Skip to content

Cynghorau tref a chymuned

Dolenni perthnasol

Mae'r adroddiad hwn yn canolbwyntio ar yr heriau a wynebir gan wasanaethau cyhoeddus a pherfformiad presennol y system gwasanaethau cyhoeddus gyfan.
Amcan yr ymchwil oedd i wellhâi ein dealltwriaeth o gynghorau cymuned a thref yng Nghymru a sut y maent yn gweithredu.
Mae’r ddogfen hon yn rhoi’r wybodaeth ddiweddaraf i gynghorau cymuned a thref am waith Llywodraeth Cymru sy’n effeithio arnyn nhw.
Cyhoeddir y canllawiau hyn gan Weinidogion Cymru o dan Adran 3(5) o  Ran 1 o Ddeddf Llywodraeth Leol 2000, y cyfeirir ati fel "y Ddeddf" drwy gydol y  canllawiau hyn.
Mae’r papur hwn yn rhoi crynodeb o’r ymatebion i’r ymgynghoriad ar yr astudiaeth ymchwil i rôl a swyddogaethau cynghorau cymuned a thref yng Nghymru a’u potensial i’r dyfodol.
Pobl

Y Cynghorau Tref a Chymuned yw llais llywodraeth leol ar lawr gwlad yng Nghymru.

Ceir dros 730 o gynghorau tref a chymuned ledled Cymru. Mae rhai yn cynrychioli ardaloedd ag iddynt boblogaeth sy’n llai na 200 o bobl, mae eraill yn cynrychioli ardaloedd ag iddynt boblogaethau sydd dros 45,000 o bobl. Ond maen nhw i gyd yn gweithio i wella ansawdd bywyd ac amgylchedd y bobl sy’n byw yn eu hardaloedd.  

Mae’r cynghorau tref a chymuned yn atebol i’r bobl leol ac mae ganddynt ddyletswydd i gynrychioli buddiannau’r gymuned gyfan yn gyfartal.  

Mae tua 8,000 o bobl yng Nghymru yn rhoi gwasanaeth gwirfoddol fel cynghorwyr tref a chymuned. Yn achos rhai ohonynt, dyma’r cam cyntaf ar hyd y ffordd at yrfaoedd gwleidyddol ar y lefelau uwch ym maes llywodraeth leol neu lywodraeth ganolog.