en-gb	that the person making the policy decision considers how it could have positive effects or increased positive effects on opportunities for other persons to use the Welsh language, or treating the Welsh language no less favourably than the English language;
cy-gb	bod y person sy’n gwneud y penderfyniad polisi yn ystyried sut y gallai gwneud y penderfyniad gael effeithiau cadarnhaol neu effeithiau mwy cadarnhaol ar gyfleoedd i bersonau eraill ddefnyddio’r Gymraeg neu ar beidio â thrin y Gymraeg yn llai ffafriol na’r Saesneg;

en-gb	that the person making the policy decision considers how the decision could be made so that it doesn’t have or reduces any adverse effects which the policy decision would have on opportunities for other persons to use the Welsh language, or treating the Welsh language no less favourably than the English language.
cy-gb	bod y person sy’n gwneud y penderfyniad polisi yn ystyried sut y gallai’r penderfyniad gael ei wneud fel nad yw’n cael effeithiau andwyol neu fel ei fod yn lleihau unrhyw effeithiau andwyol a gâi’r penderfyniad polisi ar gyfleoedd i bersonau eraill ddefnyddio’r Gymraeg neu ar beidio â thrin y Gymraeg yn llai ffafriol na’r Saesneg.

en-gb	In this section positive or adverse effects can mean those experienced directly or indirectly.
cy-gb	Yn yr adran hon, gall effeithiau cadarnhaol neu andwyol olygu’r rhai sy’n cael eu profi yn uniongyrchol ynteu’n anuniongyrchol.

en-gb	A “policy decision” for the purpose of this Part means a decision by the person about the exercise of the person’s functions, or about the conduct of the person’s business or other undertaking.
cy-gb	Ystyr “penderfyniad polisi” at ddibenion y Rhan hon yw penderfyniad gan y person ynghylch arfer swyddogaethau’r person neu ynghylch cynnal busnes neu ymgymeriad arall y person.

en-gb	Section 30 – Operational standards
cy-gb	Adran 30 - Safonau gweithredu

en-gb	This section defines “operational standard” to mean a standard that relates to the relevant activities of a person (referred to here as “A”) and is intended to promote or facilitate the use of the Welsh language:
cy-gb	Mae’r adran hon yn diffinio “safon gweithredu” i olygu safon ymddygiad sy’n ymwneud â gweithgareddau perthnasol person (y cyfeirir ato yma fel “A”) ac y bwriedir iddi hybu neu hwyluso defnyddio’r Gymraeg:

en-gb	by A in carrying out A’s relevant activities;
cy-gb	gan A wrth gyflawni gweithgareddau perthnasol A;

en-gb	by A and another person in dealings between them in connection with A’s relevant activities;
cy-gb	gan A a pherson arall wrth iddyn nhw ddelio â’i gilydd mewn cysylltiad â gweithgareddau perthnasol A;

en-gb	by a person other than A in carrying out activities for the purposes of, or in connection with, A’s relevant activities.
cy-gb	gan berson heblaw A wrth gyflawni gweithgareddau at ddibenion gweithgareddau perthnasol A, neu mewn cysylltiad â nhw.

en-gb	“Relevant activities” are defined to mean functions, or a business or other undertaking.
cy-gb	Mae “gweithgareddau perthnasol” yn cael eu diffinio i olygu swyddogaethau, neu fusnes neu ymgymeriad arall.

en-gb	A reference to the carrying out of relevant activities is to the exercise of functions, or about the conduct of a business or other undertaking.
cy-gb	Mae cyfeiriad at gyflawni gweithgareddau perthnasol yn gyfeiriad at arfer swyddogaethau neu at gynnal busnes neu ymgymeriad arall.

en-gb	Section 31 – Promotion standards
cy-gb	Adran 31 - Safonau hybu

en-gb	This section defines “promotion standard” to mean a standard (relating to any activity) that is intended to promote or facilitate the use of the Welsh language more widely.
cy-gb	Mae’r adran hon yn diffinio “safon hybu” i olygu safon ymddygiad (yn ymwneud ag unrhyw weithgaredd) y bwriedir iddi hybu neu hwyluso defnyddio’r Gymraeg yn ehangach.

en-gb	Section 32 – Record keeping standards
cy-gb	Adran 32 - Safonau cadw cofnodion

en-gb	This section defines “record keeping standard” to mean a standard relating to the keeping of records about other specified standards and records about complaints concerning a person’s compliance with other standards or other complaints concerning the Welsh language.
cy-gb	Mae’r adran hon yn diffinio “safon cadw cofnodion” i olygu safon sy’n ymwneud â chadw cofnodion ynghylch safonau penodedig eraill a chofnodion ynghylch cwynion yngln â sut mae person wedi cydymffurfio â safonau eraill neu gwynion eraill sy’n ymwneud â’r Gymraeg.

en-gb	“Specified standard” means a standard specified by the Welsh Ministers in regulations under section 26(1).
cy-gb	Ystyr “safon benodedig” yw safon sydd wedi’i phennu gan Weinidogion Cymru mewn rheoliadau o dan adran 26(1).

en-gb	Section 33 – Persons liable to be required to comply with standards
cy-gb	Adran 33 - Personau sy’n agored i orfod cydymffurfio â safonau

en-gb	A person (“P”) is open to being required to comply with standards if P:
cy-gb	Mae person (“P”) yn agored i orfod cydymffurfio â safonau os yw P:

en-gb	falls within column (2) of the table in Schedule 5;
cy-gb	yn dod o fewn colofn (2) o’r tabl yn Atodlen 5;

en-gb	and  also within column (1) of the table in Schedule 6, or within a category of persons listed in those columns, or
cy-gb	a hefyd o fewn colofn (1) o’r tabl yn Atodlen 6, neu’n dod o fewn categori o bersonau sydd wedi’u rhestru yn y colofnau hynny;

en-gb	falls within column (2) of the table in Schedule 7 and  is also within one of the descriptions in column (1) of the table in Schedule 8.
cy-gb	neu yn dod o fewn colofn (2) o’r tabl yn Atodlen 7 a hefyd yn dod o fewn un o’r disgrifiadau yng ngholofn (1) o’r tabl yn Atodlen 8.

en-gb	Section 34 – Persons who are within Schedules 5, 6, 7 and 8
cy-gb	Adran 34 - Personau sy’n dod o fewn Atodlenni 5, 6, 7 ac 8

en-gb	This section defines when a person falls within Schedules 5, 6, 7 or 8.
cy-gb	Mae’r adran hon yn diffinio pa bryd y mae person yn dod o fewn Atodlenni 5, 6, 7 neu 8.

en-gb	The persons and bodies in the Schedule 6 table (public bodies etc) have standards listed next to their names and are open to be required to comply with one or some of those standards.
cy-gb	Mae gan y personau a’r cyrff yn y tabl yn Atodlen 6 (cyrff cyhoeddus etc) safonau wedi’u rhestru gyferbyn â’u henwau nhw, ac mae’r personau a’r cyrff hynny yn agored i orfodi cydymffurfio ag un neu ragor o’r safonau hynny.

en-gb	Persons and bodies listed in the Schedule 8 table (other bodies) have specified services listed next to their names, and are open to be required to comply with service delivery and record keeping standards in respect of those services.
cy-gb	Mae gan y personau a’r cyrff sydd wedi’u rhestru yn y tabl yn Atodlen 8 (cyrff eraill) wasanaethau penodedig wedi’u rhestru gyferbyn â’u henwau ac y maent yn agored i orfod cydymffurfio â safonau cyflenwi gwasanaethau a safonau cadw cofnodion mewn perthynas â’r gwasanaethau hynny.

en-gb	Simply being listed in these Schedules does not impose a duty to comply with standards.
cy-gb	Nid yw’r ffaith bod corff wedi’i restru yn yr Atodlenni hyn yn ei hun yn gosod dyletswydd ar gorff i gydymffurfio â safonau.

en-gb	The Welsh Ministers may make regulations stating which standards are to apply to which persons or bodies, and authorising the Commissioner to issue a compliance notice.
cy-gb	Caiff Gweinidogion Cymru wneud rheoliadau sy’n datgan pa safonau sydd i fod yn gymwys i ba bersonau neu gyrff, ac sydd yn awdurdodi’r Comisiynydd i roi hysbysiad cydymffurfio.

en-gb	Standards are imposed on a person or body when the Commissioner issues a compliance notice (section 44) requiring the person or body listed in the tables in Schedule 6 or 8 to comply with the standard or standards as set out in the notice:
cy-gb	Mae safonau’n cael eu gosod ar berson neu gorff pan fydd y Comisiynydd yn rhoi hysbysiad cydymffurfio (adran 44) yn ei gwneud yn ofynnol i’r person neu’r corff sydd wedi’i restru yn y tablau yn Atodlen 6 neu 8 gydymffurfio â’r safon neu’r safonau fel y maen nhw wedi’u nodi yn yr hysbysiad:

en-gb	the person or body then becomes under a duty to comply.
cy-gb	yna mae’r person neu’r corff o dan ddyletswydd i gydymffurfio.

en-gb	The tables in Schedule 5 (categories of person that may be added to Schedule 6) and Schedule 7 (categories of person that may be added to Schedule 8) give descriptions of persons or bodies that may be brought within the ambit of Schedules 6 or 8.
cy-gb	Mae’r tablau yn Atodlen 5 (y categorïau o berson y caniateir eu hychwanegu at Atodlen 6) ac Atodlen 7 (y categorïau o berson y caniateir eu hychwanegu at Atodlen 8) yn rhoi disgrifiadau o bersonau neu gyrff a all gael eu dwyn o fewn cylch Atodlenni 6 neu 8.

en-gb	Persons or bodies falling within the category of persons in Schedule 5 may be added to Schedule 6, and persons falling within the descriptions of persons in Schedule 7 may be added to Schedule 8.
cy-gb	Caniateir i bersonau neu gyrff sy’n dod o fewn y categori o bersonau yn Atodlen 5 gael eu hychwanegu at Atodlen 6, a chaniateir i’r personau sy’n dod o fewn i’r disgrifiadau o bersonau yn Atodlen 7 gael eu hychwanegu at Atodlen 8.

en-gb	This allows for the number of persons or bodies listed in Schedules 6 and 8 who may be open to comply with standards to be increased over time however, as explained above, persons will not become under a duty to comply with standards until the Commissioner gives them a compliance notice.
cy-gb	Mae hyn yn galluogi i nifer y personau neu’r cyrff sydd wedi’u rhestru yn Atodlenni 6 ac 8 a all fod yn agored i gydymffurfio â safonau gynyddu dros amser ond, fel yr esboniwyd uchod, fydd personau ddim o dan ddyletswydd i gydymffurfio â safonau nes bod y Comisiynydd yn rhoi hysbysiad cydymffurfio iddyn nhw.

en-gb	This section also provides that a change in the name of a person specified in Schedules 6 or 8 does not affect the operation of this Measure in relation to that person.
cy-gb	Mae’r adran hon hefyd yn darparu nad yw newid yn enw person sydd wedi’i bennu yn Atodlenni 6 neu 8 yn effeithio ar sut mae’r Mesur hwn yn gweithredu mewn perthynas â’r person hwnnw.

en-gb	Section 35 – Amendment to persons and categories specified in Schedules 6 and 8
cy-gb	Adran 35 - Diwygio personau a chategorïau a bennir yn Atodlenni 6 ac 8

en-gb	This section provides the Welsh Ministers with an order making power to amend the tables in Schedules 6 and 8 in accordance with this section.
cy-gb	Mae’r adran hon yn rhoi p*er i Weinidogion Cymru i wneud gorchymyn i ddiwygio’r tablau yn Atodlenni 6 ac 8 yn unol â’r adran hon.

en-gb	Section 36 – Persons within Schedule 6
cy-gb	Adran 36 - Personau sy’n dod o fewn Atodlen 6

en-gb	This section applies to a person (“P”) who is within column (1) of the table in Schedule 6.
cy-gb	Mae’r adran hon yn gymwys i berson (“P”) sydd o fewn colofn (1) o’r tabl yn Atodlen 6.

en-gb	It provides that those standards which appear in column (2) of P’s entry in the Schedule 6 table are the type of standards which the Welsh Ministers could apply to P in regulations.
cy-gb	Mae’n darparu mai’r safonau hynny sy’n ymddangos yng ngholofn (2) o gofnod P yn y tabl yn Atodlen 6 yw’r math o safonau y gallai Gweinidogion Cymru eu cymhwyso at P mewn rheoliadau.

en-gb	This section applies to a person (“P”) who is within column (1) of the table in Schedule 8, and provides that the only two types of standard which Welsh Ministers could apply to P are –
cy-gb	Mae’r adran hon yn gymwys i berson (“P”) sydd o fewn colofn (1) o’r tabl yn Atodlen 8, ac mae’n darparu mai’r unig ddau fath o safon y gallai Gweinidogion Cymru eu cymhwyso at P mewn rheoliadau yw-

en-gb	certain service delivery standards;
cy-gb	safonau cyflenwi gwasanaethau penodol;

en-gb	certain record keeping standards.
cy-gb	safonau cadw cofnodion penodol.

en-gb	Section 38 – Amendment of standards potentially applicable
cy-gb	Adran 38 - Diwygio safonau cymwysadwy

en-gb	The Welsh Ministers may, by order, amend the tables in Schedules 6 and 8 in accordance with this section.
cy-gb	Caiff Gweinidogion Cymru, drwy orchymyn, ddiwygio’r tablau yn Atodlenni 6 ac 8 yn unol â’r adran hon.

en-gb	Section 39 – Standards that are specifically applicable
cy-gb	Adran 39 - Safonau sy’n benodol gymwys

en-gb	A standard will apply to a person (“P”) if the Welsh Ministers provide in regulations that the standard applies to P, and authorise the Commissioner to give P a compliance notice requiring P to comply with the standard.
cy-gb	Bydd safon yn gymwys i berson (“P”) os bydd Gweinidogion Cymru yn darparu mewn rheoliadau fod y safon yn gymwys i P ac yn awdurdodi’r Comisiynydd i roi hysbysiad cydymffurfio i P yn ei gwneud yn ofynnol i P gydymffurfio â’r safon.

en-gb	Chapter 6 makes provision about compliance notices.
cy-gb	Mae Pennod 6 yn gwneud darpariaeth ynghylch hysbysiadau cydymffurfio.

en-gb	Section 40 – Duty to make standards specifically applicable
cy-gb	Adran 40 - Dyletswydd i wneud safonau’n benodol gymwys

en-gb	This section imposes a duty upon the Welsh Ministers to secure that the regulations made under section 39 provide that the standard in question applies to one or more persons.
cy-gb	Mae’r adran hon yn gosod dyletswydd ar Weinidogion Cymru i sicrhau bod y rheoliadau sy’n cael eu gwneud o dan adran 39 yn darparu bod y safon o dan sylw yn gymwys i un neu ragor o bersonau.

en-gb	Section 41 – Different standards relating to particular conduct
cy-gb	Adran 41 - Safonau gwahanol yn ymwneud ag ymddygiad penodol

en-gb	If the Welsh Ministers specify a number of standards in relation to particular conduct, this section enables regulations under section 39 to provide for one or more of the following:
cy-gb	Os bydd Gweinidogion Cymru yn pennu nifer o safonau mewn perthynas ag ymddygiad penodol, mae’r adran hon yn galluogi rheoliadau o dan adran 39 i ddarparu ar gyfer un neu ragor o’r canlynol:

en-gb	for one standard to be specifically applicable to one person, to two or more persons, or to a group of persons;
cy-gb	i un safon fod yn benodol gymwys i un person, i ddau neu fwy o bersonau, neu i gr * p o bersonau;

en-gb	for two or more standards to be specifically applicable to one person, to two or more persons, or to a group of persons;
cy-gb	i ddwy neu fwy o safonau fod yn benodol gymwys i un person, i ddau neu fwy o bersonau, neu i gr * p o bersonau;

en-gb	for different standards to be specifically applicable to different persons.
cy-gb	i safonau gwahanol fod yn benodol gymwys i bersonau gwahanol.

en-gb	Section 42 – Duty to make certain service delivery standards specifically applicable
cy-gb	Adran 42 - Dyletswydd i wneud rhai safonau cyflenwi gwasanaethau’n benodol gymwys

en-gb	In the event that regulations made under section 39 provide for any service delivery standard to apply to P (and that the Welsh Ministers have made regulations under section 26(1) specifying such a standard), this section requires the Welsh Ministers to ensure that those regulations provide for service delivery standards relating to all of the activities listed in Schedule 9 to apply (if, and to the extent that, P carries out those activities).
cy-gb	Os bydd rheoliadau sy’n cael eu gwneud o dan adran 39 yn darparu bod unrhyw safon cyflenwi gwasanaethau yn gymwys i P (a bod Gweinidogion Cymru wedi gwneud rheoliadau o dan adran 26(1) yn pennu safon o’r fath), mae’r adran hon yn ei gwneud yn ofynnol i Weinidogion Cymru sicrhau bod y rheoliadau hynny’n darparu bod safonau cyflenwi gwasanaethau yn ymwneud â’r holl weithgareddau sydd wedi’u rhestru yn Atodlen 9 yn gymwys (os yw P yn cyflawni’r gweithgareddau hynny, ac i’r graddau y mae’n eu cyflawni).

en-gb	However under subsection (3) if, or to the extent that
cy-gb	Fodd bynnag, o dan is-adran (3) os bydd, neu i’r graddau y bydd:

en-gb	a standards report under section 64 indicates that it would be unreasonable or disproportionate for service delivery standards to be specifically applicable to P in relation to that activity;
cy-gb	adroddiad safonau o dan adran 64 yn dangos y byddai’n afresymol neu’n anghymesur i safonau cyflenwi gwasanaethau fod yn benodol gymwys i P mewn perthynas â’r gweithgaredd hwnnw;

en-gb	the Welsh Ministers think it would be unreasonable or disproportionate for service delivery standards to be specifically applicable to P in relation to that activity
cy-gb	Gweinidogion Cymru’n credu y byddai’n afresymol neu’n anghymesur i safonau cyflenwi gwasanaethau fod yn benodol gymwys i P mewn perthynas â’r gweithgaredd hwnnw,

en-gb	then regulations under section 39 need not secure that service delivery standards are specifically applicable to P in relation to an activity specified in Schedule 9.
cy-gb	yna nid oes angen i reoliadau o dan adran 39 sicrhau bod safonau cyflenwi gwasanaethau’n benodol gymwys i P mewn perthynas â gweithgaredd a bennir yn Atodlen 9.

en-gb	This section also enables regulations made under section 38 to provide for other service delivery standards to apply to P.
cy-gb	Mae’r adran hon hefyd yn galluogi rheoliadau sy’n cael eu gwneud o dan adran 38 i ddarparu bod safonau cyflenwi gwasanaethau eraill yn gymwys i P.

en-gb	Section 43 – Limitation on power to make standards specifically applicable
cy-gb	Adran 43 - Cyfyngiadau ar y pirer i wneud safonau’n benodol gymwys

en-gb	In accordance with this section, regulations made by the Welsh Ministers under section 39 may only provide that a standard applies specifically to a person or to a group of persons, if the standard belongs to the type of standard with which that person or each member of the group could potentially have to comply (see Chapter 4).
cy-gb	Yn unol â’r adran hon, dim ond os yw’r safon yn perthyn i’r math o safon y gallai fod yn bosibl i’r person neu i gr * p o bersonau orfod cydymffurfio â hi (gweler Pennod 4) y caiff rheoliadau a wneir gan Weinidogion Cymru o dan adran 39 ddarparu bod safon yn benodol gymwys i berson neu i gr * p o bersonau.

en-gb	The Welsh Ministers may not make regulations providing for a standard to be specifically applicable to a Minister of the Crown unless the Secretary of State consents to that provision.
cy-gb	Ni chaiff Gweinidogion Cymru wneud rheoliadau sy’n darparu i safon fod yn benodol gymwys i unrhyw un o Weinidogion y Goron oni bai bod yr Ysgrifennydd Gwladol yn cydsynio i’r ddarpariaeth honno.

en-gb	Section 44 – Compliance notices
cy-gb	Adran 44 - Hysbysiadau cydymffurfio

en-gb	A “compliance notice” is defined by this section to mean a notice given by the Commissioner to a person (“P”) which sets out or refers to one or more of the standards specified by the Welsh Ministers in regulations made under section 26(1), and requires P to comply with the standard or standards set out or referred to.
cy-gb	Mae “hysbysiad cydymffurfio” yn cael ei ddiffinio gan yr adran hon i olygu hysbysiad sy’n cael ei roi gan y Comisiynydd i berson (“P”) ac sy’n nodi neu’n crybwyll un neu ragor o safonau sy’n cael eu pennu gan Weinidogion Cymru mewn rheoliadau sy’n cael eu gwneud o dan adran 26(1), gan ei gwneud yn ofynnol i P gydymffurfio â’r safon neu’r safonau a nodwyd neu a grybwyllwyd.

en-gb	A compliance notice may require a person to comply with a particular standard in some circumstances, but not in other circumstances and/or in some area or areas, but not in other areas.
cy-gb	Caiff hysbysiad cydymffurfio ei gwneud yn ofynnol i berson gydymffurfio â safon benodol o dan rai amgylchiadau, ond nid amgylchiadau eraill a/neu mewn rhyw ardal neu ardaloedd, ond nid ardaloedd eraill.

en-gb	Where regulations produced by the Welsh Ministers under section 39 provide that two or more standards are applicable to a particular person in relation to particular conduct a compliance notice may require the person to:
cy-gb	Pan fo rheoliadau sy’n cael eu cynhyrchu gan Weinidogion Cymru o dan adran 39 yn darparu bod dwy neu fwy o safonau yn gymwys i berson penodol mewn perthynas ag ymddygiad penodol caiff hysbysiad cydymffurfio ei gwneud yn ofynnol i'r person wneud y canlynol:

en-gb	comply with only one of the standards, or
cy-gb	cydymffurfio ag un yn unig o’r safonau;

en-gb	comply with different standards at different times, in different circumstances (whether at the same time or different times) or, in different areas (whether at the same time or different times).
cy-gb	neu gydymffurfio â gwahanol safonau ar adegau gwahanol, o dan amgylchiadau gwahanol (boed ar yr un adeg ynteu ar adegau gwahanol) neu mewn ardaloedd gwahanol (boed ar yr un adeg ynteu ar adegau gwahanol).

en-gb	Section 45 – Giving compliance notices to any person
cy-gb	Adran 45 - Rhoi hysbysiadau cydymffurfio i unrhyw berson

en-gb	The Commissioner may only give P a compliance notice if P is open to being required to comply with standards in accordance with Chapter 3.
cy-gb	Dim ond os yw P yn agored i orfod cydymffurfio â safonau yn unol â Phennod 3 y caniateir i’r Comisiynydd roi hysbysiad cydymffurfio i P.

en-gb	A compliance notice given to P may set out, or refer to, a particular standard only if the standard:
cy-gb	Caiff hysbysiad cydymffurfio sy’n cael ei roi i P nodi neu grybwyll safon benodol, ond dim ond os yw’r safon:

en-gb	is a type of standard with which P could potentially be required to comply (in accordance with Chapter 4);
cy-gb	yn safon sy’n gymwysadwy i P (yn unol â Phennod 4);

en-gb	is specifically applicable to P (in accordance with Chapter 5).
cy-gb	yn benodol gymwys i P (yn unol â Phennod 5).

en-gb	Where P is given a compliance notice by the Commissioner, the Commissioner must give P a copy of any relevant code of practice issued under section 68 and inform P of the right of challenge under Chapter 7.
cy-gb	Pan fo hysbysiad cydymffurfio yn cael ei roi i P gan y Comisiynydd, rhaid i’r Comisiynydd roi copi i P o unrhyw god ymarfer perthnasol sydd wedi’i ddyroddi o dan adran 68 a rhoi gwybod i P am yr hawl i herio o dan Bennod 7.

en-gb	Provision about giving compliance notices to contractors is made in section 48.
cy-gb	Mae darpariaeth ynghylch rhoi hysbysiadau cydymffurfio i gontractwyr yn cael ei gwneud yn adran 48.

en-gb	Section 46 – Imposition days
cy-gb	Adran 46 - Diwrnodau gosod

en-gb	Each standard specified in a compliance notice must state the imposition day(s).
cy-gb	Rhaid i bob safon sy’n cael ei phennu mewn hysbysiad cydymffurfio ddatgan y diwrnod(au) gosod.

en-gb	The imposition day, or the earliest of the imposition days, must fall after the end of 6 months beginning with the day on which the compliance notice is given.
cy-gb	Rhaid i’r diwrnod gosod, neu’r cynharaf o’r diwrnodau gosod, syrthio ar ôl diwedd chwech mis sy’n dechrau ar y diwrnod y rhoddir yr hysbysiad cydymffurfio.

en-gb	In relation to a standard, “imposition day” means:
cy-gb	Mewn perthynas â safon, ystyr “diwrnod gosod” yw:

en-gb	the day from which a person is to be required to comply with the standard, or
cy-gb	y diwrnod y mae’n dechrau bod yn ofynnol i’r person gydymffurfio â’r safon;

en-gb	the day from which a person is to be required to comply with the standard in a respect.
cy-gb	neu y diwrnod y mae’n dechrau bod yn ofynnol i berson gydymffurfio â’r safon mewn modd penodol.

en-gb	This section requires the Commissioner to consult a person before giving that person a compliance notice.
cy-gb	Mae’r adran hon yn ei gwneud yn ofynnol i’r Comisiynydd ymgynghori â pherson cyn rhoi hysbysiad cydymffurfio i’r person hwnnw.

en-gb	This requirement does not apply if the Commissioner is satisfied that the person has already been consulted, or given the opportunity to be consulted, in connection with a standards investigation (see Chapter 8).
cy-gb	Dydy’r gofyniad hwn ddim yn gymwys os yw’r Comisiynydd yn fodlon yr ymgynghorwyd â’r person eisoes, neu ei fod wedi cael cyfle ar gyfer ymgynghori ag e, mewn cysylltiad ag ymchwiliad i safonau (gweler Pennod 8).

en-gb	If a person fails to take part in a consultation, this will not prevent the Commissioner from giving that person a compliance notice.
cy-gb	Os bydd person yn methu â chymryd rhan mewn ymgynghoriad, fydd hynny ddim yn atal y Comisiynydd rhag rhoi hysbysiad cydymffurfio i’r person hwnnw.

en-gb	Section 48 – Giving compliance notices to contractors
cy-gb	Adran 48 - Rhoi hysbysiadau cydymffurfio i gontractwyr

en-gb	This section applies to a compliance notice given to a person falling within column (2) of the table in Schedule 7 (“qualifying person”) who provides the public with services (“the relevant services”) provided under an agreement, or in accordance with arrangements, made with a public authority (“the relevant contract”).
cy-gb	Mae’r adran hon yn gymwys i hysbysiad cydymffurfio sy’n cael ei roi i berson sy’n dod o fewn colofn (2) o’r tabl yn Atodlen 7 (“person neilltuedig”) sy’n darparu gwasanaethau i’r cyhoedd (“y gwasanaethau perthnasol”) sy’n cael eu darparu o dan gontract, neu yn unol â threfniadau, a wnaed gydag awdurdod cyhoeddus (“y contract perthnasol”).

en-gb	Such a notice can only set out, or refer to, a particular standard in relation to the provision of the relevant services under the relevant contract if the conditions in subsection (2) are met.
cy-gb	Dim ond os yw’r amodau yn is-adran (2) wedi’u bodloni y caniateir i hysbysiad o’r fath nodi neu grybwyll safon benodol mewn perthynas â darparu’r gwasanaethau perthnasol o dan y contract perthnasol.

en-gb	The requirement for the qualifying person to comply with the particular standard must be the same as or no greater than the requirement for the public authority to comply with the standard.
cy-gb	Rhaid i’r gofyniad i’r person cymwys gydymffurfio â’r safon benodol fod yr un fath â’r gofyniad, neu heb fod yn fwy na’r gofyniad, i’r awdurdod cyhoeddus gydymffurfio â’r safon.

en-gb	Section 49 – Varying compliance notices
cy-gb	Adran 49 - Amrywio hysbysiadau cydymffurfio

en-gb	This section allows the Commissioner to vary any compliance notice.
cy-gb	Mae’r adran hon yn caniatáu i’r Comisiynydd amrywio unrhyw hysbysiad cydymffurfio.

en-gb	Section 50 – Revoking compliance notices
cy-gb	Adran 50 - Dirymu hysbysiadau cydymffurfio

en-gb	This section allows the Commissioner to revoke any compliance notice.
cy-gb	Mae’r adran hon yn caniatáu i’r Comisiynydd ddirymu unrhyw hysbysiad cydymffurfio.

en-gb	Section 51 – When compliance notice is in force
cy-gb	Adran 51 - Pan fydd hysbysiad cydymffurfio mewn grym

en-gb	A compliance notice given to P is in force from the day when the Commissioner gives the notice to P until such time as it is revoked.
cy-gb	Mae hysbysiad cydymffurfio sy’n cael ei roi i P mewn grym o’r diwrnod y bydd y Comisiynydd yn rhoi’r hysbysiad i P hyd nes iddo gael ei ddirymu.

en-gb	Section 52 – Publicising compliance notices
cy-gb	Adran 52 - Cyhoeddi hysbysiadau cydymffurfio

en-gb	The Commissioner must comply with the requirements for making copies of compliance notices accessible and available for inspection imposed by this section.
cy-gb	Rhaid i’r Comisiynydd gydymffurfio â’r gofynion sy’n cael eu gosod gan yr adran hon ynghylch trefnu bod copïau o hysbysiadau cydymffurfio yn hygyrch ac ar gael i’w harchwilio.

en-gb	Section 53 – Cessation of requirement to comply with standard
cy-gb	Adran 53 - Gofyniad i gydymffurfio â safon yn dod i ben

en-gb	As soon as practicable after P ceases to be under a duty to comply with a standard due to the fact that one or more of the conditions in section 25 are not satisfied or the standard ceases to be specified by the Welsh Ministers under section 26(1), the Commissioner must ensure that any compliance notices relating to P which remain in force reflect this change.
cy-gb	Cyn gynted ag y bo’n ymarferol ar ôl i P beidio â bod o dan ddyletswydd i gydymffurfio â safon yn sgil y ffaith bod un neu ragor o’r amodau yn adran 25 heb eu bodloni, neu fod y safon yn peidio â bod wedi’i phennu gan Weinidogion Cymru o dan adran 26(1), rhaid i’r Comisiynydd sicrhau bod unrhyw hysbysiadau cydymffurfio sy’n ymwneud â P ac sy’n dal mewn grym yn adlewyrchu’r newid hwnnw.

en-gb	Section 54 – Challenging future duties
cy-gb	Adran 54 - Herio dyletswyddau dyfodol

en-gb	Where a person (“P”) has been given a compliance notice which requires P to comply with a standard as from a future imposition day, P is allowed to apply to the Commissioner for a determination as to whether or not the requirement to comply with a standard, or to comply with it in a certain respect, is unreasonable or disproportionate.
cy-gb	Pan fo person (“P”) wedi cael hysbysiad cydymffurfio sy’n ei gwneud yn ofynnol i P gydymffurfio â safon o ddiwrnod gosod yn y dyfodol, caniateir i P wneud cais i’r Comisiynydd am ddyfarnu a yw’r gofyniad i gydymffurfio â’r safon, neu i gydymffurfio â hi mewn modd penodol, yn afresymol neu’n anghymesur.

en-gb	Section 55 – Challenging existing duties
cy-gb	Adran 55 - Herio dyletswyddau presennol

en-gb	Where P is in receipt of a compliance notice which already requires P to comply with a standard, this section allows P to apply to the Commissioner for a determination as to whether or not the requirement for P to comply with a standard, or to comply with it in a certain respect, is unreasonable or disproportionate.
cy-gb	Pan fo P wedi cael hysbysiad cydymffurfio sydd eisoes yn ei gwneud yn ofynnol i P gydymffurfio â safon, mae’r adran hon yn caniatáu i P wneud cais i’r Comisiynydd am ddyfarnu a yw’r gofyniad i P gydymffurfio â’r safon, neu i gydymffurfio â hi mewn modd penodol, yn afresymol neu’n anghymesur.

en-gb	The Commissioner may refuse to accept an application under this section if he or she is satisfied that there has been no material change in P’s circumstances since the day on which P was first required to comply with that standard (wholly or in a particular respect) or since the day that the Commissioner determined the relevant question on a previous application under this section (if a previous application has been made).
cy-gb	Caiff y Comisiynydd wrthod derbyn cais o dan yr adran hon os yw’n fodlon nad oes newid o sylwedd wedi bod yn amgylchiadau P ers y diwrnod y daeth yn ofynnol am y tro cyntaf i P gydymffurfio â’r safon honno (yn gyfan gwbl neu mewn modd penodol) neu ers y diwrnod y dyfarnodd y Comisiynydd ar y cwestiwn perthnasol ar gais blaenorol o dan yr adran hon (os oes cais blaenorol wedi’i wneud).

en-gb	In this section, “relevant question” means the question to which an application under this section relates of whether the requirement to comply with the standard, or to comply with the standard in a particular respect, was unreasonable or disproportionate.
cy-gb	Yn yr adran hon, ystyr “cwestiwn perthnasol” yw’r cwestiwn y mae cais o dan yr adran hon yn cyfeirio ato sef a oedd y gofyniad i gydymffurfio â’r safon neu i gydymffurfio â’r safon mewn modd penodol, yn afresymol neu’n anghymesur.

en-gb	Section 56 – Applications to the Commissioner
cy-gb	Adran 56 - Ceisiadau i’r Comisiynydd

en-gb	This section makes provision about the form and content of applications to the Commissioner which seek to challenge future and existing duties under section 54 or 55.
cy-gb	Mae’r adran hon yn gwneud darpariaeth ynghylch ffurf a chynnwys ceisiadau i’r Comisiynydd sy’n ceisio herio dyletswyddau dyfodol a dyletswyddau presennol o dan adran 54 neu 55.

en-gb	Section 57 – Determining an application
cy-gb	Adran 57 - Dyfarnu ar gais

en-gb	This section makes provision about the determination of any application to the Commissioner under section 54 or any application that the Commissioner does not refuse to accept under section 55.
cy-gb	Mae’r adran hon yn gwneud darpariaeth ynghylch dyfarnu ar unrhyw gais i’r Comisiynydd o dan adran 54 neu unrhyw gais nad yw’r Comisiynydd yn gwrthod ei dderbyn o dan adran 55.

en-gb	The onus is placed on P to show that the requirement for P to comply with the standard (wholly or in a particular respect) is unreasonable or disproportionate.
cy-gb	Mae’r baich yn cael ei osod ar P i ddangos bod y gofyniad i P gydymffurfio â safon (yn gyfan gwbl neu mewn modd penodol) yn afresymol neu’n anghymesur.

en-gb	If the Commissioner determines in favour of P’s application the Commissioner must either (a) revoke the compliance notice (b) revoke the compliance notice and give a new compliance notice or (c) vary the existing compliance notice.
cy-gb	Os bydd y Comisiynydd yn dyfarnu o blaid cais P mae’n rhaid i’r Comisiynydd (a) dirymu’r hysbysiad cydymffurfio (b) dirymu’r hysbysiad cydymffurfio a rhoi hysbysiad cydymffurfio newydd neu (c) amrywio’r hysbysiad cydymffurfio presennol.

en-gb	Section 58 – Right of appeal
cy-gb	Adran 58 - Yr hawl i apelio

en-gb	If the Commissioner notifies P of a determination that the requirement challenged by P is not unreasonable or disproportionate this section allows P to appeal to the Tribunal for a determination as to whether or not that requirement is unreasonable or disproportionate.
cy-gb	Os bydd y Comisiynydd yn rhoi gwybod i P am ddyfarniad nad yw’r gofyniad y mae P wedi’i herio yn afresymol neu’n anghymesur, mae’r adran hon yn caniatáu i P apelio i’r Tribiwnlys am ddyfarniad a yw’r gofyniad hwnnw’n afresymol neu’n anghymesur neu beidio.

en-gb	Subject to subsection (4), an appeal under this section must be made within 28 days beginning with the day when the Commissioner notified P of his or her determination of the application.
cy-gb	Yn ddarostyngedig i is-adran (4), rhaid i apêl o dan yr adran hon gael ei gwneud o fewn 28 diwrnod gan ddechrau ar y diwrnod y rhoddodd y Comisiynydd wybod i P am ei ddyfarniad ar y cais.

en-gb	The Tribunal must notify both P and the Commissioner of its determination of an appeal made under this section.
cy-gb	Rhaid i’r Tribiwnlys roi gwybod i P a’r Comisiynydd am ei ddyfarniad ar apêl sy’n cael ei gwneud o dan yr adran hon.

en-gb	If the Tribunal determines that the requirement is unreasonable or disproportionate, the Tribunal must either (a) revoke the compliance notice (b) revoke the compliance notice and give a new compliance notice or (c) vary the existing compliance notice.
cy-gb	Os bydd y Tribiwnlys yn dyfarnu bod y gofyniad yn afresymol neu’n anghymesur, rhaid i’r Tribiwnlys (a) dirymu’r hysbysiad cydymffurfio (b) dirymu’r hysbysiad cydymffurfio a rhoi hysbysiad cydymffurfio newydd neu (c) amrywio’r hysbysiad cydymffurfio presennol.

en-gb	The right of appeal is subject to Tribunal Rules, which can make provisions about bringing an appeal under this section.
cy-gb	Mae’r hawl i apelio’n ddarostyngedig i Reolau Tribiwnlys, sy’n gallu gwneud darpariaethau ynghylch dwyn apêl o dan yr adran hon.

en-gb	Section 59 – Appeals from Tribunal
cy-gb	Adran 59 - Apelau o’r Tribiwnlys

en-gb	Where the Tribunal has decided an appeal under section 58, the Commissioner or P may, with the permission of the Tribunal or High Court, appeal to the High Court on a question of law arising out of the Tribunal’s decision.
cy-gb	Pan fo’r Tribiwnlys wedi penderfynu apêl o dan adran 58, caiff y Comisiynydd neu P, gyda chaniatâd y Tribiwnlys neu’r Uchel Lys, apelio i’r Uchel Lys ar bwynt cyfreithiol sy’n deillio o benderfyniad y Tribiwnlys.

en-gb	If the High Court finds that the Tribunal has made an error on a point of law, it may set aside the decision of the Tribunal.
cy-gb	Os yw’r Uchel Lys yn dyfarnu bod y Tribiwnlys wedi gwneud gwall ar bwynt cyfreithiol, caiff yr Uchel Lys osod penderfyniad y Tribiwnlys o’r naill du.

en-gb	If the case is set aside, the High Court must either send the case back to the Tribunal with directions for its reconsideration or remake the decision.
cy-gb	Os gosodir yr achos o’r naill du, rhaid i’r Uchel Lys naill ai anfon yr achos yn ôl i’r Tribiwnlys gyda chyfarwyddyd ar gyfer ei ailystyried, neu ail-wneud y penderfyniad.

en-gb	This section makes provision about the directions that the High Court may give to the Tribunal and provides that when re-making a decision, the High Court may make any decision which the Tribunal could make, and may make findings of fact as the it thinks appropriate.
cy-gb	Mae’r adran hon yn gwneud darpariaeth ynghylch y cyfarwyddyd y caiff yr Uchel Lys ei roi i’r Tribiwnlys ac mae’n darparu y caiff yr Uchel Lys, pan fydd yn ail-wneud penderfyniad, wneud unrhyw benderfyniad y gallai’r Tribiwnlys ei wneud, a chaiff wneud canfyddiadau ffeithiol fel y bo’n briodol yn ei farn ef.

en-gb	An application for permission to appeal must be made to the Tribunal or High Court within 28 days of the Tribunal notifying the applicant of its determination of the appeal.
cy-gb	Rhaid gwneud cais i’r Tribiwnlys neu i’r Uchel Lys am ganiatâd i apelio a hynny cyn pen 28 o ddiwrnodau ar ôl i’r Tribiwnlys hysbysu’r ymgeisydd am ei ddyfarniad ar yr apêl.

en-gb	However the Tribunal or High Court has the discretion to allow appeals to be made after the 28 days if they are satisfied that there is a good reason for failing to apply for permission in time, or if there is a good reason for the delay in applying for permission.
cy-gb	Fodd bynnag, mae gan y Tribiwnlys neu’r Uchel Lys y disgresiwn i ganiatáu apelau ar ôl 28 o ddiwrnodau os yw wedi’i fodloni bod rheswm da dros fethu â cheisio am ganiatâd mewn pryd, neu os bod rheswm da dros ohirio cais am ganiatâd.

en-gb	Section 60 – Postponement of imposition of duty
cy-gb	Adran 60 - Gohirio gosod dyletswydd

en-gb	If P applies to the Commissioner to determine whether or not the requirement to comply with a standard, or comply with the standard in a particular respect, is unreasonable or disproportionate, P need not comply with that standard or comply with it in that respect, unless and until the Commissioner has made a determination and P’s rights of appeal are exhausted.
cy-gb	Os bydd P yn gwneud cais i’r Comisiynydd am ddyfarniad a yw’r gofyniad i gydymffurfio, neu i gydymffurfio mewn modd penodol, â safon yn afresymol neu’n anghymesur ai peidio, nid oes angen i P gydymffurfio â’r safon honno, neu gydymffurfio â hi yn y modd hwnnw, oni fydd a hyd nes bydd y Comisiynydd wedi gwneud dyfarniad a bod hawliau P i apelio wedi’u dihysbyddu.

en-gb	Section 61 – Standards investigations
cy-gb	Adran 61 - Ymchwiliadau safonau

en-gb	A “standards investigation” means an investigation carried out in relation to a person (“P”) for the purpose of determining one or more of the questions in paragraphs (a) to (e) of subsection (1).
cy-gb	Ystyr “ymchwiliad safonau” yw ymchwiliad sy’n cael ei gynnal mewn perthynas â pherson (“P”) er mwyn dyfarnu ar un neu ragor o’r cwestiynau ym mharagraffau (a) i (e) yn is-adran (1).

en-gb	A particular standards investigation may be carried out in relation to a particular person or a group of persons.
cy-gb	Caniateir i ymchwiliad safonau penodol gael ei gynnal mewn perthynas â pherson penodol neu gr * p penodol o bersonau.

en-gb	Section 62 – Power to carry out standards investigations
cy-gb	Adran 62 - Y pirer i gynnal ymchwiliadau safonau

en-gb	This section empowers the Commissioner to carry out standards investigations subject to having provided each relevant person with an exploration notice at least 14 days before beginning the investigation.
cy-gb	Mae’r adran hon yn rhoi p * er i’r Comisiynydd i gynnal ymchwiliadau safonau ar yr amod ei fod wedi rhoi hysbysiad rhagymchwilio i bob person perthnasol o leiaf 14 diwrnod cyn dechrau’r ymchwiliad.

en-gb	An “exploration notice” is a written notice which states that the Commissioner is proposing to carry out a standards investigation and specifies the subject matter of that investigation.
cy-gb	Hysbysiad ysgrifenedig sy’n datgan bod y Comisiynydd yn bwriadu cynnal ymchwiliad safonau ac sy’n nodi pwnc yr ymchwiliad hwnnw yw “hysbysiad rhagymchwilio”.

en-gb	A “relevant person” means:
cy-gb	Ystyr “person perthnasol” yw:

en-gb	in the case of a standards investigation relating to a particular person, that person;
cy-gb	yn achos ymchwiliad safonau sy’n ymwneud â pherson penodol, y person hwnnw;

en-gb	in the case of a standards investigation relating to a group of persons, such persons who appear to the Commissioner to be members of the group, and persons to whom the Commissioner thinks it appropriate to give exploration notices.
cy-gb	yn achos ymchwiliad safonau sy’n ymwneud â gr * p o bersonau, unrhyw bersonau y mae’n ymddangos i’r Comisiynydd eu bod yn aelodau o’r gr * p a phersonau y mae’r Comisiynydd yn credu ei bod yn briodol rhoi hysbysiadau rhagymchwilio iddyn nhw.

en-gb	Section 63 – Requirements when carrying out standards investigations
cy-gb	Adran 63 - Y gofynion wrth gynnal ymchwiliadau safonau

en-gb	The Commissioner, in carrying out a standards investigation, must have regard to the need to secure that requirements for persons to comply with standards are not unreasonable or disproportionate.
cy-gb	Mae’n rhaid i’r Comisiynydd, wrth gynnal ymchwiliad safonau, roi sylw i’r angen i sicrhau nad yw gofynion i bersonau gydymffurfio â safonau yn afresymol neu’n anghymesur.

en-gb	Subsection (2) makes provision about the matters to be considered and the conclusions that must be reached in specified circumstances where the Commissioner decides, or is directed, that a standards investigation is to consider whether service delivery standards should be specifically applicable to a person.
cy-gb	Mae is-adran (2) yn gwneud darpariaeth ynghylch y materion sydd i’w hystyried a’r canlyniadau y mae’n rhaid dod iddynt mewn amgylchiadau penodedig pan fo’r Comisiynydd yn penderfynu, neu pan gaiff ei gyfarwyddo, bod ymchwiliad safonau i ystyried a ddylai safonau cyflenwi gwasanaethau fod yn benodol gymwys i berson.

en-gb	In carrying out a standards investigation, the Commissioner must consult each relevant person, the Advisory Panel and the public (unless, or to the extent that the Commissioner considers it is inappropriate to consult the public).
cy-gb	Wrth gynnal ymchwiliad safonau, rhaid i’r Comisiynydd ymgynghori â phob person perthnasol, â’r Panel Cynghori ac â’r cyhoedd (oni fydd, ac i’r graddau y bydd, y Comisiynydd o’r farn ei bod yn amhriodol ymgynghori â’r cyhoedd).

en-gb	The failure of a person to participate in the Commissioner’s consultation does not prevent the Commissioner from carrying out the standards investigation.
cy-gb	Nid yw methiant person i gymryd rhan yn ymgynghoriad y Comisiynydd yn atal y Comisiynydd rhag cynnal yr ymchwiliad safonau.

en-gb	in the case of a standards investigation relating to a group of persons, such persons who appear to the Commissioner to be members of the group, and persons whom the Commissioner thinks it appropriate to consult.
cy-gb	yn achos ymchwiliad safonau sy’n ymwneud â gr * p o bersonau, unrhyw bersonau y mae’n ymddangos i’r Comisiynydd eu bod yn aelodau o’r gr * p a phersonau y mae’r Comisiynydd yn credu ei bod yn briodol ymgynghori â nhw.

en-gb	Section 64 – Standards report
cy-gb	Adran 64 - Adroddiad safonau

en-gb	After carrying out a standards investigation the Commissioner must produce a standards report that sets out the conclusions of the standards investigation and the Commissioner’s reasons for reaching those conclusions.
cy-gb	Ar ôl cynnal ymchwiliad safonau, mae’n rhaid i’r Comisiynydd gynhyrchu adroddiad safonau sy’n nodi casgliadau’r ymchwiliad safonau a rhesymau’r Comisiynydd dros ddod i’r casgliadau hynny.

en-gb	If an investigation concludes that standards should be specifically applicable to P, and any or all of those standards are not specified in regulations made by the Welsh Ministers under section 26(1), the standards report must set out the standards that are not specified.
cy-gb	Os bydd ymchwiliad yn dod i’r casgliad y dylai safonau fod yn benodol gymwys i P, a bod unrhyw rai neu’r cyfan o’r safonau hynny heb eu pennu mewn rheoliadau sydd wedi’u gwneud gan Weinidogion Cymru o dan adran 26(1), rhaid i’r adroddiad safonau nodi’r safonau sydd heb eu pennu.

en-gb	The Commissioner must send a copy of the standards report to those listed in subsection (4)(a), and is permitted to send a copy of the report to any other person whom the Commissioner considers to have an interest in the report.
cy-gb	Rhaid i’r Comisiynydd anfon copi o’r adroddiad safonau i’r rhai a restrir yn is-adran (4)(a), a chaniateir iddo anfon copi o’r adroddiad at unrhyw berson arall y mae’r Comisiynydd o’r farn bod ganddo fuddiant yn yr adroddiad.

en-gb	Section 65 – Direction to carry out standards investigation
cy-gb	Adran 65 - Cyfarwyddyd i gynnal ymchwiliad safonau

en-gb	Where Welsh Ministers exercise their power under section 16 (see Part 2) to direct the Commissioner to carry out a standards investigation in respect of a person or a group of persons, the direction must specify the matters listed in paragraphs (a) to (d) of subsection (2).
cy-gb	Pan fo Gweinidogion Cymru yn arfer eu p * er o dan adran 16 (gweler Rhan 2) i gyfarwyddo’r Comisiynydd i gynnal ymchwiliad safonau mewn perthynas â pherson neu gr * p o bersonau, mae’n rhaid i’r cyfarwyddyd bennu’r materion sydd wedi’u rhestru ym mharagraffau (a) i (d) o is-adran (2).

en-gb	Section 66 – Welsh Minister to have due regard to report
cy-gb	Adran 66 - Gweinidogion Cymru i roi sylw dyladwy i adroddiad

en-gb	Where the Commissioner has carried out a standards investigation and produced a standards report, Welsh Ministers must have due regard to the standards report in deciding whether, and how, to exercise the powers conferred on them by this Part of the Measure.
cy-gb	Pan fo’r Comisiynydd wedi cynnal ymchwiliad safonau ac wedi cynhyrchu adroddiad safonau rhaid i Weinidogion Cymru roi sylw dyladwy i’r adroddiad safonau wrth benderfynu a ddylen nhw arfer y pwerau sy’n cael eu rhoi iddyn nhw gan y Rhan hon o’r Mesur, a sut ddylen nhw arfer y p * er hwnnw.

en-gb	Section 67 – Exception for broadcasting
cy-gb	Adran 67 - Eithrio darlledu

en-gb	This section provides that the Measure does not require and does not authorise a person to require a person to comply with a standard if, and to the extent that, the standard relates to broadcasting.
cy-gb	Mae’r adran hon yn darparu nad yw’r Mesur yn ei gwneud yn ofynnol i berson nac yn awdurdodi person i’w gwneud yn ofynnol i berson gydymffurfio â safon os yw’r safon honno’n ymwneud â darlledu, ac i’r graddau y mae’n ymwneud â darlledu.

en-gb	Subsection (2) defines “broadcasting” for the purpose of this section.
cy-gb	Mae is-adran (2) yn diffinio “darlledu” at ddibenion yr adran hon.

en-gb	Section 68 – Codes of practice
cy-gb	Adran 68 - Codau ymarfer

en-gb	This section provides the Commissioner with the power to issue a document intended to provide practical guidance (“standards code of practice”) with respect to the requirements of any standards specified by Welsh Ministers under section 26(1).
cy-gb	Mae’r adran hon yn rhoi p*er i’r Comisiynydd i ddyroddi dogfen y bwriedir iddi roi canllawiau ymarferol (“cod ymarfer safonau”) o ran gofynion unrhyw safonau sy’n cael eu pennu gan Weinidogion Cymru o dan adran 26(1).

en-gb	Standards codes of practice produced under this section are subject to consultation requirements as well as the approval of the Welsh Ministers.
cy-gb	Mae codau ymarfer safonau sy’n cael eu cynhyrchu o dan yr adran hon yn dod o dan ofynion yngln ag ymgynghori yn ogystal â gofynion yngl9n â chymeradwyaeth Gweinidogion Cymru.

en-gb	Section 69 – Failure to comply with codes
cy-gb	Adran 69 - Methiant i gydymffurfio â chodau

en-gb	By virtue of this section, a person’s failure to comply with a provision of an approved code of practice does not render that person liable to enforcement action of any kind.
cy-gb	Yn rhinwedd yr adran hon, dydy methiant person i gydymffurfio â darpariaeth mewn cod ymarfer sydd wedi'i gymeradwyo ddim yn peri bod y person hwnnw’n agored i gamau gorfodi o unrhyw fath.

en-gb	However, if any action is taken under the Measure in respect of a failure of a person (“P”) to comply with a standard (“the alleged standards failure”), a failure by P to comply with a relevant provision of an approved code of practice may be relied upon as tending to establish that P is liable for the alleged standards failure.
cy-gb	Serch hynny, os bydd camau’n cael eu cymryd o dan y Mesur mewn perthynas â methiant person (P) i gydymffurfio â safon (“y methiant safonau honedig”), caniateir dibynnu ar fethiant gan P i gydymffurfio â darpariaeth berthnasol mewn cod ymarfer sydd wedi’i gymeradwyo fel rhywbeth sy’n tueddu i sefydlu bod P yn atebol am y methiant safonau.

en-gb	Conversely, compliance with a relevant provision of an approved code of practice may be relied upon as tending to establish that P is not liable for the alleged standards failure.
cy-gb	Ar y llaw arall, caniateir dibynnu ar gydymffurfio â darpariaeth berthnasol mewn cod ymarfer sydd wedi’i gymeradwyo fel rhywbeth sy’n tueddu i sefydlu nad yw P yn atebol am y methiant safonau honedig.

en-gb	Section 70 – Interpretation
cy-gb	Adran 70 - Dehongli

en-gb	This section provides that references to:
cy-gb	Mae’r adran hon yn darparu bod cyfeiriadau:

en-gb	a person being liable to be required to comply with standards are to be read in accordance with section 33;
cy-gb	at fod person yn agored i orfod cydymffurfio â safonau i’w darllen yn unol ag adran 33;

en-gb	a person’s entry in the tables in Schedules 6 or 8 are to be read in accordance with section 34;
cy-gb	at gofnod person yn y tabl yn Atodlenni 6 neu 8 i’w darllen yn unol ag adran 34;

en-gb	a standard being potentially applicable to a person are to be read in accordance with sections 36 and 37;
cy-gb	at fod safon yn gymwysadwy i berson i’w darllen yn unol ag adrannau 36 a 37;

en-gb	a standard being specifically applicable to a person are to be read in accordance with section 39.
cy-gb	at fod safon yn benodol gymwys i berson i’w darllen yn unol ag adran 39.

en-gb	Definitions are also provided for the tables in Schedules 5, 6, 7 and 8.
cy-gb	Darperir hefyd ddiffiniadau i’r tablau yn Atodlenni 5, 6, 7 ac 8.

en-gb	Section 71 – Investigating failure to comply with standards etc
cy-gb	Adran 71 - Ymchwilio i fethiant i gydymffurfio â safonau etc

en-gb	The Commissioner may investigate whether a person (referred to in this Part as “D”) has failed to comply with a relevant requirement.
cy-gb	Caiff y Comisiynydd ymchwilio i weld a yw person (y cyfeirir ato yn y Rhan hon fel “D”) wedi methu â chydymffurfio â gofyniad perthnasol.

en-gb	In this Part, a “relevant requirement” means any of the following:
cy-gb	Yn y Rhan hon, ystyr “gofyniad perthnasol” yw unrhyw rai o’r canlynol:

en-gb	a duty to comply with a standard specified by the Welsh Ministers (see section 25);
cy-gb	dyletswydd i gydymffurfio â safon sy’n cael ei phennu gan Weinidogion Cymru (gweler adran 25);

en-gb	a requirement included in a decision notice by virtue of section 79 (explained below);
cy-gb	gofyniad sydd wedi’i gynnwys mewn hysbysiad penderfynu yn rhinwedd adran 79 (sy’n cael ei hesbonio isod);

en-gb	an action plan (see sections 79 and 80, explained below);
cy-gb	cynllun gweithredu (gweler adrannau 79 a 80, sy’n cael eu hesbonio isod);

en-gb	a requirement included in a decision notice by virtue of section 82 (explained below).
cy-gb	gofyniad sy’n cael ei gynnwys mewn hysbysiad penderfynu yn rhinwedd adran 82 (sy’n cael ei hesbonio isod).

en-gb	Schedule 10 provides further details about investigations.
cy-gb	Mae Atodlen 10 yn rhoi rhagor o fanylion am ymchwiliadau.

en-gb	Section 72 – Discontinuing an investigation
cy-gb	Adran 72 - Terfynu ymchwiliad

en-gb	The Commissioner may, at any time, discontinue an investigation undertaken under section 71.
cy-gb	Caiff y Comisiynydd, ar unrhyw adeg, derfynu ymchwiliad sy’n cael ei gynnal o dan adran 71.

en-gb	If an investigation is discontinued, the Commissioner must inform each interested person, and inform D of the reasons for reaching the decision.
cy-gb	Os caiff ymchwiliad ei derfynu, rhaid i’r Comisiynydd roi gwybod i bob person sydd â buddiant, gan roi gwybod i D am y rhesymau dros wneud y penderfyniad.

en-gb	Section 73 – Determination of investigation
cy-gb	Adran 73 - Dyfarnu ar ymchwiliad

en-gb	Where the Commissioner does not discontinue an investigation, he or she must determine whether or not D has failed to comply with the relevant requirement (see section 71 above).
cy-gb	Pan na fydd y Comisiynydd yn terfynu ymchwiliad, mae’n rhaid iddo ddyfarnu a yw D wedi methu â chydymffurfio â’r gofyniad perthnasol neu beidio (gweler adran 71 uchod).

en-gb	In doing so, the Commissioner must:
cy-gb	Wrth wneud hynny, rhaid i’r Comisiynydd:

en-gb	produce an investigation report (as defined by section 74), and provide each interested person with a copy;
cy-gb	gynhyrchu adroddiad ar yr ymchwiliad (yn unol â’r diffiniad yn adran 74), gan roi copi i bob person sydd â buddiant;

en-gb	give D a decision notice, and give a copy to any other interested person.
cy-gb	rhoi hysbysiad penderfynu i D, gan roi copi i unrhyw berson arall sydd â buddiant.

en-gb	In making a determination under this section, the Commissioner must comply with the requirements imposed by section 85 (consultation before final determination etc).
cy-gb	Wrth wneud dyfarniad o dan yr adran hon, rhaid i’r Comisiynydd gydymffurfio â’r gofynion sy’n cael eu gosod gan adran 85 (ymgynghori cyn dyfarnu’n derfynol etc).

en-gb	Section 74 – Investigation reports
cy-gb	Adran 74 - Adroddiadau ar ymchwiliadau

en-gb	An investigation report means a report on an investigation under section 71 which includes all of the following:
cy-gb	Ystyr adroddiad ar ymchwiliad yw adroddiad ar ymchwiliad o dan adran 71 sy’n cynnwys y cyfan o’r canlynol:

en-gb	the terms of reference of the investigation;
cy-gb	cylch gorchwyl yr ymchwiliad;

en-gb	a summary of the evidence taken during the investigation;
cy-gb	crynodeb o’r dystiolaeth a gafodd ei chymryd yn ystod yr ymchwiliad;

en-gb	the Commissioner’s findings on the investigation;
cy-gb	canfyddiadau’r Comisiynydd ar yr ymchwiliad;

en-gb	the Commissioner’s determination on whether or not D has complied with the relevant requirement;
cy-gb	dyfarniad y Comisiynydd a yw D wedi cydymffurfio â’r gofyniad perthnasol neu beidio;

en-gb	a statement of whether the Commissioner is taking further action
cy-gb	datganiad ynghylch a fydd y Comisiynydd yn gweithredu ymhellach;

en-gb	if the Commissioner is taking further action, a statement of that action.
cy-gb	os yw’r Comisiynydd am weithredu ymhellach, datganiad ar y gweithredu hwnnw.

en-gb	However the Commissioner may also include other matters in the report.
cy-gb	Serch hynny, gall y Comisiynydd gynnwys materion eraill yn yr adroddiad.

en-gb	Section 75 – Decision notices
cy-gb	Adran 75 - Hysbysiadau penderfynu

en-gb	A decision notice means a notice stating the Commissioner’s determination of whether or not D failed to comply with the relevant requirement (defined in section 71), although the Commissioner is not prevented from including other matters in the notice.
cy-gb	Ystyr hysbysiad penderfynu yw hysbysiad yn datgan dyfarniad y Comisiynydd a wnaeth D fethu â chydymffurfio â’r gofyniad perthnasol neu beidio (yn unol â’r diffiniad yn adran 71), er nad yw’r Comisiynydd yn cael ei atal rhag cynnwys materion eraill yn yr hysbysiad.

en-gb	Other sections within this Part of the Measure also require that the decision notice includes certain matters.
cy-gb	Mae adrannau eraill yn y Rhan hon o’r Mesur hefyd yn ei gwneud yn ofynnol i’r hysbysiad penderfynu gynnwys materion penodol.

en-gb	Section 76 – No failure to comply with a relevant requirement
cy-gb	Adran 76 - Dim methiant i gydymffurfio â gofyniad perthnasol

en-gb	Where the Commissioner determines that D has not failed to comply with a relevant requirement (defined in section 71) he or she can decide to take no further action or, alternatively, give recommendations or advice to D or any other person.
cy-gb	Os yw’r Comisiynydd yn dyfarnu nad yw D wedi methu â chydymffurfio â gofyniad perthnasol (a ddiffinnir yn adran 71) gall benderfynu peidio â gweithredu ymhellach neu, ar y llaw arall, gall roi argymhellion neu gyngor i D neu i unrhyw berson arall.

en-gb	Subsection (4) provides that where the investigation that led to the determination of no failure to comply follows a complaint made by a person alleging a failure by D to comply with a standard (under section 93), the Commissioner must ensure that the decision notice provided to the person who made the complaint informs that person of the right to appeal against the Commissioner’s determination.
cy-gb	Mae is-adran (4) yn darparu, os ymchwiliad yn dilyn cwyn (o dan adran 93) a wnaed gan berson sy’n honni i D fethu â chydymffurfio â safon yw ymchwiliad a arweiniodd at y dyfarniad na fu methiant i gydymffurfio, rhaid i’r Comisiynydd sicrhau bod yr hysbysiad penderfynu a roddwyd i’r person a wnaeth y g*yn yn rhoi gwybod i’r person hwnnw am yr hawl i apelio yn erbyn dyfarniad y Comisiynydd.

en-gb	That right of appeal is to the Welsh Language Tribunal under section 99 on the ground that D did fail to comply with the relevant requirement.
cy-gb	Hawl i apelio i Dribiwnlys y Gymraeg o dan adran 99 ar y sail bod D wedi methu â chydymffurfio â’r gofyniad perthnasol yw’r hawl honno i apelio.

en-gb	Before making a final determination as to whether D has failed to comply with a relevant requirement the Commissioner must satisfy the requirements of section 85.
cy-gb	Cyn gwneud dyfarniad terfynol ynghylch a yw D wedi methu â chydymffurfio â gofyniad perthnasol rhaid i’r Comisiynydd fodloni gofynion adran 85.

en-gb	Section 77 – Failure to comply with a relevant requirement
cy-gb	Adran 77 - Methiant i gydymffurfio â gofyniad perthnasol

en-gb	This section lists the options available to the Commissioner where he or she has determined that D has failed to comply with a relevant requirement.
cy-gb	Mae’r adran hon yn rhestru’r opsiynau sydd ar gael i’r Comisiynydd os yw wedi dyfarnu bod D wedi methu â chydymffurfio â gofyniad perthnasol.

en-gb	The Commissioner may take no further action, or he or she may do one or more of the following under subsection (3):
cy-gb	Caniateir i’r Comisiynydd beidio â gweithredu ymhellach, neu caiff wneud un neu ragor o’r canlynol o dan adran is-adran (3):

en-gb	require D to prepare an action plan (for the purpose in section 79);
cy-gb	ei gwneud yn ofynnol i D baratoi cynllun gweithredu (at y diben yn adran 79);

en-gb	require D to take steps (for the purpose in section 79);
cy-gb	ei gwneud yn ofynnol i D gymryd camau (at y diben yn adran 79);

en-gb	publicise D’s failure to comply;
cy-gb	rhoi cyhoeddusrwydd i fethiant D i gydymffurfio;

en-gb	require D to publicise the failure to comply;
cy-gb	ei gwneud yn ofynnol i D roi cyhoeddusrwydd i’r methiant i gydymffurfio;

en-gb	impose a civil penalty on D.
cy-gb	gosod cosb sifil ar D.

en-gb	Under subsection (4) the Commissioner is permitted to give recommendations or advice to D or any other person or, if D has failed to comply with a standard, to enter into a settlement agreement with D.
cy-gb	O dan is-adran (4), caniateir i’r Comisiynydd roi argymhellion neu gyngor i D neu i unrhyw berson arall neu, os yw D wedi methu â chydymffurfio â safon, wneud cytundeb setlo gyda D.

en-gb	D is not obliged to enter into such an agreement, but if D declines the Commissioner is permitted to exercise his or her powers under this section differently.
cy-gb	Dydy hi ddim yn ofynnol i D wneud cytundeb o’r fath, ond os bydd D yn gwrthod, mae’r Comisiynydd yn cael arfer ei bwerau o dan yr adran hon yn wahanol.

en-gb	The Commissioner must also satisfy the requirements of section 85.
cy-gb	Rhaid i’r Comisiynydd fodloni gofynion adran 85 hefyd.

en-gb	Section 78 – No imposed enforcement action
cy-gb	Adran 78 - Dim camau gorfodi gosodedig

en-gb	If the Commissioner determines that D has failed to comply with the relevant requirement and decides not to take further action, or gives advice or recommendations or enters into a settlement agreement with D under section 77(4), the decision notice (defined in section 75) must give the Commissioner’s reasons for the decision.
cy-gb	Os bydd y Comisiynydd yn dyfarnu bod D wedi methu â chydymffurfio â’r gofyniad perthnasol a’i fod yn penderfynu peidio â gweithredu ymhellach, neu os bydd yn rhoi cyngor neu argymhellion neu’n gwneud cytundeb setlo gyda D o dan adran 77(4), rhaid i’r hysbysiad penderfynu (sydd wedi’i ddiffinio yn adran 75) roi rhesymau’r Comisiynydd dros y penderfyniad.

en-gb	Section 79 – Requirement to prepare action plan or take steps
cy-gb	Adran 79 - Gofyniad i baratoi cynllun gweithredu neu i gymryd camau

en-gb	The purpose of the action plan and the steps is to prevent the continuation or repetition of D’s failure to comply with the relevant requirement.
cy-gb	Diben y cynllun gweithredu a’r camau yw atal methiant D i gydymffurfio â’r gofyniad perthnasol rhag parhau neu gael ei ailadrodd.

en-gb	If the Commissioner determines that D has failed to comply with a relevant requirement and requires D to prepare an action plan or to take steps, or both, then the decision notice must set out what the Commissioner requires D to do, the time limits involved, the consequences if D doesn’t comply with requirements in the notice, and must inform D of the right to appeal under section 95 (Appeals to the Tribunal).
cy-gb	Os bydd y Comisiynydd yn penderfynu bod D wedi methu â chydymffurfio â gofyniad perthnasol a’i fod yn ei gwneud yn ofynnol i D baratoi cynllun gweithredu neu gymryd camau, neu’r ddau, yna mae’n rhaid i’r hysbysiad penderfynu nodi’r hyn y mae’r Comisiynydd yn ei gwneud yn ofynnol i D ei wneud, y terfynau amser o dan sylw, y canlyniadau os na fydd D yn cydymffurfio â’r gofynion yn yr hysbysiad, a rhoi gwybod i D am yr hawl i apelio o dan adran 95 (Apelau i’r Tribiwnlys).

en-gb	Section 80 – Action plans
cy-gb	Adran 80 - Cynlluniau gweithredu

en-gb	Where the Commissioner gives D a decision notice requiring the preparation of an action plan, this section allows the Commissioner to approve the first draft plan, or to require a revised draft plan where the draft is not adequate.
cy-gb	Pan fo’r Comisiynydd yn rhoi hysbysiad penderfynu i D yn ei gwneud yn ofynnol i gynllun gweithredu gael ei baratoi, mae’r adran hon yn caniatáu i’r Comisiynydd gymeradwyo’r cynllun drafft cyntaf, neu ofyn am gynllun drafft diwygiedig os nad yw’r drafft yn ddigonol.

en-gb	The Commissioner may apply to a county court for an order requiring that a first draft plan or revised draft plan is given to him or her in accordance with the order.
cy-gb	Caiff y Comisiynydd wneud cais i lys sirol am orchymyn yn ei gwneud yn ofynnol i gynllun drafft cyntaf neu gynllun drafft diwygiedig gael ei roi iddo yn unol â’r gorchymyn.

en-gb	An action plan comes into force—
cy-gb	Mae cynllun gweithredu’n dod i rym—

en-gb	6 weeks after a first or revised draft action plan is given to the Commissioner, (if the Commissioner does not issue a notice stating that the draft is not adequate and requiring a revised draft to be prepared, or does not apply to court for an order requiring a further revised draft plan to be prepared), or
cy-gb	chwe wythnos ar ôl i ddrafft cyntaf neu ddrafft diwygiedig gael ei roi i’r Comisiynydd, (os nad yw’r Comisiynydd yn dyroddi hysbysiad sy’n datgan nad yw’r drafft yn ddigonol gan ofyn am ddrafft diwygiedig, neu nad yw’r Comisiynydd yn gwneud cais i lys am orchymyn yn ei gwneud yn ofynnol i ddrafft diwygiedig pellach gael ei baratoi), neu

en-gb	if the Commissioner does apply to court for an order requiring a further revised draft plan to be prepared, upon the court declining to make that order.
cy-gb	os yw’r Comisiynydd yn gwneud cais i lys am orchymyn yn ei gwneud yn ofynnol i ddrafft diwygiedig pellach gael ei baratoi, ar yr adeg pan fo llys yn gwrthod gwneud y gorchymyn.

en-gb	An action plan may be varied by agreement between the Commissioner and the person who prepared it.
cy-gb	Caniateir i gynllun gweithredu gael ei amrywio drwy gytundeb rhwng y Comisiynydd a’r person a’i paratôdd.

en-gb	Section 81 – Publicising the failure to comply
cy-gb	Adran 81 - Rhoi cyhoeddusrwydd i fethiant i gydymffurfio

en-gb	This section explains what is meant when the Measure refers to the Commissioner or D publicising D’s failure to comply.
cy-gb	Mae’r adran hon yn esbonio’r hyn a olygir pan fo’r Mesur yn crybwyll bod y Comisiynydd neu D yn rhoi cyhoeddusrwydd i fethiant D i gydymffurfio.

en-gb	The Commissioner publicises D’s failure to comply by publishing a statement the D has failed to comply with the relevant requirement or publishing the investigation report in relation to the investigation of D, or both.
cy-gb	Mae’r Comisiynydd yn rhoi cyhoeddusrwydd i fethiant D i gydymffurfio drwy gyhoeddi datganiad bod D wedi methu â chydymffurfio â’r gofyniad perthnasol neu drwy gyhoeddi’r adroddiad ar yr ymchwiliad mewn perthynas â’r ymchwiliad i D, neu’r ddau.

en-gb	When D is required to publicise his or her failure to comply with the relevant requirements he or she is being required to publicise any or all of the following:
cy-gb	Pan fo’n ofynnol i D roi cyhoeddusrwydd i’w fethiant i gydymffurfio â’r gofyniad perthnasol, mae’n ofynnol iddo roi cyhoeddusrwydd i unrhyw rai neu’r cyfan o’r canlynol:

en-gb	a statement that D has failed to comply with the relevant requirement, the investigation report produced, or other information relating to D’s failure to comply.
cy-gb	datganiad bod D wedi methu â chydymffurfio â’r gofyniad perthnasol, yr adroddiad ar yr ymchwiliad a gynhyrchwyd, neu wybodaeth arall am fethiant D i gydymffurfio.

en-gb	Section 82 – Requiring the failure to comply to be publicised
cy-gb	Adran 82 - Ei gwneud yn ofynnol rhoi cyhoeddusrwydd i’r methiant i gydymffurfio

en-gb	Where the Commissioner determines that D has failed to comply with a relevant requirement and decides either to publicise D’s failure or require D to publicise the failure, the decision notice must set out what the Commissioner is to do or what the Commissioner requires D to do.
cy-gb	Pan fo’r Comisiynydd yn dyfarnu bod D wedi methu â chydymffurfio â gofyniad perthnasol a’i fod yn penderfynu rhoi cyhoeddusrwydd i fethiant D neu ei gwneud yn ofynnol i D roi cyhoeddusrwydd i’r methiant, rhaid i’r hysbysiad penderfynu nodi’r hyn y mae’r Comisiynydd i’w wneud neu’r hyn y mae’n ei gwneud yn ofynnol i D ei wneud.

en-gb	In addition the decision notice must inform D of the consequences of not complying with a requirement in the notice and of D’s right to appeal under section 95.
cy-gb	Yn ychwanegol, rhaid i’r hysbysiad penderfynu roi gwybod i D am ganlyniadau peidio â chydymffurfio â gofyniad yn yr hysbysiad ac am hawl D i apelio o dan adran 95.

en-gb	Section 83 – Civil penalties
cy-gb	Adran 83 - Cosbau sifil

en-gb	When determining whether to impose a civil penalty on any person, and the amount of any civil penalty, the Commissioner must have regard to the seriousness of the matter for which the penalty is being imposed, the circumstances of the person against whom the penalty is to be imposed, and the need to prevent the continuation or repetition of the failure to comply with a relevant requirement.
cy-gb	Wrth ddyfarnu a ddylai osod cosb sifil ar unrhyw berson, a swm unrhyw gosb sifil, mae’n rhaid i’r Comisiynydd roi sylw i ba mor ddifrifol yw’r mater y mae’r gosb yn cael ei gosod amdano, amgylchiadau’r person y mae’r gosb i’w gosod arno, a’r angen i atal y methiant i gydymffurfio â gofyniad perthnasol rhag parhau neu ddigwydd eto.

en-gb	The Commissioner is not prevented from having regard to other matters.
cy-gb	Dydy’r Comisiynydd ddim yn cael ei atal rhag rhoi sylw i faterion eraill.

en-gb	This section also sets the maximum amount of a civil penalty.
cy-gb	Mae’r adran hon hefyd yn pennu uchafswm cosb sifil.

en-gb	Section 84 – Imposition of civil penalty
cy-gb	Adran 84 - Rhoi cosb sifil

en-gb	If the Commissioner determines that D has failed to comply with a relevant requirement, and decides to impose a civil penalty, the decision notice must set out the civil penalty, how it may be paid, and the period (which must be a period of not less than 28 days) within which it must be paid.
cy-gb	Os yw’r Comisiynydd yn dyfarnu bod D wedi methu â chydymffurfio â gofyniad perthnasol, a’i fod yn penderfynu gosod cosb sifil, mae’n rhaid i’r hysbysiad penderfynu nodi’r gosb sifil, sut y gall gael ei thalu, ac o fewn pa gyfnod y mae’n rhaid iddi gael ei thalu (sy’n gorfod bod yn gyfnod o nid llai nag 28 diwrnod).

en-gb	The notice must also inform D of the consequences if D does not pay it, and of D’s right to appeal under section 95.
cy-gb	Mae’n rhaid hefyd i’r hysbysiad roi gwybod i D am y canlyniadau os na fydd D yn ei thalu, ac am hawl D i apelio o dan adran 95.

en-gb	Section 85 – Consultation before final determination etc
cy-gb	Adran 85 - Ymgynghori cyn dyfarnu’n derfynol etc

en-gb	This section applies if the Commissioner conducts an investigation under section 71.
cy-gb	Mae’r adran hon yn gymwys os bydd y Comisiynydd yn cynnal ymchwiliad o dan adran 71.

en-gb	Before finally determining whether or not D has failed to comply with the relevant requirement, the Commissioner must give each interested person notice of the Commissioner’s proposed determination.
cy-gb	Cyn dyfarnu’n derfynol a yw D wedi methu â chydymffurfio â’r gofyniad perthnasol neu beidio, rhaid i’r Comisiynydd roi hysbysiad o ddyfarniad arfaethedig y Comisiynydd i bob person sydd â buddiant.

en-gb	Before finally deciding what, if any, action to take, under subsection (3) the Commissioner must give each interested person notice of whether or not the Commissioner is proposing to take further action, notice of any proposed action, a statement of the reasons for proposing to take any such action, and copies of the draft decision notice the Commissioner is proposing to issue.
cy-gb	Cyn penderfynu’n derfynol pa gamau i’w cymryd, os yw am gymryd camau o gwbl, dan is-adran (3) mae’n rhaid i’r Comisiynydd roi hysbysiad i bob person sydd â buddiant i ddweud a yw’r Comisiynydd yn bwriadu cymryd camau neu beidio, hysbysiad o unrhyw gamau arfaethedig, datganiad o’r rhesymau dros fwriadu cymryd y camau hynny, a chopïau o’r hysbysiad penderfynu drafft y mae’r Comisiynydd yn bwriadu ei ddyroddi.

en-gb	Before settling the investigation, the Commissioner must give each interested person a draft of the proposed investigation report and give D and any other interested person an opportunity to make representations about the determination or the proposed investigation report.
cy-gb	Cyn setlo’r adroddiad ar yr ymchwiliad, rhaid i’r Comisiynydd roi drafft i bob person sydd â buddiant yn yr adroddiad arfaethedig ar yr ymchwiliad, gan roi cyfle i D ac unrhyw berson arall sydd â buddiant gyflwyno sylwadau am y dyfarniad neu’r adroddiad arfaethedig ar yr ymchwiliad.

en-gb	D may also make representations about the proposals listed in subsection (3).
cy-gb	Mae D hefyd yn cael cyflwyno sylwadau ynghylch y cynigion sydd wedi’u rhestru yn is-adran (3).

en-gb	The Commissioner must have due regard to any representations made by D or any other interested person before doing anything to which the representations relate.
cy-gb	Rhaid i’r Comisiynydd roi sylw dyladwy i unrhyw sylwadau wedi’u gwneud gan D neu gan unrhyw berson arall sydd â buddiant cyn gwneud unrhyw beth y mae’r sylwadau’n cyfeirio ato.

en-gb	The period for making representations is determined by the Commissioner but must not be less than 28 days.
cy-gb	Y Comisiynydd sy’n pennu’r cyfnod ar gyfer cyflwyno sylwadau, ond rhaid iddo beidio â bod yn llai nag 28 diwrnod.

en-gb	Section 86 – Consultation before final determination following an appeal
cy-gb	Adran 86 - Ymgynghori cyn dyfarnu’n derfynol yn dilyn apêl

en-gb	This section applies if, following an appeal under sections 99 or 101, or following any further appeal, the Commissioner is directed by the Tribunal to determine under section 73 that D has failed to comply with a standard.
cy-gb	Mae’r adran hon yn gymwys os yw’r Tribiwnlys yn cyfarwyddo’r Comisiynydd, yn dilyn apêl o dan adran 99 neu adran 101, neu’n dilyn unrhyw apêl arall, i benderfynu dan adran 73 fod D wedi methu â chydymffurfio â safon.

en-gb	Before finally deciding what, if any, action to take based on the determination, the Commissioner must, in relation to each interested person, satisfy the requirements of subsections (2)(a) to (c).
cy-gb	Cyn penderfynu’n derfynol pa gamau i’w cymryd, os cymryd camau o gwbwl, ar sail y dyfarniad, rhaid i’r Comisiynydd, mewn perthynas â phob person a chanddo fuddiant, fodloni gofynion is-adrannau (2)(a) i (c).

en-gb	Before settling the investigation report, the Commissioner must give each interested person a draft of the proposed investigation report and give D and any other interested person an opportunity to make representations.
cy-gb	Cyn setlo’r adroddiad ar ymchwiliad, rhaid i’r Comisiynydd roi i bob person a chanddo fuddiant ddrafft o’r adroddiad arfaethedig ar ymchwiliad a rhoi i D ac unrhyw berson arall a chanddo fuddiant gyfle i wneud sylwadau.

en-gb	In the case of D, D may make representations about the proposals referred to in subsections (2) and (3) and in the case of any other interested person, they may make representations about the proposals referred to in subsection (3).
cy-gb	Yn achos D, caiff D wneud sylwadau ynghylch y cynigion y cyfeirir atynt yn is-adrannau (2) a (3) ac yn achos unrhyw berson arall a chanddo fuddiant, caiff y person hwnnw wneud sylwadau ynghylch y cynigion y cyfeirir atynt yn is-adran (3).

en-gb	The Commissioner must have due regard to any representations made by D or any other interested person before doing anything to which the representations relate.
cy-gb	Rhaid i’r Comisiynydd roi sylw dyladwy i unrhyw sylwadau a wnaed gan D neu gan unrhyw berson arall a chanddo fuddiant cyn gwneud unrhyw beth y mae’r sylwadau’n ymwneud â hwy.

en-gb	The period for making representations is determined by the Commissioner but must not be less than 28 days.
cy-gb	Bydd y Comisiynydd yn penderfynu beth fydd y cyfnod ar gyfer gwneud sylwadau ond rhaid i’r cyfnod beidio â bod yn llai na 28 o ddiwrnodau.

en-gb	An “interested person” in relation to an investigation by the Commissioner into whether D has failed to comply with a relevant requirement includes D and, where the investigation follows a complaint made under section 93, the person who made the complaint.
cy-gb	Mae “person a chanddo fuddiant” mewn perthynas ag ymchwiliad gan y Comisiynydd i’r cwestiwn a yw D wedi methu â chydymffurfio â gofyniad perthnasol yn cynnwys D a, phan fydd yr ymchwiliad yn dilyn cwyn a wnaed o dan adran 93, y person a wnaeth y g*yn.

en-gb	Section 87 – When enforcement action takes effect
cy-gb	Adran 87 - Yr adeg y bydd camau gorfodi yn dod yn effeithiol

en-gb	This section sets out what happens if the Commissioner gives D a decision notice setting out the enforcement action the Commissioner has decided to take.
cy-gb	Mae’r adran hon yn nodi beth sy’n digwydd os bydd y Comisiynydd yn rhoi hysbysiad penderfynu i D sy’n nodi’r camau gorfodi y mae’r Comisiynydd wedi penderfynu eu cymryd.

en-gb	At the end of the 28 day period for making an appeal to the Tribunal under section 95, enforcement takes effect and D must prepare an action plan or take steps, publicise a failure to comply, or pay a civil penalty, as required by the decision notice, and the Commissioner may publicise D’s failure to comply.
cy-gb	Ar ddiwedd y cyfnod o 28 diwrnod ar gyfer gwneud apêl i’r Tribiwnlys o dan adran 95, mae’r camau gorfodi’n dod yn effeithiol ac mae’n rhaid i D baratoi cynllun gweithredu neu gymryd camau, rhoi cyhoeddusrwydd i fethiant i gydymffurfio, neu dalu cosb sifil, yn unol â gofynion yr hysbysiad penderfynu, a chaiff y Comisiynydd roi cyhoeddusrwydd i fethiant D i gydymffurfio.

en-gb	However, if an appeal is made to the Tribunal, enforcement does not take effect until that appeal and any further appeal has been disposed of, and a further appeal may not be made, or may be made only with a Tribunal or a court’s permission.
cy-gb	Serch hynny, os bydd apêl yn cael ei gwneud i’r Tribiwnlys, dydy’r camau gorfodi ddim yn dod yn effeithiol nes i’r apêl honno ac unrhyw apêl arall ddod i ben, ac ni chaniateir i apêl arall gael ei gwneud, neu ddim ond gyda chaniatâd Tribiwnlys neu lys y caniateir i apêl arall gael ei gwneud.

en-gb	Section 88 – Failure to comply with requirement to take steps
cy-gb	Adran 88 - Methiant i gydymffurfio â gofyniad i gymryd camau

en-gb	Where a decision notice requires D to take steps, this section allows the Commissioner to apply to a county court for an order requiring D to take those steps.
cy-gb	Pan fo hysbysiad penderfynu yn ei gwneud yn ofynnol i D gymryd camau, mae’r adran hon yn caniatáu i’r Comisiynydd wneud cais i lys sirol am orchymyn yn ei gwneud yn ofynnol i D gymryd y camau hynny.

en-gb	The Commissioner may apply to the court during a five year period beginning with the day when the decision notice was issued.
cy-gb	Caiff y Comisiynydd wneud cais i’r llys yn ystod cyfnod o bum mlynedd sy’n dechrau ar y diwrnod y cafodd yr hysbysiad penderfynu ei roi.

en-gb	Section 89 – Failure to comply with action plan
cy-gb	Adran 89 - Methiant i gydymffurfio â chynllun gweithredu

en-gb	Where D has prepared an action plan as required in the decision notice, this section allows the Commissioner to apply to a county court for an order requiring D to comply with the action plan.
cy-gb	Pan fo D wedi paratoi cynllun gweithredu yn unol â’r gofynion yn yr hysbysiad penderfynu, mae’r adran hon yn caniatáu i’r Comisiynydd wneud cais i lys sirol am orchymyn yn ei gwneud yn ofynnol i D gydymffurfio â’r cynllun gweithredu.

en-gb	The Commissioner may apply to the court during a five year period beginning with the day when the action plan comes into force.
cy-gb	Caiff y Comisiynydd wneud cais i’r llys yn ystod cyfnod o bum mlynedd sy’n dechrau ar y diwrnod y daw’r cynllun gweithredu i rym.

en-gb	Section 90 – Failure to comply with requirement to publicise failure to comply
cy-gb	Adran 90 - Methiant i gydymffurfio â gofyniad i roi cyhoeddusrwydd i fethiant i gydymffurfio

en-gb	Where a decision notice requires D to publicise a failure to comply, this section allows the Commissioner to apply to a county court for an order requiring D to publicise the failure as stated in the notice.
cy-gb	Pan fo hysbysiad penderfynu yn ei gwneud yn ofynnol i D roi cyhoeddusrwydd i fethiant i gydymffurfio, mae’r adran hon yn caniatáu i’r Comisiynydd wneud cais i lys sirol am orchymyn yn ei gwneud yn ofynnol i D roi cyhoeddusrwydd i’r methiant yn unol â’r hyn a nodwyd yn yr hysbysiad.

en-gb	The Commissioner may apply to the court during a five year period beginning with the day when the decision notice was given.
cy-gb	Caiff y Comisiynydd wneud cais i’r llys yn ystod cyfnod o bum mlynedd sy’n dechrau ar y diwrnod y cafodd yr hysbysiad penderfynu ei roi.

en-gb	Section 91 – Settlement agreements
cy-gb	Adran 91 - Cytundebau setlo

en-gb	This section explains what is meant when the Measure refers to a settlement agreement between the Commissioner and a person (referred to as “D”) in relation to D’s failure to comply with a standard.
cy-gb	Mae’r adran hon yn esbonio’r hyn a olygir pan fo’r Mesur yn cyfeirio at gytundeb setlo rhwng y Comisiynydd a pherson (y cyfeirir ato fel D) mewn perthynas â methiant D i gydymffurfio â safon.

en-gb	A settlement agreement contains an undertaking by D:
cy-gb	Mae cytundeb setlo yn cynnwys ymrwymiad gan D:

en-gb	not to fail to comply with one or more standards;
cy-gb	i beidio â methu â chydymffurfio ag un neu ragor o safonau;

en-gb	to take particular action;
cy-gb	i gymryd camau penodol;

en-gb	to refrain from taking particular action
cy-gb	i ymatal rhag cymryd camau penodol

en-gb	and an undertaking by the Commissioner not to take enforcement action in respect of the failure.
cy-gb	ac ymrwymiad gan y Comisiynydd i beidio â chymryd camau gorfodi mewn perthynas â’r methiant.

en-gb	The settlement agreement may include other provision and may also be varied or terminated by agreement of the Commissioner and D.
cy-gb	Caiff y cytundeb setlo gynnwys darpariaeth arall ac mae hefyd yn gallu cael ei amrywio neu ei derfynu drwy gytundeb y Comisiynydd a D.

en-gb	However, entering into a settlement agreement does not mean that D has admitted the failure.
cy-gb	Serch hynny, dydy gwneud cytundeb setlo ddim yn golygu bod D wedi cyfaddef i’r methiant.

en-gb	Section 92 – Failure to comply with settlement agreement
cy-gb	Adran 92 - Methiant i gydymffurfio â chytundeb setlo

en-gb	The Commissioner is permitted to apply to a county court for an order requiring D to comply with a settlement agreement.
cy-gb	Caniateir i’r Comisiynydd wneud cais i’r llys sirol am orchymyn yn ei gwneud yn ofynnol i D gydymffurfio â chytundeb setlo.

en-gb	The Commissioner may apply to the court during a five year period beginning with the day when the settlement agreement is entered into.
cy-gb	Caiff y Comisiynydd wneud cais i’r llys yn ystod cyfnod o bum mlynedd sy’n dechrau ar y diwrnod y mae’r cytundeb setlo’n cael ei wneud.

en-gb	Section 93 – Consideration of whether to investigate if conduct complained about
cy-gb	Adran 93 - Ystyried ai i ymchwilio ai peidio os gwneir cwyn ynghylch ymddygiad

en-gb	The Commissioner is under a duty to consider whether to carry out an investigation under section 71 into whether D has failed to comply with a standard where a person (referred to as “P”) makes a valid complaint to the Commissioner about D’s conduct.
cy-gb	Pan fo person (y cyfeirir ato fel “P”) yn gwneud cwyn ddilys i’r Comisiynydd ynghylch ymddygiad D, mae’r Comisiynydd o dan ddyletswydd i ystyried a ddylai gynnal ymchwiliad o dan adran 71 ynghylch a yw D wedi methu â chydymffurfio â safon.

en-gb	To be a valid complaint, the conditions in subsections (3) to (6) must be met.
cy-gb	I fod yn g * yn ddilys, rhaid i’r amodau yn is-adrannau (3) i (6) gael eu bodloni.

en-gb	Even if the complaint is valid, the Commissioner is not under a duty to consider whether to carry out an investigation in the circumstances listed in subsection (7).
cy-gb	Hyd yn oed os yw’r g * yn yn un ddilys, does dim dyletswydd ar y Comisiynydd i ystyried a ddylai gynnal ymchwiliad o dan yr amgylchiadau sydd wedi’u rhestru yn is-adran (7).

en-gb	However, in circumstances where the complaint does not satisfy all of the conditions for a valid complaint, or where subsection (7) applies, the Commissioner has the discretion to consider whether to carry out the investigation.
cy-gb	Serch hynny, o dan amgylchiadau pan nad yw’r g * yn yn bodloni pob un o’r amodau ar gyfer cwyn ddilys, neu pan fo is-adran (7) yn gymwys, mae gan y Comisiynydd y disgresiwn i ystyried a ddylai gynnal yr ymchwiliad.

en-gb	Subsection (9) ensures that if a complaint is made under this section by a person acting on behalf of another, in the provisions of this Measure which relate to appeals or further appeals connected with the complaint, a reference to the person who made the complaint (including a case where that person is referred to as “P”) is to be read as a reference to that other person (and not as a reference to the person who made the complaint on that other person’s behalf).
cy-gb	Os gwneir cwyn o dan yr adran hon gan berson sy’n gweithredu ar ran person arall, mae is-adran (9) yn sicrhau bod cyfeiriad at y person a wnaeth y g * yn (gan gynnwys achos pan gyfeirir at y person hwnnw fel “P”), yn narpariaethau’r Mesur hwn sy’n ymwneud ag apelau neu apelau eraill sy’n gysylltiedig â’r g * yn, i’w ddarllen fel cyfeiriad at y person arall hwnnw (ac nid fel cyfeiriad at y person a wnaeth y g * yn ar ran y person arall hwnnw).

en-gb	Section 94 – Notification if no investigation etc
cy-gb	Adran 94 - Hysbysiad os nad oes ymchwiliad etc

en-gb	Where the Commissioner, having received a complaint from P under section 93, makes a decision that is a decision falling within any of the five cases listed below, the Commissioner is under a duty to notify P of the decision, the reasons for the decision and of the right to apply to the Tribunal under section 103 to review the decision.
cy-gb	Pan fo’r Comisiynydd, ac yntau wedi cael cwyn gan P o dan adran 93, yn gwneud penderfyniad sy’n dod o fewn unrhyw un o’r pum achos a restrir isod, mae’r Comisiynydd o dan ddyletswydd i hysbysu P o’r penderfyniad, y rhesymau dros y penderfyniad ac o’r hawl i wneud cais i’r Tribiwnlys o dan adran 103 am gael adolygiad o’r penderfyniad.

en-gb	Case 1 is a case where a complaint which satisfies the conditions in section 93(3)-(6) is made and the Commissioner is under a duty to consider whether to carry out an investigation but decides not to carry out an investigation.
cy-gb	Achos 1: dyma achos pan fo cwyn sy’n bodloni’r amodau yn adran 93(3) i (6) yn cael ei gwneud a phan fo’r Comisiynydd o dan ddyletswydd i ystyried a ddylai gynnal ymchwiliad, ond yn penderfynu peidio â chynnal ymchwiliad.

en-gb	Case 2 is a case where the Commissioner is not under a duty to consider whether to carry out an investigation as the complaint is of a kind that falls within section 93(7) and the Commissioner makes the decision not to consider whether to carry out an investigation.
cy-gb	Achos 2: dyma achos pan nad yw’r Comisiynydd o dan ddyletswydd i ystyried a ddylai gynnal ymchwiliad gan fod y g * yn yn un o fath sy’n dod o fewn adran 93(7), a phan fo’r Comisiynydd yn gwneud y penderfyniad i beidio ag ystyried a ddylai gynnal ymchwiliad.

en-gb	Case 3 is a case where a complaint is made and the Commissioner decides that the duty under section 93 to consider whether to carry out an investigation does not apply.
cy-gb	Achos 3: dyma achos pan wneir cwyn, a phan fo’r Comisiynydd yn penderfynu nad yw’r ddyletswydd o dan adran 93 i ystyried a ddylai gynnal ymchwiliad yn gymwys.

en-gb	Case 4 is a case where a complaint is made and the duty under section 93 to consider whether to carry out an investigation of the alleged conduct does not apply and the Commissioner decides not to consider whether to carry out an investigation of the alleged conduct under section 93(8) or, having considered whether to carry out an investigation under that section, decides not to carry out the investigation.
cy-gb	Achos 4: dyma achos pan wneir cwyn a phan nad yw’r ddyletswydd o dan adran 93 i ystyried a ddylid cynnal ymchwiliad ai peidio i’r ymddygiad honedig yn gymwys a phan fo’r Comisiynydd yn penderfynu peidio ag ystyried a ddylai gynnal ymchwiliad i’r ymddygiad honedig o dan adran 93(8) neu, ar ôl ystyried a ddylai gynnal ymchwiliad o dan yr adran honno, yn penderfynu peidio â chynnal yr ymchwiliad.

en-gb	Case 5 is a case where a complaint is made and the Commissioner having originally decided to carry out an investigation then decides to discontinue the investigation.
cy-gb	Achos 5: dyma achos pan wneir cwyn a phan fo’r Comisiynydd, ac yntau’n wreiddiol wedi penderfynu cynnal ymchwiliad, wedyn yn penderfynu peidio â pharhau â’r ymchwiliad.

en-gb	Section 95 – Appeals to the Tribunal
cy-gb	Adran 95 - Apelau i’r Tribiwnlys

en-gb	In circumstances where the Commissioner undertakes an investigation under section 71 and determines that D has failed to comply with a relevant requirement, section 95 provides D with a route of appeal to the Tribunal against that determination as well as against any enforcement action taken by the Commissioner in connection with D’s failure to comply.
cy-gb	Mewn amgylchiadau pan fo’r Comisiynydd yn cynnal ymchwiliad o dan adran 71 ac yn dyfarnu bod D wedi methu â chydymffurfio â gofyniad perthnasol, mae adran 95 yn darparu ffordd i D i apelio i’r Tribiwnlys yn erbyn y dyfarniad hwnnw yn ogystal ag yn erbyn unrhyw gamau gorfodi a gymerir gan y Comisiynydd mewn cysylltiad â methiant D i gydymffurfio.

en-gb	Ds appeal to the Tribunal on the grounds that there was no failure to comply with the relevant requirement is subject to subsection (3) which prevents D from appealing if the Commissioner’s determination of a failure to comply is reached as a result of a direction given by the Tribunal following an appeal by P under section 99 or 101, or any further appeal.
cy-gb	Mae apêl D i’r Tribiwnlys ar y sail na fu methiant i gydymffurfio â’r gofyniad perthnasol yn ddarostyngedig i is-adran (3) sy’n atal D rhag apelio os yw cyfarwyddyd a roddwyd gan y Tribiwnlys yn dilyn apêl gan P o dan adran 99 neu 101, neu unrhyw apêl bellach, wedi arwain at ddyfarniad y Comisiynydd bod methiant i gydymffurfio wedi bod.

en-gb	An appeal against any enforcement action taken by the Commissioner in connection with a failure to comply with a relevant requirement may be made on the grounds that the enforcement action is unreasonable or disproportionate.
cy-gb	Caniateir gwneud apêl yn erbyn unrhyw gamau gorfodi a gymerir gan y Comisiynydd mewn cysylltiad â methiant i gydymffurfio â gofyniad perthnasol ar y sail bod y camau gorfodi’n afresymol neu’n anghymesur.

en-gb	D may appeal both against the determination of a failure to comply with a relevant requirement as well as against the enforcement action taken by the Commissioner.
cy-gb	Caiff D apelio yn erbyn y dyfarniad bod methiant i gydymffurfio â gofyniad perthnasol wedi bod yn ogystal ag yn erbyn camau gorfodi a gymerir gan y Comisiynydd.

en-gb	Appeals must be made within a period of 28 days beginning with the day on which the Commissioner gives D the decision notice required by section 73.
cy-gb	Rhaid i apelau gael eu gwneud o fewn cyfnod o 28 o ddiwrnodau gan ddechrau ar y diwrnod y mae’r Comisiynydd yn rhoi’r hysbysiad penderfynu sy’n ofynnol o dan adran 73 i D.

en-gb	The Tribunal may accept appeals after the 28 day period if D makes a written application and the Tribunal is satisfied that there is a good reason for the failure to appeal before the end of that period, and for the delay (if any) in applying for permission to appeal out of time.
cy-gb	Caiff y Tribiwnlys dderbyn apelau ar ôl y cyfnod o 28 o ddiwrnodau os bydd D yn gwneud cais ysgrifenedig iddo a bod y Tribiwnlys wedi’i fodloni bod rheswm da dros fethu ag apelio cyn diwedd y cyfnod hwnnw, a thros yr oedi (os oes oedi wedi bod) cyn gwneud cais am ganiatâd i apelio ar ôl yr amser priodol.

en-gb	Section 96 – Powers of Tribunal on appeal
cy-gb	Adran 96 - Pwerau’r Tribiwnlys pan wneir apêl

en-gb	This section sets out what the Tribunal may do in relation to the Commissioner’s determination or the Commissioner’s enforcement action.
cy-gb	Mae’r adran hon yn nodi’r hyn y caiff y Tribiwnlys ei wneud mewn perthynas â dyfarniad y Comisiynydd neu â chamau gorfodi’r Comisiynydd.

en-gb	The Tribunal must notify D and the Commissioner of its decision on an appeal under section 95.
cy-gb	Rhaid i’r Tribiwnlys hysbysu D a’r Comisiynydd o’i benderfyniad ar apêl o dan adran 95.

en-gb	Any decision taken by the Tribunal relating to an appeal has the same effect and may be enforced in the same way as a determination of the Commissioner.
cy-gb	Mae i unrhyw benderfyniad sy’n cael ei gymryd gan y Tribiwnlys ynghylch apêl yr un effaith, a gall gael ei orfodi yn yr un ffordd, â dyfarniad gan y Comisiynydd.

en-gb	Where the Tribunal has decided an appeal the Commissioner, D or, in cases where P has successfully applied to be added as a party to the Tribunal’s proceedings, P, may, with the permission of the Tribunal or High Court, appeal to the High Court on a question of law arising out of the Tribunal’s decision.
cy-gb	Pan fo’r Tribiwnlys wedi penderfynu ar apêl, caiff y Comisiynydd, D neu, mewn achosion pan fo P wedi gwneud cais llwyddiannus i gael ei ychwanegu’n barti yn achos y Tribiwnlys, P, gyda chaniatâd y Tribiwnlys neu’r Uchel Lys, apelio i’r Uchel Lys ar bwynt cyfreithiol sy’n codi o benderfyniad y Tribiwnlys.

en-gb	If the High Court finds that the Tribunal has made an error on a point of law, the High Court may set aside the decision of the Tribunal.
cy-gb	Os bydd yr Uchel Lys yn dyfarnu bod y Tribiwnlys wedi gwneud camgymeriad ar bwynt cyfreithiol, caiff yr Uchel Lys osod penderfyniad y Tribiwnlys o’r neilltu.

en-gb	If the case is set aside, the High Court must either remake the decision or remit the case to the Tribunal with directions for its reconsideration.
cy-gb	Os caiff yr achos ei osod o’r neilltu, rhaid i’r Uchel Lys naill ai ail-wneud y penderfyniad neu anfon yr achos yn ôl i’r Tribiwnlys gyda chyfarwyddiadau mewn cysylltiad â’i ailystyried.

en-gb	Subsections (4) and (5) make provision about the directions that the High Court may give to the Tribunal and the High Court’s powers when remaking a decision made by the Tribunal.
cy-gb	Mae is-adrannau (4) a (5) yn gwneud darpariaeth ynghylch y cyfarwyddiadau y caiff yr Uchel Lys eu rhoi i’r Tribiwnlys ac ynghylch pwerau’r Uchel Lys pan fydd yn ail-wneud penderfyniad a wnaed gan y Tribiwnlys.

en-gb	An application for permission to appeal must be made to the Tribunal or High Court within a period of 28 days beginning on the day when the Tribunal notified the person making the application of its decision on the appeal under section 95.
cy-gb	Rhaid gwneud cais i’r Tribiwnlys neu i’r Uchel Lys am ganiatâd i apelio a hynny cyn pen cyfnod o 28 o ddiwrnodau yn dechrau ar y diwrnod yr hysbysodd y Tribiwnlys y person sy’n gwneud y cais o benderfyniad y Tribiwnlys ar yr apêl o dan adran 95.

en-gb	The Tribunal or High Court have the discretion to allow appeals to be made after that period if they are satisfied that there is a good reason for the failure to apply for permission before the end of the 28 day period and, if there has been a delay in applying for permission to appeal out of time, for that delay.
cy-gb	Mae gan y Tribiwnlys neu’r Uchel Lys y disgresiwn i ganiatáu i apelau gael eu gwneud ar ôl y cyfnod hwnnw os yw wedi’i fodloni bod rheswm da dros y methiant i wneud cais am ganiatâd cyn diwedd y cyfnod o 28 o ddiwrnodau ac, os oes oedi wedi bod cyn gwneud cais am ganiatâd i apelio ar ôl yr amser priodol, dros yr oedi hwnnw).

en-gb	Section 98 – Commissioner’s duty on an appeal
cy-gb	Adran 98 - Dyletswydd y Comisiynydd ar apêl

en-gb	In circumstances where the Commissioner has investigated an alleged failure by D to comply with a standard following a complaint made by a person under section 93 and an appeal under section 95 or 97, or any further appeal, is made in relation to the investigation and P is not a party to those proceedings, the Commissioner must comply with the requirements set out in subsection (2).
cy-gb	Mewn amgylchiadau pan yw’r Comisiynydd wedi ymchwilio i fethiant honedig gan D i gydymffurfio â safon yn dilyn cwyn a wnaed gan berson o dan adran 93 a phan wneir apêl o dan adran 95 neu 97, neu unrhyw apêl bellach, mewn perthynas â’r ymchwiliad a phan nad yw P yn barti yn yr achos hwnnw, rhaid i’r Comisiynydd gydymffurfio â’r gofynion a geir yn is-adran (2).

en-gb	Subsection (2) provides that the Commissioner must, as soon as is reasonably practicable after being informed, notify the person who has made the complaint of:
cy-gb	Mae is-adran (2) yn darparu bod yn rhaid i’r Comisiynydd, cyn gynted ag y bo’n rhesymol ymarferol ar ôl iddo gael gwybod, hysbysu’r person sydd wedi gwneud y g * yn ynghylch:

en-gb	the outcome of an appeal under section 95;
cy-gb	canlyniad apêl o dan adran 95;

en-gb	the fact that an appeal under section 97 (or any further appeal) has been made;
cy-gb	y ffaith bod apêl o dan adran 97 (neu unrhyw apêl bellach ) wedi’i gwneud;

en-gb	the outcome of an appeal under section 97 (or any further appeal).
cy-gb	canlyniad apêl o dan adran 97 (neu unrhyw apêl bellach).

en-gb	Section 99 – Right of appeal by P
cy-gb	Adran 99 - Hawl P i apelio

en-gb	This section provides a right to appeal to the Tribunal against a determination by the Commissioner of no failure to comply with a standard, following an investigation.
cy-gb	Mae’r adran hon yn darparu hawl i apelio i’r Tribiwnlys yn erbyn dyfarniad gan y Comisiynydd, yn dilyn ymchwiliad, na fu methiant i gydymffurfio â safon.

en-gb	That appeal is available only to a person (“P”) whose complaint under section 93 to the Commissioner about an alleged failure by a person (“D”) to comply with a standard led to the investigation that resulted in the subsequent determination of no failure to comply.
cy-gb	Dim ond person (“P”) gaiff wneud yr apêl honno, a hynny mewn amgylchiadau pan fo’i g * yn i’r Comisiynydd o dan adran 93 ynghylch methiant honedig gan berson (“D”) i gydymffurfio â safon, wedi arwain at ymchwiliad a’r dyfarniad dilynol na fu methiant i gydymffurfio.

en-gb	P may appeal on the grounds that D did fail to comply with a standard.
cy-gb	Caiff P apelio ar y sail bod D wedi methu â chydymffurfio â safon.

en-gb	Appeals must be made within a period of 28 days beginning with the day on which the Commissioner gives P the decision notice in relation to the investigation in accordance with the requirements of section 73.
cy-gb	Rhaid gwneud apelau o fewn cyfnod o 28 o ddiwrnodau’n dechrau ar y diwrnod y mae’r Comisiynydd yn rhoi i P yr hysbysiad penderfynu mewn perthynas â gofynion adran 73.

en-gb	The Tribunal may accept appeals after the 28 days if P makes a written application to it and if it is satisfied that there is a good reason for the failure to appeal before the end of that period, and for the delay (if any) in applying for permission to appeal out of time.
cy-gb	Caiff y Tribiwnlys dderbyn apelau ar ôl y cyfnod o 28 o ddiwrnodau os yw P yn gwneud cais ysgrifenedig i’r Tribiwnlys a bod y Tribiwnlys wedi’i fodloni bod rheswm da dros y methiant i apelio cyn diwedd y cyfnod hwnnw, a thros yr oedi (os oes oedi wedi bod) cyn ceisio am ganiatâd i apelio ar ôl yr amser priodol.

en-gb	Section 100 – Powers of Tribunal on appeal by P
cy-gb	Adran 100 - Pwerau’r Tribiwnlys pan wneir apêl gan P

en-gb	This section provides that, on an appeal under section 99, the Tribunal can either affirm or annul the Commissioner’s determination.
cy-gb	Mae’r adran hon yn darparu y gall y Tribiwnlys, os daw apêl o dan adran 99 i law, naill ai cadarnhau neu ddiddymu dyfarniad y Comisiynydd.

en-gb	If the Tribunal annuls the Commissioner’s determination, the Tribunal must direct the Commissioner to determine under section 73 that D has failed to comply with the standard.
cy-gb	Os yw’r Tribiwnlys yn diddymu dyfarniad y Comisiynydd, rhaid i’r Tribiwnlys gyfarwyddo’r Comisiynydd i benderfynu o dan adran 73 fod D wedi methu â chydymffurfio â’r safon.

en-gb	This section provides the Commissioner, P or, in cases where D has successfully applied to be added as a party to proceedings, D, with a route of appeal to the High Court on a point of law arising out of the Tribunal’s decision following an appeal by P.
cy-gb	Mae’r adran hon yn darparu ffordd i’r Comisiynydd, i P neu, mewn achosion pan fo D wedi gwneud cais llwyddiannus i gael ei ychwanegu’n barti mewn achos, i D, apelio i’r Uchel Lys ar bwynt cyfreithiol sy’n deillio o benderfyniad y Tribiwnlys yn dilyn apêl gan P.

en-gb	If the High Court finds that the Tribunal has made an error on a point of law, the High Court may set aside the decision of the Tribunal.
cy-gb	Os yw’r Uchel Lys yn dyfarnu bod y Tribiwnlys wedi gwneud camgymeriad ar bwynt cyfreithiol, caiff yr Uchel Lys roi penderfyniad y Tribiwnlys o’r neilltu.

en-gb	If the case is set aside, the High Court must either remake the decision or remit the case to the Tribunal with directions for its reconsideration.
cy-gb	Os rhoddir yr achos o’r neilltu, rhaid i’r Uchel Lys naill ai ail-wneud y penderfyniad neu anfon yr achos yn ôl i’r Tribiwnlys gyda chyfarwyddiadau mewn cysylltiad â’i ailystyried.

en-gb	An application for permission to appeal must be made to the Tribunal or High Court within a period of 28 days beginning on the day when the Tribunal notified the person making the application of its decision on the appeal under section 99.
cy-gb	Rhaid gwneud cais i’r Tribiwnlys neu i’r Uchel Lys am ganiatâd i apelio, a hynny o fewn cyfnod o 28 o ddiwrnodau yn dechrau ar y diwrnod yr hysbysodd y Tribiwnlys y person sy’n gwneud y cais o’i benderfyniad ar yr apêl o dan adran 99.

en-gb	The Tribunal or High Court have the discretion to allow appeals to be made after that period if they are satisfied that there is a good reason for the failure to apply for permission before the end of the 28 day period and, if there has been a delay in applying for permission to appeal out of time, for that delay.
cy-gb	Mae gan y Tribiwnlys neu’r Uchel Lys y disgresiwn i ganiatáu i apelau gael eu gwneud ar ôl y cyfnod hwnnw os ydynt wedi’u bodloni bod rheswm da dros y methiant i geisio am ganiatâd cyn diwedd y cyfnod o 28 o ddiwrnodau ac, os oes oedi wedi bod cyn ceisio am ganiatâd i apelio ar ôl y cyfnod priodol, dros yr oedi hwnnw.

en-gb	Section 102 – Commissioner’s duty on an appeal by P
cy-gb	Adran 102 - Dyletswydd y Comisiynydd pan wneir apêl gan P

en-gb	In circumstances where the Commissioner has investigated an alleged failure by D to comply with a standard following a complaint made by a person under section 93 and an appeal under section 99 or 101, or any further appeal, is made in relation to the investigation and D is not a party to those proceedings, the Commissioner must comply with the requirements set out in subsection (2).
cy-gb	Mewn amgylchiadau pan fydd y Comisiynydd wedi ymchwilio i fethiant honedig gan D i gydymffurfio â safon yn dilyn cwyn a wnaed gan berson o dan adran 93 a phan wneir apêl o dan adran 99 neu 101, neu unrhyw apêl bellach, mewn perthynas â’r ymchwiliad a phan nad yw D yn barti yn yr achos hwnnw, rhaid i’r Comisiynydd gydymffurfio â’r gofynion a geir yn is-adran (2).

en-gb	Subsection (2) provides that the Commissioner must, as soon as is reasonably practicable after being informed, notify D of:
cy-gb	Mae is-adran (2) yn darparu bod yn rhaid i’r Comisiynydd hysbysu D, cyn gynted ag y bo’n rhesymol ymarferol ar ôl iddo gael gwybod:

en-gb	the outcome of an appeal under section 99;
cy-gb	am ganlyniad apêl o dan adran 99;

en-gb	the fact that an appeal under section 101 (or any further appeal) has been made;
cy-gb	am y ffaith bod apêl o dan adran 101 (neu unrhyw apêl bellach) wedi’i gwneud;

en-gb	the outcome of an appeal under section 101 (or any further appeal).
cy-gb	am ganlyniad apêl o dan adran 101 (neu unrhyw apêl bellach).

en-gb	Section 103 – P’s right of review
cy-gb	Adran 103 - Hawl P i gael adolygiad

en-gb	This section provides a person who has made a complaint under section 93 (“P”), with the right to apply to the Tribunal for the Tribunal to review a decision of the Commissioner which falls within any of the five cases specified in subsections (5) to (9).
cy-gb	Mae’r adran hon yn darparu bod gan berson sydd wedi gwneud cwyn o dan adran 93 (“P”) yr hawl i apelio i’r Tribiwnlys yn gofyn i’r Tribiwnlys adolygu un o benderfyniadau’r Comisiynydd sy’n dod o fewn unrhyw un o’r pum achos a bennir yn is-adrannau (5) i (9).

en-gb	Case 1 is a case where a complaint which satisfies the conditions in section 93(3)-(6) is made and the Commissioner is under a duty to consider whether to carry out an investigation but decides not to carry out an investigation.
cy-gb	Achos 1: dyma achos pan wneir cwyn sy’n bodloni’r amodau yn adran 93(3) i (6) a phan fo’r Comisiynydd o dan ddyletswydd i ystyried a ddylai gynnal ymchwiliad ai peidio ond pan fo’n penderfynu peidio â chynnal ymchwiliad.Achos 2:

en-gb	Case 2 is a case where the Commissioner is not under a duty to consider whether to carry out an investigation as the complaint is of a kind that falls within section 93(7) and the Commissioner makes the decision not to consider whether to carry out an investigation.
cy-gb	dyma achos pan nad yw’r Comisiynydd o dan ddyletswydd i ystyried a ddylai gynnal ymchwiliad ai peidio gan fod y g*yn yn un o fath sy’n dod o fewn adran 93(7) a phan fo’r Comisiynydd yn gwneud penderfyniad i beidio ag ystyried a ddylai gynnal ymchwiliad.

en-gb	Case 3 is a case where a complaint is made and the Commissioner decides that the duty under section 93 to consider whether to carry out an investigation does not apply.
cy-gb	Achos 3: dyma achos pan wneir cwyn a phan fo’r Comisiynydd yn penderfynu nad yw’r ddyletswydd o dan adran 93 i ystyried a ddylai gynnal ymchwiliad ai peidio yn gymwys.

en-gb	Case 4 is a case where a complaint is made and the duty under section 93 to consider whether to carry out an investigation of the alleged conduct does not apply and the Commissioner decides not to consider whether to carry out an investigation of the alleged conduct under section 93(8) or, having considered whether to carry out an investigation under that section, decides not to carry out the investigation.
cy-gb	Achos 4: dyma achos pan wneir cwyn a phan nad yw’r ddyletswydd o dan adran 93 i ystyried a ddylid cynnal ymchwiliad ai peidio i’r ymddygiad honedig yn gymwys a phan fo’r Comisiynydd yn penderfynu peidio ag ystyried a ddylai gynnal ymchwiliad i’r ymddygiad honedig o dan adran 93(8) neu, ac yntau wedi ystyried a ddylai gynnal ymchwiliad o dan yr adran honno, yn penderfynu peidio â chynnal yr ymchwiliad.

en-gb	To make an application, P must obtain the Tribunal’s permission.
cy-gb	I wneud cais, rhaid i P gael caniatâd y Tribiwnlys.

en-gb	Permission must be granted where the Tribunal considers that the application would have a reasonable prospect of success or there is some other compelling reason why the application should be heard.
cy-gb	Rhaid rhoi caniatâd pan fo’r Tribiwnlys o’r farn ei bod yn rhesymol disgwyl i’r cais fod yn llwyddiannus neu pan fo rhyw reswm cryf arall pam y dylai’r cais gael ei glywed.

en-gb	The Tribunal must deal with an application for review as if it were an application for judicial review made to the High Court.
cy-gb	Rhaid i’r Tribiwnlys ymdrin â chais am adolygiad fel pe bai’n gais am adolygiad barnwrol a wnaed i’r Uchel Lys.

en-gb	However, on an application for review, the Tribunal can, under section 104 either affirm or annul the Commissioner’s determination.
cy-gb	Fodd bynnag, os gwneir cais am adolygiad, gall y Tribiwnlys, o dan adran 104, naill ai cadarnhau neu ddiddymu dyfarniad y Comisiynydd.

en-gb	Applications for review must be made within a period of 28 days beginning with the day on which the Commissioner gives P notice of his or her decision under section 94.
cy-gb	Rhaid gwneud ceisiadau am adolygiad o fewn cyfnod o 28 o ddiwrnodau’n dechrau ar y diwrnod y mae’r Comisiynydd yn rhoi i P hysbysiad o’i benderfyniad o dan adran 94.

en-gb	The Tribunal may accept applications after the 28 day period if P applies in writing and the Tribunal is satisfied that there is a good reason for the failure to appeal before the end of that period, and for the delay (if any) in applying for permission to appeal out of time.
cy-gb	Caiff y Tribiwnlys dderbyn ceisiadau ar ôl y cyfnod o 28 o ddiwrnodau os yw P yn gwneud cais ysgrifenedig ac os yw’r Tribiwnlys wedi’i fodloni bod rheswm da dros y methiant i apelio cyn diwedd y cyfnod hwnnw, a thros yr oedi (os oes oedi wedi bod) cyn ceisio am ganiatâd i apelio ar ôl yr amser priodol.

en-gb	Section 104 – Powers of Tribunal on review
cy-gb	Adran 104 - Pwerau’r Tribiwnlys ar adolygiad

en-gb	On an application for review this section provides that the Tribunal can either affirm or annul the Commissioner’s determination.
cy-gb	Os gwneir cais am adolygiad, mae’r adran hon yn darparu y gall y Tribiwnlys naill ai cadarnhau neu ddiddymu dyfarniad y Comisiynydd.

en-gb	If the Tribunal annuls the Commissioner’s determination, the Tribunal must remit the case to the Commissioner with directions for its reconsideration.
cy-gb	Os yw’r Tribiwnlys yn diddymu dyfarniad y Comisiynydd, rhaid i’r Tribiwnlys anfon yr achos yn ôl i’r Comisiynydd gyda chyfarwyddiadau mewn cysylltiad â’i ailystyried.

en-gb	This section provides the Commissioner or P with a route of appeal to the High Court on a point of law arising out of the Tribunal’s review of a decision made by the Commissioner which is a decision that falls within one of the five cases capable of review under section 103.
cy-gb	Mae’r adran hon yn darparu ffordd i’r Comisiynydd neu i P apelio i’r Uchel Lys ar bwynt cyfreithiol sy’n deillio o adolygiad y Tribiwnlys o benderfyniad a wnaed gan y Comisiynydd, sy’n benderfyniad sy’n dod o fewn un o’r pum achos y gellir eu hadolygu o dan adran 103.

en-gb	If the High Court finds that the Tribunal has made an error on a point of law, the High Court may set aside the decision of the Tribunal.
cy-gb	Os yw’r Uchel Lys yn dyfarnu bod y Tribiwnlys wedi gwneud camgymeriad ar bwynt cyfreithiol, caiff yr Uchel Lys roi o’r neilltu benderfyniad y Tribiwnlys.

en-gb	The Tribunal or High Court have the discretion to allow appeals to be made after that period if they are satisfied that there is a good reason for the failure to apply for permission before the end of the 28 day period and, if there has been a delay in applying for permission to appeal out of time, for that delay.
cy-gb	Mae gan y Tribiwnlys neu’r Uchel Lys y disgresiwn i ganiatáu i apelau gael eu gwneud ar ôl y cyfnod hwnnw os yw wedi’i fodloni bod rheswm da dros y methiant i geisio am ganiatâd cyn diwedd y cyfnod o 28 o ddiwrnodau ac, os oes oedi wedi bod cyn ceisio am ganiatâd i apelio ar ôl y cyfnod priodol, dros yr oedi hwnnw.

en-gb	Section 106 – Right to apply to be added as a party to proceedings
cy-gb	Adran 106 - Hawl i wneud cais i berson gael ei ychwanegu’n barti mewn achos

en-gb	This section applies in two cases.
cy-gb	Mae’r adran hon yn gymwys mewn dau achos.

en-gb	The first case is where:
cy-gb	Yr achos cyntaf yw:

en-gb	D makes an appeal to the Tribunal under section 95(2) against a determination by the Commissioner that D has failed to comply with a standard;
cy-gb	pan fo D yn gwneud apêl i’r Tribiwnlys o dan adran 95(2) yn erbyn dyfarniad gan y Comisiynydd fod D wedi methu â chydymffurfio â safon;

en-gb	that determination was made after an investigation that followed a complaint about D’s conduct under section 93.
cy-gb	pan wnaed y dyfarniad hwnnw ar ôl ymchwiliad yn dilyn cwyn ynghylch ymddygiad D o dan adran 93.

en-gb	In this case the Tribunal must notify the person (“P”) who made the complaint under section 93 that D has made the appeal and P may apply to the Tribunal to be added as a party to proceedings.
cy-gb	Yn yr achos hwn, rhaid i’r Tribiwnlys hysbysu’r person (“P”) a wnaeth y g*yn o dan adran 93 fod D wedi gwneud yr apêl a chaiff P wneud cais i’r Tribiwnlys i gael ei ychwanegu’n barti yn yr achos.

en-gb	Where P is added as a party, the Tribunal must notify P of its decision on appeal.
cy-gb	Os ychwanegir P yn barti, rhaid i’r Tribiwnlys hysbysu P o’i benderfyniad ar apêl.

en-gb	P may, with the permission of the Tribunal or High Court, appeal to the High Court under section 97 on a question of law arising out of that decision.
cy-gb	Caiff P, gyda chaniatâd y Tribiwnlys neu’r Uchel Lys, apelio i’r Uchel Lys o dan adran 97 ar bwynt cyfreithiol sy’n deillio o’r penderfyniad hwnnw.

en-gb	The second case is where:
cy-gb	Yr ail achos yw:

en-gb	P appeals to the Tribunal under section 99 against a determination by the Commissioner that D did not fail to comply with a standard;
cy-gb	pan fo P yn apelio i’r Tribiwnlys o dan adran 99 yn erbyn dyfarniad gan y Comisiynydd na wnaeth D fethu â chydymffurfio â safon;

en-gb	the determination was made after an investigation which followed a complaint by P about D’s conduct under section 93.
cy-gb	pan fo’r dyfarniad wedi’i wneud ar ôl ymchwiliad yn dilyn cwyn gan P ynghylch ymddygiad D o dan adran 93.

en-gb	In this case, the Tribunal must notify D that P has appealed under section 99 and D may apply to the Tribunal to be added as a party to proceedings.
cy-gb	Yn yr achos hwn, rhaid i’r Tribiwnlys hysbysu D fod P wedi apelio o dan adran 99 a chaiff D wneud cais i’r Tribiwnlys i gael ei ychwanegu’n barti yn yr achos.

en-gb	If D is added as a party, the Tribunal is under a duty to notify D of its decision on the appeal and D may, with permission, appeal to the High Court under section 101 on a question of law arising out of that decision.
cy-gb	Os ychwanegir D yn barti, mae’r Tribiwnlys o dan ddyletswydd i hysbysu D o’i benderfyniad ar yr apêl a chaiff D, gyda chaniatâd, apelio i’r Uchel Lys o dan adran 101 ar bwynt cyfreithiol sy’n deillio o’r penderfyniad hwnnw.

en-gb	Section 107 – Obstruction and contempt
cy-gb	Adran 107 - Rhwystro a dirmygu

en-gb	If the Commissioner believes that:
cy-gb	Os yw’r Comisiynydd yn credu:

en-gb	a person has obstructed him or her in carrying out his or her duties under this Part, or
cy-gb	bod person wedi’i rwystro wrth iddo gyflawni ei ddyletswyddau o dan y Rhan hon, neu

en-gb	in respect of an investigation under section 71, a person has acted in a manner that would be in contempt of court if the investigation were being dealt with by the High Court
cy-gb	mewn perthynas ag ymchwiliad o dan adran 71, fod person wedi gweithredu mewn modd a fyddai’n ddirmyg llys pe bai’r ymchwiliad yn cael ei drafod gan yr Uchel Lys

en-gb	the Commissioner can issue a certificate to the High Court.
cy-gb	caiff y Comisiynydd ddyroddi tystysgrif i’r Uchel Lys.

en-gb	The High Court may inquire into the matter.
cy-gb	Caiff yr Uchel Lys ymchwilio i’r mater.

en-gb	If it is satisfied that a person’s actions would be in contempt of court, it may deal with that person as if that person had committed contempt in relation to the High Court.
cy-gb	Os yw wedi’i fodloni y byddai gweithredoedd person yn ddirmyg llys, caiff ddelio â’r person hwnnw fel pe bai’r person hwnnw wedi cyflawni dirmyg mewn perthynas â’r Uchel Lys . 

en-gb	Section 108 – Enforcement policy document
cy-gb	Adran 108 - Dogfen polisi gorfodi

en-gb	The Commissioner must produce an enforcement policy document setting out his or her intended approach to exercising the Commissioner’s functions under this Part.
cy-gb	Rhaid i’r Comisiynydd gynhyrchu dogfen polisi gorfodi yn nodi ei ymagwedd arfaethedig at arfer swyddogaethau’r Comisiynydd o dan y Rhan hon.

en-gb	The document and any amendments to it must be approved by the Welsh Ministers.
cy-gb	Rhaid i’r ddogfen ac unrhyw ddiwygiadau iddi gael eu cymeradwyo gan Weinidogion Cymru.

en-gb	This section also makes provision about the availability of the document for inspection and about publicising those arrangements.
cy-gb	Mae’r adran hon hefyd yn gwneud darpariaeth ynghylch trefnu bod y ddogfen hon ar gael i’w harchwilio ac ynghylch rhoi cyhoeddusrwydd i’r trefniadau hynny.

en-gb	Section 109 – Register of enforcement action
cy-gb	Adran 109 - Cofrestr camau gorfodi

en-gb	The Commissioner must create and maintain an up to date register of all enforcement action undertaken by him or her.
cy-gb	Rhaid i’r Comisiynydd greu a chynnal cofrestr gyfoes o’r holl gamau gorfodi y mae’n eu cymryd.

en-gb	This section states what the register must include.
cy-gb	Mae’r adran hon yn datgan yr hyn y mae’n rhaid i’r gofrestr ei gynnwys.

en-gb	This section also makes provision about the availability of the register for inspection and about publicising those arrangements.
cy-gb	Mae’r adran hon hefyd yn gwneud darpariaeth ynghylch trefnu bod y gofrestr ar gael i’w harchwilio ac ynghylch rhoi cyhoeddusrwydd i'r trefniadau hynny.

en-gb	This section defines “enforcement action” and “interested person” for the purpose of Part 5.
cy-gb	Mae’r adran hon yn diffinio “camau gorfodi” a “person a chanddo fuddiant” at ddibenion Rhan 5.

en-gb	Section 111 – Application to Commissioner
cy-gb	Adran 111 - Gwneud cais i’r Comisiynydd

en-gb	This section makes provision for an individual (referred to in the Measure and in this explanatory note as “P”) who considers that his or her freedom to undertake a Welsh communication with another individual (referred to in the Measure and in this explanatory note as “R”) has been interfered with by a third person (referred to in the Measure and in this explanatory note as “D”) to apply to the Commissioner to investigate the alleged interference.
cy-gb	Mae’r adran hon yn gwneud darpariaeth i unigolyn (y cyfeirir ato yn y Mesur ac yn y nodyn esboniadol hwn fel “P”) sydd o’r farn bod trydydd person (y cyfeirir ato yn y Mesur ac yn y nodyn esboniadol hwn fel “D”) wedi ymyrryd â’i ryddid i ymgymryd â chyfathrebiad Cymraeg ag unigolyn arall (y cyfeirir ato yn y Mesur ac yn y nodyn esboniadol hwn fel “R”) wneud cais i’r Comisiynydd yn gofyn iddo ymchwilio i’r ymyrraeth honedig.

en-gb	Subsection (3) sets out how the application should be submitted and subsections (4) and (5) specify the detail which must be included in the application.
cy-gb	Mae is-adran (3) yn nodi sut y dylai’r cais gael ei gyflwyno ac mae is-adrannau (4) a (5) yn nodi’r manylion y mae’n rhaid eu cynnwys yn y cais.

en-gb	Section 112 – Welsh communications
cy-gb	Adran 112 - Cyfathrebiadau Cymraeg

en-gb	This section defines ‘Welsh communication’ as a communication carried out in the Welsh language between two individuals who are located in Wales and who wish to use the Welsh language with one another in undertaking the communication.
cy-gb	Mae’r adran hon yn diffinio ‘cyfathrebiad Cymraeg’ fel cyfathrebiad yn Gymraeg rhwng dau unigolyn sydd wedi’u lleoli yng Nghymru ac sy’n dymuno defnyddio’r Gymraeg gyda’i gilydd wrth ymgymryd â’r cyfathrebiad.

en-gb	Section 113 – Interference with freedom to use Welsh
cy-gb	Adran 113 - Ymyrryd â rhyddid i ddefnyddio’r Gymraeg

en-gb	This section sets out what, for the purposes of this part of the Measure, is an interference with the freedom to use Welsh which the Commissioner can investigate.
cy-gb	At ddibenion y rhan hon o’r Mesur mae’r adran hon yn nodi beth yw ymyrraeth â’r rhyddid i ddefnyddio’r Gymraeg y caniateir i’r Comisiynydd ymchwilio iddo.

en-gb	An interference can take a number of different forms and these different forms are described in subsections (2) to (8).
cy-gb	Gall ymyrraeth ddigwydd ar sawl ffurf wahanol ac mae’r ffurfiau hyn yn cael eu disgrifio yn is-adrannau (2) i (8).

en-gb	Case 1
cy-gb	Achos 1

en-gb	Subsection (2)(a) allows the Commissioner to investigate cases of interference in which D has indicated to P or R that they must not undertake a particular communication in Welsh that falls within the definition of a Welsh communication.
cy-gb	Mae is-adran (2)(a) yn caniatáu i’r Comisiynydd ymchwilio i achosion o ymyrraeth lle mae D wedi mynegi i P neu R fod rhaid iddyn nhw beidio ag ymgymryd â chyfathrebiad penodol yn Gymraeg sy’n syrthio o fewn y diffiniad o gyfathrebiad Cymraeg.

en-gb	The effect of subsection (2)(b) is that the Commissioner will also be able to investigate instances where D, rather than indicating that a particular communication should not take place,
cy-gb	Effaith is-adran (2)(b) yw y bydd y Comisiynydd hefyd yn cael ymchwilio i achosion lle mae D, yn hytrach na mynegi na ddylai cyfathrebiad penodol ddigwydd,

en-gb	has indicated more generally that Welsh should not be used, and
cy-gb	wedi mynegi’n fwy cyffredinol na ddylai’r Gymraeg gael ei defnyddio;

en-gb	that D’s more general indication catches within it communications which fall within the definition of “Welsh communication”.
cy-gb	a mae mynegiad mwy cyffredinol D yn cynnwys cyfathrebiadau sy’n syrthio o fewn y diffiniad o “cyfathrebiad Cymraeg”.

en-gb	Subsection (2) is to be read with subsection (6), the purpose of which is to recognise that there are a number of different ways in which D could indicate to P and R that they should not a particular communication or a category of communications.
cy-gb	Rhaid i is-adran (2) gael ei darllen ar y cyd ag is-adran (6). Diben is-adran (6) yw cydnabod bod yna nifer o ffyrdd gwahanol i D fynegi na ddylai P ac R ymgymryd â chyfathrebiad penodol neu gategori penodol o gyfathrebiadau.

en-gb	Subsection (6) makes it clear that giving an instruction is one such way, as is indicating that P or R will be subjected to a detriment (either imposed by D or by someone else) if they undertake the communication or category of communications.
cy-gb	Mae is-adran (6) yn ei gwneud yn glir bod rhoi cyfarwyddyd yn un ffordd o’r fath, ac felly hefyd mynegi y bydd P neu R yn dioddef anfantais (drwy law D neu drwy law rhywun arall) os byddan nhw’n ymgymryd â’r cyfathrebiad neu’r categori o gyfathrebiadau.

en-gb	A further way is by D, or someone else at D’s instigation, subjecting P or R to a detriment in connection with them having undertaken the communication or category of communications.
cy-gb	Ffordd arall yw i D, neu rywun arall ar anogaeth D, beri bod P neu R yn dioddef anfantais mewn cysylltiad ag ymgymryd â’r cyfathrebiad neu’r categori o gyfathrebiadau.

en-gb	Subsection (6) is not intended to be an exhaustive list of the ways in which D could indicate that P and R should not undertake a particular communication or a category of communications.
cy-gb	Does dim bwriad i is-adran (6) fod yn rhestr gynhwysfawr o’r ffyrdd y gallai D eu defnyddio i fynegi na ddylai P ac R ymgymryd â chyfathrebiad penodol neu gategori penodol o gyfathrebiadau.

en-gb	The indication could be made in a different way which is not one of those listed.
cy-gb	Gallai’r mynegi gael ei wneud mewn ffordd wahanol nad yw ymhlith y rhai sydd wedi’u rhestru.

en-gb	Subsection (3)(a) allows the Commissioner to investigate cases of interference in which D has indicated that P or R will be subjected to a detriment (either imposed by D or by someone else) because they have undertaken a particular communication in Welsh that falls within the definition of a Welsh communication.
cy-gb	Mae is-adran (3)(a) yn caniatáu i’r Comisiynydd ymchwilio i achosion o ymyrraeth lle mae D wedi mynegi y bydd P neu R yn dioddef anfantais (drwy law D neu drwy law rhywun arall) am eu bod wedi ymgymryd â chyfathrebiad penodol yn Gymraeg sy’n syrthio o fewn y diffiniad o gyfathrebiad Cymraeg.

en-gb	Subsection (3)(b) performs an equivalent role to subsection (2)(b) which has been explained above.
cy-gb	Mae is-adran (3)(b) yn gwneud gwaith tebyg i is-adran (2)(b) sydd wedi'i hesbonio uchod.

en-gb	It allows the Commissioner to investigate instances where D’s threat that a detriment will be imposed relates to the use of Welsh more generally, but catches communications which fall within the definition of a Welsh communication.
cy-gb	Mae’n caniatáu i’r Comisiynydd ymchwilio i achosion lle mae bygythiad D y bydd anfantais yn cael ei pheri yn ymwneud â defnyddio’r Gymraeg yn fwy cyffredinol, ond ei fod yn cynnwys cyfathrebiadau sy’n syrthio o fewn y diffiniad o gyfathrebiad Cymraeg.

en-gb	Subsection (4)(a) allows the Commissioner to investigate cases of interference in which D, or someone acting at D’s instigation, has already subjected P or R to a detriment because they have undertaken a particular communication in Welsh that falls within the definition of a Welsh communication.
cy-gb	Mae is-adran (4)(a) yn caniatáu i’r Comisiynydd ymchwilio i achosion o ymyrraeth lle mae D, neu rywun sy’n gweithredu ar anogaeth D, eisoes wedi peri anfantais i P neu R am eu bod wedi ymgymryd â chyfathrebiad penodol yn Gymraeg sy’n syrthio o fewn y diffiniad o gyfathrebiad Cymraeg.

en-gb	Subsection (4)(b) performs an equivalent role to subsections (2)(b) and (3)(b) which have been explained above.
cy-gb	Mae is-adran (4)(b) yn gwneud gwaith tebyg i is-adrannau (2)(b) a (3)(b) sydd wedi’u hesbonio uchod.

en-gb	It allows the Commissioner to investigate instances where D’s (or someone else’s at D’s instigation) imposition of a detriment relates to the use of Welsh more generally, but catches communications which fall within the definition of Welsh communication.
cy-gb	Mae’n caniatáu i’r Comisiynydd ymchwilio i achosion lle mae penderfyniad D (neu rywun arall ar anogaeth D) i beri anfantais yn ymwneud â defnyddio’r Gymraeg yn fwy cyffredinol, ond ei fod yn cynnwys cyfathrebiadau sy’n syrthio o fewn y diffiniad o gyfathrebiad Cymraeg.

en-gb	Subsection (5) provides that in cases where more general indications catch communications which fall within the definition of Welsh communications, the Commissioner is only able to consider and reach a conclusion about D’s action to the extent that it affects Welsh communications.
cy-gb	Mae is-adran (5) yn darparu mai dim ond i’r graddau y mae hynny’n effeithio ar gyfathrebiadau Cymraeg y caiff y Comisiynydd ystyried gweithred D a dod i benderfyniad arno mewn achosion lle mae mynegiadau mwy cyffredinol yn cynnwys cyfathrebiadau sy’n syrthio o fewn y diffiniad o gyfathrebiad Cymraeg.

en-gb	Subsection (6) has been explained above in the note dealing with subsection (2).
cy-gb	Mae is-adran (6) wedi’i hesbonio uchod yn y nodyn sy’n ymdrin ag is-adran (2 ). 

en-gb	Subsection (7) provides that the Commissioner’s power to investigate an indication by D that a communication in Welsh must not be undertaken or that a detriment will be imposed, is in no way dependent on D or anyone else having the ability to carry through what has been indicated.
cy-gb	Mae is-adran (7) yn darparu nad yw p*er y Comisiynydd i ymchwilio i fynegiad gan D fod rhaid peidio ag ymgymryd â chyfathrebiad yn Gymraeg neu y bydd anfantais yn cael ei pheri yn dibynnu mewn unrhyw fodd ar y cwestiwn a oes gan D neu unrhyw un arall y gallu i gyflawni’r hyn a fynegwyd.

en-gb	Subsection (8) makes it clear that being intimidated, bullied, harassed or humiliated is being subjected to a detriment for the purposes of this section.
cy-gb	Mae is-adran (8) yn ei gwneud yn glir bod cael eich bygylu, eich bwlio, eich aflonyddu neu eich bychanu yn gyfystyr â dioddef anfantais at ddibenion yr adran hon.

en-gb	Section 114 – Deciding whether to investigate
cy-gb	Adran 114 - Penderfynu ai i ymchwilio ai peidio

en-gb	Where an application is made under section 111 by P for the Commissioner to investigate an alleged interference, this section states that it is for the Commissioner to decide whether or not to investigate.
cy-gb	Pan fo cais yn cael ei wneud o dan adran 111 gan P i’r Comisiynydd ymchwilio i ymyrraeth honedig, mae’r adran hon yn datgan mai mater i’r Comisiynydd yw penderfynu a ddylai ymchwilio neu beidio.

en-gb	Subsection (3) lists matters which the Commissioner must consider or may consider in making that decision.
cy-gb	Mae is-adran (3) yn rhestru materion y mae’n rhaid i’r Comisiynydd eu hystyried neu y caiff eu hystyried wrth wneud y penderfyniad hwnnw.

en-gb	The Commissioner must take into account the context in which the alleged interference has occurred, including any relationship which exists between D and P, or D and R.
cy-gb	Mae’n rhaid i’r Comisiynydd gymryd i ystyriaeth y cyd-destun y mae’r ymyrraeth honedig wedi digwydd ynddo, gan gynnwys unrhyw berthynas sy’n bodoli rhwng D a P, neu D ac R.

en-gb	The Commissioner is a public authority subject to the Human Rights Act 1998 and therefore must not act in a way which is incompatible with rights in the European Convention on Human Rights (ECHR).
cy-gb	Mae’r Comisiynydd yn awdurdod cyhoeddus sy’n ddarostyngedig i Ddeddf Hawliau Dynol 1998 ac felly mae’n rhaid iddo beidio â gweithredu mewn ffordd sy’n anghydnaws â hawliau’r Confensiwn Ewropeaidd ar Hawliau Dynol (y Confensiwn).

en-gb	Article 8 of the ECHR deals with the right to respect for private and family life.
cy-gb	Mae Erthygl 8 o’r Confensiwn yn ymdrin â’r hawl i gael parch i fywyd preifat a bywyd teuluol.

en-gb	However the Commissioner is not limited to considering only the matters listed in subsection (3) when deciding whether or not to investigate an alleged interference.
cy-gb	Serch hynny, nid yw’r Comisiynydd yn cael ei gyfyngu i ystyried dim ond y materion sydd wedi’u rhestru yn is-adran (3) wrth benderfynu a ddylai ymchwilio i ymyrraeth honedig neu beidio.

en-gb	There may be other factors which are relevant to his or her decision.
cy-gb	Gall fod yna ffactorau eraill sy’n berthnasol i’w benderfyniad.

en-gb	If the Commissioner decides to investigate, subsection (5) requires him or her to inform P and D of the decision to undertake the investigation and to give the “relevant information about investigations” (see below) to them.
cy-gb	Os bydd y Comisiynydd yn penderfynu ymchwilio, mae is-adran (5) yn ei gwneud yn ofynnol iddo roi gwybod i P a D am y penderfyniad i gynnal yr ymchwiliad a rhoi’r “wybodaeth berthnasol am ymchwiliadau” (gweler isod) iddyn nhw.

en-gb	Should the Commissioner decide not to investigate the alleged interference he or she must inform P of the decision and the reason for it (subsection (6)).
cy-gb	Os bydd y Comisiynydd yn penderfynu peidio ag ymchwilio i’r ymyrraeth honedig, rhaid iddo roi gwybod i P am y penderfyniad a’r rheswm drosto (is-adran (6)).

en-gb	Subsection (8) gives the meaning of ‘relevant information about investigations’.
cy-gb	Mae is-adran (8) yn rhoi ystyr ‘gwybodaeth berthnasol am ymchwiliadau’.

en-gb	Section 115 – Investigations
cy-gb	Adran 115 - Ymchwiliadau

en-gb	This section sets out what the Commissioner may do and must do if he or she decides to investigate the alleged interference.
cy-gb	Mae’r adran hon yn nodi’r hyn y caiff y Comisiynydd ei wneud a’r hyn y mae’n rhaid iddo ei wneud os bydd yn penderfynu ymchwilio i’r ymyrraeth honedig.

en-gb	Section 116 – Discontinuing investigations
cy-gb	Adran 116 - Terfynu ymchwiliadau

en-gb	This section allows the Commissioner to discontinue his or her investigation of the alleged interference at any time.
cy-gb	Mae’r adran hon yn caniatáu i’r Comisiynydd roi’r gorau i’w ymchwiliad i’r ymyrraeth honedig ar unrhyw adeg.

en-gb	Subsection (2) lists the steps the Commissioner must take if he or she decides to discontinue the investigation.
cy-gb	Mae is-adran (2) yn rhestru’r camau y mae’n rhaid i’r Comisiynydd eu cymryd os bydd yn penderfynu rhoi’r gorau i’r ymchwiliad.

en-gb	Section 117 – Concluding investigations
cy-gb	Adran 117 - Cwblhau ymchwiliadau

en-gb	This section applies in circumstances where the Commissioner decides to investigate the alleged interference and does not discontinue the investigation.
cy-gb	Mae’r adran hon yn gymwys mewn amgylchiadau lle bydd y Comisiynydd yn penderfynu ymchwilio i'r ymyrraeth honedig ac nad yw’n rhoi’r gorau i’r ymchwiliad.

en-gb	Subsection (2) requires the Commissioner to determine whether or not D has interfered with P’s freedom to undertake a Welsh communication, as defined in section 113.
cy-gb	Mae is-adran (2) yn ei gwneud yn ofynnol i’r Comisiynydd benderfynu a yw D wedi ymyrryd neu beidio â rhyddid P i ymgymryd â chyfathrebiad Cymraeg, fel y mae wedi’i ddiffinio yn adran 113.

en-gb	If the Commissioner decides that interference has occurred, he or she must give a view on the interference (including, but not limited to whether in his or her view the interference was justified (subsection (3)).
cy-gb	Os bydd y Comisiynydd yn penderfynu bod ymyrraeth wedi digwydd, rhaid iddo roi barn ar yr ymyrraeth (gan gynnwys ei farn ynghylch a allai’r ymyrraeth gael ei gyfiawnhau, ond heb fod yn gyfyngedig i’w farn ynghylch hynny (is-adran (3)).

en-gb	Before making any determination under subsection (2) or giving views under subsection (3) the Commissioner must inform D of the determination he or she is proposing to make and of the views he or she is proposing to give, and, so far as is practicable, the Commissioner must give D the opportunity to respond.
cy-gb	Cyn gwneud unrhyw ddyfarniad o dan is-adran (2) neu roi barn o dan is-adran (3), rhaid i’r Comisiynydd roi gwybod i D am y dyfarniad y mae’n bwriadu ei roi neu am y farn y mae’n bwriadu ei rhoi, a, cyn belled ag y bo’n ymarferol, rhaid i’r Comisiynydd roi cyfle i D ymateb.

en-gb	As soon as practicable after the determination has been made the Commissioner is required to notify P and D of it.
cy-gb	Cyn gynted ag y bo’n ymarferol ar ôl i’r dyfarniad gael ei wneud, mae’n ofynnol hefyd i’r Comisiynydd roi gwybod amdano i P a D.

en-gb	Subsection (7) allows the Commissioner to give advice to P, D or any other person, about the alleged interference or any matter relating to it.
cy-gb	Mae is-adran (7) yn caniatáu i’r Comisiynydd roi cyngor i P, D neu unrhyw berson arall, ynghylch yr ymyrraeth honedig neu unrhyw fater sy’n ymwneud ag e.

en-gb	Section 118 – Reports
cy-gb	Adran 118 - Adroddiadau

en-gb	The Commissioner is not under a duty to produce a report when he or she concludes an investigation.
cy-gb	Does dim dyletswydd ar y Comisiynydd i gynhyrchu adroddiad pan fydd yn cwblhau ymchwiliad.

en-gb	If the Commissioner considers in a particular case that the appropriate action is to share his or her conclusions with P and D only, he or she is able to do that.
cy-gb	Os bydd y Comisiynydd o’r farn mewn achos penodol mai rhannu ei gasgliadau gyda P a D yn unig yw’r peth priodol i’w wneud, mae’n cael gwneud hynny.

en-gb	However, subsection (2) provides that the Commissioner may produce a report to be given to the Welsh Ministers on any application (not only ones which he or she has investigated) made to him or her under section 111, and on the action taken by him or her in response to that application.
cy-gb	Serch hynny, mae is-adran (2) yn darparu y caiff y Comisiynydd gynhyrchu adroddiad i’w roi i Weinidogion Cymru ynghylch unrhyw gais (nid dim ond ceisiadau y mae wedi ymchwilio iddyn nhw) a gafodd ei wneud iddo o dan adran 111, ac ynghylch y camau a gymerodd mewn ymateb i’r cais hwnnw.

en-gb	If such a report is produced, subsection (3) places a duty upon the Commissioner to give a copy to P and D.
cy-gb	Os bydd adroddiad o’r fath yn cael ei gynhyrchu, mae is-adran (3) yn gosod dyletswydd ar y Comisiynydd i roi copi i P a D.

en-gb	Where the Commissioner has produced a report to the Welsh Ministers under subsection (2), subsection (4) allows the Commissioner to publish that report or, alternatively, another related document.
cy-gb	Pan fo’r Comisiynydd wedi cynhyrchu adroddiad i Weinidogion Cymru o dan is-adran (2), mae is-adran (4) yn caniatáu i’r Comisiynydd gyhoeddi’r adroddiad hwnnw neu, fel arall, dogfen berthynol arall.

en-gb	He or she may publish a version of their report (for example, a summary version or one which anonymises the parties mentioned in it), or another document which relates to the report’s subject matter.
cy-gb	Mae’n cael cyhoeddi fersiwn o’i adroddiad (er enghraifft, fersiwn cryno neu fersiwn sy’n tynnu enwau’r partïon sydd wedi’u crybwyll ynddo), neu ddogfen arall sy’n ymwneud â phwnc yr adroddiad.

en-gb	Subsections (5) to (8) set out the requirements which must be met in order for the Commissioner to publish any document under subsection (4).
cy-gb	Mae is-adrannau (5) i (8) yn nodi’r gofynion y mae’n rhaid eu bodloni er mwyn i’r Comisiynydd gyhoeddi unrhyw ddogfen o dan is-adran (4).

en-gb	Both P and D must agree to the publication of a document or, if their agreement has not been obtained, the Commissioner must consider that publication is in the public interest.
cy-gb	Rhaid i P a D ill dau gytuno i ddogfen gael ei chyhoeddi neu, os nad yw eu cytundeb nhw wedi’i sicrhau, rhaid i’r Comisiynydd fod o’r farn bod cyhoeddi er budd y cyhoedd.

en-gb	In considering whether it is in the public interest, the Commissioner must take account of the interests of P, D and any other appropriate person.
cy-gb	Wrth bwyso a mesur a ydy hi er budd y cyhoedd, rhaid i’r Comisiynydd gymryd i ystyriaeth fuddiannau P, D ac unrhyw berson priodol arall.

en-gb	If in any case the Commissioner decides that D did not interfere with the freedom to use Welsh as defined in section 113, the Commissioner is prohibited from identifying D in any document which he or she publishes under subsection (4).
cy-gb	Os bydd y Comisiynydd yn penderfynu mewn unrhyw achos nad ymyrrodd D â’r rhyddid i ddefnyddio’r Gymraeg fel y mae wedi’i ddiffinio yn adran 113, mae’r Comisiynydd wedi’i wahardd rhag enwi D mewn unrhyw ddogfen y bydd yn ei chyhoeddi o dan is-adran (4).

en-gb	Section 119 – Annual report to Welsh Ministers
cy-gb	Adran 119 - Adroddiad blynyddol i Weinidogion Cymru

en-gb	This section lists the types of information relating to applications to investigate alleged interferences that must be included in the Commissioner’s annual report, required under section 18 of the Measure.
cy-gb	Mae’r adran hon yn rhestru’r mathau o wybodaeth ynghylch ceisiadau am ymchwiliad i ymyrraeth honedig y mae’n rhaid eu cynnwys yn adroddiad blynyddol y Comisiynydd, sy’n ofynnol o dan adran 18 o’r Mesur.

en-gb	Subsection (1)(c) requires the Commissioner to give a view on the adequacy and effectiveness of the law in protecting the freedom of persons in Wales wishing to use the Welsh language with one another.
cy-gb	Mae is-adran (1)(c) yn ei gwneud yn ofynnol i’r Comisiynydd roi barn ynghylch pa mor ddigonol ac effeithiol yw’r gyfraith wrth ddiogelu rhyddid personau yng Nghymru sy’n dymuno defnyddio’r Gymraeg gyda’i gilydd.

en-gb	Subsection (2) lists the matters the Commissioner must consider in formulating a view for this purpose, although he or she is not limited to those matters.
cy-gb	Mae is-adran (2) yn rhestru’r materion y mae’n rhaid i’r Comisiynydd eu hystyried wrth ffurfio barn at y diben hwn, er nad yw’n cael ei gyfyngu i’r materion hyn yn unig.

en-gb	Subsection (3) enables the Welsh Ministers to make provision about the reports in regulations.
cy-gb	Mae is-adran (3) yn galluogi Gweinidogion Cymru i wneud darpariaeth ynghylch yr adroddiadau mewn rheoliadau.

en-gb	The effect of subsection (4) is that if the Commissioner’s annual report referred to any cases in which he or she had decided that D did not interfere with the freedom to use Welsh as defined in section 113, the annual report must not identify D.
cy-gb	Effaith is-adran (4) yw bod rhaid i’r adroddiad blynyddol beidio â’i gwneud yn hysbys pwy yw D, os yw adroddiad blynyddol y Comisiynydd yn cyfeirio at unrhyw achosion lle penderfynodd nad ymyrrodd D â’r rhyddid i ddefnyddio’r Gymraeg fel y mae wedi’i ddiffinio yn adran 113.

en-gb	Section 120 – The Welsh Language Tribunal
cy-gb	Adran 120 - Tribiwnlys y Gymraeg

en-gb	This section establishes the Tribunal and provides that the Tribunal is to consist of a President, legally-qualified members and lay members.
cy-gb	Mae’r adran hon yn sefydlu’r Tribiwnlys ac yn darparu bod rhaid i’r Tribiwnlys gynnwys Llywydd, aelodau a chanddynt gymwysterau yn y gyfraith ac aelodau lleyg.

en-gb	The Welsh Ministers must appoint the members of the Tribunal.
cy-gb	Rhaid i aelodau’r Tribiwnlys gael eu penodi gan Weinidogion Cymru.

en-gb	Subsection (4) gives effect to Schedule 11 which makes further provision about the Tribunal.
cy-gb	Mae is-adran (4) yn rhoi ei heffaith i Atodlen 11 sy’n gwneud rhagor o ddarpariaeth ynghylch y Tribiwnlys.

en-gb	Section 121 – Composition for proceedings before Tribunal
cy-gb	Adran 121 - Cyfansoddiad ar gyfer achosion gerbron y Tribiwnlys

en-gb	This section makes provision regarding the Tribunal’s composition to deal with proceedings.
cy-gb	Mae’r adran hon yn gwneud darpariaeth ynghylch cyfansoddiad y Tribiwnlys i ymdrin ag achosion.

en-gb	This section is subject to Tribunal Rules (see section 123).
cy-gb	Mae’r adran hon yn ddarostyngedig i Reolau’r Tribiwnlys (gweler adran 123).

en-gb	Section 122 – Hearings in public
cy-gb	Adran 122 - Gwrandawiadau cyhoeddus

en-gb	Tribunal proceedings are to be held in public subject to Tribunal Rules.
cy-gb	Mae achosion gerbron y Tribiwnlys i gael eu cynnal yn gyhoeddus o dan Reolau’r Tribiwnlys.

en-gb	Section 123 – Welsh Language Tribunal Rules
cy-gb	Adran 123 - Rheolau Tribiwnlys y Gymraeg

en-gb	This section requires the President to make rules (“Tribunal Rules”) governing the practice and procedure to be followed in the Tribunal, which are subject to the approval of the Welsh Ministers.
cy-gb	Mae’r adran hon yn ei gwneud yn ofynnol i’r Llywydd wneud rheolau (“Rheolau’r Tribiwnlys”) yn llywodraethu’r arferion a’r weithdrefn sydd i’w dilyn yn y Tribiwnlys. Rhaid i Reolau’r Tribiwnlys gael eu cymeradwyo gan Weinidogion Cymru.

en-gb	Section 124 – Practice directions
cy-gb	Adran 124 - Cyfarwyddiadau ymarfer

en-gb	This section allows the President to give directions as to the practice and procedure of the Tribunal.
cy-gb	Mae’r adran hon yn caniatáu i’r Llywydd roi cyfarwyddiadau ynghylch arferion a gweithdrefn y Tribiwnlys.

en-gb	Any directions given are subject to the approval of the Welsh Ministers unless they relate to the application or interpretation of the law or the making of decisions by members of the Tribunal.
cy-gb	Rhaid i unrhyw gyfarwyddiadau a fydd yn cael eu rhoi gael eu cymeradwyo gan Weinidogion Cymru oni bai eu bod yn ymwneud â chymhwyso’r gyfraith neu ddehongli’r gyfraith, neu’n ymwneud â phenderfyniadau gan aelodau’r Tribiwnlys.

en-gb	Section 125 – Guidance, advice and information
cy-gb	Adran 125 - Canllawiau, cyngor a gwybodaeth

en-gb	This section allows the President to give guidance to other members of the Tribunal in relation to the exercise of their functions.
cy-gb	Mae’r adran hon yn caniatáu i’r Llywydd roi canllawiau i aelodau eraill o’r Tribiwnlys ynghylch arfer eu swyddogaethau.

en-gb	Members of the Tribunal must have regard to any such guidance.
cy-gb	Rhaid i aelodau’r Tribiwnlys roi sylw i unrhyw ganllawiau o’r fath.

en-gb	The President may also give advice and information in respect of the Tribunal and its functions.
cy-gb	Mae’r Llywydd hefyd yn cael rhoi cyngor a gwybodaeth ynghylch y Tribiwnlys a’i swyddogaethau.

en-gb	This section provides the Tribunal with the same powers, rights, privileges and authority as the High Court in relation to:
cy-gb	Mae’r adran hon yn rhoi’r un pwerau, hawliau, breintiau ac awdurdod i’r Tribiwnlys ag sydd gan yr Uchel Lys o ran:

en-gb	the attendance and examination of witnesses;
cy-gb	presenoldeb tystion a holi tystion;

en-gb	the production and inspection of documents;
cy-gb	dangos dogfennau ac archwilio dogfennau;

en-gb	and,
cy-gb	a

en-gb	all other matter incidental to the Tribunal’s functions.
cy-gb	phob mater arall sy’n gysylltiedig â swyddogaethau’r Tribiwnlys.

en-gb	Subsection (4) gives the Tribunal a power to direct that a party or witness is to be examined under oath or affirmation.
cy-gb	Mae is-adran (4) yn rhoi p*er i’r Tribiwnlys i gyfarwyddo bod rhaid i barti neu dyst gael ei holi ar lw neu gadarnhad.

en-gb	The Tribunal may administer any oath, or take any affirmation, that is necessary for that purpose.
cy-gb	Caiff y Tribiwnlys weinyddu unrhyw lw, neu gymryd unrhyw gadarnhad, sy’n angenrheidiol at y diben hwnnw.

en-gb	Section 127 – Staff, accommodation and other resources of Tribunal
cy-gb	Adran 127 - Staff, adeiladau ac adnoddau eraill y Tribiwnlys

en-gb	This section requires the Welsh Ministers to ensure that the Tribunal is provided with the appropriate level of staff, accommodation and financial and other resources to exercise its functions.
cy-gb	Mae’r adran hon yn ei gwneud yn ofynnol i Weinidogion Cymru ddarparu ar gyfer y Tribiwnlys y lefel briodol o staff, adeiladau, adnoddau ariannol ac adnoddau eraill i arfer ei swyddogaethau.

en-gb	Section 128 – Specially qualified advisers
cy-gb	Adran 128 - Cynghorwyr sydd wedi ymgymhwyso’n arbennig

en-gb	This section allows the President to appoint specially qualified advisers to provide assistance to the Tribunal.
cy-gb	Mae’r adran hon yn caniatáu i’r Llywydd benodi cynghorwyr a chanddyn nhw gymwysterau arbennig i roi cymorth i’r Tribiwnlys.

en-gb	Section 129 – Seal
cy-gb	Adran 129 - Y sêl

en-gb	The Tribunal is to have an official seal.
cy-gb	Bydd gan y Tribiwnlys sêl swyddogol.

en-gb	Documents carrying the seal are to be received in evidence in England and Wales without further proof.
cy-gb	Mae dogfennau sy’n dwyn y sêl i gael eu derbyn fel tystiolaeth yng Nghymru a Lloegr heb ragor o brawf.

en-gb	Section 130 – Financial year
cy-gb	Adran 130 - Y flwyddyn ariannol

en-gb	This section defines the Tribunal’s financial year.
cy-gb	Mae’r adran hon yn diffinio blwyddyn ariannol y Tribiwnlys.

en-gb	Section 131 – Vacancy in the office of President
cy-gb	Adran 131 - Swydd y Llywydd yn wag

en-gb	In the event of vacancy in the office of President, this section makes provision allowing the Welsh Ministers to make appointments for the purpose of exercising the President’s functions.
cy-gb	Os bydd swydd y Llywydd yn wag, mae’r adran hon yn gwneud darpariaeth sy’n caniatáu i Weinidogion Cymru wneud penodiadau er mwyn i swyddogaethau’r Llywydd gael eu harfer.

en-gb	Section 132 – President’s annual report
cy-gb	Adran 132 - Adroddiad blynyddol y Llywydd

en-gb	This section requires the President to produce an annual report on the Tribunal’s exercise of its functions during that financial year and lay it before the National Assembly for Wales.
cy-gb	Mae’r adran hon yn ei gwneud yn ofynnol i’r Llywydd gynhyrchu adroddiad blynyddol ynghylch sut mae’r Tribiwnlys wedi arfer ei swyddogaethau yn ystod y flwyddyn ariannol honno, a gosod yr adroddiad hwnnw gerbron Cynulliad Cenedlaethol Cymru.

en-gb	The President must comply with the National Assembly’s requirements relating to the form and laying of the report.
cy-gb	Rhaid i’r Llywydd gydymffurfio â gofynion y Cynulliad Cenedlaethol ynghylch ffurf yr adroddiad a sut i’w osod.

en-gb	Section 133 – Training etc for members of Tribunal
cy-gb	Adran 133 - Hyfforddiant etc ar gyfer aelodau’r Tribiwnlys

en-gb	This section places a duty upon the President to decide upon and maintain appropriate arrangements for the training, guidance and welfare of members of the Tribunal.
cy-gb	Mae’r adran hon yn gosod dyletswydd ar y Llywydd i bennu a chynnal trefniadau priodol ar gyfer hyfforddiant, arweiniad a lles aelodau’r Tribiwnlys.

en-gb	Section 134 – Register of interests
cy-gb	Adran 134 - Cofrestr buddiannau

en-gb	This section places a duty upon each relevant officer holder to create and maintain an up to date register of interests.
cy-gb	Mae’r adran hon yn gosod dyletswydd ar bob deiliad swydd perthnasol i greu a chynnal cofrestr gyfoes o fuddiannau.

en-gb	Section 135 – Publication of registers of interests
cy-gb	Adran 135 - Cyhoeddi cofrestrau buddiannau

en-gb	This section imposes duties on the Commissioner in respect of the inspection and availability of a relevant office holder’s register of interests.
cy-gb	Mae’r adran hon yn gosod dyletswyddau ar y Comisiynydd o ran archwilio cofrestr buddiannau deiliad swydd perthnasol a threfnu bod y gofrestr honno ar gael.

en-gb	Section 136 – Conflicts of interest
cy-gb	Adran 136 - Gwrthdrawiadau buddiannau

en-gb	This section prevents a relevant office holder from exercising a function if he or she has a registrable interest (defined in section 139) which relates to the exercise of that function.
cy-gb	Mae’r adran hon yn atal deiliad swydd perthnasol rhag arfer swyddogaeth os oes ganddo fuddiant cofrestradwy (sy’n cael ei ddiffinio yn adran 139) sy’n ymwneud ag arfer y swyddogaeth honno.

en-gb	Where the relevant office holder is prevented from exercising a function, this section provides for how the function must be delegated (if the Commissioner is unable to act) or for arrangements to be made for the function to be exercised by another (if the Deputy Commissioner is unable to act).
cy-gb	Pan fo’r deiliad swydd perthnasol yn cael ei atal rhag arfer swyddogaeth, mae’r adran hon yn darparu ar gyfer sut mae’n rhaid i’r swyddogaeth gael ei dirprwyo (os na all y Comisiynydd weithredu) neu ar gyfer trefnu i’r swyddogaeth gael ei harfer gan un arall (os na all y Dirprwy Gomisiynydd weithredu).

en-gb	Section 137 – Validity of acts
cy-gb	Adran 137 - Dilysrwydd gweithredoedd

en-gb	The validity of an act of a relevant office holder is not affected by a failure to comply with provision of, or made under, this Chapter of Part 8 of the Measure.
cy-gb	Nid yw methiant i gydymffurfio ag un o ddarpariaethau’r Bennod hon o Ran 8 o’r Mesur, neu ddarpariaeth sydd wedi’i gwneud o dani, yn effeithio ar ddilysrwydd gweithred gan ddeiliad swydd perthnasol.

en-gb	Section 138 – Regulations
cy-gb	Adran 138 - Rheoliadau

en-gb	The Welsh Ministers may make regulations specifying what interests are registrable interests and to make other provision for the purposes of this Chapter of Part 8 of the Measure.
cy-gb	Caiff Gweinidogion Cymru wneud rheoliadau yn pennu pa fuddiannau sy’n fuddiannau cofrestradwy a gwneud darpariaeth arall at ddibenion y Bennod hon yn Rhan 8 o’r Mesur.

en-gb	Section 139 – Interpretation of this Chapter
cy-gb	Adran 139 - Dehongli’r Bennod hon

en-gb	“Registrable interest” and “relevant office holder” are defined in this Chapter.
cy-gb	Mae “buddiant cofrestradwy” a “deiliad swydd perthnasol” yn cael eu diffinio yn y Bennod hon.

en-gb	Section 140 – Absolute privilege
cy-gb	Adran 140 - Braint absoliwt

en-gb	The publication of matters falling within paragraphs (a) to (e) of subsection (1) have a complete defence in law (called an “absolute privilege”) against a claim of defamation.
cy-gb	Mae yna amddiffyniad cyflawn yn y gyfraith (o’r enw braint absoliwt) rhag hawliad o ddifenwi yngln â chyhoeddi materion sy’n syrthio o fewn paragraffau (a) i (e) o is-adran (1).

en-gb	The effect of absolute privilege is that persons publishing the matter are protected from any liability for defamation in the circumstances defined below:
cy-gb	Effaith braint absoliwt yw bod personau sy’n cyhoeddi’r mater yn cael eu diogelu rhag unrhyw atebolrwydd am ddifenwi o dan yr amgylchiadau sydd wedi’u diffinio isod:

en-gb	the publication of a matter by the Commissioner in the exercise of any of his or her functions;
cy-gb	cyhoeddi mater gan y Comisiynydd wrth iddo arfer unrhyw rai o’i swyddogaethau;

en-gb	the publication of a matter by a member of the Advisory Panel in the exercise of any of his or her functions;
cy-gb	cyhoeddi mater gan aelod o’r Panel Cynghori wrth iddo arfer unrhyw rai o’i swyddogaethau ; 

en-gb	the publication of a matter by a person in compliance with a requirement in a decision notice;
cy-gb	cyhoeddi mater gan berson wrth iddo gydymffurfio â gofyniad mewn hysbysiad penderfynu;

en-gb	the publication, in a communication between the Commissioner and a protected person of a matter in connection with an inquiry or investigation;
cy-gb	cyhoeddi, mewn cyfathrebiad rhwng y Comisiynydd a pherson a ddiogelir, fater mewn cysylltiad ag ymholiad neu ymchwiliad;

en-gb	the publication, in a communication between the complainant or person acting on behalf of the complainant and a representative with an investigation under Part 5 (Enforcement) or Part 6 (Freedom to use Welsh).
cy-gb	cyhoeddi, mewn cyfathrebiad rhwng yr achwynydd neu berson sy’n gweithredu ar ran yr achwynydd a chynrychiolydd, fater sy’n gysylltiedig ag ymchwiliad o dan Ran 5 (Gorfodi) neu Ran 6 (Rhyddid i ddefnyddio’r Gymraeg).

en-gb	Subsection (2) provides that a reference to the Commissioner in this section includes the members of the Commissioner’s staff or any person acting on the Commissioner’s behalf or assisting in the exercise of the Commissioner’s functions.
cy-gb	Mae is-adran (2) yn darparu bod cyfeiriad at y Comisiynydd yn yr adran hon yn cynnwys aelodau staff y Comisiynydd neu unrhyw berson sy’n gweithredu ar ran y Comisiynydd neu’n helpu i arfer swyddogaethau’r Comisiynydd.

en-gb	This section provides a number of definitions for the purposes of interpreting section 140.
cy-gb	Mae’r adran hon yn darparu nifer o ddiffiniadau er mwyn dehongli adran 140.

en-gb	Section 142 – Restrictions
cy-gb	Adran 142 - Cyfyngiadau

en-gb	This Measure does not authorise or require the Commissioner to exercise a prescribed function which by virtue of an enactment is also exercisable by a prescribed person.
cy-gb	Nid yw’r Mesur yn awdurdodi’r Comisiynydd nac yn ei gwneud yn ofynnol i’r Comisiynydd arfer swyddogaeth ragnodedig sydd yn rhinwedd deddfiad yn arferadwy hefyd gan berson rhagnodedig.

en-gb	For the purposes of this section “prescribed” means prescribed in an order made by the Welsh Ministers.
cy-gb	At ddibenion yr adran hon, ystyr “rhagnodedig” yw wedi’i ragnodi mewn gorchymyn sydd wedi’i wneud gan Weinidogion Cymru.

en-gb	Section 143 – Abolition of the Board and transfer of functions
cy-gb	Adran 143 - Diddymu’r Bwrdd a throsglwyddo swyddogaethau

en-gb	This section marks the beginning of the first stage of transition.
cy-gb	Mae’r adran hon yn nodi dechrau’r cyfnod pontio cyntaf.

en-gb	The Welsh Language Board is abolished and its functions under section 3 of the 1993 Act are transferred to the Commissioner.
cy-gb	Mae Bwrdd yr iaith Gymraeg yn cael ei ddiddymu ac mae ei swyddogaethau o dan adran 3 o Ddeddf 1993 yn cael eu trosglwyddo i’r Comisiynydd.

en-gb	The functions of the Board under section 3 of the 1993 Act could be exercised by Welsh Ministers instead of or in addition to the functions being transferred to the Commissioner.
cy-gb	Gallai swyddogaethau’r Bwrdd o dan adran 3 o Ddeddf 1993 gael eu harfer gan Weinidogion Cymru yn lle eu trosglwyddo i’r Comisiynydd neu yn ychwanegol at eu trosglwyddo i’r Comisiynydd.

en-gb	This could be achieved by an order made under section 154 of this Measure.
cy-gb	Gallai hyn gael ei gyflawni drwy orchymyn a fyddai’n cael ei wneud o dan adran 154 o’r Mesur hwn.

en-gb	The functions of the Board contained in Part 2 of the 1993 Act (Welsh language schemes) are transferred to the Commissioner.
cy-gb	Mae swyddogaethau’r Bwrdd a geir yn Rhan 2 o Ddeddf 1993 (cynlluniau iaith Gymraeg) yn cael eu trosglwyddo i’r Comisiynydd.

en-gb	This section also repeals certain provisions of the 1993 Act.
cy-gb	Mae’r adan hon hefyd yn diddymu rhai o ddarpariaethau Deddf 1993.

en-gb	Section 144 – Abolition of the Board’s general functions and replacement of schemes with standards
cy-gb	Adran 144 - Diddymu swyddogaethau cyffredinol y Bwrdd a disodli cynlluniau gan safonau

en-gb	This section marks the beginning of the second transitional period.
cy-gb	Mae’r adran hon yn nodi dechrau’r ail gyfnod pontio.

en-gb	It provides for the move from the Welsh language scheme regime (Part 2 of the 1993 Act) and the functions of the Board (section 3 of the 1993 Act) to the new standards regime provided for in this Measure.
cy-gb	Mae’n darparu ar gyfer symud o gyfundrefn cynlluniau iaith Gymraeg (Rhan 2 o Ddeddf 1993) a swyddogaethau’r Bwrdd (adran 3 o Ddeddf 1993) i’r gyfundrefn newydd o safonau y darperir ar ei chyfer yn y Mesur hwn.

en-gb	This section abolishes the functions of the Board under section 3 of the 1993 Act, including those which have been transferred under section 143 during the first transitional phase.
cy-gb	Mae’r adran hon yn diddymu swyddogaethau’r Bwrdd o dan adran 3 o Ddeddf 1993, gan gynnwys y rhai a fydd wedi’u trosglwyddo o dan adran 143 yn ystod y cyfnod pontio cyntaf.

en-gb	Where a person comes within Part 2 of the 1993 Act, and then becomes subject to the new standards regime under section 25(1) of this Measure, Part 2 will no longer apply to it.
cy-gb	Pan fo person yn dod o fewn Rhan 2 o Ddeddf 1993, ac yna’n dod yn ddarostyngedig i’r gyfundrefn newydd o safonau o dan adran 25(1) o’r Mesur hwn, ni fydd Rhan 2 yn gymwys iddo mwyach.

en-gb	Section 145 – Replacement of Welsh language schemes with standards
cy-gb	Adran 145 - Disodli cynlluniau iaith Gymraeg gan safonau

en-gb	This section marks the end of the second transitional period which was commenced by section 144.
cy-gb	Mae’r adran hon yn nodi diwedd yr ail gyfnod pontio a gafodd ei gychwyn gan adran 144.

en-gb	The final stage begins as the final public body’s Welsh language scheme is replaced by the application of standards as provided for in section 25(1) of this Measure.
cy-gb	Mae’r cyfnod olaf yn dechrau wrth i gynllun iaith Gymraeg y corff cyhoeddus olaf gael ei ddisodli drwy gymhwyso safonau’r Gymraeg, fel y darperir ar eu cyfer yn adran 25(1) o’r Mesur hwn.

en-gb	The section provides for the abolishment of the Board’s functions under Part 2 of the 1993 Act, which are exercised by the Commissioner or the Welsh Ministers under section 143. This provision is to be commenced only when all existing Welsh language schemes have been replaced by the application of standards as provided for in this Measure.
cy-gb	Mae’r adran yn darparu ar gyfer diddymu swyddogaethau’r Bwrdd o dan Ran 2 o Ddeddf 1993, sy’n cael eu harfer gan y Comisiynydd neu gan Weinidogion Cymru o dan adran 143, Dim ond pan fydd yr holl gynlluniau iaith Gymraeg sy’n bodoli wedi’u disodli drwy gymhwyso safonau, fel y darperir ar eu cyfer gan y Mesur hwn, y bydd y ddarpariaeth hon yn cychwyn.

en-gb	Section 146 – Other provision
cy-gb	Adran 146 - Darpariaeth arall

en-gb	This section introduces Schedule 12 to the Measure which contains other provisions relating to the abolition of the Board.
cy-gb	Mae’r adran hon yn cyflwyno Atodlen 12 i’r Mesur, sy’n cynnwys darpariaethau eraill ynghylch diddymu’r Bwrdd.

en-gb	Section 147 – Supplementary
cy-gb	Adran 147 - Atodol

en-gb	This section provides that the Welsh Ministers’ powers under other Parts of the Measure:
cy-gb	Mae’r adran hon yn darparu bod pwerau Gweinidogion Cymru o dan Rannau eraill o’r Mesur:

en-gb	are not limited by this Part;
cy-gb	heb gael eu cyfyngu gan y Rhan hon;

en-gb	may be used to enable the Commissioner to exercise the functions of the Board until the Commissioner’s new functions, as conferred by this Measure, are commenced;
cy-gb	yn gallu cael eu defnyddio i alluogi’r Comisiynydd i arfer swyddogaethau’r Bwrdd nes y bydd swyddogaethau newydd y Comisiynydd, fel y maen nhw’n cael eu rhoi gan y Mesur hwn, wedi cychwyn;

en-gb	may amend or replace the provisions in this Part.
cy-gb	yn cael diwygio neu ddisodli darpariaethau’r Rhan hon.

en-gb	The Welsh Ministers’ powers under other Parts of the Measure include, but are not limited to, their powers in orders made under section 154 (transitional and consequential provisions etc), and orders under section 156 (commencement).
cy-gb	Mae pwerau Gweinidogion Cymru o dan Rannau eraill o’r Mesur yn cynnwys eu pwerau mewn gorchmynion sy’n cael eu gwneud o dan adran 154 (darpariaeth drosiannol a darpariaeth ganlyniadol etc), a gorchmynion o dan adran 156 (cychwyn), ond dydyn nhw ddim wedi'u cyfyngu i’r rhain yn unig.

en-gb	Section 148 – Welsh Ministers to prepare an action plan
cy-gb	Adran 148 - Gweinidogion Cymru i baratoi cynllun gweithredu

en-gb	This section amends section 78 of the Government of Wales Act 2006 so that Welsh Ministers are required to publish an action plan detailing their proposals for implementing their Welsh language strategy.
cy-gb	Mae’r adran hon yn diwygio adran 78 o Ddeddf Llywodraeth Cymru 2006 fel y bydd yn ofynnol i Weinidogion Cymru gyhoeddi cynllun gweithredu sy’n rhoi manylion eu cynigion ar gyfer gweithredu eu strategaeth iaith Gymraeg.

en-gb	Provision is also made for the timing of the publication of the plan.
cy-gb	Gwneir darpariaeth hefyd ar gyfer amser cyhoeddi’r cynllun.

en-gb	Section 149 – The Welsh Language Partnership Council
cy-gb	Adran 149 - Cyngor Partneriaeth y Gymraeg

en-gb	This section places a duty on the Welsh Ministers to establish and maintain the Welsh Language Partnership Council (“the Partnership Council”).
cy-gb	Mae’r adran hon yn gosod dyletswydd ar Weinidogion Cymru i sefydlu a chynnal Cyngor Partneriaeth y Gymraeg (“y Cyngor Partneriaeth”).

en-gb	Subsection (2) provides that the Welsh Minister with responsibility for the Welsh language must chair the Partnership Council.
cy-gb	Mae is-adran (2) yn darparu bod yn rhaid i’r Gweinidog hwnnw o blith Gweinidogion Cymru a chanddo gyfrifoldeb am y Gymraeg gadeirio’r Cyngor Partneriaeth.

en-gb	Provision is also made in relation to its membership.
cy-gb	Gwneir darpariaeth hefyd mewn perthynas ag aelodaeth y Cyngor.

en-gb	Subsection (3) provides that in appointing members to the Partnership Council, Welsh Ministers must have regard to the fact that it is desirable for the Partnership Council’s membership to reflect the varying extent to which the Welsh language is used by those living in Wales.
cy-gb	Mae is-adran (3) yn darparu bod yn rhaid i Weinidogion Cymru, wrth iddynt benodi aelodau o’r Cyngor Partneriaeth, roi sylw i’r ffaith ei bod yn ddymunol bod aelodaeth y Cyngor Partneriaeth yn adlewyrchu graddau amrywiol defnyddio’r Gymraeg gan y rhai sy’n byw yng Nghymru.

en-gb	The Partnership Council’s procedures are to be regulated by standing orders made by the Welsh Ministers in consultation with the Partnership Council.
cy-gb	Mae gweithdrefnau’r Cyngor Partneriaeth i’w rheoleiddio gan reolau sefydlog wedi’u gwneud gan Weinidogion Cymru drwy ymgynghori â’r Cyngor Partneriaeth.

en-gb	Standing orders may make provision about who should chair the Partnership Council in the absence of the Welsh Minister with responsibility for the Welsh language.
cy-gb	Caiff y rheolau sefydlog wneud darpariaeth ynghylch pwy ddylai gadeirio’r Cyngor Partneriaeth yn absenoldeb y Gweinidog o blith Gweinidogion Cymru a chanddo gyfrifoldeb am y Gymraeg.

en-gb	Subsection (6) provides for the Partnership Council to give advice or make representations to the Welsh Ministers in relation to the Welsh language strategy, (including the plan setting out how the Welsh Ministers will implement the proposals set out in the strategy).
cy-gb	Mae is-adran (6) yn darparu i’r Cyngor Partneriaeth roi cyngor neu wneud sylwadau i Weinidogion Cymru mewn perthynas â’r strategaeth iaith Gymraeg (gan gynnwys y cynllun yn nodi sut bydd Gweinidogion Cymru’n gweithredu’r cynigion a nodir yn y strategaeth).

en-gb	Section 150 – Orders and regulations
cy-gb	Adran 150 - Gorchmynion a rheoliadau

en-gb	Any power of the Welsh Ministers to make an order or regulations under this Measure is exercisable by statutory instrument, the majority of which will be subject to the negative resolution procedure.
cy-gb	Mae unrhyw b * er sydd gan Weinidogion Cymru i wneud gorchymyn neu reoliadau o dan y Mesur hwn yn arferadwy drwy offeryn statudol, y bydd y mwyafrif ohonyn nhw yn dilyn y weithdrefn penderfyniad negyddol.

en-gb	The statutory instruments listed in subsection (2) must be made by affirmative procedure which means that the National Assembly for Wales has an opportunity to debate the matter and must approve the statutory instrument before it can be made.
cy-gb	Mae’n rhaid i’r offerynnau statudol sydd wedi’u rhestru yn is-adran (2) gael eu gwneud drwy’r weithdrefn gadarnhaol sy’n golygu bod gan Gynulliad Cenedlaethol Cymru gyfle i drafod y mater a bod rhaid iddo gymeradwyo’r offeryn statudol cyn iddo allu cael ei wneud.

en-gb	Statutory instruments to which the affirmative procedure applies include amongst others:
cy-gb	Mae’r offerynnau statudol y mae’r weithdrefn gadarnhaol yn gymwys iddyn nhw yn cynnwys, ymhlith eraill:

en-gb	orders amending Schedule 6 or 8, orders specifying standards, orders providing for the standards to be specifically applicable, orders altering the maximum amount of civil penalty, orders which contain a provision amending, repealing or modifying an enactment, regulations making provision about the appointment of the Commissioner and orders altering the amount of public money specified in the Schedule 5 table.
cy-gb	gorchmynion sy’n diwygio Atodlen 6 neu 8; gorchmynion sy’n pennu safonau; gorchmynion sy’n darparu i safonau fod yn benodol gymwys; gorchmynion sy’n newid uchafswm cosb sifil; gorchmynion sy’n cynnwys darpariaeth sy’n diwygio, diddymu neu’n addasu deddfiad; rheoliadau sy’n gwneud darpariaeth ynghylch penodi’r Comisiynydd; a gorchmynion sy’n newid y swm o arian cyhoeddus sydd wedi’i bennu yn y tabl yn Atodlen 5.

en-gb	The Welsh Ministers power to make an order or regulations under this Measure includes the power to:
cy-gb	Mae p * er Gweinidogion Cymru i wneud gorchymyn neu reoliadau o dan y Mesur hwn yn cynnwys y p * er i wneud y canlynol:

en-gb	make different provision for different cases, different purposes or different geographical areas;
cy-gb	gwneud darpariaeth wahanol ar gyfer achosion gwahanol, dibenion gwahanol neu ardaloedd daearyddol gwahanol;

en-gb	to make provision generally or in relation to specific cases;
cy-gb	gwneud darpariaeth yn gyffredinol neu mewn perthynas ag achosion penodol;

en-gb	to make such transitional, transitory, consequential, saving, incidental and other provision as the Welsh Ministers think necessary or appropriate.
cy-gb	gwneud darpariaeth drosiannol, darpariaeth ddarfodol, darpariaeth ganlyniadol, darpariaeth arbed, darpariaeth gysylltiedig a darpariaeth arall y mae Gweinidogion Cymru’n credu eu bod yn angenrheidiol neu’n briodol.

en-gb	Where the Welsh Ministers have power under section 155(3) to commence a repeal of provisions of the Welsh Language 1993, they may provide for different commencement for different jurisdictions.
cy-gb	Pan fo gan Weinidogion Cymru b * er o dan adran 155(3) i gychwyn diddymiad darpariaethau yn Neddf yr Iaith Gymraeg 1993, maen nhw’n cael darparu ar gyfer cychwyn yn wahanol mewn awdurdodaethau gwahanol.

en-gb	In this section “primary legislation” means an Act of Parliament, or a Measure or Act of the Assembly.
cy-gb	Yn yr adran hon, ystyr “deddfwriaeth sylfaenol” yw Deddf Seneddol, neu un o Fesurau neu Ddeddfau’r Cynulliad.

en-gb	Directions given by Welsh Ministers under this Measure:
cy-gb	Mae cyfarwyddiadau sy’n cael eu rhoi gan Weinidogion Cymru o dan y Mesur hwn:

en-gb	may be varied or revoked by a later direction;
cy-gb	yn gallu cael eu hamrywio neu eu dirymu gan gyfarwyddyd yn nes ymlaen;

en-gb	must be given in writing;
cy-gb	yn gorfod cael eu rhoi mewn ysgrifen;

en-gb	may make provision generally or in relation to specific cases;
cy-gb	yn cael gwneud darpariaeth yn gyffredinol neu mewn perthynas ag achosion penodol;

en-gb	may make different provision for different cases, different purposes or different geographical areas.
cy-gb	yn cael gwneud darpariaeth wahanol ar gyfer achosion gwahanol, dibenion gwahanol neu ardaloedd daearyddol gwahanol.

en-gb	Section 152 – Notices etc
cy-gb	Adran 152 - Hysbysiadau etc

en-gb	This section makes provision in relation to notices and other documents required or authorised to be given under this Measure.
cy-gb	Mae’r adran hon yn gwneud darpariaeth o ran hysbysiadau a dogfennau eraill y mae’n ofynnol eu rhoi o dan y Mesur hwn neu yr awdurdodir eu rhoi o dan y Mesur hwn.

en-gb	Section 153 – Interpretation of this Measure
cy-gb	Adran 153 - Dehongli’r Mesur hwn

en-gb	This section provides definitions of certain terms used in the Measure.
cy-gb	Mae’r adran hon yn rhoi diffiniadau o dermau penodol sy’n cael eu defnyddio yn y Mesur.

en-gb	Section 154 – Transitional and consequential provision etc
cy-gb	Adran 154 - Darpariaeth drosiannol a darpariaeth ganlyniadol etc

en-gb	This section gives the Welsh Ministers the power to make such provisions as they think necessary or appropriate in connection with the Measure or to give full effect to it.
cy-gb	Mae’r adran hon yn rhoi p * er i Weinidogion Cymru i wneud unrhyw ddarpariaethau y maen nhw’n credu eu bod yn angenrheidiol neu’n briodol mewn cysylltiad â’r Mesur neu er mwyn rhoi ei effaith lawn iddo.

en-gb	This power is exercisable by order.
cy-gb	Mae’r p * er hwn yn arferadwy drwy orchymyn.

en-gb	This includes a power to amend, repeal or modify an enactment in connection with the Measure or to give full effect to it.
cy-gb	Mae hyn yn cynnwys p * er i ddiwygio, diddymu neu addasu deddfiad mewn cysylltiad â’r Mesur neu i roi ei effaith lawn iddo.

en-gb	Section 155 – Extent
cy-gb	Adran 155 - Rhychwant

en-gb	Subject to subsection (3), the Measure extends to England and Wales only.
cy-gb	Yn ddarostyngedig i is-adran (3), mae’r Mesur yn gymwys i Gymru a Lloegr yn unig.

en-gb	Subsection (3) provides that a repeal of a provision of the Welsh Language Act 1993 has the same extent as the provision repealed.
cy-gb	Mae is-adran (3) yn darparu bod diddymiad ar un o ddarpariaethau Deddf yr Iaith Gymraeg 1993 yn gymwys i’r un graddau â’r ddarpariaeth sy’n cael ei diddymu.

en-gb	Section 156 – Commencement
cy-gb	Adran 156 - Cychwyn

en-gb	This section sets out the arrangements for commencing the provisions of the Measure.
cy-gb	Mae’r adran hon yn nodi’r trefniadau ar gyfer cychwyn darpariaethau’r Mesur.

en-gb	Section 157 – Short Title
cy-gb	Adran 157 - Enw Byr

en-gb	The short title for this Measure is the Welsh Language (Wales) Measure 2011.
cy-gb	Enw byr y Mesur hwn yw Mesur y Gymraeg (Cymru) 2011.

en-gb	Schedule 1 – The Welsh Language Commissioner
cy-gb	Atodlen 1 - Comisiynydd y Gymraeg

en-gb	Schedule 1 is introduced by section 2 of the Measure.
cy-gb	Mae Atodlen 1 yn cael ei chyflwyno gan adran 2 o’r Mesur.

en-gb	Schedule 1 makes provision about the Commissioner’s status, appointment, and financial matters.
cy-gb	Mae Atodlen 1 yn gwneud darpariaeth ynghylch statws y Comisiynydd a’i benodi, ac ynghylch materion ariannol.

en-gb	Paragraph 1 – Status
cy-gb	Paragraff 1 - Statws

en-gb	This paragraph makes provision regarding the Commissioner’s legal status.
cy-gb	Mae’r paragraff hwn yn gwneud darpariaeth ynghylch statws cyfreithiol y Comisiynydd.

en-gb	The Commissioner is not to be regarded as the servant or agent of the Crown or as enjoying any status, immunity or privilege of the Crown, and that the Commissioner’s property is not to be regarded as property of, or property held on behalf, of the Crown.
cy-gb	Rhaid peidio â barnu bod y Comisiynydd yn was neu’n asiant i’r Goron na bod ganddo unrhyw statws, imiwnedd neu fraint sydd gan y Goron, a rhaid peidio â barnu bod eiddo’r Comisiynydd yn eiddo i’r Goron neu’n eiddo sy’n cael ei ddal ar ran y Goron.

en-gb	Subsection (4) places a duty on Welsh Ministers, when exercising functions in relation to the Commissioner, to have regard to specified matters relating to the Commissioner’s operational independence.
cy-gb	Mae is-adran (4) yn gosod dyletswydd ar Weinidogion Cymru, wrth iddynt arfer swyddogaethau mewn perthynas â’r Comisiynydd, i roi sylw i faterion penodedig yn ymwneud ag annibyniaeth weithrediadol y Comisiynydd.

en-gb	Paragraph 2 – Validity of acts
cy-gb	Paragraff 2 - Dilysrwydd gweithredoedd

en-gb	This paragraph ensures that the validity of acts undertaken by the Commissioner, or of a person exercising functions of the Commissioner, are not affected by a defect in the appointment of the Commissioner or any member of the Advisory Panel (or in the case of a person exercising functions on behalf the Commissioner, a defect in the appointment of that person).
cy-gb	Mae’r paragraff hwn yn sicrhau nad yw diffyg wrth benodi’r Comisiynydd neu unrhyw aelod o’r Panel Cynghori (neu yn achos person sy’n arfer swyddogaethau ar ran y Comisiynydd, diffyg wrth benodi’r person hwnnw) yn effeithio ar ddilysrwydd gweithredoedd sy’n cael eu cyflawni gan y Comisiynydd, neu gan berson sy’n arfer swyddogaethau’r Comisiynydd.

en-gb	Paragraph 3 – Appointment
cy-gb	Paragraff 3 - Penodi

en-gb	This paragraph sets out the parameters within which the First Minister must operate in appointing the Commissioner.
cy-gb	Mae’r paragraff hwn yn nodi’r paramedrau y mae’n rhaid i Brif Weinidog Cymru weithredu o’u mewn wrth benodi’r Comisiynydd.

en-gb	Paragraph 4 – Remuneration, allowances and pensions
cy-gb	Paragraff 4 - Tâl cydnabyddiaeth, lwfansau a phensiynau

en-gb	This paragraph allows the Welsh Ministers to pay remuneration, allowances, gratuities and pensions to the Commissioner, and amounts for or towards the pensions of persons who have been Commissioner.
cy-gb	Mae’r paragraff hwn yn caniatáu i Weinidogion Cymru dalu tâl cydnabyddiaeth, lwfansau, arian rhodd a phensiynau i’r Comisiynydd, a symiau ar gyfer pensiynau neu tuag at bensiynau personau sydd wedi bod yn Gomisiynydd.

en-gb	This paragraph ensures that the Commissioner holds office subject to the terms of his or her appointment, subject to the other provisions of Schedule 1.
cy-gb	Mae’r paragraff hwn yn sicrhau bod y Comisiynydd yn dal ei swydd yn unol â thelerau ei benodi, yn ddarostyngedig i ddarpariaethau eraill Atodlen 1.

en-gb	Sub-paragraph (3) requires the terms of the Commissioner’s appointment to provide for the Commissioner to hold office on a full-time basis.
cy-gb	Mae is-baragraff (3) yn ei gwneud yn ofynnol i delerau penodi’r Comisiynydd ddarparu bod y Comisiynydd yn dal ei swydd yn llawn-amser.

en-gb	Paragraph 6 – Duration of appointment
cy-gb	Paragraff 6 - Cyfnod y penodiad

en-gb	This paragraph provides that a person appointed as Commissioner holds office for a period of 7 years subject to the provisions in Part 3 of Schedule 1 which deal with disqualification, and the Commissioner’s resignation or dismissal from office.
cy-gb	Mae’r paragraff hwn yn darparu bod person sy’n cael ei benodi’n Gomisiynydd yn dal ei swydd am gyfnod o 7 mlynedd yn ddarostyngedig i ddarpariaethau Rhan 3 o Atodlen 1 sy’n ymdrin ag anghymhwyso, ac ag ymddiswyddiad y Comisiynydd neu ddiswyddo’r Comisiynydd.

en-gb	Paragraph 7 – Appointment regulations
cy-gb	Paragraff 7 - Rheoliadau penodi

en-gb	This paragraph requires the Welsh Ministers to make provision about the appointment of the Commissioner by regulations (“appointment regulations”).
cy-gb	Mae’r paragraff hwn yn ei gwneud yn ofynnol i Weinidogion Cymru wneud darpariaeth ynghylch penodi’r Comisiynydd drwy reoliadau (“rheoliadau penodi”).

en-gb	Paragraph 8 – Delegation of appointment functions etc
cy-gb	Paragraff 8 - Dirprwyo swyddogaethau penodi etc

en-gb	This paragraph provides the First Minister with the power, by order, to delegate the function of appointing the Commissioner and any or all of his or her functions that relate to the Commissioner to the Welsh Ministers.
cy-gb	Mae’r paragraff hwn yn rhoi p * er i Brif Weinidog Cymru, drwy orchymyn, i ddirprwyo swyddogaeth penodi’r Comisiynydd ac unrhyw rai neu’r cyfan o’i swyddogaethau sy’n ymwneud â’r Comisiynydd i Weinidogion Cymru.

en-gb	Paragraph 9 – Resignation
cy-gb	Paragraff 9 - Ymddiswyddo

en-gb	This paragraph allows the Commissioner to resign his or her post by giving written notice to the First Minister of not less than 3 months.
cy-gb	Mae’r paragraff hwn yn caniatáu i’r Comisiynydd ymddiswyddo drwy roi hysbysiad ysgrifenedig o nid llai na thri mis i Brif Weinidog Cymru.

en-gb	Paragraph 10 – Disqualification
cy-gb	Paragraff 10 - Anghymhwyso

en-gb	A person ceases to be Commissioner if the person is disqualified from being Commissioner on grounds of employment.
cy-gb	Mae person yn peidio â bod yn Gomisiynydd os yw wedi’i anghymhwyso rhag bod yn Gomisiynydd ar sail cyflogaeth.

en-gb	Paragraph 11 – Dismissal
cy-gb	Paragraff 11 - Diswyddo

en-gb	This paragraph provides the First Minister with the power to dismiss the Commissioner in certain circumstances.
cy-gb	Mae’r paragraff hwn yn rhoi p * er i Brif Weinidog Cymru i ddiswyddo’r Comisiynydd o dan amgylchiadau penodol.

en-gb	Paragraph 12 – Payments on ceasing to hold office
cy-gb	Paragraff 12 - Taliadau pan fydd yn peidio â dal y swydd

en-gb	This paragraph provides the Welsh Ministers with the discretion to make compensatory payment to a person who ceases to hold the office of Commissioner.
cy-gb	Mae’r paragraff hwn yn rhoi’r disgresiwn i Weinidogion Cymru i dalu iawndal i berson sy’n rhoi’r gorau i swydd y Comisiynydd.

en-gb	Paragraph 13 – Disqualification from being Commissioner
cy-gb	Paragraff 13 - Anghymhwyso rhag bod yn Gomisiynydd

en-gb	This paragraph provides that a person employed in one of the listed offices is disqualified from being Commissioner.
cy-gb	Mae’r paragraff hwn yn darparu bod person sy’n cael ei gyflogi mewn un o’r swyddi sydd wedi’u rhestru yn cael ei anghymhwyso rhag bod yn Gomisiynydd.

en-gb	Paragraph 14 – Payments by the Welsh Ministers
cy-gb	Paragraff 14 - Taliadau gan Weinidogion Cymru

en-gb	This paragraph provides the Welsh Ministers with an express power to fund the Commissioner.
cy-gb	Mae’r paragraff hwn yn darparu i Weinidogion Cymru b * er penodol i ariannu’r Comisiynydd.

en-gb	Paragraph 15 – Financial year
cy-gb	Paragraff 15 - Blwyddyn ariannol

en-gb	This paragraph makes provision about the Commissioner’s financial year.
cy-gb	Mae’r paragraff hwn yn gwneud darpariaeth ynghylch blwyddyn ariannol y Comisiynydd.

en-gb	Paragraph 16 – Accounting officer
cy-gb	Paragraff 16 - Swyddog cyfrifyddu

en-gb	This paragraph makes provision about the Commissioner’s responsibilities as accounting officer for the office of the Commissioner.
cy-gb	Mae’r paragraff hwn yn gwneud darpariaeth ynghylch cyfrifoldebau’r Comisiynydd fel y swyddog cyfrifyddu ar gyfer swyddfa’r Comisiynydd.

en-gb	Subparagraph (5) provides the Public Accounts Committee of the National Assembly for Wales with the power, if requested to do so by the Committee of Public Accounts of the House of Commons (“the Parliamentary Committee”), to take evidence from the Commissioner on its behalf and to report on, and transmit, the evidence taken to the Parliamentary Committee.
cy-gb	Mae is-baragraff (5) yn rhoi p * er i Bwyllgor Cyfrifon Cyhoeddus Cynulliad Cenedlaethol Cymru i gymryd tystiolaeth, os bydd Pwyllgor Cyfrifon Cyhoeddus T’r Cyffredin (“y Pwyllgor Seneddol”) yn gofyn iddo wneud hynny, gan y Comisiynydd ar ei ran a chyflwyno adroddiad ynghylch y dystiolaeth a chyfleu’r dystiolaeth i’r Pwyllgor Seneddol.

en-gb	Paragraph 17 – Estimates
cy-gb	Paragraff 17 - Amcangyfrifon

en-gb	This paragraph places a duty upon the Commissioner to prepare an estimate of the income and expenses of the Commissioner’s office for each financial year other than the first, and submit the estimate to the Welsh Ministers.
cy-gb	Mae’r paragraff hwn yn gosod dyletswydd ar y Comisiynydd i baratoi amcangyfrif o incwm a threuliau swyddfa’r Comisiynydd ar gyfer pob blwyddyn ariannol heblaw’r un gyntaf, gan gyflwyno’r amcangyfrif i Weinidogion Cymru.

en-gb	The Welsh Ministers, in turn, must examine the estimate submitted to them and lay that estimate before the National Assembly for Wales.
cy-gb	Rhaid i Weinidogion Cymru, yn eu tro, archwilio’r amcangyfrif a gyflwynir iddyn nhw a gosod yr amcangyfrif hwnnw gerbron Cynulliad Cenedlaethol Cymru.

en-gb	Paragraph 18 – Accounts
cy-gb	Paragraff 18 - Cyfrifon

en-gb	This paragraph places a duty upon the Commissioner to keep proper accounting records, and prepare accounts in respect of each financial year in accordance with directions given, with the consent of the Treasury, by the Welsh Ministers.
cy-gb	Mae’r paragraff hwn yn gosod dyletswydd ar y Comisiynydd i gadw cofnodion cyfrifyddu priodol, gan baratoi cyfrifon ar gyfer pob blwyddyn ariannol yn unol â’r cyfarwyddiadau sy’n cael eu rhoi, gyda chydsyniad y Trysorlys, gan Weinidogion Cymru.

en-gb	Paragraph 19 – Audit
cy-gb	Paragraff 19 - Archwilio

en-gb	This paragraph requires the Commissioner to submit the accounts prepared for a financial year to the Auditor General for Wales.
cy-gb	Mae’r paragraff hwn yn ei gwneud yn ofynnol i’r Comisiynydd gyflwyno’r cyfrifon a fydd yn cael eu paratoi ar gyfer blwyddyn ariannol i Archwilydd Cyffredinol Cymru.

en-gb	The paragraph also requires the Auditor General for Wales to examine, certify and report on each set of accounts submitted to him and lay them before the National Assembly for Wales.
cy-gb	Mae’r paragraff hefyd yn ei gwneud yn ofynnol i Archwilydd Cyffredinol Cymru archwilio ac ardystio pob set o gyfrifon a fydd yn cael ei chyflwyno iddo, cyflwyno adroddiad arnyn nhw a’u gosod gerbron Cynulliad Cenedlaethol Cymru.

en-gb	Paragraph 20 – Examinations into the use of resources
cy-gb	Paragraff 20 - Archwilio’r defnydd o adnoddau

en-gb	This paragraph provides that the Auditor General for Wales may carry out examinations into the economy, efficiency and effectiveness with which resources have been used in discharging the Commissioner’s functions.
cy-gb	Mae’r paragraff hwn yn darparu y caiff Archwilydd Cyffredinol Cymru gynnal archwiliadau i ddarbodaeth, effeithlonrwydd ac effeithiolrwydd wrth ddefnyddio adnoddau i gyflawni swyddogaethau’r Comisiynydd.

en-gb	In carrying out examinations under this paragraph, the Auditor General for Wales is not entitled to question the merits of the policy objectives of the Commissioner.
cy-gb	Wrth gynnal archwiliadau o dan y paragraff hwn, does gan Archwilydd Cyffredinol Cymru ddim hawl i amau rhagoriaethau amcanion polisi’r Comisiynydd.

en-gb	Paragraph 21 – Interpretation
cy-gb	Paragraff 21 - Dehongli

en-gb	This paragraph defines “appointment regulations” and “selection panel” for the purposes of this Schedule.
cy-gb	Mae’r paragraff hwn yn diffinio “rheoliadau penodi” a “panel dethol” at ddibenion yr Atodlen hon.

en-gb	Schedule 2 – Inquiries by the Commissioner
cy-gb	Atodlen 2 - Ymholiadau gan y Comisiynydd

en-gb	Schedule 2 is introduced by section 7 of the Measure and makes supplemental provision about the Commissioner’s powers of inquiry.
cy-gb	Mae Atodlen 2 yn cael ei chyflwyno gan adran 7 o’r Mesur ac mae’n gwneud darpariaeth atodol ynghylch pwerau’r Comisiynydd i ymholi.

en-gb	Paragraph 1 – Introduction
cy-gb	Paragraff 1 - Cyflwyniad

en-gb	Schedule 2 applies to inquiries that the Commissioner may undertake under section 7.
cy-gb	Mae Atodlen 2 yn gymwys i ymholiadau y caiff y Comisiynydd eu cynnal o dan adran 7.

en-gb	Paragraph 2 to 5 – Terms of reference
cy-gb	Paragraff 2 i 5 - Cylch gorchwyl

en-gb	Before conducting an inquiry, the Commissioner must prepare its terms of reference.
cy-gb	Cyn cynnal ymholiad, rhaid i’r Comisiynydd baratoi ei gylch gorchwyl.

en-gb	In accordance with paragraph 3, where the terms of reference relate to a particular person or category of person, those terms of reference must specify that person or category of person.
cy-gb	Yn unol â pharagraff 3, pan fo’r cylch gorchwyl yn cyfeirio at berson penodol neu at gategori penodol o berson, rhaid i’r cylch gorchwyl hwnnw bennu’r person hwnnw neu’r categori hwnnw o berson.

en-gb	A person specified in terms of reference of an inquiry and each person who, in the Commissioner’s view, falls within a category of persons specified in terms of reference of an inquiry, are defined for the purposes of paragraph 3 as a “relevant person”.
cy-gb	Mae person sy’n cael ei bennu yng nghylch gorchwyl ymholiad a phob person sydd, ym marn y Comisiynydd, yn syrthio o fewn categori o bersonau sy’n cael ei bennu yng nghylch gorchwyl ymholiad, wedi’u diffinio at ddibenion paragraff 3 fel “person perthnasol”.

en-gb	Before settling the terms of reference under paragraph 3, the Commissioner must give each relevant person notice of the proposed terms and an opportunity to make representations about those terms.
cy-gb	Cyn setlo’r cylch gorchwyl o dan baragraff 3, rhaid i’r Comisiynydd roi hysbysiad i bob person perthnasol ynghylch y cylch gorchwyl arfaethedig a chyfle i gyflwyno sylwadau am y cylch gorchwyl hwnnw.

en-gb	The Commissioner must consider any representations made by the relevant person.
cy-gb	Rhaid i’r Comisiynydd ystyried unrhyw sylwadau a fydd yn cael eu cyflwyno gan y person perthnasol.

en-gb	After settling the terms of reference, the Commissioner must publish the terms of reference in accordance with the requirement imposed by paragraph 3 as well as give notice of the terms of reference to each relevant person and the Welsh Ministers.
cy-gb	Ar ôl setlo’r cylch gorchwyl, rhaid i’r Comisiynydd ei gyhoeddi yn unol â’r gofyniad sy’n cael ei osod gan baragraff 3 yn ogystal â rhoi hysbysiad ynghylch y cylch gorchwyl i bob person perthnasol ac i Weinidogion Cymru.

en-gb	Where the terms of reference do not relate to a particular person or category of person, paragraph 4 provides that the Commissioner must publish the terms of reference in accordance with the requirement imposed by paragraph 4(2)(a) as well as give notice of the terms of reference to the Welsh Ministers.
cy-gb	Pan nad yw’r cylch gorchwyl yn ymwneud â pherson penodol neu gategori penodol o berson, mae paragraff 4 yn darparu bod rhaid i’r Comisiynydd gyhoeddi’r cylch gorchwyl yn unol â’r gofyniad sy’n cael ei osod gan baragraff 4(2)(a) yn ogystal â rhoi hysbysiad ynghylch y cylch gorchwyl i Weinidogion Cymru.

en-gb	Paragraph 5 provides that paragraph 3 or 4 applies to changes in the terms of reference as the paragraph would apply to the preparation of those terms.
cy-gb	Mae paragraff 5 yn darparu bod paragraff 3 neu 4 yn gymwys i newidiadau yn y cylch gorchwyl fel y byddai’r paragraff yn gymwys wrth baratoi’r cylch gorchwyl hwnnw.

en-gb	Paragraphs 6 and 7 – Representations
cy-gb	Paragraffau 6 a 7 - Sylwadau

en-gb	In accordance with paragraph 6(1), the Commissioner must make arrangements for giving persons an opportunity to make representations in relation to inquiries.
cy-gb	Yn unol â pharagraff 6(1), rhaid i’r Comisiynydd wneud trefniadau i roi cyfle i bersonau gyflwyno sylwadau mewn perthynas ag ymholiadau.

en-gb	Paragraph 6(2) provides that these arrangements must give the listed persons an opportunity to make representations in the course of an inquiry.
cy-gb	Mae paragraff 6(2) yn darparu bod rhaid i’r trefniadau hyn roi cyfle i’r personau sydd wedi’u rhestru gyflwyno sylwadau yn ystod ymholiad.

en-gb	Paragraph 7(1) requires the Commissioner to consider representations made in relation to an inquiry by the persons listed.
cy-gb	Mae paragraff 7(1) yn ei gwneud yn ofynnol i’r Comisiynydd ystyried sylwadau sy’n cael eu cyflwyno mewn perthynas ag ymholiad gan y personau sydd wedi’u rhestru.

en-gb	The Commissioner must consider representations made by any other person in relation to an inquiry, unless the Commissioner thinks that it is appropriate to refuse to do so.
cy-gb	Rhaid i’r Comisiynydd ystyried sylwadau sy’n cael eu cyflwyno gan unrhyw berson arall mewn perthynas ag ymholiad, oni bai bod y Comisiynydd yn credu ei bod yn briodol gwrthod gwneud hynny.

en-gb	Where the Commissioner refuses to consider representations he or she must give written notice to the person who made the representation of the decision to refuse to consider the representation made as well as the reasons for that decision.
cy-gb	Pan fo’r Comisiynydd yn gwrthod ystyried sylwadau, rhaid iddo roi hysbysiad ysgrifenedig i’r person a gyflwynodd y sylwadau ynghylch y penderfyniad i wrthod ystyried y sylwadau a gafodd eu cyflwyno yn ogystal â’r rhesymau dros y penderfyniad hwnnw.

en-gb	Paragraph 8 – Reports on inquires
cy-gb	Paragraff 8 - Adroddiadau ar ymholiadau

en-gb	The Commissioner must prepare a report of his or her findings on any inquiry and send a draft of the report to the Welsh Ministers, which must comply with the requirements of subparagraph (2).
cy-gb	Rhaid i’r Comisiynydd baratoi adroddiad ar ei ganfyddiadau ynghylch unrhyw ymholiad ac anfon drafft o’r adroddiad at Weinidogion Cymru, sef drafft y mae’n rhaid iddo gydymffurfio â gofynion is-baragraff (2).

en-gb	If the terms of reference specify a particular person or category of person, the Commissioner must also send a draft of the report to each relevant person (as defined by paragraph 3(5)).
cy-gb	Os yw’r cylch gorchwyl yn pennu person penodol neu gategori penodol o berson, rhaid hefyd i’r Comisiynydd anfon drafft o’r adroddiad at bob person perthnasol (fel y maen nhw wedi’u diffinio gan baragraff 3(5)).

en-gb	The Commissioner is required to give the Welsh Ministers, and any other person to whom a draft of a report is sent, an opportunity to make representations about the report.
cy-gb	Mae’n ofynnol i’r Comisiynydd roi cyfle i Weinidogion Cymru, ac i unrhyw berson arall y mae drafft o adroddiad yn cael ei anfon ato, i gyflwyno sylwadau ynghylch yr adroddiad.

en-gb	The Commissioner must consider any representations made on the draft report and, having settled the report, must publish it.
cy-gb	Rhaid i’r Comisiynydd ystyried unrhyw sylwadau a fydd yn cael eu cyflwyno ynghylch y drafft ac, ar ôl setlo’r adroddiad, ei gyhoeddi.

en-gb	Schedule 3 – Amendments about joint and collaborative working
cy-gb	Atodlen 3 - Diwygiadau yngln â gweithio ar y cyd a gweithio’n gyfochrog

en-gb	Schedule 3 is introduced by section 21 in Part 2 of the Measure.
cy-gb	Mae Atodlen 3 yn cael ei chyflwyno gan adran 21 yn Rhan 2 o’r Mesur.

en-gb	This Schedule makes amendments to the Care Standards Act 2000, Public Services Ombudsman (Wales) Act 2005, and the Commissioner for Older People (Wales) Act 2006 to make further provision about other commissioners and ombudsmen working jointly and collaboratively with the Welsh language Commissioner.
cy-gb	Mae’r Atodlen hon yn gwneud diwygiadau i Ddeddf Safonau Gofal 2000, Deddf Ombwdsmon Gwasanaethau Cyhoeddus (Cymru) 2005, a Deddf Comisiynydd Pobl Hn (Cymru) 2006, er mwyn gwneud rhagor o ddarpariaeth ynghylch comisiynwyr ac ombwdsmyn eraill yn gweithio ar y cyd a gweithio’n gyfochrog â Chomisiynydd y Gymraeg.

en-gb	Schedule 4 – Members of the Advisory Panel
cy-gb	Atodlen 4 - Aelodau’r Panel Cynghori

en-gb	Schedule 4 is introduced by section 23 of the Measure and makes further provision about the appointment of the Advisory Panel’s members, as well as associated financial matters.
cy-gb	Mae Atodlen 4 yn cael ei chyflwyno gan adran 23 o’r Mesur ac mae’n gwneud rhagor o ddarpariaeth ynghylch penodi aelodau’r Panel Cynghori, yn ogystal â materion ariannol perthynol.

en-gb	This paragraph requires the Welsh Ministers to comply with appointment regulations (defined in paragraph 5) made by them.
cy-gb	Mae’r paragraff hwn yn ei gwneud yn ofynnol i Weinidogion Cymru gydymffurfio â rheoliadau penodi (sy’n cael eu diffinio ym mharagraff 5) sy’n cael eu gwneud ganddyn nhw.

en-gb	The Welsh Ministers are prevented from appointing a person to be a member of the Advisory Panel if that person is disqualified from appointment on grounds of employment.
cy-gb	Mae Gweinidogion Cymru yn cael eu hatal rhag penodi person yn aelod o’r Panel Cynghori os yw’r person wedi’i anghymhwyso rhag bod yn aelod ar sail cyflogaeth.

en-gb	Those grounds are provided in paragraph 10.
cy-gb	Mae’r seiliau hyn yn cael eu darparu ym mharagraff 10.

en-gb	This paragraph allows the Welsh Ministers to pay remuneration, allowances, gratuities and pensions to members of the Advisory Panel, and amounts for or towards the pensions of persons who have been members.
cy-gb	Mae’r paragraff hwn yn caniatáu i Weinidogion Cymru dalu tâl cydnabyddiaeth, lwfansau, arian rhodd a phensiynau i aelodau’r Panel Cynghori, a symiau ar gyfer pensiynau neu tuag at bensiynau personau sydd wedi bod yn aelodau.

en-gb	A member of the Advisory Panel holds office subject to the terms of his or her appointment, subject to the other provisions of this Schedule.
cy-gb	Mae aelod o’r Panel Cynghori yn dal ei swydd yn unol â’i delerau penodi, yn ddarostyngedig i ddarpariaethau eraill yr Atodlen hon.

en-gb	This paragraph provides that a person appointed as a member of the Advisory Panel holds office for a period of 3 years, subject to the provisions in Part 2 of Schedule 4 which deal with disqualification, resignation or dismissal of members.
cy-gb	Mae’r paragraff hwn yn darparu bod person sy’n cael ei benodi’n aelod o’r Panel Cynghori yn dal ei swydd am gyfnod o dair blynedd yn ddarostyngedig i ddarpariaethau Rhan 2 o Atodlen 4 sy’n ymdrin ag anghymhwyso, ymddiswyddiad neu ddiswyddo aelodau.

en-gb	The Welsh Ministers must make provision about the appointment of members of the Advisory Panel by regulations (“appointment regulations”).
cy-gb	Rhaid i Weinidogion Cymru wneud darpariaethau ynghylch penodi aelodau’r Panel Cynghori drwy reoliadau (“rheoliadau penodi”).

en-gb	This paragraph allows a member of the Advisory Panel to resign from office.
cy-gb	Mae’r paragraff hwn yn caniatáu i aelod o’r Panel Cynghori ymddiswyddo.

en-gb	Paragraph 7 – Disqualification from membership
cy-gb	Paragraff 7 - Anghymhwyso rhag bod yn aelod

en-gb	A person ceases to be a member of the Advisory Panel if disqualified from membership on grounds of employment (defined in paragraph 10).
cy-gb	Mae person yn peidio â bod yn aelod o’r Panel Cynghori os yw wedi’i anghymhwyso rhag bod yn aelod ar sail cyflogaeth (sy’n cael ei ddiffinio ym mharagraff 10).

en-gb	This paragraph provides the Welsh Ministers with the power to dismiss a member of the Advisory Panel in certain circumstances.
cy-gb	Mae’r paragraff hwn yn rhoi p * er i Weinidogion Cymru i ddiswyddo aelod o’r Panel Cynghori o dan amgylchiadau penodol.

en-gb	Before exercising their power of dismissal, the Welsh Ministers must consult the Commissioner.
cy-gb	Cyn arfer eu p * er i ddiswyddo, rhaid i Weinidogion Cymru ymgynghori â’r Comisiynydd.

en-gb	Paragraph 9 – Payments on ceasing to hold office
cy-gb	Paragraff 9 - Taliadau pan fo rhywun yn peidio â dal swydd

en-gb	This paragraph provides the Welsh Ministers with the discretion to make a compensatory payment to a person who ceases to be a member of the Advisory Panel.
cy-gb	Mae’r paragraff hwn yn rhoi’r disgresiwn i Weinidogion Cymru i dalu iawndal i berson sy’n peidio â bod yn aelod o’r Panel Cynghori.

en-gb	Paragraph 10 – Disqualification on grounds of employment
cy-gb	Paragraff 10 - Anghymhwyso ar sail cyflogaeth

en-gb	This paragraph provides that a person employed in one of the listed offices is disqualified from membership of the Advisory Panel on grounds of employment.
cy-gb	Mae’r paragraff hwn yn darparu bod person sy’n cael ei gyflogi mewn un o’r swyddi sydd wedi’u rhestru yn cael ei anghymhwyso rhag bod yn aelod o’r Panel Cynghori ar sail cyflogaeth.

en-gb	This paragraph defines “appointment regulations” for the purposes of this Schedule.
cy-gb	Mae’r paragraff hwn yn diffinio “rheoliadau penodi” at ddibenion yr Atodlen hon.

en-gb	Schedule 5 – Categories of Persons that may be added to Schedule 6
cy-gb	Atodlen 5 - Y categorïau o berson y caniateir eu hychwanegu at Atodlen 6

en-gb	The Welsh Ministers may make an order adding the persons or categories of persons listed in column (2) to the table in Schedule 6 (Public bodies etc:
cy-gb	Caiff Gweinidogion Cymru wneud gorchymyn yn ychwanegu’r personau neu’r categorïau o berson sydd wedi'i rhestru yng ngholofn (2) at y tabl yn Atodlen 6 (Cyrff cyhoeddus etc:

en-gb	standards) so that those persons become capable of being required to comply with standards.
cy-gb	safonau) fel bod y personau hynny yn agored i orfod cydymffurfio â safonau.

en-gb	The Welsh Ministers may, by order, amend the monetary threshold referred to in entry (5) of the table (persons providing services to the public who receive public money) by replacing the relevant amount with any other amount that is not less than £400,000.
cy-gb	Caiff Gweinidogion Cymru, drwy orchymyn, gynyddu’r trothwy ariannol y cyfeirir ato yng nghofnod (5) o’r tabl (personau sy’n darparu gwasanaethau i’r cyhoedd ac sy’n derbyn arian cyhoeddus) drwy ddisodli’r swm perthnasol ag unrhyw swm arall nad yw’n llai na £400,000.

en-gb	This Schedule defines “consent” for the purpose of entry (8) (persons who consent to being specified in Schedule 6) in the table, and states that consent may be withdrawn subject to the agreement of Welsh Ministers.
cy-gb	Mae’r Atodlen hon yn diffinio “cydsyniad” at ddibenion cofnod (8) personau sy’n cydsynio i gael eu pennu yn Atodlen 6) yn y tabl, ac mae’n datgan y caniateir i gydsyniad gael ei dynnu'n ôl, yn dibynnu ar gytundeb Gweinidogion Cymru.

en-gb	Definitions of “enactment”, “public authority” and “public money” are also provided for the purposes of this Schedule.
cy-gb	Mae diffiniadau o “deddfiad”, “awdurdod cyhoeddus” ac “arian cyhoeddus” hefyd yn cael eu darparu at ddibenion yr Atodlen hon.

en-gb	Schedule 6 – Public bodies etc:
cy-gb	Atodlen 6 - Cyrff cyhoeddus etc:

en-gb	standards
cy-gb	safonau

en-gb	Standards are defined in Chapter 2 of Part 4 of the Measure.
cy-gb	Mae safonau yn cael eu diffinio ym Mhennod 2 o Ran 4 o’r Mesur.

en-gb	The persons or category of persons listed in column (1) of the table are capable of being required to comply with the classes of standards listed within column (2) of the table.
cy-gb	Mae’r personau neu’r categorïau o bersonau sydd wedi’u rhestru yng ngholofn (1) o’r tabl yn agored i orfod cydymffurfio â’r dosbarthiadau o safon sydd wedi’u rhestru yng ngholofn (2) yn y tabl.

en-gb	They are not under a duty to comply with a standard or standards until the Commissioner has issued them with a compliance notice under section 45 requiring them to do so.
cy-gb	Nid ydynt o dan ddyletswydd i gydymffurfio â safon neu safonau nes bod y Comisiynydd wedi rhoi hysbysiad cydymffurfio iddyn nhw o dan adran 45 yn ei gwneud yn ofynnol iddyn nhw wneud hynny.

en-gb	Under section 35 the Welsh Ministers may make an order amending Schedule 6 by:
cy-gb	O dan adran 35 caiff Gweinidogion Cymru wneud gorchymyn sy’n diwygio Atodlen 6 drwy wneud y canlynol:

en-gb	adding to column (1) a person or category of persons from the table in Schedule 5 (categories of person that may be added to Schedule 6);
cy-gb	ychwanegu at golofn (1) berson neu gategorïau o bersonau o’r tabl yn Atodlen 5 (y categorïau o berson y caniateir eu hychwanegu at Atodlen 6);

en-gb	removing a person or category of person from column (1);
cy-gb	tynnu person neu gategori o berson o golofn (1);

en-gb	making other amendments in accordance with section 35.
cy-gb	gwneud diwygiadau eraill yn unol ag adran 35.

en-gb	Under section 38 Welsh Ministers may amend column (2) so that it includes or removes a reference to one of the following classes of standards:
cy-gb	O dan adran 38 caiff Gweinidogion Cymru ddiwygio colofn (2) fel ei bod yn cynnwys neu’n tynnu cyfeiriadau at un neu ragor o’r dosbarthiadau canlynol o safon:

en-gb	service delivery standards, policy making standards, operational standards, record-making standards.
cy-gb	safonau cyflenwi gwasanaethau, safonau llunio polisi, safonau gweithredu, safonau cadw cofnodion.

en-gb	Welsh Ministers may amend column (2) of the table to make the Welsh Minister, a county borough council, a county council or a national park authority capable of being required to comply with promotion standards.
cy-gb	Caiff Gweinidogion Cymru ddiwygio colofn (2) yn y tabl i beri bod Gweinidogion Cymru, cyngor bwrdeistref sirol, cyngor sir neu awdurdod parc cenedlaethol yn agored i orfod cydymffurfio â safonau hybu.

en-gb	Of the persons and categories listed in column (1), the entry of the table relating to government departments does not include anything that is within the entry relating to Ministers of the Crown, and the entry relating to persons exercising functions on behalf of the Crown does not include any person within any other entry.
cy-gb	O blith y personau a’r categorïau sydd wedi’u rhestru yng ngholofn (1), nid yw’r cofnod yn y tabl sy’n ymwneud ag adrannau’r llywodraeth yn cynnwys dim byd sydd o fewn y cofnod sy’n ymwneud â Gweinidogion y Goron, ac nid yw’r cofnod sy’n ymwneud â phersonau sy’n arfer swyddogaethau’r Goron ddim yn cynnwys unrhyw berson o fewn cofnod arall.

en-gb	Definitions are also provided for the purposes of this Schedule.
cy-gb	Mae diffiniadau hefyd yn cael eu darparu at ddibenion yr Atodlen hon.

en-gb	The Welsh Ministers may make an order adding the category of persons described in column (2) to the table in Schedule 8 (Other bodies:
cy-gb	Caiff Gweinidogion Cymru wneud gorchymyn yn ychwanegu’r categori o bersonau sy’n cael eu disgrifio yng ngholofn (2) at y tabl yn Atodlen 8 (Cyrff eraill:

en-gb	Standards) so that those persons are capable of being required to comply with standards relating to service delivery and record keeping, as provided in section 37.
cy-gb	Safonau) fel bod y personau hynny yn agored i orfod cydymffurfio â safonau yngl9n â chyflenwi gwasanaethau a chadw cofnodion, fel y darperir ar eu cyfer yn adran 37.

en-gb	The references in the table to related services do not include services provided in shops unless the services are:
cy-gb	Nid yw’r cyfeiriadau yn y tabl at wasanaethau cysylltiedig yn cynnwys gwasanaethau sy’n cael eu darparu mewn siopau oni bai bod y gwasanaethau’n golygu:

en-gb	post office counter services, or
cy-gb	gwasanaethau cownteri swyddfeydd post;

en-gb	the sale of tickets or the provision of timetables for bus and railway services.
cy-gb	neu werthu tocynnau neu ddarparu amserlenni ar gyfer gwasanaethau bysiau a rheilffyrdd.

en-gb	Definitions are provided of certain terms used in the Schedule.
cy-gb	Mae diffiniadau’n cael eu darparu o dermau penodol sy’n cael eu defnyddio yn yr Atodlen.

en-gb	Schedule 8 – Other bodies:
cy-gb	Atodlen 8 - Cyrff eraill:

en-gb	Standards are defined in Chapter 2 of Part 4 of the Measure and explained in the explanatory note above.
cy-gb	Mae safonau yn cael eu diffinio ym Mhennod 2 o Ran 4 o’r Mesur a’u hesbonio yn y nodyn esboniadol uchod.

en-gb	The persons or category of persons listed in column (1) of the table are capable of being required to comply with standards relating to service delivery and record keeping, as provided in section 37, in respect of the services listed in column (2).
cy-gb	Mae’r personau neu’r categori o bersonau sydd wedi’u rhestru yng ngholofn (1) yn y tabl yn agored i orfod cydymffurfio â safonau yngl9n â chyflenwi gwasanaethau a chadw cofnodion, fel y darperir yn adran 37, mewn perthynas â’r gwasanaethau sydd wedi’u rhestru yng ngholofn (2) yn y tabl.

en-gb	The persons or category of persons are not under a duty to comply with a standard or standards until the Commissioner has issued them with a compliance notice under section 44 requiring them to do so.
cy-gb	Nid yw’r personau neu’r categori o bersonau o dan ddyletswydd i gydymffurfio â safon neu safonau nes bod y Comisiynydd wedi rhoi hysbysiad cydymffurfio iddyn nhw o dan adran 44 yn eu gwneud yn ofynnol iddyn nhw wneud hynny.

en-gb	adding to column (1) a person or category of persons from the table in Schedule 7 (categories of person that may be added to Schedule 8)
cy-gb	ychwanegu at golofn (1) berson neu gategori o bersonau o’r tabl yn Atodlen 7 (y categorïau o berson y caniateir eu hychwanegu at Atodlen 8)

en-gb	removing a person or category of persons from column (1)
cy-gb	tynnu person neu gategori o golofn (1)

en-gb	The Welsh Ministers may amend column (2) so that it includes a reference to provision of a service only if certain conditions in section 35 are met.
cy-gb	Caiff Gweinidogion Cymru ddiwygio colofn (2) fel ei bod yn cynnwys cyfeiriad at ddarparu gwasanaeth dim ond os yw amodau penodol yn adran 35 wedi’u bodloni.

en-gb	They also have the power to remove any references in column (2).
cy-gb	Mae ganddyn nhw b*er hefyd i dynnu unrhyw gyfeiriadau yng ngholofn (2).

en-gb	Expressions used in this Schedule have the same meaning as in Schedule 7, other than references which have been defined or given specific meaning for the purposes of this Schedule.
cy-gb	Mae i’r ymadroddion sy’n cael eu defnyddio yn yr Atodlen hon yr un ystyr ag yn Atodlen 7, heblaw cyfeiriadau sydd wedi’u diffinio neu y rhoddir ystyr benodol iddynt at ddibenion yr Atodlen hon.

en-gb	Schedule 9 – Activities in relation to which service delivery standards must be specified
cy-gb	Atodlen 9 - Gweithgareddau y mae’n rhaid pennu safonau cyflenwi gwasanaethau mewn perthynas â hwy

en-gb	Welsh Ministers may make regulations under section 39 authorising the Commissioner to issue a compliance note requiring certain persons to comply with a standard.
cy-gb	Caiff Gweinidogion Cymru wneud rheoliadau o dan adran 39 yn awdurdodi’r Comisiynydd i ddyroddi hysbysiad cydymffurfio yn ei gwneud yn ofynnol i bersonau penodol gydymffurfio â safon.

en-gb	Where those regulations refer to a service delivery standard (defined in Chapter 2) section 42 provides that the standard must relate to all of the activities listed in Schedule 9 (so far as such standards have been specified by the Welsh Ministers under section 26(1)) if, and to the extent that, the person carries out those activities.
cy-gb	Pan fo’r rheoliadau hynny’n cyfeirio at safon cyflenwi gwasanaethau (sy’n cael ei ddiffinio ym Mhennod 2) mae adran 42 yn darparu bod rhaid i’r safon gyfeirio at y cyfan o'r gweithgareddau sydd wedi’u rhestru yn Atodlen 9 (i’r graddau y mae’r safonau hynny wedi’u pennu gan Weinidogion Cymru o dan adran 26(1)) os yw’r person yn cyflawni’r gweithgareddau hynny, ac i’r graddau y mae’n eu cyflawni.

en-gb	Schedule 10 – Commissioner’s investigation of failure to comply with standards etc
cy-gb	Atodlen 10 - Ymchwiliad y Comisiynydd i fethiant i gydymffurfio â safonau etc

en-gb	This Schedule applies to investigations conducted under section 71 of the Measure.
cy-gb	Mae’r Atodlen hon yn gymwys i ymchwiliadau sy’n cael eu cynnal o dan adran 71 o’r Mesur.

en-gb	Paragraph 2 – Terms of reference
cy-gb	Paragraff 2 - Cylch gorchwyl

en-gb	This paragraph states that before conducting an investigation, the Commissioner must prepare the terms of reference which must specify the person who is being investigated, and the suspected failure to comply with a relevant requirement.
cy-gb	Mae’r paragraff hwn yn datgan bod rhaid i’r Comisiynydd, cyn iddo gynnal ymchwiliad, baratoi’r cylch gorchwyl sy’n gorfod pennu’r person yr ymchwilir iddo, a’r methiant a amheuir i gydymffurfio â gofyniad perthnasol.

en-gb	Before settling the terms of reference, the Commissioner must give certain persons notice of the proposed terms and an opportunity to make representations about them.
cy-gb	Cyn setlo’r cylch gorchwyl, rhaid i’r Comisiynydd roi hysbysiad i bersonau penodol ynghylch y cylch gorchwyl arfaethedig a chyfle iddynt gyflwyno sylwadau amdano.

en-gb	The Commissioner must consider any representations made.
cy-gb	Rhaid i’r Comisiynydd ystyried unrhyw sylwadau a fydd yn cael eu cyflwyno.

en-gb	This paragraph makes provision for publishing the settled terms of reference and for giving notice of them to certain persons.
cy-gb	Mae’r paragraff hwn yn gwneud darpariaeth ar gyfer cyhoeddi’r cylch gorchwyl a setlwyd ac ar gyfer rhoi hysbysiad yn ei gylch i bersonau penodol.

en-gb	This paragraph applies to the preparation of, and changes to, the terms of reference.
cy-gb	Mae’r paragraff hwn yn gymwys ar gyfer paratoi cylch gorchwyl a gwneud newidiadau iddo.

en-gb	Paragraphs 3 and 4 – Representations
cy-gb	Paragraffau 3 a 4 - Sylwadau

en-gb	Paragraph 3 requires the Commissioner to make arrangements giving certain persons an opportunity to make representations, including oral representations, relating to investigations.
cy-gb	Mae paragraff 3 yn ei gwneud yn ofynnol i’r Comisiynydd wneud trefniadau i roi cyfle i bersonau penodol gyflwyno sylwadau, gan gynnwys sylwadau llafar, ynghylch ymchwiliadau.

en-gb	Paragraph 4 requires the Commissioner to consider the representations made by the person being investigated or that person’s legal adviser.
cy-gb	Mae paragraff 4 yn ei gwneud yn ofynnol i’r Comisiynydd ystyried y sylwadau a fydd yn cael eu cyflwyno gan y person yr ymchwilir iddo neu gan gynghorydd cyfreithiol y person hwnnw.

en-gb	The Commissioner must consider representations made by any other person, unless the Commissioner considers it appropriate to refuse to do so.
cy-gb	Rhaid i’r Comisiynydd ystyried sylwadau a fydd yn cael eu cyflwyno gan unrhyw berson arall, oni bai bod y Comisiynydd o’r farn ei bod yn briodol gwrthod gwneud hynny.

en-gb	This paragraph defines legal advisers as being an authorised person under the Legal Services Act 2007, or an advocate or solicitor in Scotland.
cy-gb	Mae’r paragraff hwn yn diffinio cynghorwyr cyfreithiol fel person sydd wedi’i awdurdodi o dan Ddeddf Gwasanaethau Cyfreithiol 2007, neu adfocad neu gyfreithiwr yn yr Alban.

en-gb	Paragraphs 5 and 6 – Evidence notices
cy-gb	Paragraffau 5 a 6 - Hysbysiadau tystiolaeth

en-gb	In the course of an investigation, the Commissioner may give a person (referred to as “A”) an evidence notice, which may require A to do one or more of the following:
cy-gb	Yn ystod ymchwiliad, caiff y Comisiynydd roi hysbysiad tystiolaeth i berson (y cyfeirir ato fel “A”), a all ei gwneud yn ofynnol i A wneud un neu ragor o’r canlynol:

en-gb	to provide information in A’s possession;
cy-gb	rhoi gwybodaeth sydd ym meddiant A;

en-gb	to provide documents in A’s possession;
cy-gb	rhoi dogfennau sydd ym meddiant A;

en-gb	or to give oral evidence.
cy-gb	neu roi tystiolaeth lafar.

en-gb	However A cannot be compelled to do anything that A could not be compelled to do if the proceedings were before a High Court.
cy-gb	Serch hynny, does dim modd gorfodi A i wneud unrhyw beth na fyddai A yn medru cael ei orfodi i’w wneud pe bai’r achos yn cael ei gynnal gerbron Uchel Lys.

en-gb	The paragraph sets out what the notice may or must contain, including informing A of the consequences for not complying with the notice and of the right of appeal under paragraph 9.
cy-gb	Mae’r paragraff yn nodi yr hyn y caiff yr hysbysiad ei gynnwys neu y mae’n rhaid i’r hysbysiad ei gynnwys, gan gynnwys rhoi gwybod i A am ganlyniadau peidio â chydymffurfio â’r hysbysiad a’r hawl i apelio o dan baragraff 9.

en-gb	If a person (referred to as “B”) provides information, documents or gives oral evidence, the Commissioner has the discretion to make payments for expenses properly incurred and allowances by way of compensation for loss of B’s time.
cy-gb	Os bydd person (y cyfeirir ato fel “B”) yn rhoi gwybodaeth, dogfennau neu dystiolaeth lafar, mae gan y Comisiynydd y disgresiwn i wneud taliadau am dreuliau sydd wedi’u tynnu’n briodol a lwfansau ar ffurf iawndal am golli amser B.

en-gb	Any such payments will be made in accordance with payment scales and conditions as may be determined by the Commissioner.
cy-gb	Bydd unrhyw daliadau o’r fath yn cael eu gwneud yn unol â graddfeydd ac amodau taliadau a bennir gan y Comisiynydd.

en-gb	Paragraphs 7 and 8 – Confidentiality etc
cy-gb	Paragraffau 7 ac 8 - Cyfrinachedd etc

en-gb	An evidence notice given under paragraph 5 may not require a person to provide information which the person is prohibited from disclosing by virtue of an enactment and may not require a person to do anything that the person could not be compelled to do in proceedings before the High Court.
cy-gb	Nid yw hysbysiad tystiolaeth o dan baragraff 5 yn cael ei gwneud yn ofynnol i berson roi gwybodaeth y mae’r person wedi’i wahardd rhag ei datgelu yn rhinwedd deddfiad ac nid yw’n cael ei gwneud yn ofynnol i berson wneud unrhyw beth na allai’r person gael ei orfodi i’w wneud mewn achos gerbron yr Uchel Lys.

en-gb	If A has been issued with an evidence notice, A must disregard it (and notify the Commissioner) if A believes that complying with the notice would require disclosing information classed as sensitive or other information relating to an intelligence service provided in subparagraphs (a) to (e).
cy-gb	Os oes hysbysiad tystiolaeth wedi’i roi i A, mae’n rhaid i A ei anwybyddu (gan roi gwybod i’r Comisiynydd) os yw A yn credu y byddai cydymffurfio â’r hysbysiad yn ei gwneud yn ofynnol iddo ddatgelu gwybodaeth sydd wedi’i dosbarthu’n sensitif neu wybodaeth arall sy’n ymwneud â gwasanaeth cudd-wybodaeth a nodir yn is-baragraffau (a) i (e).

en-gb	Intelligence service means the Security service, the Secret Intelligence service, and the Government Communications Headquarters.
cy-gb	Ystyr gwasanaeth cudd-wybodaeth yw’r gwasanaeth diogelwch, y gwasanaeth cudd-wybodaeth cyfrinachol a Phencadlys Cyfathrebu’r Llywodraeth.

en-gb	This paragraph also provides for what the Commissioner may do if notified by A that A is disregarding the notice.
cy-gb	Mae’r paragraff hwn yn darparu hefyd ar gyfer yr hyn y caiff y Comisiynydd ei wneud os bydd A yn rhoi gwybod iddo fod A yn anwybyddu’r hysbysiad.

en-gb	Paragraphs 9 and 10 – Appeals
cy-gb	Paragraffau 9 a 10 - Apelau

en-gb	A may apply to the Welsh Language Tribunal to have the notice cancelled if A can show that a requirement imposed by the notice is unnecessary in relation to the purpose of the investigation or otherwise unreasonable or disproportionate.
cy-gb	Caiff A wneud cais i Dribiwnlys y Gymraeg am ddileu’r hysbysiad os gall A ddangos bod gofyniad sy’n cael ei osod gan yr hysbysiad yn ddiangen mewn perthynas â diben yr ymchwiliad neu ei fod yn afresymol neu’n anghymesur mewn modd arall.

en-gb	If a requirement is undesirable for reasons of national security which are not provided for in paragraph 8(1), A may apply to the Tribunal to have the notice cancelled.
cy-gb	Os yw gofyniad yn annymunol am resymau diogelwch y wlad na ddarperir ar eu cyfer ym mharagraff 8(1), caiff A wneud cais i’r Tribiwnlys am ddileu’r hysbysiad.

en-gb	Paragraph 11 – Enforcement
cy-gb	Paragraff 11 - Gorfodi

en-gb	If the Commissioner believes that A has failed, or is likely to fail, to comply with the notice without having a reasonable excuse, the Commissioner may apply to a county court for an order requiring A to take steps as specified in the order to comply with the notice.
cy-gb	Os yw’r Comisiynydd yn credu bod A wedi methu, neu’n debyg o fethu, â chydymffurfio â’r hysbysiad heb esgus rhesymol, caiff y Comisiynydd wneud cais i lys sirol am orchymyn yn ei gwneud yn ofynnol i A gymryd camau a bennir yn y gorchymyn i gydymffurfio â’r hysbysiad.

en-gb	Paragraph 12 – Power of entry and inspection
cy-gb	Paragraff 12 - PzI'er i fynd i mewn ac i archwilio

en-gb	The Commissioner, or anyone authorised to act on his or her behalf, may enter and inspect a premises if the Commissioner thinks or the authorised person thinks it is necessary for the purpose of an investigation.
cy-gb	Caiff y Comisiynydd, neu unrhyw un sydd wedi'i awdurdodi i weithredu ar ei ran, fynd i mewn ac archwilio mangre os yw’r Comisiynydd neu’r person awdurdodedig yn credu bod angen gwneud hynny at ddibenion ymchwiliad.

en-gb	This power does not authorise entry to a dwelling, or to any premises that are not under the control of the person being investigated, nor does it authorise entry at a particular time if that time is unreasonable.
cy-gb	Nid yw’r p*er hwn yn awdurdodi mynd i annedd, nac i unrhyw fangre nad yw o dan reolaeth y person yr ymchwilir iddo, nac yn awdurdodi mynd ar adeg benodol os yw’r adeg honno’n afresymol.

en-gb	Schedule 11 – The Welsh Language Tribunal
cy-gb	Atodlen 11 - Tribiwnlys y Gymraeg

en-gb	This Schedule makes further provision in relation to the Tribunal.
cy-gb	Mae’r Atodlen hon yn gwneud rhagor o ddarpariaeth o ran y Tribiwnlys.

en-gb	Paragraph 1 – Legally-qualified members
cy-gb	Paragraff 1 - Aelodau wedi ymgymhwyso yn y gyfraith

en-gb	This paragraph provides that the Welsh Ministers must from time to time determine the number of legally-qualified members which the Tribunal is to have, having first consulted with the President.
cy-gb	Mae’r paragraff hwn yn darparu bod rhaid i Weinidogion Cymru o dro i dro bennu nifer yr aelodau a chanddyn nhw gymwysterau cyfreithiol a fydd gan y Tribiwnlys, ar ôl ymgynghori i ddechrau â’r Llywydd.

en-gb	The Welsh Ministers must, so far as it is reasonable to do so, secure that the number of legally-qualified members appointed to the Tribunal is equal to the number determined by them.
cy-gb	Rhaid i Weinidogion Cymru, cyn belled ag y bo’n rhesymol gwneud hynny, sicrhau bod nifer yr aelodau a chanddyn nhw gymwysterau cyfreithiol a benodir i’r Tribiwnlys yn hafal i’r nifer sy’n cael ei bennu ganddyn nhw.

en-gb	Paragraph 2 – Lay members
cy-gb	Paragraff 2 - Aelodau lleyg

en-gb	This paragraph provides that the Welsh Ministers must from time to time determine the number of lay members which the Tribunal is to have, having first consulted with the President.
cy-gb	Mae’r paragraff hwn yn darparu bod rhaid i Weinidogion Cymru o dro i dro bennu nifer yr aelodau lleyg y mae’n rhaid eu cael ar y Tribiwnlys, ar ôl ymgynghori i ddechrau â’r Llywydd.

en-gb	The Welsh Ministers must, so far as it is reasonable to do so, secure that the number of lay members appointed to the Tribunal is equal to the number determined by them.
cy-gb	Rhaid i Weinidogion Cymru, cyn belled ag y bo’n rhesymol gwneud hynny, sicrhau bod nifer yr aelodau lleyg a benodir i’r Tribiwnlys yn hafal i’r nifer sy’n cael ei bennu ganddyn nhw.

en-gb	Paragraph 3 – The President
cy-gb	Paragraff 3 - Y Llywydd

en-gb	This paragraph makes provision regarding the eligibility of a person to be appointed as President.
cy-gb	Mae’r paragraff hwn yn gwneud darpariaeth ynghylch cymhwyster person i gael ei benodi’n Llywydd.

en-gb	This paragraph makes provision regarding the eligibility of a person to be appointed as a legally-qualified member of the Tribunal.
cy-gb	Mae’r paragraff hwn yn gwneud darpariaeth ynghylch cymhwysedd person i gael ei benodi’n aelod o’r Tribiwnlys a chanddo gymwysterau cyfreithiol.

en-gb	Paragraph 5 – Lay members
cy-gb	Paragraff 5: Aelodau lleyg

en-gb	This paragraph makes provision regarding the eligibility of a person to be appointed as a lay member of the Tribunal.
cy-gb	Mae’r paragraff hwn yn gwneud darpariaeth ynghylch cymhwysedd person i gael ei benodi’n aelod lleyg o’r Tribiwnlys.

en-gb	Paragraph 6 – Remuneration etc
cy-gb	Paragraff 6 - Tâl cydnabyddiaeth etc

en-gb	The Welsh Ministers may pay remuneration, allowances, gratuities and pensions to members of the Tribunal.
cy-gb	Caiff Gweinidogion Cymru dalu cydnabyddiaeth, lwfansau, arian rhodd a phensiynau i aelodau’r Tribiwnlys.

en-gb	A member of the Tribunal holds office in accordance with his or her terms of appointment, subject to the other provisions of this Schedule.
cy-gb	Mae aelod o’r Tribiwnlys yn dal ei swydd yn unol â’i delerau penodi, yn ddarostyngedig i ddarpariaethau eraill yr Atodlen hon.

en-gb	A person will be appointed to the Tribunal for a 5 year term with the discretion available to the Welsh Ministers to make shorter appointments.
cy-gb	Bydd person yn cael ei benodi i’r Tribiwnlys am gyfnod o bum mlynedd ond mae gan Weinidogion Cymru y disgresiwn i wneud penodiadau byrrach.

en-gb	The Welsh Ministers may make regulations in relation to the appointment of members of the Tribunal (”appointment regulations”).
cy-gb	Caiff Gweinidogion Cymru wneud rheoliadau mewn perthynas â phenodi aelodau’r Tribiwnlys (”rheoliadau penodi”).

en-gb	Paragraph 10 makes provision for the resignation of Tribunal members.
cy-gb	Mae paragraff 10 yn gwneud darpariaeth ar gyfer ymddiswyddiad aelodau o’r Tribiwnlys.

en-gb	This paragraph makes provision regarding the disqualification of persons from membership of the Tribunal.
cy-gb	Mae’r paragraff hwn yn gwneud darpariaeth ynghylch anghymhwyso personau rhag bod yn aelod o’r Tribiwnlys.

en-gb	This paragraph makes provision about the dismissal of members of the Tribunal by the Welsh Ministers.
cy-gb	Mae’r paragraff hwn yn gwneud darpariaeth ynghylch diswyddo aelodau o’r Tribiwnlys gan Weinidogion Cymru.

en-gb	Paragraph 13 – Disqualification from membership:
cy-gb	Paragraff 13 - Anghymhwyso rhag bod yn aelod:

en-gb	employment
cy-gb	cyflogaeth

en-gb	This paragraph provides that a person employed in one of the listed offices is disqualified from membership of the Tribunal on grounds of employment.
cy-gb	Mae’r paragraff hwn yn darparu bod person sy’n cael ei gyflogi yn un o’r swyddi sydd wedi’u rhestru wedi’i anghymhwyso rhag bod yn aelod o’r Tribiwnlys ar sail cyflogaeth.

en-gb	unsuitability
cy-gb	anaddasrwydd

en-gb	This paragraph provides the grounds of unsuitability which will disqualify a person from membership of the Tribunal.
cy-gb	Mae’r paragraff hwn yn darparu’r seiliau anaddasrwydd a fydd yn anghymhwyso person rhag bod yn aelod o’r Tribiwnlys.

en-gb	Paragraph 15 – Disqualification from appointment:
cy-gb	Paragraff 15 - Anghymhwyso rhag penodi:

en-gb	age
cy-gb	oedran

en-gb	A person is disqualified from appointment if he or she has already reached the age of 70 at the date of appointment.
cy-gb	Mae person yn cael ei anghymhwyso rhag cael ei benodi os yw eisoes wedi cyrraedd ei 70 oed ar ddyddiad y penodiad.

en-gb	previous appointment
cy-gb	penodiad blaenorol

en-gb	A person is disqualified from appointment as member of the Tribunal if they have already served a term of 10 years or more (whether in consecutive or nonconsecutive appointments).
cy-gb	Mae person yn cael ei anghymhwyso rhag cael ei benodi yn aelod o’r Tribiwnlys os yw eisoes wedi gwasanaethu am gyfnod o 10 mlynedd neu fwy (boed drwy benodiadau olynol neu beidio).

en-gb	previous dismissal from office
cy-gb	diswyddiad blaenorol o swydd

en-gb	A person previously dismissed from the Tribunal by the Welsh Ministers under paragraph 12 may not be reappointed as a member.
cy-gb	Ni chaniateir i berson sydd wedi’i ddiswyddo o’r blaen o’r Tribiwnlys gan Weinidogion Cymru o dan baragraff 12 gael ei ailbenodi’n aelod.

en-gb	This paragraph defines “appointment regulations”.
cy-gb	Mae’r paragraff hwn yn diffinio “rheoliadau penodi”.

en-gb	Schedule 12 – Abolition of the Welsh Language Board:
cy-gb	Atodlen 12 - Diddymu Bwrdd yr Iaith Gymraeg:

en-gb	other provision
cy-gb	darpariaeth arall

en-gb	This Schedule is introduced by section 146 of the Measure.
cy-gb	Mae’r Atodlen hon yn cael ei chyflwyno gan adran 146 o’r Mesur.

en-gb	Paragraph 1 – Staff of the Board
cy-gb	Paragraff 1 - Staff y Bwrdd

en-gb	The Welsh Ministers have the power make an order transferring the Board’s staff to the Commissioner or the Welsh Assembly Government.
cy-gb	Mae gan Weinidogion Cymru y p*er i wneud gorchymyn yn trosglwyddo staff y Bwrdd naill ai i’r Comisiynydd neu i Lywodraeth Cynulliad Cymru.

en-gb	For the purposes of paragraph 1, subparagraph (9) uses the term “transferee” to refer to the employer to whom the Board staff member will or would be transferred.
cy-gb	At ddibenion paragraff 1, yn is-baragraff (9) defnyddir y term “trosglwyddai” i gyfeirio at y cyflogwr y bydd neu y byddai’r aelod o staff y Bwrdd yn cael ei drosglwyddo i’w gyflogi ganddo.

en-gb	Where staff are transferred by order made by the Welsh Ministers under subparagraph (1), subparagraphs (2) to (9) make provision about the effect of the transfer upon the employment contracts of transferring staff.
cy-gb	Pan drosglwyddir staff gan orchymyn a wnaed gan Weinidogion Cymru o dan is-baragraff (1), mae is-baragraffau (2) i (9) yn gwneud darpariaeth ynghylch effaith y trosglwyddo ar gontractau cyflogaeth staff sy’n trosglwyddo.

en-gb	The employment contracts of staff that transfer to the transferee as a result of an order made in accordance with this paragraph will not be terminated by the transfer and will have effect from the date of transfer as if originally made between the transferred member of staff and the transferee.
cy-gb	Ni fydd contractau cyflogaeth staff sy’n trosglwyddo i’r trosglwyddai o ganlyniad i orchymyn a wnaed yn unol â’r paragraff hwn yn cael eu terfynu gan y trosglwyddo a byddant yn effeithiol o’r dyddiad trosglwyddo fel pe byddent wedi’u gwneud yn wreiddiol rhwng yr aelod staff a drosglwyddwyd a’r trosglwyddai.

en-gb	All rights, powers, duties and liabilities of the Board in relation to the transferred staff member’s contract of employment will transfer to the transferee on the date of transfer.
cy-gb	Bydd holl hawliau, pwerau, dyletswyddau a rhwymedigaethau’r Bwrdd mewn perthynas â chontract cyflogaeth yr aelod staff a drosglwyddwyd yn trosglwyddo i’r trosglwyddai ar ddyddiad y trosglwyddo.

en-gb	Similarly, anything done before the date of transfer by or in relation to the Board in respect of the transferring member of staff or their contract of employment will be treated from the date of transfer as having been done by or in relation to the transferee.
cy-gb	Yn yr un modd, bydd unrhyw beth a wnaed cyn y dyddiad trosglwyddo gan y Bwrdd neu mewn perthynas ag ef, mewn cysylltiad â’r aelod staff a drosglwyddwyd neu â’i gontract cyflogaeth, yn cael ei drin o’r dyddiad trosglwyddo ymlaen fel pe bai wedi’i wneud gan y trosglwyddai neu mewn perthynas ag ef.

en-gb	A transferring person’s period of employment with the Board immediately prior to the transfer date will count as a period of employment as a member of staff of the transferee.
cy-gb	O ran person sy’n trosglwyddo, bydd ei gyfnod cyflogaeth fel aelod o staff y Bwrdd yn union cyn y dyddiad trosglwyddo yn cyfrif fel cyfnod cyflogaeth fel aelod o staff y trosglwyddai.

en-gb	In addition, for the purposes of section 218(3) of the Employment Rights Act 1996, the transferring person’s period of employment with the Board immediately prior to the transfer date will be treated as continuous employment as a member of staff of the transferee.
cy-gb	At hyn, at ddibenion adran 218(3) o Ddeddf Hawliau Cyflogaeth 1996, o ran y person sy’n trosglwyddo, bydd ei gyfnod cyflogaeth fel aelod o staff y Bwrdd yn union cyn y dyddiad trosglwyddo yn cael ei drin fel cyflogaeth barhaus fel aelod o staff y trosglwyddai.

en-gb	A contract of employment of a member of the Board’s staff is not transferred under this paragraph if the employee objects to the transfer.
cy-gb	Ni throsglwyddir contract cyflogaeth aelod o staff y Bwrdd o dan y paragraff hwn os bydd y cyflogai’n gwrthwynebu’r trosglwyddo.

en-gb	That staff member’s contract of employment will be terminated immediately before the date that the transfer to the transferee would occur but the employee whose contract is terminated is not treated for any purpose as having been dismissed by the Board.
cy-gb	Bydd contract cyflogaeth yr aelod staff hwnnw yn cael ei derfynu yn union cyn y dyddiad y byddai trosglwyddo i’r trosglwyddai’n digwydd ond ni chaiff y cyflogai y terfynir ei gontract ei drin at unrhyw ddiben fel pe bai wedi’i ddiswyddo gan y Bwrdd.

en-gb	Paragraph 2 – Property, rights and liabilities of the Board
cy-gb	Paragraff 2 - Eiddo, hawliau a rhwymedigaethau’r Bwrdd

en-gb	The Welsh Ministers have the power to make an order about the property, rights and liabilities of the Board.
cy-gb	Mae gan Weinidogion Cymru b * er i wneud gorchymyn ynghylch eiddo, hawliau a rhwymedigaethau’r Bwrdd.

en-gb	This includes the power to transfer the property, rights and liabilities to the Commissioner or the Welsh Ministers.
cy-gb	Mae hyn yn cynnwys p * er i drosglwyddo’r eiddo, yr hawliau a’r rhwymedigaethau i’r Comisiynydd neu i Weinidogion Cymru.

en-gb	Definitions of “property” and “rights and liabilities” are also provided.
cy-gb	Mae diffiniadau o “eiddo”, a “hawliau a rhwymedigaethau” yn cael eu darparu hefyd.

en-gb	Paragraph 3 – Modification of the 1993 Act in relation to functions transferred to Welsh Ministers
cy-gb	Paragraff 3 - Addasu Deddf 1993 mewn perthynas â swyddogaethau a drosglwyddir i Weinidogion Cymru

en-gb	In circumstances where the Board’s functions under section 3 of the Welsh Language Act 1993 (“1993 Act”) are transferred to the Welsh Ministers (see section 143(3)), this paragraph provides a list of those provisions of the 1993 Act which do not apply to those transferred functions as they are exercisable by the Welsh Ministers.
cy-gb	Mewn amgylchiadau pan drosglwyddir swyddogaethau’r Bwrdd o dan adran 3 o Ddeddf yr Iaith Gymraeg 1993 (“Deddf 1993”) i Weinidogion Cymru (gweler adran 143(3)), mae’r paragraff hwn yn darparu rhestr o’r darpariaethau hynny yn Neddf 1993 nad ydynt yn gymwys i’r swyddogaethau hynny a drosglwyddwyd fel y mae’r swyddogaethau’n arferadwy gan Weinidogion Cymru.

en-gb	Paragraph 4 – References to the Board
cy-gb	Paragraff 4 - Cyfeiriadau at y Bwrdd

en-gb	This paragraph makes provision for interpreting references to the Board contained in the 1993 Act following the Board’s abolition under the Measure.
cy-gb	Mae’r paragraff hwn yn gwneud darpariaeth ar gyfer dehongli cyfeiriadau at y Bwrdd a geir yn Neddf 1993 o ganlyniad i ddiddymu’r Bwrdd o dan y Mesur.

en-gb	References to the Board in the 1993 Act that relate to a function of the Board that is transferred to the Commissioner should be interpreted, as a result of this paragraph, as being, or including, a reference to the Commissioner.
cy-gb	Dylid dehongli cyfeiriadau, yn Neddf 1993, at y Bwrdd, sy’n ymwneud ag un o swyddogaethau’r Bwrdd a drosglwyddir i’r Comisiynydd o ganlyniad i’r paragraff hwn, fel pe baent yn gyfeiriad, neu fel pe baent yn cynnwys cyfeiriad, at y Comisiynydd.

en-gb	Similarly, references in the 1993 Act to the Board that relate to a function of the Board that has been transferred to the Welsh Ministers should be interpreted as being, or including, a reference to the Welsh Ministers.
cy-gb	Yn yr un modd, dylid dehongli cyfeiriadau, yn Neddf 1993, at y Bwrdd, sy’n ymwneud ag un o swyddogaethau’r Bwrdd sydd wedi’i throsglwyddo i Weinidogion Cymru, fel pe baent yn gyfeiriad, neu fel pe baent yn cynnwys cyfeiriad, at Weinidogion Cymru.

en-gb	Paragraph 5 – Continuation of legal proceedings, validity of acts etc
cy-gb	Paragraff 5 - Parhad achosion cyfreithiol, dilysrwydd gweithredoedd etc

en-gb	This paragraph makes provision about the continuation of anything (including legal proceedings) which relates to a function of the Board transferred under the Measure to the Commissioner or Welsh Ministers (referred to collectively as “the transferee”) that was in the process of being done by, or in relation to the Board, immediately prior to the time of the transfer of the function.
cy-gb	Mae’r paragraff hwn yn gwneud darpariaeth ynghylch parhad unrhyw beth (gan gynnwys achosion cyfreithiol), sy’n ymwneud ag un o swyddogaethau’r Bwrdd a drosglwyddir o dan y Mesur hwn i’r Comisiynydd neu i Weinidogion Cymru (y cyfeirir atynt ar y cyd fel “y trosglwyddai”), ac a oedd yn cael ei wneud gan y Bwrdd, neu mewn perthynas â’r Bwrdd, yn union cyn yr adeg y trosglwyddwyd y swyddogaeth.

en-gb	With regard to such transferred functions, whatever was being done by, or in relation to, the Board immediately before the transfer may be continued by, or in relation to, the transferee.
cy-gb	O ran swyddogaethau o’r math a drosglwyddwyd, caniateir parhau ag unrhyw beth oedd yn cael ei wneud gan y Bwrdd, neu mewn perthynas ag ef, yn union cyn y trosglwyddo gan y trosglwyddai neu mewn perthynas ag ef.

en-gb	Similar provision is made regarding any instruments, contracts or legal proceedings that relates to a function of the Board which transfers to the transferee under the Measure.
cy-gb	Gwneir darpariaeth debyg o ran unrhyw offerynnau, contractau neu achosion cyfreithiol sy’n ymwneud ag un o swyddogaethau’r Bwrdd a drosglwyddir i’r trosglwyddai o dan y Mesur hwn.

en-gb	In any such instruments, contracts or legal proceedings made or commenced before the time of the transfer of the Board function, the transferee is substituted for the Board.
cy-gb	Mewn unrhyw offerynnau, contractau neu achosion cyfreithiol o’r math sydd wedi’u gwneud neu eu cychwyn cyn adeg trosglwyddo un o swyddogaethau’r Bwrdd, rhoddir y trosglwyddai yn lle’r Bwrdd.

en-gb	In addition, anything which was done by, or in relation to the Board for the purpose of, or in connection with, a function transferred from the Board to the transferee under this Measure and which is in effect immediately before the transfer of the function has effect after the transfer as if done by, or in relation to the transferee.
cy-gb	At hyn, mae unrhyw beth a wnaed gan y Bwrdd neu mewn perthynas ag ef at ddibenion swyddogaeth a drosglwyddwyd oddi wrth y Bwrdd i’r trosglwyddai neu mewn cysylltiad â hi, o dan y Mesur hwn, ac sy’n effeithiol yn union cyn trosglwyddo’r swyddogaeth, yn effeithiol ar ôl y trosglwyddo fel pe bai wedi’i wneud gan y trosglwyddai neu mewn perthynas ag ef.

en-gb	Paragraph 5 also addresses the continuation of anything (including legal proceedings) which relates to the Board’s property, rights and liabilities transferred to the transferee under this Measure.
cy-gb	Mae paragraff 5 hefyd yn ymdrin â pharhad unrhyw beth (gan gynnwys achosion cyfreithiol) sy’n ymwneud ag eiddo, hawliau a rhwymedigaethau’r Bwrdd a drosglwyddwyd i’r trosglwyddai o dan y Mesur hwn.

en-gb	Anything which relates to such property, rights and liabilities immediately before their transfer and which is in the process of being done by, or in relation to, the Board may be continued by, or in relation to, the transferee.
cy-gb	Caniateir i unrhyw beth sy’n ymwneud ag eiddo, hawliau a rhwymedigaethau o’r fath yn union cyn eu trosglwyddo, ac sy’n cael ei wneud gan y Bwrdd, neu mewn perthynas ag ef, gael ei barhau gan y trosglwyddai neu mewn perthynas ag ef.

en-gb	In addition, anything which was done by, or in relation to the Board for the purpose of, or in connection with, property, rights and liabilities transferred to the transferee under this Measure and which is in effect immediately before the transfer of the property, rights or liabilities has effect after the transfer as if done by, or in relation to the transferee.
cy-gb	At hyn, mae unrhyw beth a wnaed gan y Bwrdd, neu mewn perthynas ag ef, at ddibenion eiddo, hawliau a rhwymedigaethau a drosglwyddwyd i’r trosglwyddai neu mewn cysylltiad â hwy, o dan y Mesur hwn, ac sy’n effeithiol yn union cyn trosglwyddo’r eiddo, hawliau neu rwymedigaethau, yn effeithiol ar ôl y trosglwyddo fel pe bai wedi’i wneud gan y trosglwyddai neu mewn perthynas ag ef.

en-gb	Where the Board’s property, rights or liabilities are transferred to the transferee, in any instruments, contracts or legal proceedings relating to the transferred property, rights or liabilities that are made or commenced before the transfer the transferee is substituted for the Board.
cy-gb	Os trosglwyddir eiddo, hawliau neu rwymedigaethau’r Bwrdd i’r trosglwyddai, mewn unrhyw offerynnau, contractau neu achosion cyfreithiol sy’n ymwneud â’r eiddo, hawliau neu rwymedigaethau a drosglwyddwyd, ac sydd wedi’u gwneud neu eu cychwyn cyn y trosglwyddo, rhoddir y trosglwyddai yn lle’r Bwrdd.

en-gb	However the provisions in this paragraph do not apply in relation to rights and liabilities under the employment contracts of the staff of Board.
cy-gb	Fodd bynnag, nid yw’r darpariaethau yn y paragraff hwn yn gymwys mewn perthynas â hawliau a rhwymedigaethau o dan gontractau cyflogaeth staff y Bwrdd.

en-gb	This paragraph defines “1993 Act” and “Board” for the purpose of this Schedule.
cy-gb	Mae’r paragraff hwn yn diffinio “Deddf 1993” ac “y Bwrdd” at ddibenion yr Atodlen hon.

en-gb	RECORD OF PROCEEDINGS IN NATIONAL ASSEMBLY FOR WALES The following table sets out the dates for each stage of the Measure’s passage through the National Assembly for Wales.
cy-gb	COFNOD O’R TRAFODION YNG NGHYNULLIAD CENEDLAETHOL CYMRU Mae’r tabl canlynol yn nodi’r dyddiadau ar gyfer pob cyfnod o daith y Mesur drwy Gynulliad Cenedlaethol Cymru.

en-gb	The Record of Proceedings and further information on the passage of this Measure can be found on the National Assembly for Wales’ website at:
cy-gb	Gellir cael Cofnod o’r Trafodion a gwybodaeth bellach ar daith y Mesur hwn ar wefan Cynulliad Cenedlaethol Cymru yn:

en-gb	http:www.assemblywales.org/bus-home/bus-legislation/bus-leg-measures/business- legislation-measures-wl.htm
cy-gb	http://www.cynulliadcymru.org/bus-home/bus-legislation/bus-leg-measures/business- legislation-measures-wl.htm

en-gb	Stage 1 - Debate
cy-gb	Cyfnod 1 -Dadl

en-gb	Stage 2 Scrutiny Committee – consideration of amendments
cy-gb	Cyfnod 2 Pwyllgor Craffu yn ystyried y gwelliannau

en-gb	Stage 3 Plenary - consideration of amendments
cy-gb	Cyfnod 3 Y Cyfarfod Llawn yn ystyried y gwelliannau

en-gb	Stage 4 Approved by the Assembly
cy-gb	Cyfnod 4 Cymeradwyaeth gan y Cynulliad

en-gb	Royal Approval in Privy Council
cy-gb	Cymeradwyaeth Frenhinol yn y Cyfrin Gyngor

en-gb	This is a Budget which, at its centre, provides stability for our core services whilst taking tangible steps to deliver our ambitions for our country.
cy-gb	Dyma Gyllideb sydd, yn ei hanfod, yn rhoi sefydlogrwydd i'n gwasanaethau craidd ac yn cymryd camau gwirioneddol i gyflawni ein huchelgais ar gyfer ein gwlad.

en-gb	It is a Budget which will help us to continue to make improvements to our NHS;
cy-gb	Mae'n Gyllideb a fydd yn ein helpu i barhau i wneud gwelliannau i'n GIG;

en-gb	to our schools and to our public services on which so many of us depend.
cy-gb	i'n hysgolion ac i'n gwasanaethau cyhoeddus y mae cynifer ohonom yn dibynnu arnynt.

en-gb	It is a Budget which will invest in Wales – in vital new infrastructure;
cy-gb	Mae'n Gyllideb a fydd yn buddsoddi yng Nghymru - mewn seilwaith newydd, hanfodol;

en-gb	in housing;
cy-gb	mewn tai;

en-gb	in transport;
cy-gb	mewn trafnidiaeth;

en-gb	in jobs and in our future prosperity.
cy-gb	mewn swyddi ac yn ein ffyniant ar gyfer y dyfodol.

en-gb	This Budget will underpin the delivery of our Programme for Government,  Taking Wales Forward, and will continue to deliver our ambitious manifesto commitments – the promises we have made to the people of Wales.
cy-gb	Bydd y Gyllideb hon yn sylfaen i'n Rhaglen Lywodraethu, Symud Cymru Ymlaen,  a bydd yn parhau i gyflawni ein hymrwymiadau maniffesto uchelgeisiol - yr addewidion a wnaed gennym i bobl Cymru.

en-gb	Our spending plans include measures and funding set out in our Budget agreement with Plaid Cymru – shared ambitions for Wales.
cy-gb	Mae ein cynlluniau gwario yn cynnwys mesurau a chyllid a amlinellwyd yn ein cytundeb ar y Gyllideb gyda Phlaid Cymru – mae’r rhain yn uchelgeisiau ar y cyd ar gyfer Cymru.

en-gb	It has been developed against the backdrop of uncertain and difficult times.
cy-gb	Cafodd ei datblygu mewn cyfnod anodd ac ansicr.

en-gb	There is uncertainty about how our relationship with the European Union will be recast as a result of the EU referendum and there is uncertainty about the impact on UK public finances and the Welsh budget in the longer-term.
cy-gb	Mae ansicrwydd ynghylch sut y bydd ein perthynas gyda’r Undeb Ewropeaidd yn cael ei haildrefnu o ganlyniad i refferendwm yr UE, ac mae ansicrwydd ynghylch yr effaith ar gyllid cyhoeddus y DU a chyllideb Cymru yn y tymor hirach.

en-gb	We continue to face ongoing cuts to our overall funding from the UK Government – the influential Institute for Fiscal Studies has commented that “Wales is looking at an extraordinary 11 or more years of retrenchment in public service spending…”.
cy-gb	Rydym yn parhau i wynebu toriadau parhaus i gyfanswm y cyllid a ddaw i ni oddi wrth Lywodraeth y DU - mae'r Sefydliad Astudiaethau Cyllid wedi dweud bod Cymru'n wynebu cyfnod eithriadol o gwtogi gwariant cyhoeddus dros 11 mlynedd neu fwy.

en-gb	Despite the levels of uncertainty, we are pressing ahead and publishing spending plans for 2017-18 and four-year capital spending plans through to 2020-21.
cy-gb	Er gwaethaf y lefelau hyn o ansicrwydd, rydym yn bwrw ymlaen i gyhoeddi cynlluniau gwario ar gyfer 2017-18 a chynlluniau gwario cyfalaf pedair blynedd ar gyfer 2017-18 hyd at 2020-21.

en-gb	Over the course of the next 12 months we will begin delivering, in earnest, on the promises we made to the people of Wales in May.
cy-gb	Dros y 12 mis nesaf, byddwn yn dechrau o ddifri ar y gwaith o gyflawni’r addewidion a wnaed i bobl Cymru ym mis Mai.

en-gb	We will invest in new apprenticeships;
cy-gb	Byddwn yn buddsoddi mewn prentisiaethau newydd;

en-gb	in childcare schemes to support working parents;
cy-gb	mewn cynlluniau gofal plant i helpu rhieni sy'n gweithio;

en-gb	in tax cuts for small businesses;
cy-gb	mewn cynlluniau i dorri trethi i fusnesau bach;

en-gb	a new treatment fund to give people in Wales fast access to new and innovative treatments and we will raise the capital limit before people have to pay care home fees.
cy-gb	mewn cronfa triniaethau newydd er mwyn i bobl Cymru fedru cael mynediad cyflym at driniaethau newydd ac arloesol;

en-gb	But as a Welsh Government, and as a National Assembly for Wales, we face some hard choices in the months and years to come.
cy-gb	ac fe fyddwn yn codi swm y cyfalaf y gall pobl ei gadw cyn gorfod talu ffioedd cartrefi gofal.

en-gb	We will continue to work to protect our public services from the worst of the effects of ongoing austerity and fiscal uncertainty, and we will invest in Wales to grow jobs and our economy, taking our country forward.
cy-gb	Ond fel Llywodraeth Cymru a Chynulliad Cenedlaethol Cymru, mae dewisiadau anodd o’n blaen dros y misoedd a’r blynyddoedd nesaf.

en-gb	Contents
cy-gb	Byddwn yn parhau i weithio i ddiogelu ein gwasanaethau cyhoeddus rhag effeithiau gwaethaf y cyni parhaus a’r ansicrwydd cyllidol, a byddwn yn buddsoddi yng Nghymru i greu swyddi a chreu twf yn ein heconomi, gan symud ein gwlad yn ei blaen.

en-gb	Chapter 1:
cy-gb	Cynnwys

en-gb	Strategic Context
cy-gb	Pennod 1:

en-gb	Chapter 2:
cy-gb	Y Cyd-destun Strategol

en-gb	Financial Challenges
cy-gb	Pennod 2:

en-gb	Chapter 3:
cy-gb	Yr Heriau Ariannol

en-gb	Approach to Budget Preparations
cy-gb	Pennod 3:

en-gb	Chapter 4:
cy-gb	Sut y Lluniwyd y Gyllideb

en-gb	Our Spending Priorities
cy-gb	Pennod 4:

en-gb	Chapter 5:
cy-gb	Ein Blaenoriaethau Gwario

en-gb	Welsh Government Budget Plans
cy-gb	Pennod 5:

en-gb	Annex A:
cy-gb	Cynlluniau Cyllideb Llywodraeth Cymru

en-gb	Reconciliation between the Welsh Block Budget and Resource Allocations in the Budget Proposals
cy-gb	Atodiad A:

en-gb	Annex B:
cy-gb	Cysoni rhwng Cyllideb Bloc Cymru a’r Dyraniadau Adnoddau              yng Nghynigion y Gyllideb

en-gb	Year on year changes
cy-gb	Atodiad B:

en-gb	Annex C:
cy-gb	Newidiadau o Flwyddyn i Flwyddyn

en-gb	Reconciliation of Structural Changes to Budgets
cy-gb	Atodiad C:

en-gb	Annex D:
cy-gb	Cysoni Newidiadau Strwythurol i’r Gyllideb

en-gb	Reconciliation between First Supplementary Budget 2016-17 Allocations and 2017-18 Baselines
cy-gb	Atodiad D – Cysoni rhwng Dyraniadau Cyllideb Atodol Gyntaf 2016-17 a Llinellau Sylfaen 2017-18

en-gb	Annex E:
cy-gb	Atodiad E – Deddfau a Biliau a gyflwynwyd i'r Cynulliad â'r costau yn 2017-18

en-gb	Acts and Bills introduced into the Assembly with costs in 2017-18
cy-gb	Atodiad F:

en-gb	Annex F:
cy-gb	Asesiad Effaith Integredig Strategol

en-gb	Strategic Integrated Impact Assessment
cy-gb	Atodiad G:

en-gb	Annex G:
cy-gb	Defnyddio tystiolaeth am grwpiau gwarchodedig i gyfrannu

en-gb	Evidence on protected groups used to inform the development of the draft Budget
cy-gb	at ddatblygu’r Gyllideb ddrafft

en-gb	Annex H:
cy-gb	Atodiad H:

en-gb	Glossary
cy-gb	Geirfa

en-gb	Strategic Context
cy-gb	Y Cyd-destun Strategol

en-gb	Today, the Welsh Government is publishing its draft Budget for     2017-18 – the first Budget of this new administration and the first since the outcome of the EU referendum in June.
cy-gb	Heddiw, mae Llywodraeth Cymru'n cyhoeddi ei Chyllideb ddrafft ar gyfer 2017-18, sef Cyllideb gyntaf y weinyddiaeth newydd hon a'r gyntaf ers canlyniad refferendwm yr UE ym mis Mehefin.

en-gb	This is a Budget to take Wales forward, to provide stability for our core  services and to make progress in implementing our ambitious Programme for Government, Taking Wales Forward 2016-21 
cy-gb	Dyma Gyllideb i symud Cymru ymlaen, i roi sefydlogrwydd i'n gwasanaethau craidd, ac i wneud cynnydd wrth weithredu ein Rhaglen Lywodraethu uchelgeisiol, Symud Cymru Ymlaen 2016-21. 

en-gb	http://gov.wales/docs/strategies/160920-taking-wales-forward-en.pdf
cy-gb	http://gov.wales/docs/strategies/160920-taking-wales-forward-cy.pdf   .

en-gb	Taking Wales Forward  is this Welsh Government’s five-year plan, which sets out how we will deliver more and higher quality jobs through a stronger, fairer economy;
cy-gb	Symud Cymru Ymlaen  yw cynllun pum mlynedd Llywodraeth Cymru, sy’n dangos sut y bydd yn darparu mwy o swyddi o ansawdd gwell drwy economi gryfach, decach;

en-gb	improve and reform public services and build a united, connected and sustainable Wales.
cy-gb	yn gwella a diwygio ein gwasanaethau cyhoeddus ac yn adeiladu Cymru unedig, gysylltiedig a chynaliadwy.

en-gb	It sets out four areas, which will form the basis for the development of four cross-cutting and intertwined strategies, which will allow us to consider how we can use the levers available to us to have the greatest impact.
cy-gb	Mae’n gosod pedwar maes a fydd yn sylfaen ar gyfer datblygu pedair strategaeth drawsbynciol, gysylltiedig a fydd yn caniatáu i ni feddwl sut i ddefnyddio’r dulliau gweithredu sydd ar gael i ni er mwyn cael yr effaith fwyaf:

en-gb	These are:
cy-gb	Dyma’r meysydd hynny:

en-gb	Prosperous and secure
cy-gb	Ffyniannus a diogel

en-gb	Healthy and active
cy-gb	Iach ac egnîol

en-gb	Ambitious and learning
cy-gb	Uchelgais a dysgu

en-gb	United and connected
cy-gb	Unedig a chysylltiedig

en-gb	This Budget has been developed, and is being published, against the backdrop of considerable fiscal uncertainty, which has resulted from successive years of cuts to UK public spending and, in turn, to the Welsh Government’s budget.
cy-gb	Datblygwyd a chyhoeddwyd y Gyllideb hon mewn cyfnod o ansicrwydd ariannol sylweddol, yn sgil toriadau dros sawl blwyddyn yn olynol i wariant cyhoeddus yn y DU ac, yn ei thro, i gyllideb Llywodraeth Cymru.

en-gb	The outcome of the EU referendum has compounded this uncertainty.
cy-gb	Mae canlyniad refferendwm yr UE wedi ychwanegu at yr ansicrwydd hwn.

en-gb	These are challenges all the Devolved Administrations have in common.
cy-gb	Dyma heriau sy'n gyffredin i bob un o'r Gweinyddiaethau Datganoledig.

en-gb	The UK Government will publish an Autumn Statement in November.
cy-gb	Bydd Llywodraeth y DU yn cyhoeddi Datganiad yr Hydref ym mis Tachwedd.

en-gb	Early statements by the Chancellor of the Exchequer indicate the Treasury will no longer be aiming to achieve a budget surplus by 2020 but he has also said it is not an end to austerity.
cy-gb	Mae datganiadau cynnar gan Ganghellor y Trysorlys yn awgrymu na fydd y Trysorlys bellach yn anelu at sicrhau gwarged erbyn 2020, ond mae hefyd wedi dweud nad yw hyn yn golygu diwedd ar y cyfnod o gyni.

en-gb	We have therefore decided to publish a one-year revenue spending plan for 2017-18 but four-year capital plans, which will provide certainty for longer-term investments.
cy-gb	Felly rydym wedi penderfynu cyhoeddi cynllun gwariant refeniw blwyddyn yn unig ar gyfer 2017-18 ond cynlluniau cyfalaf pedair blynedd, a fydd yn rhoi sicrwydd ar gyfer buddsoddiadau tymor hir.

en-gb	We are now in the second year of the UK Government’s Spending Review settlement, which set the Welsh Government’s revenue budget for the period 2016-17 to 2019-20 and the capital budget until 2020-21.
cy-gb	Rydym bellach yn ail flwyddyn setliad Adolygiad o Wariant Llywodraeth y DU, a osododd gyllideb refeniw Llywodraeth Cymru ar gyfer y cyfnod 2016-17 i 2019-20 a'r gyllideb gyfalaf hyd at 2020-21.

en-gb	Overall, the Welsh budget will continue to reduce in real terms over this period.
cy-gb	Yn gyffredinol, bydd cyllideb Cymru'n parhau i ostwng mewn termau real dros y cyfnod hwn.

en-gb	The Spending Review reductions to our settlement reinforced the UK Government’s squeeze on public spending and commitment to austerity.
cy-gb	Roedd gostyngiadau'r Adolygiad o Wariant i'n setliad yn atgyfnerthu gwasgfa Llywodraeth y DU ar wariant cyhoeddus a'i hymrwymiad at gyni.

en-gb	Our budget will be 9% lower in real terms by the end of the decade – this is equivalent to almost £1.5bn less in real terms for public services in Wales in 2019-20 than in 2010-11.
cy-gb	Bydd ein cyllideb 9% yn is mewn termau real erbyn diwedd y ddegawd - mae hyn yn cyfateb i bron i £1.5bn yn llai mewn termau real i wasanaethau cyhoeddus Cymru yn 2019-20 na'r hyn a welwyd yn 2010-11.

en-gb	The Institute for Fiscal Studies’ recent report, Welsh Budgetary Trade-Offs to 2019-20, https://www.ifs.org.uk/publications/8470  confirmed the challenges to the Welsh budget as a result of the UK Government’s ongoing cuts to public finances and programme of austerity.
cy-gb	Roedd adroddiad diweddar y Sefydliad Astudiaethau Cyllid, Welsh Budgetary Trade-Offs to 2019-20, https://www.ifs.org.uk/publications/8470  yn cadarnhau’r heriau i gyllideb Cymru o ganlyniad i doriadau parhaus Llywodraeth y DU i arian cyhoeddus a'i rhaglen o gyni.

en-gb	There is little prospect that the UK Government will abandon its focus on austerity in the years ahead despite the urgent macro-economic case for doing so.
cy-gb	Ychydig iawn o obaith sydd y byddwn yn gweld Llywodraeth y DU yn troi cefn ar gyni dros y blynyddoedd nesaf er bod achos macroeconomaidd brys dros wneud hynny.

en-gb	This means the Welsh Government continues to face hard choices as it seeks to protect public services from the worst of the cuts imposed on public spending.
cy-gb	Mae hynny'n golygu bod Llywodraeth Cymru'n parhau i wynebu dewisiadau anodd wrth geisio diogelu gwasanaethau cyhoeddus rhag y toriadau gwaethaf sy'n cael eu gorfodi ar wariant cyhoeddus.

en-gb	The Devolved Administrations have urged the UK Government to rethink its economic and fiscal policies.
cy-gb	Mae'r Gweinyddiaethau Datganoledig wedi pwyso ar Lywodraeth y DU i ailfeddwl am ei pholisïau economaidd a chyllidol.

en-gb	Working together, we are determined to act to ward off further austerity policies, which may be considered as a consequence of the EU referendum result.
cy-gb	Gyda'n gilydd, rydym yn benderfynol o weithredu er mwyn atal rhagor o bolisîau cyni sydd o bosib yn cael eu hystyried o ganlyniad i refferendwm yr UE.

en-gb	The result of the EU referendum has added to the level of uncertainty about future available resources for Wales.
cy-gb	Mae canlyniad refferendwm yr UE wedi ychwanegu at y lefel o ansicrwydd am adnoddau fydd ar gael i Gymru yn y dyfodol.

en-gb	Withdrawal from the EU will have an impact on the resources available to Wales – Wales benefits from £650m a year from various European funding streams, including agricultural payments.
cy-gb	Bydd ymadael â'r UE yn cael effaith ar yr adnoddau sydd ar gael - mae Cymru'n manteisio ar £650m y flwyddyn o amrywiol ffrydiau ariannu Ewropeaidd, gan gynnwys taliadau amaethyddol.

en-gb	The First Minister has welcomed the Chancellor’s confirmation that the Treasury will provide a full lifetime guarantee for all structural and investment projects approved before the UK leaves the European Union.
cy-gb	Mae'r Prif Weinidog wedi croesawu cadarnhad y Canghellor y bydd y Trysorlys yn darparu gwarant cydol oes i'r holl brosiectau strwythurol a buddsoddi sy'n cael eu cymeradwyo cyn i'r DU adael yr Undeb Ewropeaidd.