidiaeth.

en-gb	Air pollution, including CO2, NO2 and particulate matter, is one of our biggest health challenges, shortening life spans and damaging the quality of life for many.
cy-gb	Llygredd aer, gan gynnwys CO2, NO2 a deunyddiau gronynnol, yw un o'n heriau iechyd mwyaf. Mae’n lleihau disgwyliad oes ac yn cael effaith andwyol ar ansawdd bywyd llawer o bobl.

en-gb	We will improve air quality by pursuing modal shift, encouraging more active travel, greater use of public transport and ultra-low emissions vehicles, and by creating closer links between land-use planning and transport in line with our commitments in the Clean Air Plan for Wales:
cy-gb	Byddwn yn gwella ansawdd aer drwy newid y dulliau trafnidiaeth rydym yn eu defnyddio, gan annog rhagor o deithio llesol a defnydd uwch o drafnidiaeth gyhoeddus a cherbydau allyriadau isel iawn, a chreu cysylltiadau agosach rhwng cynllunio defnydd tir a thrafnidiaeth yn unol â'n hymrwymiadau yng Nghynllun Aer Glân i Gymru:

en-gb	Traffic noise can affect quality of life and contribute to poorer health outcomes from hearing loss to cardio-vascular disease.
cy-gb	Gall sŵn traffig effeithio ar ansawdd bywyd a chyfrannu at ganlyniadau iechyd gwaeth o golli clyw i glefyd cardio-fasgwlaidd.

en-gb	We will reduce decibels and increase healthier soundscapes, keep noise to an acceptable level in the design of new developments, adopt noise mitigation on motorways and quieter vehicle travel, and grow active travel in line with the actions in our Noise and .
cy-gb	Byddwn yn lleihau desibelau ac yn creu seinweddau iachach; yn sicrhau y cedwir sŵn i lefelau derbyniol wrth ddylunio datblygiadau newydd; yn rhoi mesurau lleihau sŵn ar waith ar draffyrdd ac annog y defnydd o gerbydau tawelach: ac yn cynyddu teithio llesol yn unol â'r camau gweithredu yn ein Cynllun Gweithredu Sŵn a Seinwedd.

en-gb	We will also work with colleagues in the health sectors to better integrate planning for health and transport.
cy-gb	Byddwn hefyd yn gweithio gyda chydweithwyr yn y sectorau iechyd i integreiddio’n well y gwaith o gynllunio iechyd a thrafnidiaeth.

en-gb	We will contribute to higher activity levels through more people walking and cycling.
cy-gb	Byddwn yn cyfrannu at lefelau uwch o weithgarwch corfforol drwy annog rhagor o bobl i gerdded a beicio.

en-gb	For adults, achieving the recommended amount of 150 minutes of moderate to vigorous physical activity a week helps prevent and manage over 20 chronic conditions such as coronary heart disease, stroke, type 2 diabetes and cancer, and can have a significant positive impact on people’s well-being.
cy-gb	Ar gyfer oedolion, mae gwneud y 150 munud o weithgarwch corfforol cymedrol i egnïol yr wythnos a argymhellir yn helpu i atal a rheoli dros 20 o gyflyrau cronig fel clefyd coronaidd y galon, strôc, diabetes math 2 a chanser, a gall gael effaith gadarnhaol sylweddol ar les pobl.

en-gb	Walking and cycling can contribute directly to activity levels.
cy-gb	Gall cerdded a beicio gyfrannu'n uniongyrchol at lefelau gweithgarwch.

en-gb	We will make healthy transport options more attractive, affordable, prominent and accessible by investing more in cycling and walking, integrated transport, accessible transport hubs and public transport.
cy-gb	Byddwn yn gwneud opsiynau trafnidiaeth iach yn fwy deniadol, fforddiadwy, amlwg a hygyrch drwy fuddsoddi mwy mewn beicio a cherdded, trafnidiaeth integredig – a chanolfannau trafnidiaeth a thrafnidiaeth gyhoeddus hygyrch.

en-gb	We will use Health Impact Assessments, social welfare cost models and other planning tools to ensure health is taken into account in transport planning in line with our commitments in 'Healthy Weight, A Healthy Wales'.
cy-gb	Byddwn yn defnyddio Asesiadau o'r Effaith ar Iechyd, modelau cost lles cymdeithasol a dulliau cynllunio eraill i sicrhau bod iechyd yn cael ei ystyried wrth gynllunio trafnidiaeth yn unol â'n hymrwymiadau yn y strategaeth 'Pwysau Iach, Cymru Iach'.

en-gb	https://gov.wales/healthy-weight-strategy-healthy-weight-healthy-wales
cy-gb	https://llyw.cymru/strategaeth-pwysau-iach-pwysau-iach-cymru-iach

en-gb	Confidence and safety
cy-gb	1.3 Hyder a diogelwch

en-gb	We want everyone to feel confident, safe, secure and welcome using the sustainable transport mode of their choice.
cy-gb	Rydym am i bawb deimlo’n hyderus ac yn ddiogel a theimlo croeso wrth iddynt ddefnyddio’r dull teithio maent wedi’i ddewis.

en-gb	In order to boost confidence, we will improve the way people receive information so people can plan journeys with confidence.
cy-gb	Er mwyn hybu hyder, byddwn yn gwella'r ffordd mae pobl yn derbyn gwybodaeth fel y gall pobl gynllunio teithiau'n hyderus.

en-gb	We will use digital approaches that identify the needs of transport users to develop systems that work for all.
cy-gb	Byddwn yn defnyddio dulliau digidol sy'n nodi anghenion defnyddwyr trafnidiaeth er mwyn datblygu systemau sy'n gweithio i bawb.

en-gb	We will improve confidence by addressing personal safety on public transport, in active travel and on the roads for all road users.
cy-gb	Byddwn yn gwella hyder drwy fynd i'r afael â diogelwch personol ar drafnidiaeth gyhoeddus, ar gyfer teithio llesol ac ar y ffyrdd i bob defnyddiwr ffordd.

en-gb	We will integrate safety considerations into all aspects of transport policy and planning, including the inclusive design of infrastructure.
cy-gb	Byddwn yn integreiddio ystyriaethau diogelwch ym mhob agwedd ar bolisi a chynllunio trafnidiaeth, gan gynnwys dylunio seilwaith cynhwysol.

en-gb	We also recognise the importance of transport in addressing the ambitions in Connected Communities – our strategy for tackling loneliness and social isolation, and building stronger social connections and Ageing Well which includes transport as one of the 8 pillars of an age-friendly community.
cy-gb	Rydym hefyd yn cydnabod pwysigrwydd trafnidiaeth wrth fynd i'r afael â'r uchelgeisiau yn y strategaeth Cymunedau Cysylltiedig, ein strategaeth ar gyfer mynd i'r afael ag unigrwydd ac arwahanrwydd cymdeithasol, ac adeiladu cysylltiadau cymdeithasol cryfach – a Heneiddio'n Dda yng Nghymru, sy'n cydnabod pwysigrwydd creu Cymunedau sy'n Ystyriol o Oedran ac sy'n cynnwys trafnidiaeth fel un o 8 colofn cymuned sy'n ystyriol o oedran.

en-gb	Good for the environment
cy-gb	Yn dda ar gyfer yr amgylchedd

en-gb	A transport system that delivers a significant reduction in greenhouse gas emissions, maintains biodiversity, and enhances ecosystem resilience and reduces waste.
cy-gb	System drafnidiaeth sy’n lleihau allyriadau nwyon tŷ gwydr yn sylweddol, yn cynnal bioamrywiaeth ac yn gwella cydnerthedd ecosystemau, ac yn lleihau gwastraff.

en-gb	Greenhouse gas emissions
cy-gb	2.1 Allyriadau nwyon tŷ gwydr

en-gb	We will deliver a significant reduction in greenhouse gas emissions from transport.
cy-gb	Byddwn yn lleihau’n sylweddol yr allyriadau nwyon tŷ gwydr o drafnidiaeth

en-gb	The Welsh Government is committed to net zero-emissions by 2050.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru wedi ymrwymo i sicrhau allyriadau sero-net erbyn 2050.

en-gb	In 2018 transport was responsible for 17% of Welsh greenhouse gas emissions – 62% from private car use, 19% from Light Goods Vehicles and 16% from bus and Heavy Goods Vehicles.
cy-gb	Yn 2018 roedd trafnidiaeth yn gyfrifol am 17% o allyriadau nwyon tŷ gwydr Cymru – gyda 62% yn dod o geir preifat, 19% o gerbydau nwyddau ysgafn ac 16% o fysiau a cherbydau nwyddau trwm.

en-gb	The UK Climate Change Committee has proposed a carbon reduction pathway for surface transport that means that emissions need to be roughly halved between 2020 and 2030.
cy-gb	Mae Pwyllgor y DU ar y Newid yn yr Hinsawdd wedi cynnig llwybr lleihau carbon ar gyfer trafnidiaeth wyneb sy'n golygu bod angen haneru allyriadau yn fras rhwng 2020 a 2030.

en-gb	We will deliver a significant reduction in greenhouse gas emissions from transport by reducing demand, supporting low-carbon services and infrastructure and through modal shift in line with the UK Climate Change Committee recommendations, our commitments on net zero, and our five-yearly Wales Carbon Budgets.
cy-gb	Byddwn yn sicrhau gostyngiad sylweddol mewn allyriadau nwyon tŷ gwydr o drafnidiaeth drwy leihau'r galw, cefnogi gwasanaethau a seilwaith carbon isel a thrwy newid dulliau teithio’n unol ag argymhellion Pwyllgor y DU ar y Newid yn yr Hinsawdd, ein hymrwymiadau i sero-net, a’r Cyllidebau Carbon pum mlynedd ar gyfer Cymru.

en-gb	Biodiversity and ecosystem resilience
cy-gb	2.2 Bioamrywiaeth a chydnerthedd ecosystemau

en-gb	We will maintain and enhance biodiversity,and increase ecosystem resilience through transport operations and infrastructure projects.
cy-gb	Byddwn yn cynnal a gwella bioamrywiaeth ac yn cynyddu cydnerthedd ecosystemau drwy weithrediadau trafnidiaeth a phrosiectau seilwaith.

en-gb	In line with our Natural Resources Policy, we will maintain biodiversity and increase ecosystems resilience through the way we, and our partners, manage the soft estate associated with transport networks and in the design and delivery of transport interventions including upgrading infrastructure and new infrastructure schemes.
cy-gb	Yn unol â'n Polisi Adnoddau Naturiol, byddwn yn cynnal bioamrywiaeth ac yn cynyddu cydnerthedd ecosystemau drwy'r ffordd rydym ni a’n partneriaid yn rheoli’r ystad feddal sy'n gysylltiedig â rhwydweithiau trafnidiaeth, ac wrth gynllunio a darparu ymyriadau trafnidiaeth, gan gynnwys uwchraddio seilwaith a chynllunio seilwaith newydd.

en-gb	We will also ensure that day-to-day transport operations maintain and enhance biodiversity and ecosystem resilience.
cy-gb	Byddwn hefyd yn sicrhau bod gweithrediadau trafnidiaeth bob dydd yn cynnal ac yn gwella bioamrywiaeth a chydnerthedd ecosystemau.

en-gb	Waste
cy-gb	2.3 Gwastraff

en-gb	We will make better use of existing infrastructure in order to reduce waste associated with transport.
cy-gb	Byddwn yn defnyddio seilwaith sydd eisoes yn bodoli mewn ffordd well i leihau’r gwastraff sy’n gysylltiedig â thrafnidiaeth.

en-gb	Making best use of existing transport infrastructure will also avoid the need for new infrastructure and so help meet our ambitions to produce roughly 65% of the waste we produce, as set out in Towards Zero Waste.
cy-gb	Bydd defnyddio’r seilwaith trafnidiaeth sydd eisoes yn bodoli yn y ffordd orau posibl hefyd yn osgoi'r angen am seilwaith newydd ac felly'n helpu i gyflawni ein huchelgais i leihau ein gwastraff i 65% o'r gwastraff rydym yn ei gynhyrchu ar hyn o bryd fel y nodir yn y ddogfen Tuag at Ddyfodol Diwastraff.

en-gb	Good for the economy and places in Wales
cy-gb	Yn dda ar gyfer yr economi a lleoedd yng Nghymru

en-gb	A transport system that contributes to our wider economic ambitions, and helps local communities, supports a more sustainable supply chain, uses the latest innovations and addresses transport affordability.
cy-gb	System drafnidiaeth sy'n cyfrannu at ein huchelgeisiau economaidd ehangach, yn helpu cymunedau lleol, yn ategu cadwyn gyflenwi fwy cynaliadwy, yn defnyddio'r datblygiadau arloesol diweddaraf ac yn sicrhau bod trafnidiaeth yn fforddiadwy.

en-gb	Cohesive communities
cy-gb	3.1 Cymunedau cydlynus

en-gb	We want a transport system that helps local communities by meeting the needs of different parts of Wales, including rural areas.
cy-gb	Rydym eisiau system drafnidiaeth sy’n diwallu anghenion rhannau gwahanol Cymru, gan gynnwys ardaloedd gwledig.

en-gb	In line with our commitments in Future Wales: the National Plan 2040 we will use the Sustainable Transport Hierarchy when planning new developments, and will use Regional Transport Plans to ensure that planning and transport solutions are tailored to the needs of different communities and different parts of Wales, including rural Wales.
cy-gb	Yn unol â'n hymrwymiadau yn y ddogfen Cymru’r Dyfodol: Y Cynllun Cenedlaethol 2040, byddwn yn defnyddio'r Hierarchaeth Trafnidiaeth Gynaliadwy wrth gynllunio datblygiadau newydd, a byddwn yn defnyddio Cynlluniau Trafnidiaeth Rhanbarthol i sicrhau bod atebion cynllunio a thrafnidiaeth yn cael eu teilwra i anghenion rhannau gwahanol Cymru, gan gynnwys Cymru wledig.

en-gb	We will also consider the wider urban and built environment in new transport infrastructure development including the public realm, open spaces and green streets.
cy-gb	Byddwn hefyd yn ystyried yr amgylchedd trefol ac adeiledig ehangach wrth ddatblygu seilwaith trafnidiaeth newydd, gan gynnwys mannau cyhoeddus, mannau agored a strydoedd gwyrdd.

en-gb	Innovation
cy-gb	3.2 Arloesi

en-gb	We will support operational, technological and digital innovations that enable and encourage more people to use sustainable transport.
cy-gb	Byddwn yn cefnogi datblygiadau arloesol gweithredol, technolegol a digidol sy’n galluogi ac yn annog rhagor o bobl i ddefnyddio trafnidiaeth gynaliadwy.

en-gb	We will support operational innovations which mean people won’t always need to own a car.
cy-gb	Byddwn yn cefnogi datblygiadau arloesol gweithredol sy'n golygu na fydd angen i bobl bob amser fod yn berchen ar gar.

en-gb	These include demand-responsive transport, car-sharing, the idea of ‘mobility as a service’ and sharing opportunities for freight and other transport.
cy-gb	Mae'r rhain yn cynnwys trafnidiaeth sy'n ymateb i'r galw, rhannu ceir, y syniad o 'symudedd fel gwasanaeth' a chyfleoedd i rannu ar gyfer cludo nwyddau a thrafnidiaeth arall.

en-gb	We want Wales to be a centre for innovative technology such as hydrogen, electric and hybrid technology design and production that reduces carbon emissions from transport.
cy-gb	Rydym am i Gymru fod yn ganolfan ar gyfer technoleg arloesol fel dylunio a chynhyrchu technoleg hydrogen, trydan a hybrid sy'n lleihau allyriadau carbon o drafnidiaeth.

en-gb	We will also look ahead to new forms of micro-mobility, drone and other technology that is transforming freight and logistics.
cy-gb	Byddwn hefyd yn edrych tuag at y dyfodol ac ystyried mathau newydd o dechnoleg micro-symudedd, drôn a thechnoleg arall sy'n trawsnewid logisteg a’r ffordd mae nwyddau’n cael eu cludo.

en-gb	We will embrace digital innovations that help us coordinate services, users to better plan journeys, and operators to manage their fleets and infrastructure.
cy-gb	Byddwn hefyd yn croesawu datblygiadau digidol arloesol sy'n ein helpu ni i gydgysylltu gwasanaethau, yn helpu defnyddwyr i gynllunio teithiau'n well, ac yn helpu gweithredwyr i reoli eu fflydoedd a'u seilwaith.

en-gb	The distribution of goods
cy-gb	3.3 Dosbarthu nwyddau

en-gb	We will work with businesses and the UK Government to create a more sustainable system of distributing goods in Wales.
cy-gb	Byddwn yn gweithio gyda busnesau a Llywodraeth y DU i greu system fwy cynaliadwy ar gyfer dosbarthu nwyddau yng Nghymru.

en-gb	We will encourage more freight to be moved by rail and plan for the future of the Welsh supply chain through logistics hubs, innovations and shared transport solutions in line with our priorities in the Wales Marine Plan and our planning priorities in Future Wales.
cy-gb	Byddwn yn annog rhagor o symud nwyddau ar y rheilffyrdd ac yn cynllunio ar gyfer dyfodol cadwyn gyflenwi ar gyfer Cymru drwy ganolfannau logisteg, datblygiadau arloesol ac atebion trafnidiaeth a rennir yn unol â'n blaenoriaethau yng Nghynllun Morol Cymru a'n blaenoriaethau cynllunio yng Nghymru'r Dyfodol.

en-gb	We will also work with the sectors on solutions to address the impacts of a huge growth in last-mile deliveries.
cy-gb	Byddwn hefyd yn gweithio gyda'r sectorau ar atebion ar gyfer dosbarthu milltir olaf, i fynd i'r afael ag effaith y cynnydd enfawr mewn danfoniadau o’r fath.

en-gb	Affordability
cy-gb	3.4 Fforddiadwyedd

en-gb	We will make sustainable transport options more affordable.
cy-gb	Byddwn yn gwneud opsiynau trafnidiaeth gynaliadwy yn fwy fforddiadwy.

en-gb	In line with our duties to consider socio-economic deprivation, we will take affordability into account in planning new transport interventions.
cy-gb	Yn unol â'n dyletswyddau i ystyried amddifadedd economaidd-gymdeithasol, byddwn yn ystyried fforddiadwyedd wrth gynllunio ymyriadau trafnidiaeth newydd.

en-gb	We will look at making public transport more affordable for more people.
cy-gb	Byddwn yn ystyried gwneud trafnidiaeth gyhoeddus yn fwy fforddiadwy i ragor o bobl.

en-gb	We will recognise the fact that some people – particular those who live in rural areas – may have fewer transport choices for low-cost independent mobility so we may need provide alternatives such as shared car schemes  or other options that meet the particular needs of those communities.
cy-gb	Byddwn yn cydnabod y ffaith y gall fod gan rai pobl – yn enwedig y rhai sy'n byw mewn ardaloedd gwledig – lai o ddewisiadau trafnidiaeth ar gyfer symudedd annibynnol cost isel, felly, efallai y bydd angen inni ddarparu dewisiadau amgen fel cynlluniau ceir a rennir neu opsiynau eraill sy'n diwallu anghenion penodol y cymunedau hynny.

en-gb	Good for culture and the Welsh language
cy-gb	Yn dda ar gyfer diwylliant a’r Gymraeg

en-gb	A transport system that supports the Welsh language, enables more people to use sustainable transport to get to arts, sport and cultural activities, and protects and enhances the historic environment.
cy-gb	System drafnidiaeth sy'n cefnogi'r Gymraeg, yn galluogi rhagor o bobl i ddefnyddio trafnidiaeth gynaliadwy i gyrraedd gweithgareddau celfyddydol, chwaraeon a diwylliannol, ac yn diogelu ac yn gwella'r amgylchedd hanesyddol.

en-gb	The Welsh language
cy-gb	4.1 Y Gymraeg

en-gb	We will help the Welsh language to thrive.
cy-gb	Byddwn yn helpu’r Gymraeg i ffynnu.

en-gb	The Welsh Language (Wales) Measure 2011 sets current standards that we and other public bodies must follow, although these may change through time.
cy-gb	Mae Mesur y Gymraeg 2011 yn pennu safonau cyfredol y mae'n rhaid i ni a chyrff cyhoeddus eraill eu bodloni, er y gall y rhain newid gydag amser.

en-gb	In addition, we will also help create an environment in which the Welsh language can thrive in line with Cymraeg 2050 by encouraging commercial and third sector operators to increase the use of Welsh on services and in the workplace, in transport information and digital services.
cy-gb	Yn ogystal, byddwn hefyd yn helpu i greu amgylchedd lle y gall y Gymraeg ffynnu, yn unol â Cymraeg 2050, drwy annog gweithredwyr masnachol a thrydydd sector i gynyddu'r defnydd o'r Gymraeg ar wasanaethau ac yn y gweithle, mewn gwybodaeth am drafnidiaeth a gwasanaethau digidol.

en-gb	We will also aim for equality of provision in transport access to Welsh-language education.
cy-gb	Byddwn hefyd yn ceisio sicrhau mynediad cyfartal at drafnidiaeth i addysg Gymraeg.

en-gb	Arts, sport and culture
cy-gb	4.2 Y celfyddydau, chwaraeon a diwylliant

en-gb	More people can enjoy arts, sports, and natural and cultural heritage in Wales using sustainable transport.
cy-gb	Gall rhagor o bobl fwynhau’r celfyddydau, chwaraeon a diwylliant naturiol a diwylliannol yng Nghymru gan ddefnyddio trafnidiaeth gynaliadwy.

en-gb	We will join up planning for transport and major events in Wales and work with Visit Wales to promote transport heritage attractions in Wales, including historic railways, canals and other initiatives in line with Welcome to Wales – our  priorities for the visitor economy, and our priorities for arts, sport and culture.
cy-gb	Byddwn yn cydgysylltu’r gwaith o gynllunio trafnidiaeth a digwyddiadau mawr yng Nghymru ac yn gweithio gyda Chroeso Cymru i hyrwyddo atyniadau treftadaeth drafnidiaeth yng Nghymru, gan gynnwys rheilffyrdd hanesyddol, camlesi a mentrau eraill yn unol â Croeso i Gymru: blaenoriaethau i'r economi ymwelwyr 2020 i 2025.

en-gb	Historic environment
cy-gb	4.3 Yr amgylchedd hanesyddol

en-gb	We will protect and enhance Wales’ historic environment in transport interventions.
cy-gb	Byddwn yn diogelu ac yn gwella amgylchedd hanesyddol Cymru wrth gynnal ymyriadau trafnidiaeth.

en-gb	We will protect and enhance the historic environment in transport asset management and operations, and ensure that that historic assets are identified, protected and enhanced in transport interventions, planning and decision-making, in line with our statutory planning policies and our Priorities for the Historic Environment.
cy-gb	Byddwn yn diogelu ac yn cynnal yr amgylchedd hanesyddol pan fyddwn yn rheoli a gweithredu asedau trafnidiaeth, ac yn sicrhau bod asedau hanesyddol yn cael eu nodi, eu diogelu a'u cynnal wrth gynnal ymyriadau trafnidiaeth, cynllunio trafnidiaeth a gwneud penderfyniadau, yn unol â'n polisïau cynllunio statudol a'n Blaenoriaethau ar gyfer Amgylchedd Hanesyddol.

en-gb	How we will deliver
cy-gb	Sut y byddwn yn gwneud hyn

en-gb	This is how we will deliver the commitments in Llwybr Newydd.
cy-gb	Dyma’r ffordd y byddwn yn cyflawni’r ymrwymiadau yn Llwybr Newydd.

en-gb	4.1 Investing responsibly
cy-gb	4.1 Buddsoddi mewn modd cyfrifol

en-gb	We will give priority to funding projects and programmes that meet the ambitions and priorities in Llwybr Newydd.
cy-gb	Byddwn yn rhoi blaenoriaeth i ariannu prosiectau a rhaglenni sy'n cyflawni'r uchelgeisiau a'r blaenoriaethau yn Llwybr Newydd.

en-gb	We will continue to make best use of existing transport infrastructure by maintaining and managing it well.
cy-gb	Byddwn yn parhau i ddefnyddio’r seilwaith trafnidiaeth presennol yn y ffordd orau posibl drwy ei gynnal a'i reoli'n dda.

en-gb	We will invest in improving road safety, addressing congestion and also adapt transport infrastructure to a changing climate and upgrade it to support modal shift.
cy-gb	Byddwn yn buddsoddi mewn gwella diogelwch ar y ffyrdd, mynd i'r afael â thagfeydd a hefyd addasu seilwaith trafnidiaeth i hinsawdd sy'n newid a'i uwchraddio i ategu’r broses o newid i ddulliau teithio amgen.

en-gb	Where we need new infrastructure, we will use the Sustainable Transport Hierarchy.
cy-gb	Lle mae arnom angen seilwaith newydd, byddwn yn defnyddio'r Hierarchaeth Trafnidiaeth Gynaliadwy.

en-gb	This will give priority to interventions that support active travel, public transport and ultra-low emissions vehicles over other private motor vehicles.
cy-gb	Bydd hyn yn rhoi blaenoriaeth i ymyriadau sy'n ategu teithio llesol, trafnidiaeth gyhoeddus a cherbydau allyriadau isel iawn dros gerbydau modur preifat eraill.

en-gb	In the longer term, supporting modal shift on a substantial scale will require a large capital investment and ongoing revenue support beyond the current level.
cy-gb	Yn y tymor hwy, bydd ategu’r broses o newid i ddulliau trafnidiaeth amgen ar raddfa fawr yn golygu buddsoddiadau cyfalaf mawr a chymorth refeniw parhaus y tu hwnt i'r lefel bresennol.

en-gb	We will ensure that the more specific capital transport expenditure on projects and programmes that support Llwybr Newydd is aligned with the Wales Infrastructure Investment Plan.
cy-gb	Byddwn yn sicrhau bod y gwariant cyfalaf mwy penodol ar brosiectau a rhaglenni trafnidiaeth sy'n ategu Llwybr Newydd yn cyd-fynd â'r Cynllun Buddsoddi yn Seilwaith Cymru.

en-gb	Maintenance and management
cy-gb	Cynnal a chadw a rheoli

en-gb	In order to make the best use of existing infrastructure, we will adopt more rigorous asset management planning so that minor issues are dealt with before they require major capital investment.
cy-gb	Er mwyn defnyddio’r seilwaith presennol yn y ffordd orau posibl, byddwn yn cynllunio’r gwaith o reoli asedau mewn modd mwy trwyadl fel yr ymdrinnir â mân broblemau cyn bod angen buddsoddiadau cyfalaf mawr arnynt.

en-gb	Because the maintenance of transport assets can have a critical impact on transport services such as rail and bus, and on road congestion and delays, we also need to work collaboratively to plan and manage the timing of asset management.
cy-gb	Am y gall cynnal a chadw asedau trafnidiaeth gael effaith gritigol ar wasanaethau trafnidiaeth megis rheilffyrdd a bysiau, ac ar dagfeydd ac oedi ar y ffyrdd, mae angen inni hefyd gydweithio i gynllunio a rheoli amseriad y gwaith o reoli asedau.

en-gb	The overall aim is to reduce the maintenance backlog and make better use of our existing infrastructure - looking for opportunities to reallocate road space to sustainable modes as we do so.
cy-gb	Y nod cyffredinol yw atal gwaith cynnal a chadw rhag ôl-gronni a defnyddio’r seilwaith presennol yn well – gan chwilio am gyfleoedd i ailddyrannu lle ar y ffyrdd i ddulliau teithio cynaliadwy wrth inni wneud hynny.

en-gb	We will also design new infrastructure interventions with maintenance in mind - taking account of the whole lifecycle.
cy-gb	Byddwn hefyd yn cynllunio ymyriadau seilwaith newydd gan gynnwys ar gyfer cynnal a chadw – gan ystyried y cylch oes cyfan.

en-gb	Transport grant schemes and procurement
cy-gb	Cynlluniau grant trafnidiaeth a chaffael

en-gb	We will review our transport grant schemes and our approach to procurement, to ensure they meet the ambitions and priorities in Llwybr Newydd.
cy-gb	Byddwn yn adolygu ein cynlluniau grant trafnidiaeth a'r ffordd rydym yn caffael, er mwyn sicrhau eu bod yn cyflawni'r uchelgeisiau a'r blaenoriaethau yn Llwybr Newydd.

en-gb	We will also work across government to ensure that transport investments are connected to wider government investment priorities, for example by focusing economic investment around pre-existing transport hubs and gateways, and linking to other areas such as the visitor economy.
cy-gb	Byddwn hefyd yn gweithio ar draws y Llywodraeth i sicrhau bod buddsoddiadau mewn trafnidiaeth yn gysylltiedig â blaenoriaethau buddsoddi ehangach y Llywodraeth, er enghraifft drwy ganolbwyntio buddsoddi economaidd ar ganolfannau a phyrth trafnidiaeth sy'n bodoli eisoes a chysylltu â meysydd eraill fel yr economi ymwelwyr.

en-gb	Where relevant, we will also link our funding decisions and procurement to service quality standards and to issues such as fair work.
cy-gb	Lle y bo hynny’n berthnasol byddwn hefyd yn cysylltu ein penderfyniadau ariannu a chaffael â safonau ansawdd gwasanaethau ac â materion fel gwaith teg.

en-gb	Inclusive design
cy-gb	Dylunio cynhwysol

en-gb	We will comply with the relevant regulations, policies and standards on transport and accessibility.
cy-gb	Byddwn yn cydymffurfio â'r rheoliadau, polisïau a safonau perthnasol ar drafnidiaeth a hygyrchedd.

en-gb	We will also use inclusive design principles to ensure that services and infrastructure are designed for everyone.
cy-gb	Byddwn hefyd yn defnyddio egwyddorion dylunio cynhwysol i sicrhau bod gwasanaethau a seilwaith yn cael eu cynllunio ar gyfer pawb.

en-gb	We will also ask project designers to engage with people who have direct experience of access issues.
cy-gb	Byddwn hefyd yn gofyn i ddylunwyr prosiectau ymgysylltu â phobl sydd wedi profi problemau mynediad yn uniongyrchol.

en-gb	Enhance the use and application of the Welsh Transport Appraisal Guidance (WelTAG)
cy-gb	Cynyddu’r defnydd o’r Arweiniad ar Arfarnu Trafnidiaeth Cymru (WelTAG)

en-gb	All new projects will be supported by WelTAG appraisals, which will be in place before final approvals are given.
cy-gb	Bydd pob prosiect newydd yn cael ei ategu gan arfarniadau WelTAG, a fydd ar waith cyn rhoi cymeradwyaeth derfynol.

en-gb	WelTAG is the appraisal guidance that we use to decide whether new projects should go ahead.
cy-gb	WelTAG yw'r canllawiau gwerthuso rydym yn eu defnyddio i benderfynu a ddylai prosiectau newydd fynd rhagddynt.

en-gb	We will keep WelTAG under review to ensure that it is aligned with the national well-being goals and working effectively, and support training for the public, private and third sectors in using WelTAG to make sure it is being used as intended.
cy-gb	Byddwn yn parhau i adolygu WelTAG er mwyn sicrhau ei fod yn cyd-fynd â'r nodau llesiant cenedlaethol ac yn gweithio'n effeithiol, ac yn ategu hyfforddiant yn y sector cyhoeddus, y sector preifat a'r trydydd sector ar ddefnyddio WelTAG i sicrhau ei fod yn cael ei ddefnyddio yn unol â bwriad.

en-gb	We will also monitor complete projects to ensure that they have delivered the wider benefits outlined in the WelTAG appraisal.
cy-gb	Byddwn hefyd yn monitro prosiectau cyflawn i sicrhau eu bod wedi cyflawni'r manteision ehangach a amlinellir yn arfarniad WelTAG.

en-gb	4.2 Delivery and action plans
cy-gb	4.2 Cynlluniau cyflawni a gweithredu

en-gb	We will work with partners on the following delivery plans to turn this strategy into action.
cy-gb	Byddwn yn gweithio gyda phartneriaid ar y cynlluniau cyflawni canlynol i weithredu’r strategaeth hon.

en-gb	National Transport Delivery Plan (NTDP)
cy-gb	Y Cynllun Cyflawni Cenedlaethol ar gyfer Trafnidiaeth (CCCT)

en-gb	Transport for Wales will develop a detailed five-year National Transport Delivery Plan (NTDP), setting out the specific transport interventions financed by the Welsh Government.
cy-gb	Bydd Trafnidiaeth Cymru yn datblygu Cynllun Cyflawni Cenedlaethol ar gyfer Trafnidiaeth, cynllun manwl sy’n cynnwys pum mlynedd, sy'n amlinellu’r ymyriadau trafnidiaeth penodol a ariennir gan Lywodraeth Cymru.

en-gb	The plan will identify expenditure, based on the priorities in Llwybr Newydd, including the delivery of projects that are already underway.
cy-gb	Bydd y cynllun yn nodi prosiectau a rhaglenni penodol yn seiliedig ar y blaenoriaethau yn Llwybr Newydd, gan gynnwys cyflawni prosiectau sydd eisoes yn mynd rhagddynt.

en-gb	The NTDP will support the implementation of Future Wales – the National Plan 2040 and be aligned with the Wales Infrastructure Investment Plan, and will be reviewed every five years.
cy-gb	Bydd yr CCCT yn ategu’r gwaith o weithredu Cymru’r Dyfodol – Y Cynllun Cenedlaethol 2040 ac yn cyd-fynd â'r Cynllun Buddsoddi yn Seilwaith Cymru – a bydd yn cael ei adolygu bob pum mlynedd.

en-gb	The NTDP will need to take into account both the movement of people and goods.
cy-gb	Bydd angen i’r CCCT ystyried symud pobl a nwyddau.

en-gb	Statement of Funds Available (SoFA)
cy-gb	Datganiad o’r Cyllid sydd ar gael (SoFA)

en-gb	The NTDP will be based on a Statement of Funds Available (SoFA) in the light of the next UK Comprehensive Spending Review.
cy-gb	Bydd yr CCCT yn seiliedig ar Ddatganiad o'r Cronfeydd sydd ar Gael yng ngoleuni Adolygiad Cynhwysfawr o Wariant nesaf y DU.

en-gb	This will provide more certainty over the funding available in the delivery plan period.
cy-gb	Bydd hwn yn rhoi rhagor o sicrwydd ynghylch y cyllid sydd ar gael yng nghyfnod y cynllun cyflawni.

en-gb	The SoFA will identify what can be spent on transport services, maintenance and projects, although due to our own annual budget settlement, an absolute five-year commitment for revenue and capital is unachievable.
cy-gb	Bydd y datganiad yn nodi'r hyn y gellir ei wario ar wasanaethau trafnidiaeth, gwaith cynnal a chadw a phrosiectau, er nad oes modd gwneud ymrwymiad pum mlynedd absoliwt mewn perthynas â refeniw a chyfalaf oherwydd ein setliad cyllideb blynyddol ein hunain.

en-gb	It will provide high, medium and low budget scenarios allowing Transport for Wales to plan and respond effectively to changing circumstances, taking into account existing commitments.
cy-gb	Bydd yn darparu senarios cyllideb uchel, canolig ac isel a fydd yn caniatáu i Drafnidiaeth Cymru gynllunio ac ymateb yn effeithiol i amgylchiadau sy'n newid, gan ystyried yr ymrwymiadau presennol.

en-gb	Regional Transport Plans
cy-gb	Cynlluniau Trafnidiaeth Rhanbarthol

en-gb	Regional Corporate Joint Committees will also prepare Regional Transport Plans for transport in their area.
cy-gb	Bydd Cyd-bwyllgorau Corfforedig Rhanbarthol hefyd yn paratoi cynllun Trafnidiaeth Rhanbarthol ar gyfer trafnidiaeth yn eu hardal.

en-gb	These will be shaped by Llwybr Newydd and aligned with Future Wales – the National Plan 2040 and the emerging regional development plans.
cy-gb	Bydd y rhain yn cael eu llywio gan Lwybr Newydd a'u halinio â Cymru’r Dyfodol – y Cynllun Cenedlaethol 2040 a'r cynlluniau datblygu rhanbarthol sy'n dod i'r amlwg.

en-gb	Regional Transport Plans will include both policy and the supporting regional transport delivery plan.
cy-gb	Bydd Cynlluniau Trafnidiaeth Rhanbarthol yn cynnwys polisïau a'r cynllun cyflawni trafnidiaeth rhanbarthol ategol.

en-gb	South East Wales Transport Commission (SEWTC)
cy-gb	Comisiwn Trafnidiaeth De-ddwyrain Cymru (SEWTC)

en-gb	South East Wales Transport Commission (SEWTC), chaired by Lord Burns, has been .
cy-gb	Mae SEWTC, sy’n cael ei gadeirio gan yr Arglwydd Burns, wedi bod yn edrych ar atebion i dagfeydd ar yr M4 yn ne-ddwyrain Cymru.

en-gb	The findings from the Burns commission are aligned with Llwybr Newydd and the interventions proposed will be included in the 'National transport delivery plan' and in 'Regional transport plans'.
cy-gb	Mae canfyddiadau comisiwn Burns yn cyd-fynd â Llwybr Newydd a bydd yr ymyriadau a gynhigir yn cael eu cynnwys yn y Cynllun Cyflawni Cenedlaethol ar gyfer Trafnidiaeth ac mewn Cynlluniau Trafnidiaeth Rhanbarthol.

en-gb	https://gov.wales/south-east-wales-transport-commission
cy-gb	https://llyw.cymru/comisiwn-trafnidiaeth-de-ddwyrain-cymru

en-gb	4.3 Cross-cutting delivery pathways
cy-gb	4.3 Llwybrau cyflawni trawsbynciol

en-gb	We have identified four key areas that are critical to Llwybr Newydd – decarbonisation, equality, integrated journey planning and the rural offer.
cy-gb	Rydym wedi nodi pedwar maes allweddol sy'n hanfodol i Lwybr Newydd – datgarboneiddio, cydraddoldeb, cynllunio teithiau integredig a'r cynnig gwledig.

en-gb	These cut across different modes and sectors.
cy-gb	Mae'r rhain yn rhychwantu gwahanol ddulliau a sectorau.

en-gb	There are a wide range of commitments on each of these throughout Llwybr Newydd.
cy-gb	Mae amrediad eang o ymrwymiadau i bob un o'r rhain yn Llwybr Newydd drwyddo draw.

en-gb	We will develop four delivery pathways.
cy-gb	Byddwn yn datblygu pedair llwybr cyflawni.

en-gb	Each pathway will list the specific commitments in Llwybr Newydd and map out what needs to be done to make them happen.
cy-gb	Bydd pob llwybr yn rhestru'r ymrwymiadau penodol yn Llwybr Newydd ac yn mapio'r hyn mae angen ei wneud er mwyn eu cyflawni.

en-gb	We will then set up a working group to oversee delivery, reporting regularly to the Transport Performance Board (see below).
cy-gb	Byddwn wedyn yn sefydlu gweithgor i oruchwylio’r gwaith o’u cyflawni, gan adrodd yn rheolaidd i'r Bwrdd Perfformiad Trafnidiaeth (gweler isod).

en-gb	Decarbonisation pathway: this will set out how we move from policy into delivery to reduce greenhouse gases from transport in line with Wales’ carbon budgets and the target for net zero by 2050.
cy-gb	Y llwybr datgarboneiddio: bydd hwn yn nodi sut rydym yn troi polisi yn weithredu er mwyn lleihau nwyon tŷ gwydr o drafnidiaeth yn unol â chyllidebau carbon Cymru a'r targed ar gyfer sero-net erbyn 2050.

en-gb	Equality pathway: this will map our specific legal and policy commitments on the accessibility of infrastructure and services, as well as our commitments on inclusive design, training,  policy development and standards, and report back to the Transport Performance Board on delivery.
cy-gb	Y llwybr cydraddoldeb: bydd hwn yn mapio'r amryw ymrwymiadau i gydraddoldeb wrth ddylunio, hyfforddi a datblygu polisi, gan gyflwyno adroddiadau ar gyflawni i'r Bwrdd Perfformiad Trafnidiaeth er mwyn sicrhau bod cydraddoldeb yn cael ei integreiddio i gynlluniau trafnidiaeth ar y lefel uchaf, yn hytrach na cael ei ystyried yn fater ar wahân.

en-gb	The aim is to ensure that equality is integrated into transport planning at the highest level rather than seen as a separate issue.
cy-gb	Yn unol â'r pum ffordd o weithio, byddwn yn cynnwys pobl sydd â phrofiad uniongyrchol o broblemau cydraddoldeb gan gynnwys Panel Cynghori Trafnidiaeth Cymru.

en-gb	In line with the five ways of working, we will involve people with direct experience of equality issues including the Transport for Wales Advisory Panel.
cy-gb	Bydd gwaith y grŵp yn cynnwys pobl sydd â phob un o'r nodweddion gwarchodedig.

en-gb	Integrated journey planning pathway: modal shift requires a holistic, integrated approach to journey planning, working across different modes and sectors to make it easier for people to travel door-to-door using sustainable transport modes.
cy-gb	Y llwybr cynllunio teithiau integredig: mae newid dulliau teithio’n gofyn am ffordd gyfannol, integredig o gynllunio teithiau, gan weithio ar draws gwahanol ddulliau a sectorau i'w gwneud yn haws i bobl deithio o ddrws i ddrws gan ddefnyddio dulliau trafnidiaeth gynaliadwy.

en-gb	An integrated journey planning pathway will involve a complex range of issues such as timetabling, information provision, infrastructure planning and policy development.
cy-gb	Bydd llwybr cynllunio teithiau integredig yn cynnwys amrediad cymhleth o faterion fel amserlennu, darparu gwybodaeth, cynllunio seilwaith a datblygu polisi.

en-gb	Again, a dedicated group will co-ordinate this – working in partnership and reporting back to the Transport Performance Board.
cy-gb	Unwaith eto, bydd grŵp penodol yn cydlynu hyn – gan weithio mewn partneriaeth ac adrodd i'r Bwrdd Perfformiad Trafnidiaeth.

en-gb	Rural pathway: there are significant disparities between rural transport services in Wales and what is on offer in more urban areas.
cy-gb	Y llwybr gwledig: mae gwahaniaethau sylweddol rhwng gwasanaethau trafnidiaeth wledig yng Nghymru a'r hyn sydd ar gael mewn ardaloedd mwy trefol.

en-gb	Our rural pathway will monitor progress on the rural commitments in Llwybr Newydd and our rural offer, working closely with regional Corporate Joint Committees, other Welsh Government policy areas and across each of the transport modes and sectors, reporting back to the Transport Performance Board.
cy-gb	Bydd ein Llwybr Gwledig yn monitro cynnydd ar yr ymrwymiadau gwledig yn Llwybr Newydd a'n cynnig gwledig, gan weithio'n agos gyda Chydbwyllgorau Corfforedig rhanbarthol, meysydd polisi eraill Llywodraeth Cymru ac ar draws pob un o'r dulliau a sectorau trafnidiaeth, ac adrodd i'r Bwrdd Perfformiad Trafnidiaeth.

en-gb	4.4 Working in partnership
cy-gb	4.4 Gweithio mewn partneriaeth

en-gb	We need to work in partnership to deliver Llwybr Newydd.
cy-gb	Bydd angen inni weithio mewn partneriaeth i roi Llwybr Newydd ar waith.

en-gb	We will work effectively with the UK Government on shared responsibilities, pressing for a Welsh voice in critical decisions that affect Wales.
cy-gb	Byddwn yn gweithio'n effeithiol gyda Llywodraeth y DU ar gyfrifoldebau a rennir, gan bwyso i lais Cymru gael ei glywed mewn penderfyniadau critigol sy'n effeithio ar Gymru.

en-gb	Through a mixture of reserved and devolved powers, we share transport responsibilities in Wales with the UK government, who play a critical role in rail operations and investment, in aviation and ports and in regulation.
cy-gb	Drwy gyfuniad o bwerau a gedwir yn ôl a phwerau datganoledig, rydym yn rhannu’r cyfrifoldeb am drafnidiaeth yng Nghymru â Llywodraeth y DU, sy'n chwarae rhan hanfodol yn y gwaith o weithredu, rheoleiddio a buddsoddi yn y rheilffyrdd, hedfanaeth a phorthladdoedd.

en-gb	Other UK-wide policies including decarbonisation and exit from the European Union also shape our approach to, and policy on, transport.
cy-gb	Mae polisïau eraill sy’n berthnasol i’r DU gyfan, gan gynnwys datgarboneiddio ac ymadael â'r Undeb Ewropeaidd, hefyd yn llywio ein polisïau a’n dulliau gweithredu mewn perthynas â thrafnidiaeth.

en-gb	We will work with the Department for Transport and the Secretary of State for Wales’ Office to raise awareness of devolved issues and to deliver joint objectives.
cy-gb	Byddwn yn gweithio’n enwedig gyda'r Adran Drafnidiaeth y D.U. a Swyddfa Ysgrifennydd Gwladol Cymru i godi ymwybyddiaeth o faterion datganoledig ac i gyflawni amcanion ar y cyd.

en-gb	We will also work with the Commissioners in Wales and the National Infrastructure Commission to align the delivery of Llwybr Newydd with wider Welsh Government priorities on equality and infrastructure.
cy-gb	Byddwn yn gweithio gyda'r Comisiynwyr yng Nghymru a'r Comisiwn Seilwaith Cenedlaethol i alinio’r gwaith o gyflawni Llwybr Newydd â blaenoriaethau ehangach Llywodraeth Cymru ar gydraddoldeb a seilwaith.

en-gb	In relation to safety, we will strengthen relationships between the Traffic Commissioner, Driver and Vehicle Standards Agency and Welsh Government to improve safety across the sectors.
cy-gb	Mewn perthynas â diogelwch, byddwn yn atgyfnerthu'r berthynas a’r ymgysylltu rhwng y Comisiynydd Traffig, yr Asiantaeth Safonau Gyrwyr a Cherbydau a Llywodraeth Cymru i wella diogelwch ar draws y sectorau.

en-gb	In accordance with the five ways of working, we will work across Welsh Government with education, planning, health and other policy areas to integrate transport considerations into wider decision-making, feeding into policy development, and learning from both successes and failures.
cy-gb	Yn unol â’r pum ffordd o weithio, byddwn yn gweithio ar draws Llywodraeth Cymru ym meysydd addysg, cynllunio, iechyd a meysydd polisi eraill i integreiddio ystyriaethau trafnidiaeth i benderfyniadau ehangach, gan fwydo i mewn i’r gwaith o ddatblygu polisïau, a dysgu o lwyddiannau a methiannau.

en-gb	We recognise the vital role that local authorities in Wales play in transport.
cy-gb	Rydym yn cydnabod y rôl hanfodol y mae awdurdodau lleol yng Nghymru yn ei chwarae mewn trafnidiaeth.

en-gb	We will support local authorities in planning for, and delivering, transport services and networks in their local areas, including improving bus services, supporting active travel, COVID-19 recovery and community transport initiatives.
cy-gb	Byddwn yn cefnogi awdurdodau lleol i gynllunio a darparu gwasanaethau a rhwydweithiau trafnidiaeth yn eu hardaloedd lleol, gan gynnwys gwella gwasanaethau bysiau, cefnogi teithio llesol, adfer o COVID-19 a mentrau trafnidiaeth gymunedol.

en-gb	Linked to this, we will implement effective regional transport planning and delivery through Corporate Joint Committees (CJCs), who will be empowered (and supported) to plan for services at a regional level, aligned with other regional and local planning priorities.
cy-gb	Yn gysylltiedig â hyn byddwn yn gweithredu a chefnogi’r gwaith o gynllunio a darparu trafnidiaeth rhanbarthol effeithiol drwy Gydbwyllgorau Corfforedig, a fydd yn cael eu grymuso (a'u cefnogi) i gynllunio gwasanaethau ar lefel ranbarthol, yn unol â blaenoriaethau cynllunio rhanbarthol a lleol eraill.

en-gb	In future we will expand the role of TfW, the delivery partner for Welsh Government, building on their initial role in  managing and delivering the Wales and Borders Franchise in Wales to explore opportunities to play a role in delivering an integrated transport system for people in Wales.
cy-gb	Yn y dyfodol byddwn yn ehangu rôl Trafnidiaeth Cymru, partner cyflawni Llywodraeth Cymru. Eu rôl gychwynnol fu rheoli a chyflwyno'r fasnachfraint rheilffyrdd yng Nghymru, ond byddwn yn archwilio cyfleoedd i ehangu eu cylch gwaith i chwarae rhan yn y gwaith o ddarparu system drafnidiaeth integredig i bobl yng Nghymru.

en-gb	We will involve transport users in developing high level policy and on taking this strategy forward, working with a range of user groups including people who share protected characteristics.
cy-gb	Byddwn yn cynnwys defnyddwyr trafnidiaeth, drwy weithio gyda chynrychiolwyr grwpiau sydd â nodweddion gwarchodedig i gynghori ar bolisi lefel uchel ac ar weithredu’r strategaeth hon.

en-gb	We will also gather better use data on travel behaviours, and make it easier to gather real-time feedback from all users.
cy-gb	Byddwn hefyd yn defnyddio dulliau digidol i ddefnyddio data ar ymddygiadau teithio yn well, ac i’w gwneud yn haws casglu adborth amser real gan bob defnyddiwr.

en-gb	Finally, we will strengthen our engagement with commercial and third sector transport operators in Wales to help businesses thrive, in conjunction with other areas of Welsh Government including Business Wales.
cy-gb	Yn olaf, byddwn yn atgyfnerthu ein hymgysylltu â gweithredwyr trafnidiaeth masnachol a thrydydd sector yng Nghymru i helpu busnesau i ffynnu, ar y cyd â rhannau eraill o Lywodraeth Cymru gan gynnwys Busnes Cymru.

en-gb	4.5 Updating our policies and governance
cy-gb	4.5 Diweddaru ein polisïau a’n trefniadau llywodraethu

en-gb	We will update our existing guidance and policy documents to reflect the ambitions and priorities in Llwybr Newydd.
cy-gb	Byddwn yn diweddaru ein canllawiau a'n dogfennau polisi presennol i adlewyrchu'r uchelgeisiau a'r blaenoriaethau yn Llwybr Newydd.

en-gb	These will include updating TAN (Technical Advice Note) 18:
cy-gb	Bydd hyn yn cynnwys diweddaru Nodyn Cyngor Technegol 18:

en-gb	Transport as well as our guidance on biodiversity, our trunk road maintenance standards and our Road Safety Framework.
cy-gb	Trafnidiaeth yn ogystal â'n canllawiau ar fioamrywiaeth, ein safonau cynnal a chadw cefnffyrdd a'n Fframwaith Diogelwch ar y Ffyrdd.

en-gb	We will also review our approach to local speed limits.
cy-gb	Byddwn hefyd yn adolygu ein dull ar gyfer ymdrin â therfynau cyflymder lleol.

en-gb	We will also take forward some of our wider reforms designed to improve transport services in Wales, including proposals to reform bus services and taxi and private hire vehicle services, practical measures to improve active travel such as pavement parking and speed limits, and proposals for the further devolution of transport powers in Wales.
cy-gb	Byddwn hefyd yn bwrw ymlaen â rhai o'n diwygiadau ehangach a gynlluniwyd i wella gwasanaethau trafnidiaeth yng Nghymru, gan gynnwys cynigion i ddiwygio gwasanaethau bysiau a gwasanaethau tacsis a cherbydau hurio preifat, mesurau ymarferol i wella teithio llesol fel mynd i’r afael â pharcio ar y palmant a therfynau cyflymder, a chynigion ar gyfer datganoli rhagor o bwerau trafnidiaeth i Gymru.

en-gb	We will explore other governance improvements such as a Memorandum of Understanding between Welsh Ministers and the Traffic Commissioners and develop a Memorandum of Understanding between Welsh Government, Transport for Wales and the Community Transport Association.
cy-gb	Byddwn yn archwilio gwelliannau eraill i drefniadau llywodraethu fel Memorandwm Cyd-ddealltwriaeth rhwng Gweinidogion Cymru a'r Comisiynwyr Traffig, ac yn datblygu Memorandwm Cyd-ddealltwriaeth rhwng Llywodraeth Cymru, Trafnidiaeth Cymru a'r Gymdeithas Cludiant Cymunedol.

en-gb	In our regulatory and governance reforms we will maintain our commitment to fair work and a focus on our wider well-being ambitions.
cy-gb	Yn ein diwygiadau rheoleiddiol a llywodraethu byddwn yn parhau i fod wedi ymrwymo i waith teg ac yn canolbwyntio ar ein huchelgeisiau llesiant ehangach.

en-gb	4.6 Skills and capacity
cy-gb	4.6 Sgiliau a chapasiti

en-gb	In order to deliver Llwybr Newydd we will need to build capacity and skills within Welsh Government, in partners including local authorities and in delivery organisations.
cy-gb	Er mwyn cyflawni Llwybr Newydd bydd angen inni gynyddu capasiti a sgiliau o fewn Llywodraeth Cymru, a chapasiti a sgiliau ein partneriaid, gan gynnwys awdurdodau lleol a sefydliadau cyflawni.

en-gb	There are major challenges around delivering innovation in transport and how best to facilitate those, including digital innovation.
cy-gb	Mae heriau mawr o ran sicrhau arloesi ym maes trafnidiaeth a'r ffordd orau o fynd i’r afael â’r heriau hynny, gan gynnwys arloesi digidol.

en-gb	Taking forward decarbonisation will involve legal, economic, technical, social challenges, whilst demand management and delivering a more inclusive approach to transport across Wales, particularly in rural areas, also requires new thinking.
cy-gb	Bydd bwrw ymlaen â datgarboneiddio yn golygu heriau cyfreithiol, economaidd, technegol a chymdeithasol, tra bydd rheoli'r galw a darparu dull mwy cynhwysol o ymdrin â thrafnidiaeth ledled Cymru, yn enwedig mewn ardaloedd gwledig, hefyd yn ei gwneud yn ofynnol inni newid y ffordd rydym yn meddwl.

en-gb	Holding ourselves and our partners to account
cy-gb	Sicrhau ein bod ni a’n partneriaid yn atebol

en-gb	We will report on our progress against Llwybr Newydd.
cy-gb	Byddwn yn adrodd ar ein cynnydd yn erbyn Llwybr Newydd.

en-gb	We will also review the priorities in Llwybr Newydd and the mini-plans every five years to reflect changing circumstances and respond to major policy challenges.
cy-gb	Byddwn hefyd yn adolygu'r blaenoriaethau yn Llwybr Newydd a'r cynlluniau bach bob pum mlynedd i adlewyrchu amgylchiadau sy'n newid ac ymateb i heriau polisi mawr.

en-gb	Given the pandemic and the uncertainty of how this will affect travel patterns in the long-term, we will need to keep our targets and measures under review.
cy-gb	O ystyried y pandemig a'r ansicrwydd ynghylch sut y bydd hyn yn effeithio ar batrymau teithio yn y tymor hir, bydd angen inni barhau i adolygu ein targedau a'n mesurau.

en-gb	5.1 Transport Performance Board
cy-gb	5.1 Fframwaith gwerthuso newydd

en-gb	We will set up a Transport Performance Board to review our overall progress on Llwybr Newydd and will involve stakeholders including users, the commercial and third sectors, local authorities and equality groups to support the Board’s work.
cy-gb	Byddwn yn sefydlu Bwrdd Perfformiad Trafnidiaeth i adolygu ein cynnydd cyffredinol ar Lwybr Newydd, a byddwn yn cynnwys rhanddeiliaid, gan gynnwys defnyddwyr, y sector masnachol a'r trydydd sector, awdurdodau lleol a grwpiau cydraddoldeb i gefnogi gwaith y Bwrdd.

en-gb	The Board will also monitor the supporting plans including the National Transport Delivery Plan and Regional Transport Plans.
cy-gb	Bydd y Bwrdd hefyd yn monitro'r cynlluniau ategol gan gynnwys y Cynllun Cyflawni Cenedlaethol ar gyfer Trafnidiaeth a'r Cynlluniau Trafnidiaeth Rhanbarthol.

en-gb	The Board will review the work of Transport for Wales and other partners in Wales including the Department for Transport and Network Rail.
cy-gb	Bydd y Bwrdd yn adolygu gwaith Trafnidiaeth Cymru a phartneriaid eraill yng Nghymru, gan gynnwys yr Adran Drafnidiaeth a Network Rail.

en-gb	5.2 A new evaluation framework
cy-gb	5.2 Fframwaith gwerthuso newydd

en-gb	In order to report on Llwybr Newydd, we will need to complement the existing Wales Transport Statistics with the capacity to create a new evaluation framework to track progress against achieving our ambitions and priorities, as well as the commitments in the mini-plans set out in this strategy.
cy-gb	Er mwyn adrodd ar Lwybr Newydd, byddwn yn ategu’r ystadegau’r presennol ar gyfer trafnidiaeth yng Nghymru â'r gallu i greu fframwaith gwerthuso newydd i olrhain y cynnydd wrth gyflawni ein huchelgeisiau a'n blaenoriaethau, yn ogystal â'r ymrwymiadau yn y cynlluniau bach a amlinellir yn y strategaeth hon.

en-gb	The evaluation framework will need to be designed to measure performance and report annually, in order to inform decision making from a strong evidence base.
cy-gb	Bydd angen cynllunio'r fframwaith gwerthuso i fesur perfformiad ac adrodd yn flynyddol, er mwyn llywio'r broses o wneud penderfyniadau ar sail tystiolaeth gref.

en-gb	It will need to include a number of quantitative measures covering all modes of transport.
cy-gb	Bydd angen iddo gynnwys nifer o fesurau meintiol sy'n cwmpasu pob math o drafnidiaeth.

en-gb	The measures will draw on multiple sources of data, including both established datasets and new data collection and research initiatives.
cy-gb	Bydd y mesurau'n defnyddio amryfal ffynonellau data, gan gynnwys setiau data sefydledig a mentrau casglu data ac ymchwil newydd.

en-gb	The measures will be underpinned by a range of supporting metrics that will give a broader picture of each and allow further breakdown by mode, demographic, socioeconomic and geographic factors, where possible.
cy-gb	Bydd y mesurau'n seiliedig ar amrediad o fetrigau ategol a fydd yn rhoi darlun ehangach o bob un, ac yn caniatáu dadansoddi pellach fesul dull teithio, gan ystyried demograffeg, ffactorau economaidd-gymdeithasol a daearyddiaeth lle bo modd.

en-gb	We will also need to make use of information collected through other Welsh Government initiatives, such as a new National Travel Survey, and analyse published datasets such as traffic flows and bus timetables.
cy-gb	Bydd angen inni hefyd ddefnyddio gwybodaeth a gesglir drwy fentrau eraill Llywodraeth Cymru, fel Arolwg Teithio Cenedlaethol newydd, a dadansoddi setiau data cyhoeddedig fel llif traffig ac amserlenni bysiau.

en-gb	We will also need to understand how and why people make transport choices.
cy-gb	Bydd angen inni hefyd ddeall sut a pham mae pobl yn gwneud dewisiadau ynghylch trafnidiaeth.

en-gb	Rather than assume we know what people want, we and our partners will use surveys and direct engagement through the National Travel Survey to understand the choices people make and the factors that influence them.
cy-gb	Yn hytrach na chymryd yn ganiataol ein bod yn gwybod beth mae pobl ei eisiau, byddwn ni a'n partneriaid yn defnyddio arolygon a gwaith ymgysylltu uniongyrchol drwy'r Arolwg Teithio Cenedlaethol i ddeall y dewisiadau y mae pobl yn eu gwneud a'r ffactorau sy'n dylanwadu arnynt.

en-gb	We have developed regional transport models covering the whole of Wales which will further strengthen and enhance our current evidence base.
cy-gb	Rydym wedi datblygu modelau trafnidiaeth rhanbarthol sy'n cynnwys Cymru gyfan a fydd yn atgyfnerthu ac yn gwella ein sail dystiolaeth bresennol ymhellach.

en-gb	5.3 Modal shift
cy-gb	5.3 Newid dulliau teithio

en-gb	Modal shift is at the heart of Llwybr Newydd.
cy-gb	Mae newid dulliau teithio’n ganolog i Lwybr Newydd.

en-gb	This means the proportion of trips made by sustainable modes increases and fewer trips are made by private cars.
cy-gb	Mae hyn yn golygu bod cyfran y teithiau a wneir gan ddefnyddio dulliau cynaliadwy yn cynyddu a bod llai o deithiau'n cael eu gwneud mewn ceir preifat.

en-gb	The Climate Change Committee has proposed a carbon reduction pathway for Wales that means emissions from surface transport must be roughly halved between 2020 and 2030 from 6 to 3 million tonnes CO2.
cy-gb	Mae'r Pwyllgor ar y Newid Hinsawdd wedi cynnig llwybr lleihau carbon ar gyfer Cymru sy'n golygu bod yn rhaid haneru allyriadau trafnidiaeth wyneb yn fras rhwng 2020 a 2030 o chwech i dair miliwn tunnell o CO2.

en-gb	Whilst electric vehicles may provide the biggest emissions savings, this is unlikely to be the main source of savings until the late 2020s and possibly later.
cy-gb	Er ei bod yn bosibl mai cerbydau trydan fydd yn gwneud y cyfraniad mwyaf at leihau allyriadau, mae'n annhebygol y bydd hyn yn digwydd tan ddiwedd y 2020au ac o bosibl yn ddiweddarach.

en-gb	Therefore, we need to look at other measures.
cy-gb	Felly, mae angen inni ystyried mesurau eraill.

en-gb	Carbon savings from more people working remotely will help, and Wales has set a target of 30% of the workforce to work remotely on a regular basis.
cy-gb	Bydd lleihau carbon drwy ragor o bobl yn gweithio o bell yn helpu, ac mae Cymru wedi gosod targed o 30% o'r gweithlu’n gweithio o bell yn rheolaidd.

en-gb	Our priority on reducing demand will help achieve this.
cy-gb	Bydd ein blaenoriaeth ar gyfer lleihau'r galw yn helpu i gyflawni hyn.

en-gb	However, we also need to achieve mode shift with more people using public transport, walking and cycling.
cy-gb	Fodd bynnag, mae angen inni hefyd sicrhau newid dulliau teithio gyda rhagor o bobl yn defnyddio trafnidiaeth gyhoeddus, cerdded a beicio.

en-gb	Based on our current analysis, we have set a target of 45% of journeys to be made by public transport, walking and cycling – by 2040.
cy-gb	Yn seiliedig ar ein dadansoddiadau presennol, rydym wedi gosod targed o wneud 45% o deithiau drwy trafnidiaeth gyhoeddus, cerdded a beicio – erbyn 2040.

en-gb	This represents an increase of 13 percentage points on the estimated current mode share of 32%. We have also committed to keeping this under review if justified by the evidence.
cy-gb	Mae hyn yn gynnydd o 40% o’i gymharu â’r gyfran amcangyfrifedig o 32%.[1] Rydym hefyd wedi ymrwymo i barhau i adolygu hyn os yw'r dystiolaeth yn cyfiawnhau hynny.

en-gb	We will need to include measures within our evaluation framework to track progress against this target and make sure that in achieving this target we do not have a negative differential impact on people who share protected characteristics and who rely on public transport.
cy-gb	Bydd angen inni gynnwys mesurau o fewn ein fframwaith gwerthuso i olrhain cynnydd yn erbyn y targed hwn.

en-gb	These estimates are based on English National Travel Survey, disaggregated by rural-urban category and weighted to match the proportion of people living in each rural-urban category in Wales.
cy-gb	Amcangyfrif yn seiliedig ar Arolwg Teithio Cenedlaethol Lloegr, wedi'i ddadgyfuno yn ôl categori gwledig-trefol a'i bwysoli i gyfateb i gyfran y bobl sy'n byw ym mhob categori gwledig-trefol yng Nghymru.

en-gb	5.4 Well-being measures
cy-gb	5.4 Mesurau llesiant

en-gb	We will also gather existing data and data from the new National Travel Survey and other sources including data on the impact of our funding, to report against our well-being ambitions.
cy-gb	Byddwn hefyd yn casglu data sydd eisoes yn bodoli a data o'r Arolwg Teithio Cenedlaethol newydd a ffynonellau eraill, gan gynnwys data ar effaith ein cyllid, i adrodd yn erbyn ein huchelgeisiau llesiant.

en-gb	This would include measures related to equality so we can better understand how different groups with protected characteristics experience travel and their satisfaction levels.
cy-gb	Byddai hyn yn cynnwys mesurau sy'n ymwneud â chydraddoldeb fel y gallwn ddeall yn well brofiadau gwahanol grwpiau â nodweddion gwarchodedig o deithio a'u lefelau o foddhad.

en-gb	In relation to health, we will continue to measure air quality and environmental noise attributable to transport.
cy-gb	O ran iechyd, byddwn yn parhau i fesur ansawdd aer a sŵn yn yr amgylchedd y gellir ei briodoli i drafnidiaeth.

en-gb	For safety, we will consider monitoring how safe people feel using different types of public transport, and also walking and cycling.
cy-gb	Er diogelwch, byddwn yn ystyried monitro pa mor ddiogel mae pobl yn teimlo wrth ddefnyddio gwahanol fathau o drafnidiaeth gyhoeddus, a yn ogystal â cherdded a beicio.

en-gb	This would complement the data that we already collect on accidents, vehicle enforcement checks and compliance with speed limits.
cy-gb	Byddai hyn yn ategu'r data yr ydym eisoes yn eu casglu ar ddamweiniau, archwiliadau gorfodi ar gerbydau a chydymffurfio â therfynau cyflymder.

en-gb	We will continue to assess CO2 and other emissions from different modes of transport, as well as tonnes of carbon generated per person per kilometre travelled by different modes.
cy-gb	Byddwn yn parhau i asesu CO2 ac allyriadau eraill o wahanol fathau o drafnidiaeth, yn ogystal â thunelli o garbon a gynhyrchir gan wahanol ddulliau teithio fesul person fesul cilomedr a deithir.

en-gb	We will need to also consider the impact of transport on biodiversity, ecosystem resilience and waste.
cy-gb	Bydd angen inni hefyd ystyried effaith trafnidiaeth ar fioamrywiaeth, cydnerthedd ecosystemau a gwastraff.

en-gb	We may also need to look more closely at milestones for distance travelled.
cy-gb	Efallai y bydd angen i ni edrych yn fanylach hefyd ar gerrig milltir ar gyfer y pellter a deithir.

en-gb	This will include consideration of the extent to which people can access work, leisure, education and services by sustainable transport modes, as well as issues such as affordability and the causes of congestion.
cy-gb	Bydd hyn yn cynnwys ystyried i ba raddau y gall pobl gyrraedd y gwaith, hamdden, addysg a gwasanaethau drwy ddulliau teithio cynaliadwy, yn ogystal â materion fel fforddiadwyedd ac achosion tagfeydd.

en-gb	To understand how well we are managing and maintaining infrastructure, we need data on the condition of transport infrastructure including the number and severity of defects and the associated maintenance backlog.
cy-gb	Er mwyn deall pa mor dda rydym yn rheoli ac yn cynnal seilwaith mae angen data arnom ar gyflwr seilwaith trafnidiaeth, gan gynnwys nifer a difrifoldeb y diffygion a’r gwaith cynnal a chadw cysylltiedig sydd wedi ôl-gronni.

en-gb	The average age and fuel efficiency of service vehicles including the bus fleet, taxi and private hire vehicle fleets and rolling stock is also relevant.
cy-gb	Mae oedran cyfartalog ac effeithlonrwydd tanwydd cerbydau gwasanaeth, gan gynnwys fflydoedd o fysiau, tacsis a cherbydau hurio preifat a threnau, hefyd yn berthnasol.

en-gb	In future it would be useful to better understand the transport workforce in Wales, although this is difficult to define, given that it also could include logistics, and parts of the visitor economy.
cy-gb	Yn y dyfodol byddai'n ddefnyddiol deall y gweithlu trafnidiaeth yng Nghymru yn well, er ei fod yn anodd ei ddiffinio, o gofio y gallai hefyd gynnwys logisteg a rhannau o'r economi ymwelwyr.

en-gb	For the supply chain we need to better understand progress on the transition to low or zero-emission vehicles and gain a better understanding of data around freight and logistics in general.
cy-gb	Mewn perthynas â’r gadwyn gyflenwi mae angen inni ddeall yn well y cynnydd o ran newid i gerbydau allyriadau isel neu cerbydau di-allyriadau a chael dealltwriaeth well o ddata ar gludo nwyddau a logisteg yn gyffredinol.

en-gb	We will need data on the contribution of transport to culture and the Welsh language, and better information on the protection of heritage assets and their settings in asset management and transport interventions.
cy-gb	Bydd arnom angen data ar gyfraniad trafnidiaeth at ddiwylliant a'r iaith Gymraeg, a gwybodaeth well am ddiogelu asedau treftadaeth a'u lleoliadau wrth reoli asedau ac ymyriadau trafnidiaeth.

en-gb	5.5 Data on modes and sectors
cy-gb	5.5 Dulliau a sectorau teithio

en-gb	We will also need to continue to gather data on each of the modes and sectors and develop new measures to ensure that we are progressing on our wider commitments.
cy-gb	Bydd angen i ni hefyd barhau i gasglu data ar bob un o'r dulliau teithio a'r sectorau a datblygu mesurau newydd i sicrhau ein bod yn gwneud cynnydd ar ein hymrwymiadau ehangach.

en-gb	For example, we will need to track the growth of active travel as part of our modal share target.
cy-gb	Er enghraifft, bydd angen inni olrhain twf teithio llesol fel rhan o’n targed i gynyddu ei gyfran o gymharu â dulliau teithio eraill.

en-gb	We will also need more research to understand barriers to active travel for people who do not currently walk or cycle for everyday journeys, including people who share protected characteristics.
cy-gb	Hefyd bydd angen rhagor o ymchwil i ddeall yr hyn sy’n rhwystro pobl nad ydynt yn cerdded nac yn beicio ar hyn o bryd ar gyfer teithiau bob dydd rhag defnyddio dulliau teithio llesol, gan gynnwys pobl sydd â nodweddion gwarchodedig.

en-gb	For bus and rail, we will continue to gather more specific data on punctuality, use, reliability, safety and service provision as well as barriers to use.
cy-gb	Ar gyfer bysiau a rheilffyrdd, byddwn yn parhau i gasglu data mwy penodol ar brydlondeb, defnydd, dibynadwyedd, diogelwch a darparu gwasanaethau yn ogystal â rhwystrau rhag eu defnyddio.

en-gb	We will also need to track our progress towards lower emissions buses and licensed vehicles, and decarbonising rail traction.
cy-gb	Bydd angen inni hefyd olrhain ein cynnydd tuag at fysiau a cherbydau trwyddedig allyriadau is, a datgarboneiddio’r rheilffyrdd.

en-gb	For roads we will continue to gather data on road safety, journey reliability, traffic volumes, vehicle class and fuel type as well as the long-term measurement of the performance indicators set up in the 20 mph pilot studies.
cy-gb	Ar gyfer ffyrdd byddwn yn parhau i gasglu data ar ddiogelwch ar y ffyrdd, dibynadwyedd teithiau, lefelau traffig, dosbarth cerbyd a math o danwydd yn ogystal â mesur y dangosyddion perfformiad a sefydlwyd yn yr astudiaethau peilot 20mya yn y tymor hir.

en-gb	In future we will need better data on cycle use and to better understand pedestrian movements and behaviours.
cy-gb	Yn y dyfodol, bydd angen data gwell arnom ar ddefnyddio beiciau a deall symudiadau ac ymddygiadau cerddwyr yn well.

en-gb	We will also need to understand the carbon impact of operating, maintaining and improving the road network, and progress on reducing the maintenance backlog to sustainable levels.
cy-gb	Bydd angen i ni hefyd ddeall effeithiau gweithredu, cynnal a chadw a gwella'r rhwydwaith ffyrdd ar garbon, a chynnydd o ran lleihau’r gwaith cynnal a chadw sydd wedi ôl-gronni i lefelau cynaliadwy.

en-gb	Importantly, we will need to understand the direct and indirect impacts of our investments against all modes.
cy-gb	Yn bwysig, bydd angen i ni ddeall effeithiau uniongyrchol ac anuniongyrchol ein buddsoddiadau ar gyfer pob dull.

en-gb	The five ways of working
cy-gb	Y pum ffordd o weithio

en-gb	In order to achieve all of this we need to think and work differently.
cy-gb	Er mwyn cyflawni hyn i gyd bydd angen inni feddwl a gweithio mewn ffordd wahanol.

en-gb	We will do this by using the five ways of working, set out in the Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015.
cy-gb	Byddwn yn gwneud hyn drwy ddefnyddio’r pum ffordd o weithio a amlinellir yn Neddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) 2015.

en-gb	6.1 Involvement
cy-gb	6.1 Cynnwys

en-gb	We will involve people in the design and delivery of transport services.
cy-gb	Byddwn yn cynnwys pobl yn y gwaith o gynllunio a darparu gwasanaethau trafnidiaeth.

en-gb	This is critical to our ambition to overcome the barriers that prevent people from making best use of sustainable transport.
cy-gb	Mae hyn yn hanfodol i'n huchelgais i oresgyn y rhwystrau sy'n atal pobl rhag manteisio i’r eithaf ar drafnidiaeth.

en-gb	We will ask people who share protected characteristics and also Welsh speakers to advise on policies and programmes as they are developed, implemented and evaluated.
cy-gb	Byddwn yn gofyn i bobl sydd â nodweddion gwarchodedig a siaradwyr Cymraeg roi cyngor ar bolisïau a rhaglenni, wrth iddynt gael eu datblygu, eu gweithredu a'u gwerthuso.

en-gb	We also need to engage with people who don’t use sustainable transport now, in order to better understand the barriers they face, and how best to encourage them to use sustainable transport.
cy-gb	Mae angen inni hefyd ymgysylltu â phobl nad ydynt yn defnyddio trafnidiaeth gynaliadwy nawr, er mwyn deall yn well y rhwystrau y maent yn eu hwynebu, a'r ffordd orau o'u hannog i ddefnyddio trafnidiaeth gynaliadwy.

en-gb	6.2 Collaboration
cy-gb	6.2 Cydweithio

en-gb	Chapter Four shows how we will work in partnership with the UK Government, with the Commissioners in Wales and the National Infrastructure Commission, with Welsh Local Authorities and the new Corporate Joint Committees, with Transport for Wales and with transport providers to deliver the commitments in Llwybr Newydd.
cy-gb	Mae Pennod Pedwar yn dangos sut y byddwn yn gweithio mewn partneriaeth gyda Llywodraeth y DU, y Comisiynwyr yng Nghymru a'r Comisiwn Seilwaith Cenedlaethol, Awdurdodau Lleol Cymru a'r Cydbwyllgorau Corfforedig newydd, Trafnidiaeth Cymru a darparwyr trafnidiaeth i gyflawni'r ymrwymiadau yn Llwybr Newydd.

en-gb	We will also collaborate with other policy areas including planning, the economy, health, equality, decarbonisation, the environment, culture and Welsh language in order to align our approach to transport with wider goals, and to ensure that we are not working in isolation.
cy-gb	Byddwn hefyd yn cydweithio â meysydd polisi eraill gan gynnwys cynllunio, yr economi, iechyd, cydraddoldeb, datgarboneiddio, yr amgylchedd, diwylliant a'r Gymraeg er mwyn cysoni ein dull gweithredu ar gyfer trafnidiaeth â nodau ehangach, a sicrhau nad ydym yn gweithio ar wahân.

en-gb	6.3 Prevention
cy-gb	6.3 Atal

en-gb	Llwybr Newydd aims to prevent problems occurring or getting worse.
cy-gb	Nod Llwybr Newydd yw atal problemau rhag digwydd neu waethygu.

en-gb	This includes problems associated with equality, health and climate change.
cy-gb	Mae hyn yn cynnwys problemau sy'n gysylltiedig â chydraddoldeb, iechyd a newid yn yr hinsawdd.

en-gb	Our four well-being ambitions show how we will address major long-term challenges for society, including equality and health, the environment, the economy and places, and culture and Welsh language.
cy-gb	Mae ein pedwar uchelgais llesiant yn dangos sut y byddwn yn mynd i'r afael â heriau hirdymor mawr i’n cymdeithas, gan gynnwys cydraddoldeb ac iechyd, yr amgylchedd, yr economi a lleoedd, a diwylliant a’r Gymraeg.

en-gb	We will take action to address those problems through the five-year priorities as well as by measuring progress, through our delivery plans and the mini-plans for each mode and sector.
cy-gb	Byddwn yn cymryd camau i fynd i'r afael â'r problemau hynny drwy'r blaenoriaethau pum mlynedd sy'n dilyn, yn ogystal â thrwy fesur cynnydd, drwy ein cynlluniau cyflawni a'r cynlluniau bach ar gyfer pob dull teithio a sector.

en-gb	6.4 Integration
cy-gb	6.4 Integreiddio

en-gb	We will take an integrated approach to strategic transport policies and programming, making sure that we consider each of the seven national well-being goals.
cy-gb	Byddwn yn ymdrin â pholisïau a rhaglenni trafnidiaeth strategol mewn ffordd integredig, gan sicrhau ein bod yn ystyried pob un o'r saith nod llesiant cenedlaethol.

en-gb	For example, we will make sure that our policies on decarbonisation also address issues such as equality and health.
cy-gb	Er enghraifft, byddwn yn sicrhau bod ein polisïau ar ddatgarboneiddio hefyd yn mynd i'r afael â materion fel cydraddoldeb ac iechyd.

en-gb	We will also use WelTAG to make sure that individual transport investment decisions take well-being goals into account.
cy-gb	Byddwn hefyd yn defnyddio WelTAG i sicrhau bod penderfyniadau buddsoddi mewn trafnidiaeth unigol yn ystyried nodau llesiant.

en-gb	We will also recognise the importance of integration between transport modes, through our Integrated Journey Planning Pathway.
cy-gb	Byddwn hefyd yn cydnabod pwysigrwydd integreiddio rhwng dulliau trafnidiaeth, drwy ein Llwybr Integredig ar gyfer Cynllunio Teithiau.

en-gb	6.5 Long-term
cy-gb	6.5 Hirdymor

en-gb	Llwybr Newydd takes a long-term approach by setting 20-year well-being ambitions and by exploring targets and measures that will help track our contribution to those.
cy-gb	Mae Llwybr Newydd yn defnyddio dull hirdymor o weithredu drwy bennu uchelgeisiau llesiant 20 mlynedd a thrwy archwilio targedau a mesurau a fydd yn helpu i olrhain ein cyfraniad at y rheini.

en-gb	We also recognise that taking a long-term view may involve flexing our policies and approaches in order to meet those ambitions.
cy-gb	Rydym hefyd yn cydnabod y gallai cymryd golwg hirdymor olygu addasu ein polisïau a'n dulliau gweithredu er mwyn cyflawni'r uchelgeisiau hynny.

en-gb	Therefore, we have set five-year priorities which we will keep under review.
cy-gb	Felly, yr ydym wedi pennu blaenoriaethau pum mlynedd y byddwn yn parhau i'w hadolygu.

en-gb	We need to act now to build on the opportunity created by COVID-19 to think differently about how we work and where we work.
cy-gb	Mae angen inni weithredu nawr i adeiladu ar y cyfle a grëwyd gan COVID-19 i feddwl yn wahanol am sut rydym yn gweithio a lle rydym yn gweithio.

en-gb	It has also shown us that however well we plan for the future, events can and will throw us off course.
cy-gb	Mae hefyd wedi dangos i ni, waeth pa mor dda rydym yn cynllunio ar gyfer y dyfodol, y gellir disgwyl digwyddiadau a fydd yn ein bwrw ni oddi ar ein hechel.

en-gb	Mini-plans
cy-gb	Cynlluniau bach

en-gb	These mini-plans show how individual transport sectors and modes will deliver the priorities in Llwybr Newydd.
cy-gb	Mae'r cynlluniau bach hyn yn dangos sut y bydd sectorau a dulliau teithio unigol yn cyflawni'r blaenoriaethau yn Llwybr Newydd.

en-gb	They do not replace the need for more comprehensive sector and modal strategies, particularly in fast-changing areas such as aviation, logistics and freight.
cy-gb	Nid ydynt yn disodli'r angen am strategaethau mwy cynhwysfawr ar gyfer sectorau a dulliau teithio, yn enwedig mewn meysydd sy'n newid yn gyflym fel hedfanaeth, logisteg a chludo nwyddau.

en-gb	Integrated approach to transport
cy-gb	Ymdriniaeth integredig i drafnidiaeth

en-gb	Although we have set out individual mini-plans, we will continue to take an integrated approach to transport through our four pathways:
cy-gb	Er ein bod wedi nodi cynlluniau bach unigol, byddwn yn parhau i ymdrin â thrafnidiaeth mewn ffordd integredig drwy ein pedwar llwybr:

en-gb	decarbonisation
cy-gb	datgarboneiddio

en-gb	equality
cy-gb	cydraddoldeb

en-gb	integrated journey planning, and
cy-gb	cynlluniau teithiau integredig, a

en-gb	rural transport.
cy-gb	trafnidiaeth wledig.

en-gb	These pathways will make sure that we work across all transport modes and sectors on key issues to deliver wider commitments.
cy-gb	Bydd y llwybrau hyn yn sicrhau ein bod yn gweithio ar draws pob dull teithio a sector  ar faterion allweddol i gyflawni ymrwymiadau ehangach.

en-gb	Regional Transport Plans and the National Transport Delivery Plan will also cover more than one mode or sector.
cy-gb	Bydd Cynlluniau Trafnidiaeth Rhanbarthol a'r Cynllun Cyflawni Cenedlaethol ar gyfer Trafnidiaeth hefyd yn cynnwys mwy nag un dull teithio neu sector.

en-gb	7.1 Active travel
cy-gb	7.1 Teithio llesol

en-gb	Our vision
cy-gb	Gweledigaeth

en-gb	In line with the Active Travel (Wales) Act we want walking and cycling to become the normal choice for shorter journeys, because active travel is better for our health, our environment and the economy
cy-gb	Yn unol â Deddf Teithio Llesol (Cymru) rydym am i gerdded a beicio ddod y dewis arferol ar gyfer teithiau byrrach, am fod teithio llesol yn well ar gyfer hiechyd, ein hamgylchedd a'r economi

en-gb	Over the next five years we will with partners:
cy-gb	Yn ystod y pum mlynedd nesaf byddwn yn gweithio gyda’n partneriaid i wneud y canlynol:

en-gb	continuously develop a network of local routes for walking and cycling to connect people with the places they travel to for everyday journeys
cy-gb	gweithio’n barhaus i ddatblygu rhwydwaith o lwybrau lleol ar gyfer cerdded a beicio, i gysylltu pobl â'r lleoedd y maent yn teithio iddynt ar gyfer teithiau bob dydd

en-gb	refresh the plans for Integrated Active Travel Networks every three years, based on extensive consultation with a particular emphasis on people who do not currently walk or cycle for local trips
cy-gb	adnewyddu'r cynlluniau ar gyfer Rhwydweithiau Teithio Llesol Integredig bob tair blynedd, yn seiliedig ar ymgynghori helaeth gyda phwyslais arbennig ar bobl nad ydynt yn cerdded nac yn beicio ar gyfer teithiau lleol ar hyn o bryd

en-gb	include education facilities on Network Maps, including Welsh-medium education
cy-gb	gynnwys cyfleusterau addysg ar Fapiau Rhwydwaith, gan gynnwys addysg cyfrwng Cymraeg

en-gb	train and develop professionals in best practice active travel design and guidance to ensure high quality infrastructure is put in place
cy-gb	hyfforddi a datblygu gweithwyr proffesiynol yn yr arferion gorau a’r arweiniad ar gyfer cynllunio teithio llesol, i sicrhau bod seilwaith o ansawdd uchel yn cael ei roi ar waith

en-gb	develop a package of ‘soft’ behaviour change measures, such as aiming to make cycle training available for all and travel planning, to complement ‘hard’ infrastructure investment.
cy-gb	datblygu pecyn o fesurau newid ymddygiad 'meddal', fel ceisio sicrhau bod hyfforddiant beicio a chynlluniau teithio ar gael i bawb, i ategu’r buddsoddi mewn  seilwaith caled

en-gb	put in place a policy framework that ensures that all new developments, including new school and health facilities, make provision for walking and cycling from the outset
cy-gb	sefydlu fframwaith polisi sy'n sicrhau bod pob datblygiad newydd, gan gynnwys ysgolion a chyfleusterau iechyd newydd, yn darparu ar gyfer cerdded a beicio o'r cychwyn cyntaf

en-gb	encourage all schools to have an active travel plan and adopt actions to slow traffic and widen pavements around schools
cy-gb	annog pob ysgol i sicrhau bod cynllun teithio llesol ar waith a mabwysiadu camau gweithredu i arafu traffig ac ehangu palmentydd o amgylch ysgolion

en-gb	change the default speed limit from 30mph to 20mph in built-up areas to reduce traffic related injuries and fatalities and make walking and cycling safer and more attractive
cy-gb	newid y terfyn cyflymder diofyn o 30mya i 20mya mewn ardaloedd adeiledig er mwyn lleihau anafiadau a marwolaethau sy'n gysylltiedig â thraffig a gwneud cerdded a beicio'n fwy diogel ac yn fwy deniadol

en-gb	support safer, better cycle paths and more space for walking and cycling through closing roads for vehicle traffic, more facilities for pedestrians, and support for cycle training and safety schemes for all road users
cy-gb	cefnogi llwybrau beicio mwy diogel a gwell a rhagor o le ar gyfer cerdded a beicio drwy gau ffyrdd i gerbydau, rhagor o gyfleusterau i gerddwyr, a chymorth ar gyfer hyfforddiant beicio a chynlluniau diogelwch ar gyfer pob defnyddiwr ffordd

en-gb	introduce pilot schemes to make use of electrically assisted bikes (e-bikes) and e-cargo bikes an affordable option for more individuals and businesses
cy-gb	cyflwyno cynlluniau peilot i wneud defnyddio beiciau a gynorthwyir yn drydanol (e-feiciau) a beiciau e-gargo yn opsiwn fforddiadwy i ragor o unigolion a busnesau

en-gb	work with partners on behaviour-change programmes to encourage uptake of healthy and active travel through for example, workplace schemes, including provision of facilities such as cycle parking
cy-gb	gweithio gyda phartneriaid ar raglenni newid ymddygiad i annog pobl i fanteisio ar deithio iach a llesol drwy, er enghraifft, gynlluniau yn y gweithle, gan gynnwys darparu cyfleusterau fel mannau parcio beiciau

en-gb	work with UK partners on a regulatory framework for micro-mobility modes such as e-scooters
cy-gb	gweithio gyda phartneriaid yn y DU ar fframwaith rheoleiddio ar gyfer dulliau micro-symudedd fel e-sgwteri

en-gb	manage and evaluate the Active Travel Fund which supports local authorities to develop and deliver active travel schemes, including best-practice sharing and regional collaboration
cy-gb	rheoli a gwerthuso'r Gronfa Teithio Llesol sy'n helpu awdurdodau lleol i ddatblygu a chyflawni cynlluniau teithio llesol, gan gynnwys rhannu’r arferion gorau a chydweithio rhanbarthol

en-gb	work towards ‘Safe Cycling from Village to Town’ giving villages safe cycling access to the nearest town and creating hub-and-spoke active travel corridors connecting market towns and other significant local centres to surrounding villages and outlying developments
cy-gb	gweithio tuag at 'Feicio Diogel o Bentref i Dref', gan ddarparu mynediad beicio i'r dref agosaf ar gyfer pentrefi, a chreu coridorau teithio llesol both ac adain sy'n cysylltu trefi marchnad a chanolfannau lleol arwyddocaol eraill â phentrefi cyfagos a datblygiadau anghysbell.

en-gb	Well-being ambitions
cy-gb	Uchelgeisiau llesiant

en-gb	By 2040 active travel will have delivered significant well-being benefits because:
cy-gb	Erbyn 2040 bydd teithio llesol wedi darparu manteision llesiant sylweddol oherwydd y canlynol:

en-gb	People and communities
cy-gb	Pobl a chymunedau

en-gb	active travel is more inclusive
cy-gb	mae teithio llesol yn fwy cynhwysol

en-gb	overall activity levels have increased because more people are walking and cycling
cy-gb	mae lefelau gweithgarwch cyffredinol wedi cynyddu oherwydd bod rhagor o bobl yn cerdded ac yn beicio

en-gb	walking and cycling is safer for everyone
cy-gb	mae cerdded a beicio yn fwy diogel i bawb

en-gb	The environment
cy-gb	Yr amgylchedd

en-gb	there are fewer greenhouse gas emissions and air quality has improved because more people have replaced car journeys with active travel
cy-gb	mae llai o allyriadau nwyon tŷ gwydr ac mae ansawdd aer wedi gwella am fod rhagor o bobl yn defnyddio dulliau teithio llesol yn lle’r car

en-gb	biodiversity is maintained and ecosystems are more resilient on existing active travel networks and in the design of new active travel infrastructure
cy-gb	mae bioamrywiaeth mewn cyflwr gwell, ac mae ecosystemau'n fwy cydnerth ar rwydweithiau teithio llesol presennol ac yn cael eu hystyried wrth ddylunio seilwaith teithio llesol newydd

en-gb	active travel networks are well maintained and managed, and upgraded to adapt to climate change
cy-gb	mae rhwydweithiau teithio llesol yn cael eu cynnal a’u cadw a'u rheoli'n dda, a'u huwchraddio i ddelio ag effaith newid yn yr hinsawdd

en-gb	Places and the economy
cy-gb	Lleoedd a’r economi

en-gb	more people use active travel to get to work
cy-gb	mae rhagor o bobl yn defnyddio teithio llesol i gyrraedd y gwaith

en-gb	innovations have encouraged the uptake of active travel including e-bike and e-cargo bike schemes
cy-gb	mae datblygiadau arloesol wedi annog pobl i fanteisio ar deithio llesol gan gynnwys cynlluniau e-feic ac e-gargo

en-gb	there is a thriving active travel economy
cy-gb	mae economi teithio llesol ffyniannus

en-gb	the National Cycle Network is in good condition and supports the visitor economy
cy-gb	mae'r Rhwydwaith Beicio Cenedlaethol mewn cyflwr da er mwyn cefnogi'r economi ymwelwyr

en-gb	Culture and the Welsh language
cy-gb	Diwylliant a’r Gymraeg

en-gb	former railway lines and other redundant transport infrastructure are safeguarded for the future or for re-use or as cycle paths, footpaths or footways
cy-gb	mae hen reilffyrdd a seilwaith trafnidiaeth segur arall yn cael eu diogelu i'w hailddefnyddio neu eu troi yn llwybrau beicio, llwybrau troed neu droedffyrdd

en-gb	more people can use walking and cycling to enjoy Wales’ historic sites and monuments, national parks and landscapes and coastal areas
cy-gb	gall rhagor o bobl ddefnyddio cerdded a beicio i fwynhau safleoedd a henebion hanesyddol, parciau a thirweddau cenedlaethol ac ardaloedd arfordirol Cymru

en-gb	Five ways of working
cy-gb	Y pum ffordd o weithio

en-gb	involve people in the design of new active travel networks and help local authorities reach those who currently do not travel actively
cy-gb	cynnwys pobl yn y gwaith o gynllunio rhwydweithiau teithio llesol newydd a helpu awdurdodau lleol i gyrraedd y rhai nad ydynt yn teithio’n llesol ar hyn o bryd

en-gb	ensure active travel policies and the design of new active travel infrastructure take equality into account
cy-gb	sicrhau bod polisïau teithio llesol a dyluniad seilwaith teithio llesol newydd yn ystyried cydraddoldeb

en-gb	replace car journeys with active travel to prevent climate change as part of our wider targets for modal share
cy-gb	disodli ceir â dulliau teithio llesol i fynd i'r afael â newid hirdymor yn yr hinsawdd fel rhan o'n targedau ehangach ar gyfer rhannu dulliau teithio

en-gb	collaborate with colleagues in planning, built environment, health, environment and education sectors to increase levels of active travel
cy-gb	cydweithio â chydweithwyr yn y sectorau cynllunio, yr amgylchedd adeiledig, iechyd, yr amgylchedd ac addysg i gynyddu lefelau teithio llesol

en-gb	monitor and review our priorities as well as the contribution of active travel to Llwybr Newydd as a whole.
cy-gb	monitro ac adolygu ein blaenoriaethau yn ogystal â chyfraniad teithio llesol at Lwybr Newydd yn ei chyfanrwydd.

en-gb	7.2 Bus
cy-gb	7.2 Bysiau

en-gb	A stable and coherent network of bus services that are fully integrated with other modes of public transport, that are reliable, affordable, flexible, easy to use, low-carbon and that encourage more people to use the bus rather than their cars.
cy-gb	Rhwydwaith sefydlog a chydlynol o wasanaethau bysiau sydd wedi'u hintegreiddio'n llawn â mathau eraill o drafnidiaeth gyhoeddus, sy'n ddibynadwy, yn fforddiadwy, yn hyblyg, yn hawdd eu defnyddio, yn garbon isel ac sy'n annog rhagor o bobl i ddefnyddio'r bws yn hytrach na'u ceir.

en-gb	Over the next five years we will:
cy-gb	Yn ystod y pum mlynedd nesaf byddwn yn gwneud y canlynol:

en-gb	support quality, affordable, regular, reliable and punctual bus services in partnership with local authorities, the commercial and third sectors
cy-gb	cefnogi gwasanaethau bysiau fforddiadwy, rheolaidd, dibynadwy a phrydlon mewn partneriaeth ag awdurdodau lleol, y sector masnachol a'r trydydd sector

en-gb	address congestion hotspots and invest in bus stations and stops to speed up journeys and improve passenger experiences
cy-gb	mynd i'r afael â thagfeydd a buddsoddi mewn gorsafoedd ac arosfannau bysiau i gyflymu teithiau a gwella profiadau teithwyr

en-gb	extend the reach of bus services in Wales
cy-gb	estyn cyrhaeddiad gwasanaethau bysiau yng Nghymru

en-gb	set standards so passengers know what they can expect from bus services in Wales
cy-gb	pennu safonau fel bod teithwyr yn gwybod yr hyn y gallant ei ddisgwyl gan wasanaethau bysiau yng Nghymru

en-gb	continue to improve bus services for education including Welsh-medium education
cy-gb	parhau i wella gwasanaethau bysiau ar gyfer addysg gan gynnwys addysg cyfrwng Cymraeg

en-gb	keep drivers and passengers safe by ensuring access to contactless payment technology, screens and other measures required to maintain public health
cy-gb	cadw gyrwyr a theithwyr yn ddiogel drwy sicrhau mynediad at dechnoleg talu digyffwrdd, sgriniau a mesurau eraill sydd eu hangen i gynnal iechyd y cyhoedd

en-gb	manage post-COVID-19 adaptations to bus services to reflect the changing needs of the travelling public
cy-gb	rheoli addasiadau ôl-COVID-19 i wasanaethau bysiau i adlewyrchu anghenion newidiol y cyhoedd wrth iddynt deithio

en-gb	deliver innovative, more flexible bus services, in partnership with local authorities, the commercial and third sectors
cy-gb	darparu gwasanaethau bysiau arloesol, mwy hyblyg, mewn partneriaeth ag awdurdodau lleol, y sector masnachol a'r trydydd sector

en-gb	roll out the technology and infrastructure to deliver ultra-low emissions buses
cy-gb	cyflwyno'r dechnoleg a'r seilwaith sydd eu hangen ar gyfer bysiau allyriadau isel iawn

en-gb	progress our new bus legislation that gives the public sector more control over local bus services
cy-gb	datblygu ein deddfwriaeth bysiau newydd sy'n rhoi rhagor o reolaeth i'r sector cyhoeddus dros wasanaethau bysiau lleol

en-gb	improve working conditions and attractiveness of the industry to bus drivers
cy-gb	gwella amodau gwaith ac atyniad y diwydiant i yrwyr bysiau

en-gb	ensure there is training in place to ensure that drivers make everybody feel welcome and safe, and keep that training up to date
cy-gb	sicrhau bod hyfforddiant ar waith i helpu gyrwyr bysiau i ddeall yn well y sbectrwm o anableddau nad ydynt bob amser yn gorfforol, a diweddaru'r hyfforddiant hwnnw

en-gb	support the Traffic Commissioner in implementing an effective enforcement regime that helps to improve reliability and journey times for passengers
cy-gb	cefnogi'r Comisiynydd Traffig i weithredu system orfodi effeithiol sy'n helpu i wella dibynadwyedd ac amseroedd teithio

en-gb	prepare Welsh language standards for those who provide bus services in Wales
cy-gb	paratoi safonau'r Gymraeg ar gyfer y rhai sy'n darparu gwasanaethau bysiau yng Nghymru

en-gb	work with bus providers to help deliver these priorities and to attract bus group company investment in their Welsh services, with longer-term funding horizons.
cy-gb	gweithio gyda darparwyr bysiau i helpu i gyflawni'r blaenoriaethau hyn ac i ddenu cwmnïau bysiau i fuddsoddi yn eu gwasanaethau yng Nghymru, gyda llygad ar y tymor hwy.

en-gb	By 2040 we will deliver significant well-being benefits through bus services because:
cy-gb	Erbyn 2040 byddwn yn sicrhau manteision llesiant sylweddol drwy wasanaethau bysiau oherwydd y canlynol:

en-gb	a faster, more reliable network of bus routes and services means people will not miss out on access to health, education, job opportunities and social contact simply because of where they to live
cy-gb	mae rhwydwaith cyflymach a mwy dibynadwy o lwybrau a gwasanaethau bysiau’n golygu na fydd pobl yn colli mynediad at wasanaethau iechyd, addysg, cyfleoedd gwaith a chysylltiadau cymdeithasol dim ond oherwydd yr ardal maent yn byw ynddi

en-gb	bus services and facilities are accessible, attractive and safe for everyone
cy-gb	mae gwasanaethau a chyfleusterau bysiau yn hygyrch, deniadol a diogel i bawb

en-gb	more people replace car journeys with buses
cy-gb	mae rhagor o bobl yn defnyddio bysiau yn lle ceir

en-gb	all buses are zero-tailpipe emissions
cy-gb	bydd pob bws yn gerbyd di-allyriadau

en-gb	Economy and places
cy-gb	Yr economi a lleoedd

en-gb	high-quality, flexible and reliable bus services get people where they want to go, when they want to get there and integrate with other services
cy-gb	mae gwasanaethau bysiau hyblyg a dibynadwy o ansawdd uchel, wedi’u hintegreiddio â gwasanaethau eraill, yn cludo pobl i lle maent am fynd, pan fyddant am fynd

en-gb	Wales is a centre for innovative technology that helped reduce emissions from buses
cy-gb	mae Cymru yn ganolfan dechnoleg arloesol a helpodd i leihau allyriadau o fysiau

en-gb	decisions about new development take into account the availability of bus services
cy-gb	mae penderfyniadau am ddatblygiadau newydd yn ystyried argaeledd gwasanaethau bysiau

en-gb	better strategic decision-making about bus services at a national and regional level ensures that government funding supports services that people want to use
cy-gb	mae penderfyniadau strategol gwell ynghylch gwasanaethau bysiau ar lefel genedlaethol a lefel ranbarthol yn sicrhau bod cyllid y llywodraeth yn cefnogi’r gwasanaethau y mae pobl am eu defnyddio

en-gb	better real time information and integrated, smart ticketing helps people travel confidently across different modes of transport at the best time and cost for them
cy-gb	mae gwybodaeth amser real well a system docynnau integredig, glyfar yn helpu pobl i deithio'n hyderus gan ddefnyddio gwahanol fathau o drafnidiaeth ar yr adeg orau ac am y gost orau

en-gb	more Welsh speakers can confidently use bus services in the language of their choice
cy-gb	mae rhagor o siaradwyr Cymraeg yn gallu defnyddio gwasanaethau bysiau’n hyderus gan ddefnyddio’r iaith o’u dewis

en-gb	buses are a good option for getting to and from major arts and sporting events, and for enjoying Wales’ natural and cultural heritage
cy-gb	mae bysiau’n opsiwn da ar gyfer cyrraedd digwyddiadau celfyddydol a chwaraeon mawr, ac ar gyfer mwynhau treftadaeth naturiol a diwylliannol Cymru

en-gb	involve people, including those who share protected characteristics in the design and delivery of bus services, through the Transport for Wales advisory panel
cy-gb	cynnwys pobl yn y gwaith o gynllunio a darparu gwasanaethau bysiau, drwy Banel Cynghori Trafnidiaeth Cymru

en-gb	integrate equality considerations by taking an inclusive approach to the design of bus services and infrastructure
cy-gb	integreiddio ystyriaethau cydraddoldeb drwy gynllunio gwasanaethau bysiau a dylunio seilwaith mewn modd cynhwysol

en-gb	address decarbonisation through an ultra-low emissions bus fleet and use the investment hierarchy to prioritise bus as part of new transport infrastructure
cy-gb	mynd i'r afael â datgarboneiddio drwy fflydoedd bysiau allyriadau isel iawn a defnyddio'r hierarchaeth fuddsoddi i flaenoriaethu bysiau fel rhan o seilwaith trafnidiaeth newydd

en-gb	collaborate with local authorities and bus operators to provide reliable bus services and work with planning, health and education to ensure that the availability of bus services is a key consideration in new developments
cy-gb	cydweithio ag awdurdodau lleol a gweithredwyr bysiau i ddarparu gwasanaethau bysiau dibynadwy, a gweithio gyda meysydd cynllunio, iechyd ac addysg i sicrhau bod argaeledd gwasanaethau bysiau yn ystyriaeth allweddol ar gyfer datblygiadau newydd

en-gb	monitor our five-year priorities and review them as needed as well as the long-term contribution of bus to Llwybr Newydd as a whole.
cy-gb	monitro ein blaenoriaethau pum mlynedd a'u hadolygu yn ôl y angen, ynghyd â chyfraniad hirdymor bysiau at Lwybr Newydd yn ei chyfanrwydd.

en-gb	7.3 Rail
cy-gb	7.3 Trenau

en-gb	We want to achieve the efficient and accessible passenger and freight rail services that people and businesses in Wales need, in order to better support our wider well-being ambitions.
cy-gb	Rydym am sicrhau’r gwasanaethau rheilffyrdd ar gyfer teithwyr ac ar gyfer cludo nwyddau sydd eu hangen ar bobl a busnesau yng Nghymru, er mwyn ategu yn well ein huchelgeisiau llesiant ehangach.

en-gb	deliver our public transport Metro systems in all parts of Wales to improve services and better integrate other public transport and active travel with the rail system
cy-gb	cyflwyno ein systemau Metro trafnidiaeth gyhoeddus i bob rhan o Gymru i wella gwasanaethau ac integreiddio trafnidiaeth gyhoeddus arall a theithio llesol yn well â'r system reilffyrdd

en-gb	make rail services more attractive and improve customer experiences
cy-gb	gwneud gwasanaethau rheilffyrdd yn fwy deniadol a gwella profiadau cwsmeriaid

en-gb	work with the UK Government to develop the rail element as part of the wider solution to congestion on the M4
cy-gb	gweithio gyda Llywodraeth y DU i ddatblygu'r elfen rheilffyrdd fel rhan o'r ateb ehangach i dagfeydd ar yr M4

en-gb	work with Network Rail and the UK Government to improve rail infrastructure across Wales, including rolling out rail electrification across Wales, delivering network improvements and extensions, developing new stations and re-opening stations in Wales
cy-gb	gweithio gyda Network Rail a Llywodraeth y DU i wella y seilwaith rheilffyrdd ledled Cymru, gan gynnwys trydaneiddio rheilffyrdd ledled Cymru, gwneud gwelliannau ac estyniadau i'r rhwydwaith, datblygu gorsafoedd newydd ac ailagor gorsafoedd yng Nghymru

en-gb	support community rail partnerships as part of our wider engagement with communities and our support for the third sector
cy-gb	cefnogi partneriaethau rheilffyrdd cymunedol fel rhan o'n gwaith ymgysylltu ehangach â chymunedau a'n cefnogaeth i'r trydydd sector

en-gb	recruit more bilingual staff and provide opportunities for existing staff to learn Welsh and to use the Welsh language
cy-gb	cynnal a chadw a rheoli'r seilwaith presennol o dan reolaeth Llywodraeth Cymru, gan gynnwys uwchraddio gorsafoedd presennol a gwella gallu seilwaith rheilffyrdd i wrthsefyll llifogydd a thywydd eithafol

en-gb	press for a stronger voice in rail investment decisions that affect Wales, and ultimately for the full devolution of rail services and infrastructure in Wales and a fair funding settlement.
cy-gb	recriwtio rhagor o staff dwyieithog a rhoi cyfleoedd i staff presennol ddysgu Cymraeg a defnyddio'r Gymraeg

en-gb	Well-being ambitions
cy-gb	pwyso am lais cryfach mewn penderfyniadau buddsoddi mewn rheilffyrdd sy'n effeithio ar Gymru, ac yn y pen draw am ddatganoli gwasanaethau rheilffyrdd a seilwaith i Gymru yn llawn, ynghyd â setliad ariannol teg.

en-gb	By 2040 rail will have contributed to our ambitions on well-being because:
cy-gb	Uchelgeisiau llesiant

en-gb	People and communities
cy-gb	Erbyn 2040 byddwn wedi cyfrannu at ein uchelgeisiau llesiant oherwydd y canlynol:

en-gb	trains and stations are accessible, services are more affordable and everyone feels welcome using rail services
cy-gb	Pobl a chymunedau

en-gb	rail travel is safe and secure for all users
cy-gb	mae trenau a gorsafoedd yn fwy hygyrch, mae gwasanaethau'n fwy fforddiadwy ac mae pawb yn teimlo croeso wrth ddefnyddio gwasanaethau rheilffordd

en-gb	community rail partnerships are helping to engage more people and communities with rail
cy-gb	mae teithio ar y rheilffyrdd yn ddiogel i bob defnyddiwr

en-gb	The environment
cy-gb	mae partneriaethau rheilffyrdd cymunedol yn helpu i ennyn diddordeb rhagor o bobl a chymunedau yn y rheilffyrdd

en-gb	rail traction in Wales has moved to low-emissions and eventually to zero-emissions
cy-gb	bydd yr holl drenau yng Nghymru yn newid i drenau allyriadau isel ac yn y pen draw i drenau di-allyriadau

en-gb	more people take the train instead of using their cars, journeys to and from stations are made by more sustainable modes and more goods have been moved onto rail, so avoiding environmentally sensitive lorry miles
cy-gb	bydd y rheilffyrdd yn cyfrannu at ein targed ar gyfer newid dulliau teithio oherwydd bod rhagor o bobl yn defnyddio’r trên yn lle eu ceir, mae teithiau i orsafoedd ac yn ôl yn cael eu gwneud drwy ddulliau mwy cynaliadwy ac mae rhagor o nwyddau’n cael eu symud ar y rheilffyrdd, gan osgoi milltiroedd lorïau sy'n cael effaith drom ar yr amgylchedd

en-gb	we have improved the energy performance of stations and Cardiff Valley Lines infrastructure
cy-gb	rydym wedi gwella perfformiad ynni gorsafoedd a seilwaith Rheilffyrdd Caerdydd a’r Cymoedd

en-gb	we have maintained biodiversity and enhanced ecosystem resilience in the day-to-day management of the rail soft estate and in future rail improvements
cy-gb	rydym wedi cynnal bioamrywiaeth ac wedi gwella cydnerthedd ecosystemau wrth reoli ystad feddal y rheilffyrdd o ddydd i ddydd ac wrth wneud gwelliannau i'r rheilffyrdd yn y dyfodol

en-gb	The economy and places
cy-gb	Yr economi a lleoedd

en-gb	there are more rail services and passenger numbers have increased, making services more viable for all
cy-gb	mae rhagor o wasanaethau rheilffordd ac mae nifer y teithwyr wedi cynyddu, gan wneud gwasanaethau'n fwy hyfyw

en-gb	new and existing rail stations are hubs for economic investment and growth
cy-gb	mae gorsafoedd rheilffordd newydd a’r rhai sydd eisoes yn bodoli yn ganolfannau ar gyfer buddsoddi economaidd a thwf

en-gb	digital innovations make rail travel easier, including integrated ticketing and better real-time information for passengers
cy-gb	mae arloesi digidol yn gwneud teithio ar y rheilffyrdd yn haws, gan gynnwys tocynnau integredig a gwybodaeth amser real gwell i deithwyr

en-gb	historic rail attractions make a significant contribution to the wider visitor economy of Wales
cy-gb	mae atyniadau rheilffyrdd hanesyddol yn gwneud cyfraniad sylweddol at economi ymwelwyr ehangach Cymru

en-gb	Welsh speakers can confidently use train services in the language of their choice
cy-gb	Gall siaradwyr Cymraeg ddefnyddio gwasanaethau trên yn hyderus gan ddefnyddio’r iaith o’u dewis

en-gb	more people can use rail to get to and from major sporting and cultural events
cy-gb	gall rhagor o bobl ddefnyddio'r rheilffyrdd i gyrraedd digwyddiadau chwaraeon a diwylliannol mawr