Skip to content

Rhaglen Dileu TB mewn Gwartheg

Dolenni perthnasol

Os gwelwch air neu derm nad ydych yn ei ddeall, edrychwch ar yr eirfa yma am esboniad.
Arbrofi am TB

Sefydlwyd y Rhaglen Dileu TB er mwyn cyflawni'n nod tymor hir o ddileu TB gwartheg yng Nghymru.

Rydym yn delio â TB gwartheg yn yr un ffordd ag unrhyw glefydau anifeiliaid eraill:

  • ei ganfod
  • delio â ffynhonnell yr haint
  • ei ddileu
  • ei atal rhag dychwelyd.

Gall TB gwartheg effeithio ar famaliaid o bob math. O ganlyniad, mae'n anodd iawn ei ddileu drwy ddelio â'r broblem o ledaenu'r clefyd ymysg gwartheg yn unig. Felly mae'r rhaglen i ddileu TB yn ceisio delio â phob ffynhonnell o haint TB:

  • gwartheg
  • anifeiliaid domestig heblaw gwartheg, fel lamas ac alpacas
  • bywyd gwyllt fel moch daear a cheirw.

Bydd y dulliau rheoli sydd gennym i fynd i'r afael â'r clefyd ymysg gwartheg yn parhau i fod yn sylfaen i'n rhaglen i ddileu TB. Drwy frechu moch daear, rydym hefyd wedi dechrau delio â'r haint ymysg y boblogaeth moch daear.

Mae'n rhaglen i ddileu TB hefyd yn ceisio delio â TB ymysg anifeiliaid eraill fel camelidau a cheirw gwyllt. Rydym wedi cyflwyno pwerau cyfreithiol sy'n caniatáu i ni reoli TB ymysg camelidau yn yr un ffordd â gwartheg. Rydym hefyd yn monitro lefel TB gwartheg yn rheolaidd ymysg ceirw gwyllt wedi'u difa.

Mesur cynnydd

Ffigurau blynyddol Cymru ar gyfer 2008-2012

2008 - 1,198 o achosion newydd o TB a 11,401 o wartheg yn cael eu difa oherwydd TB
2009 - 1,186 o achosion newydd o TB a 11,671 o wartheg yn cael eu difa oherwydd TB
2010 - 1,039 o achosion newydd o TB a 7,619 o wartheg yn cael eu difa oherwydd TB
2011 - 1,045 o achosion newydd o TB a 8,068 o wartheg yn cael eu difa oherwydd TB
2012 - 1,111 o achosion newydd o TB a 9,288 o wartheg yn cael eu difa oherwydd TB
2013 - 874 o achosion newydd o TB a 6,102 o wartheg yn cael eu difa oherwydd TB

Me ystadegau cenedlaethol a rhanbarthol mwy manwl ar gael yn y Adroddiad Gwyliadwriaeth Blynyddol.

Nifer yr achosion o TB mewn gwartheg ym Mhrydain Fawr

Mae'r Adran yr Amgylchedd, Bwyd a Materion Gwledig (DEFRA) yn paratoi:

  • ystadegau manwl rhanbarthol a chenedlaethol ynghylch TB mewn gwartheg (dolen allanol - Saesneg yn unig)
  • mae'r ystadegau misol (dolen allanol - Saesneg yn unig) ar gael ar wefran DEFRA hefyd.