Skip to content

Dechrau'n Deg

Dolenni perthnasol

Rydym eisiau clywed eich barn i’n helpu ni i ddatblygu ein cynnig newydd o 30 awr o ofal plant am ddim.
Mae lleihau tlodi, yn arbennig tlodi cyson, yn rhai o'n hardaloedd a'n cymunedau tlotaf yn ganolog i agenda polisi Llywodraeth Cymru.
Mae Canolfan Blant a Chymuned Gibbonsdown wedi ei thrawsffurfio diolch i gyllid gan Lywodraeth Cymru.
Os hoffech gael unrhyw ddogfennau sydd ar y dudalen hon mewn fformat gwahanol, rhowch wybod inni.

Mae Dechrau’n Deg yn rhan o’n Rhaglen Blynyddoedd Cynnar i deuluoedd â phlant dan 4 oed sy’n byw yn ardaloedd mwyaf difreintiedig Cymru.

Dechrau’n Deg yw un o brif flaenoriaethau ein Hagenda Trechu Tlodi.

Rydym wedi ymrwymo i ddyblu nifer y plant a theuluoedd sy’n elwa o’r rhaglen Dechrau’n Deg o 18,000 i 36,000 erbyn diwedd tymor y weinyddiaeth hon yn 2016.

Yn 2014-15, roedd 37,260 o blant yn cael budd o wasanaethau Dechrau’n Deg yng Nghymru ar unrhyw adeg, gan ragori ar y niferoedd disgwyliedig.

Beth yn union yw Dechrau’n Deg?

Mae 4 elfen i Ddechrau’n Deg.

Gofal plant o ansawdd am ddim, rhan-amser i blant 2-3 oed

Mae Dechrau’n Deg yn darparu gofal plant o ansawdd i rieni pob plentyn 2-3 oed sy’n gymwys, a hynny am 2½ awr y diwrnod, 5 diwrnod yr wythnos am 39 wythnos. Hefyd, dylai fod darpariaeth o 15 sesiwn o leiaf ar gyfer y teulu adeg gwyliau ysgol.

Dylai’r cynnig fod yn gysylltiedig â mynediad cyfnod sylfaen i ysgolion er mwyn sicrhau pontio esmwyth rhwng y ddau gynnig heb unrhyw fwlch yn y ddarpariaeth.

Gwasanaeth estynedig gan Ymwelwyr Iechyd

Rhan allweddol o gyflenwi’r rhaglen yw’r gofyniad bod un ymwelydd iechyd cyfwerth ag amser llawn am bob 110 o blant dan 4 oed yn yr ardaloedd targed. Mae hyn er mwyn sicrhau bod cymorth dwys yn cael ei roi i blant Dechrau’n Deg a’u teuluoedd.

Prif swyddogaeth ymwelydd iechyd Dechrau’n Deg yw rhoi cefnogaeth i’r teulu yn y cartref, gan asesu’r plentyn a’r teulu (yn ôl risg uchel, canolig neu isel). Dylai ymwelwyr iechyd Dechrau’n Deg gynnal asesiadau parhaus ar y teuluoedd hynny sy’n cael eu nodi fel risg canolig neu uchel a gwneud atgyfeiriadau priodol.

Mynediad at Raglenni Rhianta

Rhaid i bob teulu sydd â phlentyn Dechrau’n Deg gael cynnig cymorth rhianta ffurfiol yn flynyddol o leiaf. Gall hyn fod mewn grwpiau neu un-i-un yn y cartref gyda chymysgedd o gymorth ffurfiol ac anffurfiol, yn dibynnu ar yr angen.

Dylai’r cynnig rhianta fod yn seiliedig ar y tair thema ganlynol:

  • cymorth amenedigol a chefnogaeth yn y blynyddoedd cynnar
  • ymyrraeth Gynnar er mwyn cefnogi rhieni sy’n agored i niwed
  • rhaglenni i gefnogi rhieni i rianta’n bositif. Rhaid i bob teulu sydd â phlentyn.

Leferydd, Iaith a Chyfathrebu

Dylai fod gan bob teulu mewn ardal Dechrau’n Deg fynediad parhaus i gylch iaith a chwarae priodol. O’r fan hon, gellir targedu cymorth a’i seilio ar asesiad ac atgyfeiriad lle mae tystiolaeth o angen ychwanegol. Mewn rhai awdurdodau lleol, cyflogir therapyddion iaith a lleferydd fel rhan o dîm craidd Dechrau’n Deg.

Yn ôl tystiolaeth mae gallu leferydd, iaith a chyfathrebu yn bwysig o ran rhagweld cynnydd diweddarach mewn llythrennedd, ac mae ganddo effaith ar sgiliau cymdeithasol yn ogystal ag ymddygiad plant.

Allgymorth

Yn ogystal â’r 4 elfen graidd, dylid cynnwys elfen o waith allgymorth mewn cynlluniau i ehangu’r rhaglen Dechrau’n Deg.

Mae Allgymorth yn galluogi’r Awdurdodau Lleol i ddarparu pob elfen o Dechrau’n Deg i ganran fechan o’u poblogaethau sy’n byw y tu allan i Ardaloedd Dechrau’n Deg.

Cyfryngau cymdeithasol

I gael rhagor o wybodaeth a chyngor defnyddiol i blant a theuluoedd gallwch edrych ar ein tudalen Facebook ar gyfer Dechrau’n Deg Cymru (dolen allanol).