Skip to main content

TermCymru

72 results
Results are displayed in Welsh alphabetical order A-Y
Welsh: adeilad
English: building
Status A
Subject: Planning
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Plural: adeiladau
Last updated: 8 May 2025
English: redundant building
Status C
Subject: Planning
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Definition: 'Gwag' weithiau.
Last updated: 23 July 2003
English: agricultural building
Status C
Subject: Planning
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Last updated: 23 July 2003
English: orphan building
Status B
Subject: Fire and rescue
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Plural: adeiladau amddifad
Definition: Adeilad lle nad oes datblygwr, yswiriwr neu asiant rheoli y gellir ei ddal yn gyfrifol am ddiogelwch tân.
Last updated: 22 June 2023
English: replacement building
Status A
Subject: Planning
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Plural: adeiladau amnewid
Context: Pan ddyroddir hysbysiad gorfodi mewn cysylltiad â thor rheolaeth gynllunio sy’n cynnwys dymchwel adeilad, caiff yr hysbysiad ei gwneud yn ofynnol adeiladu adeilad amnewid sydd mor debyg â phosibl i’r adeilad a ddymchwelwyd.
Notes: Dyma'r term technegol a ddefnyddir yng nghyd-destun y gyfundrefn gyfreithiol ar gyfer cynllunio. Gellid aralleirio mewn cyd-destunau llai technegol.
Last updated: 5 March 2024
English: category 1 building
Status A
Subject: Planning
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Plural: adeiladau categori 1
Definition: Yng nghyd-destun Bil Diogelwch Adeiladau (Cymru), adeilad sydd o leiaf 18 metr o uchder neu sy'n cynnwys o leiaf 7 llawr.
Notes: Yng nghyd-destun y ddeddfwriaeth ar ddiogelwch adeiladau.
Last updated: 8 May 2025
English: category 2 building
Status A
Subject: Planning
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Plural: adeiladau categori 2
Definition: Yng nghyd-destun Bil Diogelwch Adeiladau (Cymru), adeilad sydd yn llai na 18 metr o uchder ac sy'n cynnwys llai na 7 llawr ond sydd o leiaf 11 metr o uchder neu sy'n cynnwys o leiaf 5 llawr.
Notes: Yng nghyd-destun y ddeddfwriaeth ar ddiogelwch adeiladau.
Last updated: 8 May 2025
English: category 3 building
Status A
Subject: Planning
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Plural: adeiladau categori 3
Definition: Yng nghyd-destun Bil Diogelwch Adeiladau (Cymru), adeilad sydd yn llai na 11 metr o uchder ac sy'n cynnwys llai na 5 llawr.
Notes: Yng nghyd-destun y ddeddfwriaeth ar ddiogelwch adeiladau.
Last updated: 8 May 2025
English: smart building
Status B
Subject: Housing
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Last updated: 10 May 2013
English: complex building
Status B
Subject: Housing
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Plural: adeiladau cymhleth
Definition: Adeilad â nodweddion sy’n golygu nad yw’r cyfarwyddiadau yn y canllawiau statudol ar reoleiddio diogelwch adeiladau yn gymwys iddynt mewn rhyw ffordd. Gall hyn fod oherwydd cymhlethdod dyluniad, adeiladwaith neu feddiannaeth yr adeilad.
Last updated: 27 October 2022
English: Riverside Community Building
Status C
Subject: Local government
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Last updated: 14 November 2007
English: dilapidated building
Status A
Subject: Estates and Cadw
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Plural: adeiladau dadfeiliedig
Notes: Yng nghyd-destun y ddeddwriaeth ar gyfer henebion ac adeiladau rhestredig.
Last updated: 3 February 2022
English: demountable building
Status C
Subject: Planning
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Last updated: 21 April 2011
English: ecclestiastical building
Status A
Subject: Estates and Cadw
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Plural: adeiladau eglwysig
Last updated: 3 February 2022
English: farm building
Status C
Subject: Agriculture
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Last updated: 23 July 2003
English: portal framed building
Status C
Subject: Estates and Cadw
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Last updated: 25 July 2005
English: rural building
Status C
Subject: Planning
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Last updated: 23 July 2003
English: The National Assembly's New Building: Update Report
Status A
Subject: Politics
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Definition: Teitl dogfen a gyhoeddwyd 2003.
Last updated: 23 January 2003
English: New Crown Building
Status C
Subject: Place-names
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Last updated: 13 February 2007
English: residential building
Status B
Subject: Housing
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Plural: adeiladau preswyl
Context: Mae'r dull gweithredu yn wahanol ar gyfer adeiladau uchel iawn oherwydd y risg uwch sy'n gysylltiedig ag amseroedd dianc hwy – dyna pam rydym yn rhoi blaenoriaeth i adeiladau preswyl uchel iawn.
Last updated: 9 August 2017
English: multi-occupied residential building
Status B
Subject: Housing
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Plural: adeiladau preswyl amlfeddiannaeth
Last updated: 10 July 2025
English: regulated building
Status A
Subject: Planning
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Plural: adeiladau rheoleiddiedig
Notes: Yng nghyd-destun y ddeddfwriaeth ar ddiogelwch adeiladau.
Last updated: 8 May 2025
English: listed building
Status A
Subject: Estates and Cadw
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Plural: adeiladau rhestredig
Definition: Adeilad neu strwythur arall o ddiddordeb pensaernïol neu hanesyddol arbennig a gynhwysir ar restr statudol ac a ddyfernir â gradd (I, II* neu II).
Last updated: 3 February 2022
English: Grade I Listed Building
Status C
Subject: Planning
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Last updated: 19 January 2005
English: Listed Grade I
Status C
Subject: Planning
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Definition: or Grade II * etc.
Last updated: 19 January 2005
English: higher risk building
Status B
Subject: Planning
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Plural: adeiladau risg uwch
Definition: Yng nghyd-destun rheoliadau adeiladu, adeilad (gan gynnwys strwythur) sy’n o leiaf 18 metr o uchder neu sydd ag o leiaf 7 llawr ac sy’n cynnwys o leiaf un uned breswyl, ysbyty sydd ag o leiaf un gwely, cartref gofal neu gartref plant, ac nad yw’n adeilad a eithrir.
Notes: Fersiwn wedi'i symleiddio yw'r diffiniad o'r diffiniad geir yn Rheoliadau Diogelwch Adeiladau (Disgrifiad o Adeilad Risg Uwch) (Cyfnod Dylunio ac Adeiladu) (Cymru) 2023.
Last updated: 27 January 2026
English: HRB
Status B
Subject: Planning
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Plural: adeiladau risg uwch
Notes: Dyma'r acronym Saesneg a ddefnyddir am higher risk building. Defnyddir yr acronym Cymraeg ARU yn nhestun Cymraeg Rheoliadau Adeiladu (Gweithdrefnau Adeiladau Risg Uwch) (Cymru) 2025.
Last updated: 27 January 2026
English: in-scope building
Status B
Subject: Planning
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Plural: adeiladau sydd o fewn y cwmpas
Definition: Adeilad preswyl risg uwch, sy’n dod o dan gyfundrefn reoleiddio at ddiben sicrhau diogelwch. Yng Nghymru, y ddeddfwriaeth arfaethedig berthnasol yw Bil Diogelwch Adeiladau (Cymru) 2025.
Last updated: 10 July 2025
English: high-rise building
Status B
Subject: Housing
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Plural: adeiladau uchel iawn
Definition: A building over 18 meters high, which roughly equates to 7 storeys.
Context: Bu ymateb cyfunol na welwyd mo'i debyg o'r blaen i'r drychineb a'r pryderon ynghylch diogelwch tân yn ein hadeiladau uchel iawn.
Last updated: 9 August 2017
English: Crown Building
Status C
Subject: Place-names
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Plural: Adeiladau'r Goron
Last updated: 17 December 2024
English: excepted energy building
Status A
Subject: Law
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Last updated: 29 October 2012
English: active building
Status B
Subject: Environment
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Plural: adeiladau ynni gweithredol
Definition: Adeilad sy’n cynhyrchu mwy o ynni nag sydd ei angen arno er mwyn bwydo’r ynni sydd dros i ben i mewn i’r grid cenedlaethol.
Notes: Cymharer â'r term passive house / tŷ ynni goddefol.
Last updated: 13 September 2018
English: rebuild a building
Status A
Subject: Planning
Part of speech: Verb
Context: Mae “gweithrediadau adeiladu” yn cynnwys dymchwel adeilad, ailadeiladu adeilad, gwneud unrhyw ychwanegiad neu addasiad strwythurol i adeilad, neu weithrediadau eraill a gynhelir fel arfer gan berson sy’n cynnal busnes fel adeiladwr.
Notes: Mewn perthynas â chynnal gwaith ar adeiladau o dan y gyfundrefn gyfreithiol ar gyfer cynllunio.
Last updated: 5 March 2024
English: Assembly Building Officals Project Board
Status C
Subject: Welsh Government posts and departments
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Last updated: 8 October 2003
English: remove a building
Status A
Subject: Planning
Part of speech: Verb
Context: Mae Pennod 13 yn ymwneud â rheolaethau eraill ar ddatblygiad a defnydd o dir. Mae’n gwneud darpariaeth i awdurdod cynllunio neu Weinidogion Cymru wneud gorchymyn sy’n ei gwneud yn ofynnol dirwyn i ben ddefnydd o dir, neu’n gosod amodau ar ei barhad, neu’n ei gwneud yn ofynnol addasu neu gael gwared ar adeiladau neu waith.
Notes: Mewn perthynas â chynnal gwaith ar adeiladau o dan y gyfundrefn gyfreithiol ar gyfer cynllunio.
Last updated: 5 March 2024
English: LBC
Status C
Subject: Planning
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Definition: listed bulding consent - a permission required for the alteration or demolition of a listed building
Last updated: 17 June 2008
English: erect a building
Status A
Subject: Planning
Part of speech: Verb
Notes: Mewn perthynas â chynnal gwaith ar adeiladau neu strwythurau o dan y gyfundrefn gyfreithiol ar gyfer cynllunio.
Last updated: 5 March 2024
English: listed building consent
Status A
Subject: Estates and Cadw
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Plural: cydsyniadau adeiladau rhestredig
Last updated: 3 February 2022
English: Listed Building Applications and Decisions ( Duty to Notify National Amenity Societies and The Royal Commission) (Wales) Direction 2017
Status A
Subject: Titles of legislation
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Last updated: 27 April 2017
English: Listed Building Consent Applications (Disapplication Of Duty To Notify Welsh Ministers) (Wales) Direction 2017
Status A
Subject: Titles of legislation
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Last updated: 27 April 2017
English: building-scale renewable energy
Status C
Subject: Environment
Part of speech: Verb
Definition: ee ystyr ddigon tebyg i 'microgynhyrchu'
Last updated: 20 September 2004
English: grounds upkeep
Status C
Subject: Environment
Part of speech: Verb
Last updated: 20 August 2008
English: fibre to the premises
Status A
Subject: ICT
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Definition: FTTP
Last updated: 10 June 2014
English: FTTP
Status A
Subject: ICT
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Definition: fibre to the premises
Last updated: 10 June 2014
English: criminal damage to a building other than a dwelling
Status B
Subject: Law
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Notes: Teitl ar drosedd
Last updated: 27 November 2025
English: listed building consent delegation
Status B
Subject: Planning
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Plural: dirprwyadau cydsyniad adeilad rhestredig
Definition: Hawl gan awdurdod lleol i ddelio â rhai ceisiadau am gysyniad adeilad rhestredig heb hysbysu Gweinidogion Cymru / Cadw.
Last updated: 2 October 2024
English: design of a building
Status A
Subject: Planning
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Definition: Y dyluniad a lunnir ar gyfer adeilad penodol.
Context: Pan fo gorchymyn datblygu yn rhoi caniatâd cynllunio i godi adeilad, caiff amod (er enghraifft) ei gwneud yn ofynnol cael cymeradwyaeth yr awdurdod cynllunio ar gyfer dyluniad neu olwg allanol yr adeilad.
Notes: Mewn perthynas â chynnal gwaith ar adeiladau o dan y gyfundrefn gyfreithiol ar gyfer cynllunio.
Last updated: 5 March 2024
English: external appearance of a building
Status A
Subject: Planning
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Context: Pan fo gorchymyn datblygu yn rhoi caniatâd cynllunio i godi adeilad, caiff amod (er enghraifft) ei gwneud yn ofynnol cael cymeradwyaeth yr awdurdod cynllunio ar gyfer dyluniad neu olwg allanol yr adeilad.
Notes: Mewn perthynas â chynnal gwaith ar adeiladau o dan y gyfundrefn gyfreithiol ar gyfer cynllunio a'r gyfundrefn gyfreithiol ar gyfer rheoli'r amgylchedd hanesyddol.
Last updated: 5 March 2024
English: building preservation order
Status C
Subject: Planning
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Definition: A notice under Section 3 of the Planning (Listed Buildings and Conservation Areas) Act 1990 to protect buildings of special architectural or historic interest from demolition or alterations that would affect their interest.
Last updated: 5 October 2005
English: setting of a building
Status A
Subject: Planning
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Context: Wrth benderfynu cais am ganiatâd cynllunio ar gyfer datblygiad sy’n effeithio ar adeilad rhestredig neu ei leoliad, neu am gymeradwyaeth ar gyfer mater a gadwyd yn ôl o dan ganiatâd cynllunio amlinellol ar gyfer datblygiad o’r fath, rhaid i awdurdod cynllunio roi sylw arbennig i ddymunoldeb cadw yr adeilad rhestredig, gosodiad yr adeilad, neu unrhyw nodweddion o ddiddordeb pensaernïol neu hanesyddol arbennig sydd gan yr adeilad.
Notes: Mewn perthynas ag adeiladau o dan y gyfundrefn gyfreithiol ar gyfer cynllunio a'r gyfundrefn gyfreithiol ar gyfer rheoli'r amgylchedd hanesyddol. Sylwer ei bod yn allweddol am resymau cyfreithiol gallu gwahaniaethu rhwng "lleoliad" (location) adeilad, neu "safle" (site) adeilad, a'i "osodiad" (setting), sef - yn fras - y gydberthynas rhwng yr adeilad a'i amgylchedd.
Last updated: 18 February 2026