Skip to content

Y sector cyhoeddus

Dolenni perthnasol

Cafodd y ddogfen Uchafbwyntiau Gweithgareddau’r Sector ei chyhoeddi ym Medi 2011.
Mae'r siarter hon yn galluogi sefydliadau i ddangos eu hymrwymiad i ddatblygu cynaliadwy.
Bws

Gall y sector hwn ddylanwadu ar allyriadau y tu hwnt i allyriadau uniongyrchol o'u hadeiladau, trwy gyfrwng darpariaeth eu gwasanaethau, trefniadau caffael a'u rôl o ran arweinyddiaeth gymunedol.

Mae'r sector cyhoeddus yn cynnwys awdurdodau lleol, ysbytai a sefydliadau addysgol.

Targed y sector Cyhoeddus yw lleihau allyriadau i uchafswm o 0.83 o dunelli metrig cyfwerth o garbon deuocsid (MtCO2e), yn erbyn gwaelodlin o 1.13 MtCO2e.

Mae'r sector cyhoeddus yn gyfrifol am gyfran cymharol fach o'r allyriadau a gwmpesir gan y targed o 3%, ond mae ganddo rôl hanfodol wrth arwain camau gweithredu i ddelio â'r newid yn yr hinsawdd.

Gweithredu

Ymysg ein camau gweithredu i leihau allyriadau yn y sector cyhoeddus mae:

  • ymgorffori'r newid yn yr hinsawdd mewn Strategaethau Cymunedol trwy gyfrwng ein canllawiau ar gyfer awdurdodau lleol, a thrwy rannu arferion da
  • lleihau ôl troed carbon ein hystâd
  • lleihau ôl troed carbon addysg a gwasanaethau iechyd
  • sicrhau bod perfformiad ynni adeiladau’r sector cyhoeddus yn cyrraedd safon uwch.

Ein dull o leihau allyriadau

Rydym yn rhoi Datblygu Cynaliadwy wrth wraidd popeth a wnawn. Ein cynllun datblygu cynaliadwy presennol yw Cymru'n Un: Cenedl Un Blaned.

Rydym yn datblygu Bil Cenedlaethau'r Dyfodol i ddatblygu'r dull gweithredu hwn ac i sicrhau newid sylweddol o ran sut y sicrheir canlyniadau ar gyfer pobl a chymunedau yng Nghymru. Bydd y Bil yn sicrhau bod y gwasanaeth cyhoeddus yng Nghymru yn cydymdrechu i gynyddu ei gyfraniad at nodau a rennir gymaint ag y bo modd, i wella bywydau pobl nawr a gadael gwaddol gwell ar gyfer ein plant a phlant ein plant. Rydym eisoes yn annog sefydliadau eraill yng Nghymru i sicrhau bod datblygu cynaliadwy yn ganolog i'w sefydliad trwy gyfrwng ein Siarter Datblygu Cynaliadwy.

Cynnydd

Mae'r sector cyhoeddus wedi sicrhau'r gostyngiad mwyaf o blith yr holl sectorau yn ystod 2011, gostyngiad o 18.7% i 0.70 MtCO2e.

Rydym wedi bod yn rheoli ein hadeiladau mewn ffordd weithredol i leihau’r allyriadau a achosir gan wresogi a defnyddio trydan. Yn ogystal, rydym yn defnyddio Cytundebau Canlyniadau gydag Awdurdodau Lleol a chytundebau cyflawni gyda chyrff cyhoeddus er mwyn helpu i leihau allyriadau.

Mae allyriadau o'n Hystâd wedi lleihau cymaint â dros 23% ers 2006/7 a cymaint â 17% ers 2010/11. Mae hyn o ganlyniad i ostyngiad ym maint yr ystad (i lawr o 76 safle yn 2008 i 35 yn 2013) ac ymdrechion parhaus i sicrhau bod adeiladau yn defnyddio ynni mewn ffordd fwy effeithlon. Bu gostyngiadau yng nghyfanswm y gwastraff a gynhyrchwyd ac a anfonwyd i safleoedd tirlenwi, ynghyd â chyfanswm y dŵr a ddefnyddiwyd.

Rydym wedi cymryd camau i geisio meithrin cydnerthedd yn y sector cyhoeddus. Mae cyrff iechyd, awdurdodau lleol a'r gwasanaeth tân oll yn awdurdodau adrodd dan Ddeddf Newid yn yr Hinsawdd 2008. Felly, rhaid iddynt asesu, paratoi a gweithredu ynghylch y risgiau sy'n deillio o'r ffaith bod yr hinsawdd yn newid.