Skip to content

Ardal Triniaeth Ddwys

Dolenni perthnasol

Os gwelwch air neu derm nad ydych yn ei ddeall, edrychwch ar yr eirfa yma am esboniad.
Os hoffech gael unrhyw ddogfennau sydd ar y dudalen hon mewn fformat gwahanol, rhowch wybod inni.

Rydym am gael gwared ar TB Gwartheg o’r Ardal Triniaeth Ddwys drwy dargedu pob ffynhonnell bosibl sy’n achosi’r haint.

Beth yw’r Ardal Triniaeth Ddwys?

Mewn rhan o orllewin Cymru, rydym wedi rhoi mesurau ychwanegol ar waith er mwyn cael gwared ar y clefyd yn y boblogaeth wartheg leol.  Gelwir yr ardal hon yn Ardal Triniaeth Ddwys (IAA).

Fe wnaethom sefydlu’r Ardal er mwyn mynd i'r afael â’r holl ffynonellau sy’n achosi TB gwartheg mewn anifeiliaid gwyllt a domestig.  Defnyddiwyd dull tebyg yn Seland Newydd ac yna, maen nhw wedi llwyddo i ddileu’r clefyd o rannau helaeth o’r wlad.

Ble mae’r Ardal Triniaeth Ddwys?

Mae’r rhan fwyaf o’r Ardal Triniaeth Ddwys yng ngogledd Sir Benfro, ond mae rhannau bach ohoni yng Ngheredigion a Sir Gaerfyrddin. Mae ffermio gwartheg eidion a gwartheg godro yn ddiwydiant pwysig yn yr ardal hon.

TB Gwartheg yn yr ardal

Yn yr Ardal Triniaeth Ddwys, mae’r cyfraddau uchaf o achosion o TB Gwartheg yng Nghymru ac yma y telir y gyfran uchaf o iawndal am TB .

Mae ffermydd gwartheg yn yr IAA yn dueddol o fod o dan gyfyngiadau symud am gyfnod hirach o’i gymharu â rhannau eraill o Gymru.  Hefyd, mae’r gyfran o wartheg sy’n adweithio i’r prawf TB yn uwch.  Mae ein harolwg Moch Daear Marw yn parhau ac mae wedi cadarnhau bod TB gwartheg ar y moch daear.

Beth rydym yn ei wneud

Rydym wedi cyflwyno cyfres gynhwysfawr o fesurau yn yr ardal er mwyn gostwng lefel yr haint o fewn y rhywogaethau yn yr ardal.  Yn eu plith mae’r canlynol:

  • mesurau llymach ar gyfer rheoli gwartheg
  • gwella mesurau bioddiogelwch
  • cynnal profion ar eifr a chamelidau
  • brechu moch daear.

Daeth rheolau tynnach ar reoli a chadw golwg ar wartheg yn yr ardal i rym ar 1 Mai 2010. Mae pob ffermwr gwartheg yn yr ardal yn rhan o brosiect i wella bioddiogelwch ar eu ffermydd er mwyn lleihau’r risg o TB yn eu buches.  Mae dros 5,000 dôs o’r brechlyn wedi’i roi i foch daear.