Skip to content

Datganiad Ysgrifenedig - Wythfed Uwchgynhadledd ar Hugain y Cyngor Prydeinig-Gwyddelig a gynhaliwyd ym Mro Morgannwg

Dolenni perthnasol

Os hoffech gael unrhyw ddogfennau sydd ar y dudalen hon mewn fformat gwahanol, rhowch wybod inni.
Carwyn Jones, y Prif Weinidog

 Ar 25 Tachwedd, ynghyd â Gweinidog y Gymraeg a Dysgu Gydol Oes, cynhaliais wythfed Uwchgynhadledd ar hugain y Cyngor Prydeinig-Gwyddelig ym Mro Morgannwg. Roedd Gweinidogion arweiniol o Aelod-weinyddiaethau eraill y Cyngor yn bresennol yn yr Uwchgynhadledd. Roedd y rhain yn cynnwys:

  • An Taoiseach, Mr. Enda Kenny TD, o Lywodraeth Iwerddon
  • Ysgrifennydd Gwladol Cymru, y Gwir Anrhydeddus Alun Cairns AS, o  Lywodraeth y DU
  • Prif Weinidog y Gwir Anrhydeddus Nicola Sturgeon MSP, o Lywodraeth yr Alban
  • Prif Weinidog Gweithrediaeth Gogledd Iwerddon, Mrs Arlene Foster MLA, a’r Dirprwy Brif Weinidog, Mr Martin McGuinness MLA
  • Prif Weinidog Ynys Manaw, yr Anrhydeddus Howard Quayle MHK
  • Prif Weinidog, y Seneddwr Ian Gorst, o Lywodraeth Jersey
  • Prif Weinidog, y Dirprwy Gavin St Pier o Lywodraeth Guernsey


Roedd cynnal Uwchgynhadledd y Cyngor Prydeinig-Gwyddelig yn gyfle pwysig i rannu safbwyntiau ac adeiladu tir cyffredin am yr heriau unigryw yr ydym yn eu hwynebu ar hyn o bryd. Roedd yr uwchgynhadledd hon yn gyfle i ystyried effaith Ymadael â’r UE ar aelodau’r Cyngor Prydeinig-Gwyddelig a phwyso a mesur blaenoriaethau a llwyddiannau gweinyddiaeth pob aelod ar draws portffolio’r Blynyddoedd Cynnar.

Agorodd yr uwchgynhadledd â chyfarfod Gweinidogol sector gwaith blynyddoedd cynnar y Cyngor Prydeinig-Gwyddelig. Cadeiriodd Gweinidog y Gymraeg a Dysgu Gydol Oes y drafodaeth a nodi bod sawl thema gyffredin ar draws gwaith yr Aelodau yn y maes hwn, gan gynnwys cydnabod yr effaith y gellir ei gwneud drwy fuddsoddi yn gynnar, gan ganolbwyntio ar leihau'r bwlch cyrhaeddiad, mynd i'r afael â thlodi plant a gwella parodrwydd ar gyfer yr ysgol. Eglurodd y Gweinidog yr ymagwedd at y blynyddoedd cynnar yng Nghymru, gyda chanolbwynt ar ffactorau allweddol megis iechyd a llesiant; teuluoedd cryf a chadarnhaol; ymgysylltiad da gan rieni da; addysg gynnar a gofal plant o ansawdd uchel; a chymorth ar gyfer datblygu iaith a lleferydd. Ac yntau’n crynhoi'r trafodaethau, cadarnhaodd y Gweinidog yr ymrwymiad ar y cyd i bwysigrwydd hanfodol y Blynyddoedd Cynnar wrth greu sylfeini cadarn i blant a theuluoedd ffynnu a chytundeb i ganolbwyntio ar flaenoriaethau gan gynnwys y gweithlu; cefnogi teuluoedd; rhianta; a sicrwydd ansawdd ac asesu cynnydd datblygiadol.

Yn ystod y drafodaeth ar ymadawiad y DU â’r Undeb Ewropeaidd, amlinellais y blaenoriaethau i Gymru yn y trafodaethau arfaethedig. Pwysleisiais mai'r mater pwysicaf i Gymru yw mynediad llawn a dilyffethair i’r Farchnad Sengl, i gefnogi masnach a mewnfuddsoddi.  Mynegais fy mhryderon ynghylch y materion trawsffiniol, gan nodi bod goblygiadau ar gyfer masnach drwy borthladdoedd Cymru gyda Gweriniaeth Iwerddon, sydd yn gyson yn un o farchnadoedd allforio mwyaf Cymru. Tynnais sylw hefyd at bwysigrwydd trefniadau trosiannol ar gyfer Perthynas y DU â’r  Undeb Ewropeaidd o gofio ei bod yn dra annhebyg y deuir i drefniant hirdymor  sylweddol mewn dwy flynedd yn unig.

Er gwaethaf y cyd-destun gwahanol ym mhob gweinyddiaeth dangosodd y drafodaeth a ddilynodd fod meysydd o dir cyffredin: cydnabod pwysigrwydd mynediad i’r farchnad sengl; sicrhau bod cyn lleied o darfu â phosibl ar fasnachu yn ystod y cyfnod pontio; ymrwymiad cyffredin na ddylai fod ffin galed rhwng Gogledd Iwerddon a’r Weriniaeth; a chydnabod gwerth y Cyngor Prydeinig-Gwyddelig fel fforwm i rannu safbwyntiau a syniadau.

   
Cyhoeddwyd prif bwyntiau trafod yr wythfed uwchgynhadledd ar hugain mewn  Communiqué ar y cyd.

https://www.britishirishcouncil.org/sites/default/files/communiqués/9 Communique FINAL_0.pdf

Lawrlwytho Dogfen

Adobe PDF document
Atodiad A (Maint Ffeil: 183KB)