Skip to content

Gwenyn

Dolenni perthnasol

Os gwelwch air neu derm nad ydych yn ei ddeall, edrychwch ar yr eirfa yma am esboniad.
Gwenyn
Mae gwenyn yn bwysig iawn i gynaliadwyedd cefn gwlad.

Apis Mellifera (Gwenynen Fêl Ewrop) yw'r prif gyfrwng a reolir sydd ar gael i beillio cnydau maes a ffrwythau sy'n tyfu yn yr awyr agored.  Caiff y Bombus (cacwn) eu magu'n fasnachol ar gyfer peillio dan reolaeth nifer o gnydau a amddiffynnir, gan gynnwys tomatos.

Mae oddeutu 4,000 o wenynwyr yng Nghymru, gydag oddeutu 20,000 o gychod (rhifau'n seiliedig ar ddata 2001).  Ar hyd a lled y DU credir bod  44,000 o wenynwyr yn cynnal 274,000 o nythfeydd o wenyn mêl.  Mae nifer o'r rhain yn wenynwyr masnachol.

Mae'r Uned Wenyn Genedlaethol (NBU) yn rheoli cronfa ddata ar y we o wenynwyr yng Nghymru a Lloegr o'r enw Beebase. Mae'r wefan hon hefyd yn rhoi gwybodaeth am:

  • weithgareddau'r NBU,
  • plâu a chlefydau (gan gynnwys sut i'w hadnabod a'u rheoli),
  • mapiau rhyngweithiol,
  • gwybodaeth am ymchwil,
  • cyhoeddiadau,
  • taflenni yn rhoi cyngor, a;
  • chysylltiadau.

Gall gwenynwyr sydd wedi eu cofrestru ar Beebase ofyn am adolygiad gwenyn am ddim gan eu Harolygydd Gwenyn lleol. Gall hefyd cael gwybodaeth a chyngor am sut i adnabod clefydau a'u rheoli.

Os ydych yn cadw gwenyn a heb gofrestru eto cliciwch yma er mwyn gwneud hynny. Cewch grofrestru yn rhad ac am ddim (cyswllt allanol - Saesneg yn unig).

Yr Uned Wenyn Genedlaethol

Caiff y raglen Iechyd Gwenyn ei redeg o dan Femorandwm Cyd-ddealltwriaeth â'r Uned Wenyn Genedlaethol, rhan o'r Asiantaeth o Ymchwil Bwyd ac yr Amgylchedd (Fera). Mae Llywodraeth Cymru yn cyfrannu at gost yr Uned Wenyn Genedlaethol bob blwyddyn. Mae hyn yn  ariannu wyth Arolygydd Gwenyn Tymhorol yn ystod yr haf ac un Arolygydd Gwenyn Rhanbarthol amser llawn i reoli clefydau gwenyn yng Nghymru. Fe’i ddefnyddwyd hefyd i wella addysg gwenynwyr ac arferion hwsmonaeth. Mae'r gwaith a gyflawnwyd gan yr Arolygyddion Gwenyn yn cynnwys y canlynol:

  • Cyngor/Hyfforddiant i wenynwyr
  • Rhoi diagnosis o'r clefyd Varroa ac adroddiadau arno
  • Rhoi diagnosis o'r clefyd Foulbrood ac adroddiadau arno
  • Darlithiau, arddangosfeydd a chyfarfodydd cysylltiadau
  • Arolygu nythfeydd

Asiantaeth o Ymchwil Bwyd ac yr Amgylchedd (Fera) (cyswllt allanol - Saesneg yn unig)

Gorchymyn Rheoli Clefydau a Phlâu Gwenyn (Cymru) 2006

Dolen i Orchymyn Rheoli Clefydau a Phlâu Gwenyn (Cymru) 2006 (cyswllt allanol - Saesneg yn unig)

Yng Nghymru, mae'r Gorchymyn Rheoli Clefydau a Phlâu Gwenyn (Cymru) 2006 yn ei gwneud yn ofynnol i wenynwyr (ac eraill) roi gwybod i ni (yn ymarferol, yr Uned Wenyn Genedlaethol sy'n gweithredu ar ein rhan) os bydd amheuon ynghylch presenoldeb

  • clefydau hysbysadwy - Foulbrood America a Foulbrood Ewrop, ac;
  • blâu hysbysadwy - chwilen fach y cwch a gwiddonyn tropilaelaps.

Mewn ymateb i hysbysiad o amheuaeth o glefyd hysbysadwy neu bla, cyflwynir cyfyngiadau. Bydd cyfyngu ar symudiad unrhyw beth a allai ledu'r clefyd neu'r pla nes i arolygydd gwenyn awdurdodedig ymweld â'r safle. Cyn gynted a bydd yr adnabodiad wedi ei gadarnhau, bydd penderfyniad ar sut i ddileu neu rheoli'r achosion. Gallwn ddatgan bod ardal wedi'i heintio a gosod mesurau rheoli ynddi, os bydd wedi darganfod chwilen fach y cwch neu'r gwiddonyn tropiaelaps yn yr ardal.

Dolenni

Adran yr Amgylchedd, Bwyd a aterion Gwledig (DEFRA) (cyswllt allanol - Saesneg yn unig)

Gwenyn iach : Gwarchod a gwella iechyd gwenyn mel yng Nghymru a Lloegr

29/04/09
Cliciwch ar y cyswllt am fynediad at y ddogfen os gwelwch yn dda