Skip to content

Feirws Schmallenberg

Dolenni perthnasol

Os gwelwch air neu derm nad ydych yn ei ddeall, edrychwch ar yr eirfa yma am esboniad.

Feirws sydd wedi’i ganfod mewn gwartheg, defaid a geifr yw feirws Schmallenberg (SBV). Nid yw SBV yn glefyd hysbysadwy.

Fe’u canfuwyd yn yr Almaen yn haf 2011. Ers hynny mae wedi lledaenu ar draws Ewrop ac fe’i canfuwyd yn Lloegr am y tro cyntaf ym mis Ionawr 2012. Canfuwyd yr achos cyntaf o’r haint SBV yng Nghymru mewn gwartheg yng Ngheredigion ym mis Medi 2012.

Trosglwyddo

Caiff anifeiliaid eu heintio ag SBV gan fwyaf drwy gael eu brathu gan bryfed sydd wedi’u heintio, gwybed yn fwyaf tebygol. Gallai’r pryfed hyn barhau i ledaenu SBV yn y DU drwy gydol yr hydref a’r gaeaf.

Mae brechiad rhag SBV bellach wedi’i awdurdodi ar gyfer y farchnad, ac mae ar gael i’w ddefnyddio ar draws y DU. I gael rhagor o wybodaeth am y brechiad, dylai perchnogion da byw gysylltu â’u milfeddygon preifat.

Arwyddion y clefyd

Mae arwyddion yn cynnwys:

  • gwartheg aeddfed – gwres, cynhyrchu llai o laeth, dolur rhydd – am ychydig ddyddiau. Gallai’r arwyddion hyn fod yn fach, hyd yn oed mewn anifeiliaid godro.
     
  • defaid aeddfed – efallai na fydd unrhyw arwyddion clinigol
     
  • anifeiliaid newydd-anedig – nam geni fel coesau wedi’u hanffurfio ac anawsterau symud. Efallai y bydd anifeiliaid yn cael eu geni’n farw neu’n marw yn fuan ar ôl eu geni.

Mae anifeiliaid sy’n cael eu heintio yn datblygu imiwnedd da. Y gred yw y bydd yr imiwnedd yn para am gyfnod hir. Os nad yw’r anifail yn feichiog, mae’n annhebygol y bydd y sgil-effeithiau’n ddifrifol. Os yw’r anifail yn feichiog, gallai heintio arwain at anffurfiant yn y ffetws. 

A oes perygl i iechyd pobl

Ar sail y dystiolaeth sydd ar gael ar hyn o bryd, y gred yw ei bod yn annhebygol iawn y gall SBV achosi clefyd mewn pobl. Mae gwaith ymchwil cyfredol wedi dangos nad yw pobl sydd wedi bod mewn cysylltiad agos ag anifeiliaid heintiedig wedi nodi unrhyw glefyd anarferol. Fodd bynnag, dylai ceidwaid anifeiliaid a milfeddygon sy’n trin a thrafod deunydd anifeiliaid gymryd camau synhwyrol er mwyn osgoi heintiad. Dylid bod yn arbennig o ofalus wrth drin a thrafod deunydd yn ymwneud ag erthyliadau a marw-enedigaethau.

Mae hyn yn arbennig o bwysig i fenywod beichiog gan eu bod mewn perygl o heintiadau sy’n codi mewn rhai anifeiliaid. Rydyn ni felly’n cynghori menywod beichiog osgoi dod i gysylltiad agos ag unrhyw anifeiliaid sy’n rhoi genedigaeth.

Beth sydd angen i mi ei wneud

Dylai ffermwyr da byw fod yn wyliadwrus a sôn wrth eu milfeddyg preifat am unrhyw amheuon.

Dolenni perthnasol

Asesiad effaith yr UE (Saesneg yn unig, dolen allanol)

Feirws Schmallenburg: dadansoddiad o'r ddata epidemiolegol - Tachwedd 2012 (Saesneg yn unig, dolen allanol).