Skip to content

Fframwaith Credydau a Chymwysterau Cymru

Dolenni perthnasol

Prif amcanion yr adolygiad oedd deall effaith FfCChC a penderfynu a oes angen adolygu strwythur a diben FfCChC.
Os hoffech gael unrhyw ddogfennau sydd ar y dudalen hon mewn fformat gwahanol, rhowch wybod inni.
Logo FfCChC

Nod y fframwaith holl-gynhwysol hwn yw gwneud y system gymwysterau yng Nghymru yn fwy eglur.

Rheolir Fframwaith Credydau a Chymwysterau Cymru gan bartneriaeth weithredol strategol sy’n cynnwys Llywodraeth Cymru, Cyngor Cyllido Addysg Uwch Cymru (dolen allanol) a Chymwysterau Cymru (dolen allanol).

Mae’r Fframwaith:

  • yn darparu adnodd sy’n helpu i gyflawni polisïau a nodau Llywodraeth Cymru mewn perthynas â sgiliau a’r economi
  • yn creu fframwaith cymwysterau cenedlaethol ar gyfer dysgwyr o bob oed a gallu yng Nghymru.
  • yn sicrhau cysondeb o ran mesur cyflawniad dysgwyr.
  • yn sicrhau ei bod yn bosibl cydnabod credydau a chymwysterau ar draws pob lefel, sydd yn ei dro yn ei gwneud yn haws i ddysgwyr gamu ymlaen.
  • yn helpu darparwyr i nodi llwybrau datblygu eglur, sy’n gyson ac yn hawdd eu trosglwyddo o fewn Ewrop a’r gymuned ryngwladol ehangach.

Egwyddorion Fframwaith Credydau a Chymwysterau Cymru

Mae’r Fframwaith yn gweithredu ar sail tair egwyddor sylfaenol:

  • mynegi cyflawniad fel deilliannau dysgu
  • y gofynion y mae’r dysgu hwnnw yn eu rhoi ar y dysgwr (lefel)
  • maint y cyflawniad dysgu (credyd)

Gyda’i gilydd, mae’r egwyddorion hyn yn creu model sy’n gallu cwmpasu pob arddull neu fath o ddysgu a gynigir ymhob adran addysg a hyfforddiant, gan ddarparu sail ar eu cyfer.

Hanes y Fframwaith

Cafodd Fframwaith Credydau a Chymwysterau Cymru ei fabwysiadu’n ffurfiol gan Lywodraeth Cymru yn 2002, a chafodd ei lansio yn 2003. Rhwng 2003 a 2014 oedd y cyfnod gweithredu.

Ym mis Gorffennaf 2014, cafodd adolygiad o’r Fframwaith ei gomisiynu a’i gyhoeddi, gan wneud deg o argymhellion. Roedd hefyd yn nodi manteision y fframwaith fel adnodd sy’n cydnabod dysgu y tu allan i’r meysydd mwy traddodiadol, ac sy’n sicrhau eglurder, gan gynnwys o ran llwybrau datblygu, a hefyd sy’n ei gwneud yn bosibl achredu dysgu llai o faint.  Roedd yr adolygiad yn cydnabod bod y Fframwaith yn ategu mentrau Addysg a Hyfforddiant Galwedigaethol yr Undeb Ewropeaidd.

Amcanion

Yn dilyn yr adolygiad o’r Fframwaith ym mis Gorffennaf 2014, a’i argymhellion, mae Grŵp Cynghori’r Fframwaith wedi cytuno ar nifer o amcanion, sef:

  • defnyddio’r Fframwaith fel meta-fframwaith sy’n sail i strategaethau cymwysterau yn y dyfodol
  • adolygu’r nodau a’r amcanion er mwyn sicrhau bod y fframwaith yn fframwaith cymwysterau cenedlaethol ‘gweithredol’ sy’n diffinio’r system gymwysterau yng Nghymru
  • sicrhau bod y Fframwaith yn hawdd ei ddeall a chodi lefelau dealltwriaeth yn ogystal â’i broffil
  • cynnal cysylltiadau gyda gwelydd eraill y DU er mwyn sicrhau bod fframweithiau ar draws y DU ac Ewrop yn gydnaws â’i gilydd
  • ailgynllunio’r golofn Dysgu Gydol Oes gyda Sicrwydd Ansawdd er mwyn gwahanu’r dysgu gydol oes ffurfiol oddi wrth y dysgu gydol oes heb fod yn ffurfiol
  • trosglwyddo perchnogaeth o’r golofn Dysgu Gydol Oes gyda Sicrwydd Ansawdd o’r Llywodraeth yn ôl i’r sector, gyda’r nod o wneud dysgu ffurfiol a dysgu heb fod yn ffurfiol yn llai biwrocrataidd ac yn fwy hygyrch
  • adolygu’r deunydd cyhoeddusrwydd sydd ar gael ar hyn o bryd, a’i ddefnyddio i hyrwyddo Fframwaith Credydau a Chymwysterau Cymru a chodi ei broffil. Bydd y mecanweithiau cyfathrebu a marchnata electronig sy’n bodoli eisoes hefyd yn cael eu defnyddio.
  • creu Grŵp Cynghori ar gyfer Fframwaith Credydau a Chymwysterau Cymru, gydag aelodaeth sydd wedi ei thynnu o blith rhanddeiliaid allweddol ehangach
  • gwneud Cymwysterau Cymru yn gyfrifol am oruchwylio’r golofn ar gyfer cymwysterau rheoleiddiedig

Canllawiau (2015)

Bwriad fframweithiau cymwysterau yw helpu dysgwyr ac eraill i wneud penderfyniadau cytbwys am y cymwysterau y mae eu hangen arnynt.

Mae gan bob fframwaith set o lefelau a ddefnyddir i nodi llwybrau datblygu clir, lle mae’r dysgwr yn gallu symud o un lefel i’r llall. Mae’r lefelau’n cynnwys yr holl ddysgu, o’r cyfnodau cyntaf (Mynediad) i’r cyfnodau uchaf (Lefel 8), ac maent wedi eu mapio yn erbyn lefelau yn y Fframwaith Cymwysterau Ewropeaidd.

Mae diagram Fframwaith Credydau a Chymwysterau Cymru yn dangos lefelau cymwysterau a darpariaethau dysgu, ynghyd ag enghreifftiau ohonynt. Mae’n bosibl gweld y llwybrau datblygu rhwng y lefelau ac at wahanol fathau o ddysgu, ee symud ymlaen at ddysgu seiliedig ar waith, wedyn at addysg bellach, ac wedyn addysg uwch.

Y golofn Addysg Uwch

Mae Addysg Uwch yn faes datganoledig, sy’n golygu mai Llywodraeth Cymru sy’n gwneud y rhan fwyaf o benderfyniadau ynghylch Addysg Uwch yng Nghymru.

Mae Addysg Uwch yng Nghymru yn darparu rhaglenni dysgu (gan gynnwys cyfleoedd ymchwil) mewn amrywiaeth eang o feysydd academaidd a galwedigaethol, gan arwain at gymwysterau megis Tystysgrif Genedlaethol Uwch, Diploma Cenedlaethol Uwch, Tystysgrif Addysg Uwch, Gradd Sylfaen, Gradd Baglor, Gradd Meistr, Tystysgrif/Diploma Ôl-radd, Doethuriaeth.

Y golofn Cymwysterau Rheoleiddiedig

Cafodd Cymwysterau Cymru ei greu ym mis Medi 2015 fel corff newydd annibynnol ar gyfer rheoleiddio cymwysterau nad ydynt yn radd, ynghyd â’r system gymwysterau rheoleiddiedig yng Nghymru.

Mae’r golofn reoleiddiedig yn nodi addysg a hyfforddiant cyffredinol a galwedigaethol sy’n arwain at gymwysterau rheoleiddiedig:

  • Mynediad
  • Sgiliau hanfodol
  • TGAU
  • Lefelau UG a Safon Uwch
  • Cymwysterau galwedigaethol
  • Cymhwyster Bagloriaeth Cymru

Disgrifyddion Lefel Fframwaith Credydau a Chymwysterau Cymru

Disgrifyddion lefel yw’r disgrifiadau generig cymeradwy o’r gofynion, a hefyd lefelau cymhlethdod, dwysedd dysgu, ac annibyniaeth dysgwyr, y mae eu hangen ar gyfer pob lefel o Fframwaith Credydau a Chymwysterau Cymru (FfCChC).  Rhaid i bob dysgu rheoleiddiedig, gan gynnwys dysgu gydol oes gyda sicrwydd ansawdd, boed hwnnw’n ffurfiol neu’n anffurfiol, gael ei fesur yn erbyn disgrifyddion lefel er mwyn cael ei gydnabod.

Gydag effaith o 1 Rhagfyr 2015, mabwysiadodd Cymwysterau Cymru (sy’n goruchwylio’r golofn reoleiddiedig) ddisgrifyddion lefel diwygiedig y Swyddfa Rheoleiddio Cymwysterau ac Arholiadau yn sgil dod â’r Fframwaith Cymwysterau a Chredydau i ben yn Lloegr. Mae’r rhain yn nodi’r wybodaeth a’r sgiliau ar gyfer pob lefel, ac maent yn gyffredinol debyg i ddisgrifyddion gwybodaeth a dealltwriaeth y FfCChC. Felly mae’r categori ‘annibyniaeth ac atebolrwydd’ wedi ei ddiddymu o’r cymwysterau rheoleiddiedig.  

Mae disgrifyddion lefel y Swyddfa Rheoleiddio Cymwysterau ac Arholiadau, sydd wedi eu mabwysiadu gan Cymwysterau Cymru, yn berthnasol i gymwysterau galwedigaethol a chyffredinol o fewn y golofn reoleiddiedig yn unig. Rhaid i bob dysgu arall gydymffurfio â disgrifyddion lefel y FfCChC (2009) sy’n nodi cymhwyso/gweithredu ac annibyniaeth/atebolrwydd, gan fod y categorïau hyn yn parhau’n bwysig o fewn colofnau addysg uwch a dysgu gydol oes gyda sicrwydd ansawdd.