Skip to content

Trysorlys Cymru a diwygio cyllidol

Dolenni perthnasol

Os hoffech gael unrhyw ddogfennau sydd ar y dudalen hon mewn fformat gwahanol, rhowch wybod inni.
Mae Deddf Cymru 2014 a Deddf Cymru 2017 yn datganoli pwerau trethu a benthyca i Lywodraeth Cymru a Chynulliad Cenedlaethol Cymru.

Mae deddf 2014 yn datganoli'r canlynol yn llawn:

  • treth dir y dreth stamp
  • y dreth tirlenwi.

Bydd y dreth trafodiadau tir yn disodli treth dir y dreth stamp a bydd y dreth gwarediadau tirlenwi'n disodli’r dreth dirlenwi. Dyma'r trethi cyntaf penodol i Gymru mewn bron i 800 o flynyddoedd.

Cyflwynwyd deddfwriaeth yn y Cynulliad Cenedlaethol yn 2016 ar gyfer y trethi newydd hyn, a’r nod yw eu rhoi ar waith erbyn mis Ebrill 2018.

Treth Incwm

Mae Deddf Cymru 2014 a Deddf Cymru 2017 yn caniatáu datganoli treth incwm yn rhannol. Bydd hynny'n galluogi'r Cynulliad Cenedlaethol i osod cyfraddau treth. Bydd hyn yn weithredol o fis Ebrill 2019 ymlaen.

Ardrethi Annomestig

Fel rhan o’r rhaglen diwygio ariannol a chyllidol, cafodd ardrethi annomestig hefyd eu datganoli’n llawn o fis Ebrill 2015. Nid oedd angen deddfwriaeth sylfaenol i newid hyn felly nid oedd yn rhan o Ddeddf Cymru 2014.

Benthyca

Mae Deddf Cymru 2014 yn rhoi pwerau benthyca newydd i Lywodraeth Cymru er mwyn buddsoddi mewn prosiectau cyfalaf. Bydd y rhain yn cychwyn yr un pryd ag y bydd y trethi sydd wedi'u datganoli'n llawn yn cael eu cyflwyno (disgwylir y bydd hynny'n digwydd ym mis Ebrill 2018). Bydd Gweinidogion yn gallu benthyca er mwyn buddsoddi mewn unrhyw faes datganoledig y maent yn gyfrifol amdano. O dan Ddeddf Cymru 2017, bydd y terfyn benthyca yn cynyddu i £1bn, gyda therfyn blynyddol o £150m. Yn ogystal, bydd treth incwm yn cael ei datganoli'n rhannol (disgwylir y bydd hynny'n digwydd yn 2019). Caniatawyd mynediad buan at bwerau benthyca er mwyn helpu i ariannu gwelliannau i’r M4.

Mae’r Deddf Cymru 2014 hefyd yn cynnwys darpariaeth ar gyfer benthyca hyd at £500 miliwn i gefnogi gwariant refeniw i helpu i reoli unrhyw amrywiadau yn y gyllideb a allai ddigwydd o ganlyniad i ddatganoli trethi.

Drwy ddatganoli trethi i Gymru, gallwn ddatblygu system drethi sy’n symlach ac yn decach, ac sy’n cefnogi twf a swyddi. Mae’n caniatáu inni wneud penderfyniadau sy’n effeithio ar yr economi yng Nghymru.

Y newyddion diweddaraf am ddatganoli trethi. Cofrestrwch i dderbyn ein newyddlen.

Lawrlwytho Dogfen